Current Affairs in Gujarati [ગુજરાતી કરંટ અફેર્સ 2026-27]
ગુજરાતી કરંટ અફેર્સ 2026-27. GPSC સહિત તમામ સરકારી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે દરરોજ 20 પ્રશ્નોની ક્વિઝ ગુજરાતી ભાષામાં. GKToday તરફથી MCQs નો મૂળ અને અધિકૃત સંગ્રહ.
11. વાયનાડ વન્યજીવન અભયારણ્ય કયા રાજ્યમાં આવેલું છે?
[A] તમિલનાડુ
[B] કેરળ
[C] મહારાષ્ટ્ર
[D] કર્ણાટક
Show Answer
Correct Answer: B [કેરળ]
Notes:
વાયનાડ વન્યજીવન અભયારણ્યમાં લગભગ 80 ગીધોની નોંધ કરવામાં આવી છે અને નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર પ્રજનનમાં ઘટાડા છતાં તેની વસ્તી સ્થિર છે. આ અભયારણ્ય દક્ષિણ-પશ્ચિમ ઘાટમાં કેરળના વાયનાડ જિલ્લામાં આવેલું છે. તેને મુથાંગા વન્યજીવન અભયારણ્ય તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને તેની સ્થાપના 1973માં કરવામાં આવી હતી. તે 344 ચોરસ km વિસ્તાર આવરી લે છે અને નિલગિરી બાયોસ્ફિયર રિઝર્વ (UNESCO World Heritage Site)નો ભાગ છે. આ અભયારણ્ય નાગરહોલ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન, બાંદીપુર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને મુદુમલાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનની સરહદે આવેલું છે.
12. કયા રાજ્ય સરકારે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં થીમ આધારિત ‘નમો ગૌરવ પાર્ક’ના વિકાસની જાહેરાત કરી છે?
[A] રાજસ્થાન
[B] ગુજરાત
[C] પંજાબ
[D] હરિયાણા
Show Answer
Correct Answer: B [ગુજરાત]
Notes:
ગુજરાત સરકારે 2026–27ના રાજ્ય બજેટમાં ‘નમો ગૌરવ પાર્ક’ પ્રોજેક્ટ માટે Rs 20 કરોડની ફાળવણી જાહેર કરી છે, જ્યારે કુલ પ્રસ્તાવિત ખર્ચ Rs 100 કરોડ છે. આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન વિસ્તારોમાં આધુનિક મનોરંજનાત્મક માળખાગત સુવિધાઓ વિકસાવવાનો છે. શહેરી વિકાસ અને શહેરી ગૃહનિર્માણ વિભાગ હેઠળ વિકસાવવામાં આવનારા આ પાર્કો તમામ વય જૂથો માટે સલામત, સમાવેશક અને ગતિશીલ સમુદાયિક સ્થળો પ્રદાન કરશે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ સમુદાયિક બંધન મજબૂત બનાવવો, શહેરી પર્યાવરણ સુધારવું, જૈવવિવિધતાને પ્રોત્સાહન આપવું, આબોહવા સ્થિતિસ્થાપકતા વધારવી અને શહેરી જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવો છે.
13. જ્ઞાન ભારતમ મિશન કયા મંત્રાલયની મુખ્ય પહેલ છે?
[A] શિક્ષણ મંત્રાલય
[B] સંસ્કૃતિ મંત્રાલય
[C] પ્રવાસન મંત્રાલય
[D] માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય
Show Answer
Correct Answer: B [સંસ્કૃતિ મંત્રાલય]
Notes:
કેન્દ્રીય બજેટ 2025-26માં જાહેર કરાયેલ જ્ઞાન ભારતમ, ભારતના સંસ્કૃતિ મંત્રાલય (MoC)ની એક મુખ્ય પહેલ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતના હસ્તપ્રત વારસાનું સંરક્ષણ અને જાળવણી કરવાનો છે. સ્થાયી નાણાકીય સમિતિ (SFC)એ 2025થી 2031 માટે સર્વે, નોંધણી, દસ્તાવેજીકરણ, સંરક્ષણ, ડિજિટાઈઝેશન, પ્રકાશન, ટેક્નોલોજી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ભાગીદારી અને ક્ષમતા નિર્માણ જેવી પ્રવૃત્તિઓ માટે રૂ. 491.66 કરોડ મંજૂર કર્યા છે. ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) રાજગીર (બિહાર), રાખીગઢી (હરિયાણા), ભીષ્મકનગર (અરુણાચલ પ્રદેશ) અને વારંગલ કિલ્લો (તેલંગાણા) જેવા સ્થળોએ ખોદકામ પહેલાં LiDAR, Ground Penetrating Radar (GPR) અને ડ્રોન સર્વે જેવી અદ્યતન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે. આ માહિતી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવતે લોકસભામાં આપી હતી.
