Current Affairs in Gujarati [ગુજરાતી કરંટ અફેર્સ 2026-27]

Notes:
તાજેતરમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિએ “સંસ્કૃતિરત્ન ભંડાર: ભૌવૈયાર ઇતિબ્રિત્તો” પુસ્તકનું વિમોચન કર્યું હતું. આ પુસ્તક જયંત કુમાર રોય અને સંગીતા રોય દ્વારા લખવામાં આવ્યું છે. તેમાં ઉત્તર બંગાળ, આસામ અને આસપાસના પ્રદેશોની પરંપરાગત લોકસંગીત શૈલી ‘ભૌવૈયા’ના ઐતિહાસિક વિકાસ અને સાંસ્કૃતિક મહત્વનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. પુસ્તકમાં કોચ રાજબંશી સમુદાયના સાંસ્કૃતિક વારસા તેમજ તહેવારો, કૃષિ અને સામુદાયિક જીવનની ભૌવૈયા પરંપરાના વિકાસમાં રહેલી ભૂમિકાને પણ ઉજાગર કરવામાં આવી છે. ભૌવૈયા લોકસંગીત સામાન્ય લોકોની લાગણીઓ, આશાઓ, સંઘર્ષો અને જીવનજ્ઞાનને પ્રતિબિંબિત કરે છે અને ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.

Notes:
આસામ વ્યાપારી ધોરણે માચા ચાનું ઉત્પાદન શરૂ કરનારું ભારતનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે. તેનું ઉત્પાદન તિન્સુકિયા જિલ્લાના છોટા ટીંગરાઈ ટી એસ્ટેટમાં શરૂ થયું છે. પ્રથમ બેચ ગુવાહાટી ટી ઓક્શન સેન્ટર