14. ઇન્ટર-ઓપરેબલ ક્રિમિનલ જસ્ટિસ સિસ્ટમ (ICJS) 2.0ના રાષ્ટ્રીય અમલમાં કયા રાજ્યએ પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું?
[A] હરિયાણા
[B] ઉત્તરાખંડ
[C] આસામ
[D] ઉત્તર પ્રદેશ
Show Answer
Correct Answer: B [ઉત્તરાખંડ]
Notes:
ઉત્તરાખંડે ઇન્ટર-ઓપરેબલ ક્રિમિનલ જસ્ટિસ સિસ્ટમ (ICJS) 2.0ના અમલમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે, જેમાં પ્રગતિ ડેશબોર્ડ પર 93.46 સ્કોર મેળવ્યો છે. આ રેન્કિંગ નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB) દ્વારા ક્રાઇમ એન્ડ ક્રિમિનલ ટ્રેકિંગ નેટવર્ક એન્ડ સિસ્ટમ્સ (CCTNS)ના પ્રદર્શનના આધારે જાહેર કરવામાં આવે છે. આ રેન્કિંગમાં હરિયાણા, આસામ, સિક્કિમ અને મધ્યપ્રદેશ અનુક્રમે સ્થાન ધરાવે છે. ICJS 2.0 પોલીસ (CCTNS), ઇ-કોર્ટ્સ, ઇ-પ્રિઝન્સ, ઇ-પ્રોસિક્યુશન અને ઇ-ફોરેન્સિક્સને “one data, one entry” સિસ્ટમ દ્વારા જોડે છે, જેથી ડેટાનો વિનાવિઘ્ન વહેંચાણ શક્ય બને. તે નવા ફોજદારી કાયદાઓ—ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS), ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) અને ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ (BSA)—ના અમલને આધાર આપે છે.
15. “Unused Medicines નો સલામત નિકાલ” અહેવાલ કઈ સંસ્થાએ પ્રકાશિત કર્યો?
[A] વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા
[B] સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમ
[C] વિશ્વ બેંક
[D] સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમ
Show Answer
Correct Answer: D [સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમ]
Notes:
“Unused Medicines નો સલામત નિકાલ” અહેવાલ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમ (UNEP) દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ અહેવાલમાં ન વપરાયેલી દવાઓના સંચાલન માટે કચરાનું નિવારણ મુખ્ય વ્યૂહરચના તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. અયોગ્ય નિકાલ પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ અને જાહેર આરોગ્ય માટે જોખમ ઊભા કરે છે, જેમ કે એન્ટિમાઇક્રોબિયલ રેસિસ્ટન્સ, એન્ડોક્રાઇન વિક્ષેપ અને ઝેરી અસર. અહેવાલમાં One Health અભિગમને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું છે, જે માનવ, પશુ અને પર્યાવરણના આરોગ્યને એકીકૃત કરે છે. તેમાં ચાર મુખ્ય સ્તંભો સૂચવવામાં આવ્યા છે: સ્ત્રોતે નિવારણ, દવા પરત લેવા માટેની વ્યવસ્થાઓ, મજબૂત કાનૂની માળખું અને જાગૃતિ કાર્યક્રમો.
16. હાઇડ્રોજન ઇંધણ ઉત્પાદન અને દરિયાઈ પાણીના ડીસેલિનેશન માટે નવી MXene આધારિત સામગ્રી કયા સંસ્થાએ વિકસાવી છે?
[A] ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન, મુંબઈ
[B] ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન, મદ્રાસ
[C] ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન, અમદાવાદ
[D] ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન, ગુવાહાટી
Show Answer
Correct Answer: D [ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન, ગુવાહાટી]
Notes:
ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થાન, ગુવાહાટી (IIT Guwahati)ના સંશોધકોએ હાઇડ્રોજન ઇંધણ ઉત્પાદન અને દરિયાઈ પાણીના ડીસેલિનેશન માટે નવી MXene આધારિત સામગ્રી વિકસાવી છે. આ સામગ્રી ખૂબ ઓછી HER ઓવરપોટેન્શિયલ (લગભગ 12 mV) દર્શાવે છે, જે તેને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવે છે. આ નવીનતા સ્વચ્છ ઊર્જા અને પીવાના પાણીની અછત જેવા મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નોના ઉકેલ માટે ઉપયોગી છે.
17. PRISM-SG પોર્ટલનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
[A] રેલવે ટિકિટ બુકિંગનું સંચાલન કરવા માટે
[B] હાઇવે ટોલ દરોને મંજૂરી આપવા માટે
[C] માર્ગ ટ્રાફિક ઉલ્લંઘનોની દેખરેખ રાખવા માટે
[D] રોડ ઓવર બ્રિજ (ROB) માટે મંજૂરી અને નિરીક્ષણ પ્રક્રિયાઓનું ડિજિટાઇઝેશન કરવા માટે
Show Answer
Correct Answer: D [રોડ ઓવર બ્રિજ (ROB) માટે મંજૂરી અને નિરીક્ષણ પ્રક્રિયાઓનું ડિજિટાઇઝેશન કરવા માટે]
Notes:
PRISM-SG (Portal for Rail-Road Inspection and Stages Management – Steel Girders) પોર્ટલ રોડ ઓવર બ્રિજ (ROB) માટે મંજૂરી અને નિરીક્ષણ પ્રક્રિયાઓને ડિજિટાઇઝ કરવા માટે શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ પોર્ટલ ગુણવત્તા ખાતરી યોજના (QAP), Welding Procedure Specification Sheets (WPSS) અને સ્ટીલ ગર્ડર્સના ફેબ્રિકેશન સ્ટેજના નિરીક્ષણોને આવરી લે છે, જે ઑનલાઇન સબમિશન, ચકાસણી, મંજૂરી અને રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગને સક્ષમ બનાવે છે.
18. મુખ્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની દેખરેખ માટે PAIMANA પોર્ટલ કયા મંત્રાલય દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું છે?
[A] આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલ મંત્રાલય
[B] વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય
[C] નાણાં મંત્રાલય
[D] માઇક્રો, સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ મંત્રાલય (MSME)
Show Answer
Correct Answer: A [આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલ મંત્રાલય]
Notes:
આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલ મંત્રાલય (MoSPI) દ્વારા PAIMANA પોર્ટલ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે, જેનો હેતુ મુખ્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની અસરકારક દેખરેખ અને વિશ્લેષણ કરવો છે. PAIMANA નો અર્થ છે Project Assessment, Infrastructure Monitoring and Analytics for Nation-building.
19. કયા રાજ્યએ ધારાસભ્યોના કાયદાકીય હસ્તક્ષેપોને ટ્રેક કરવા માટે ભારતનું પ્રથમ પ્લેટફોર્મ ‘MLATrack.com’ શરૂ કર્યું છે?
[A] કેરળ
[B] કર્ણાટક
[C] મહારાષ્ટ્ર
[D] ગુજરાત
Show Answer
Correct Answer: A [કેરળ]
Notes:
કેરળ રાજ્યએ ‘MLATrack.com’ નામનું પ્લેટફોર્મ શરૂ કર્યું છે, જે ધારાસભ્યોના કાયદાકીય હસ્તક્ષેપોને ટ્રેક કરવા માટે ભારતનું પ્રથમ જાહેર ડિજિટલ ડેટાબેઝ છે. આ પ્લેટફોર્મ કેરળ વિધાનસભાના સભ્યો (2021–2026)ના પ્રદર્શન અને કાયદાકીય પ્રવૃત્તિઓ અંગેનો ડેટા સંકલિત કરીને રજૂ કરે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ પારદર્શિતા અને જવાબદારી વધારવાનો છે તેમજ નાગરિકો, સંશોધકો અને મીડિયા માટે ધારાસભ્યોના કાર્યનું નિષ્પક્ષ મૂલ્યાંકન સરળ બનાવવાનો છે.
20. વૈશ્વિક સ્તરે ‘અર્થ અવર’નું આયોજન કઈ સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવે છે?
[A] સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમ (UNEP)
[B] ગ્રીનપીસ ઇન્ટરનેશનલ
[C] વર્લ્ડ વાઇલ્ડલાઇફ ફંડ (WWF)
[D] ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ફોર કન્ઝર્વેશન ઓફ નેચર (IUCN)
Show Answer
Correct Answer: C [વર્લ્ડ વાઇલ્ડલાઇફ ફંડ (WWF)]
Notes:
‘અર્થ અવર’ પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને આબોહવા પરિવર્તન સામે લડવા માટેનું વૈશ્વિક અભિયાન છે. તેનું આયોજન વર્લ્ડ વાઇલ્ડલાઇફ ફંડ (WWF – World Wildlife Fund) દ્વારા કરવામાં આવે છે. ભારતમાં, પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય (MoEFCC – Ministry of Environment, Forest and Climate Change) સાથે મળીને જાગૃતિ પ્રવૃત્તિઓ યોજવામાં આવે છે. આ કાર્યક્રમ 2007માં સિડનીમાં લાઇટ-ઓફ ઇવેન્ટ તરીકે શરૂ થયો હતો અને દર વર્ષે માર્ચના અંતમાં ઉજવવામાં આવે છે.
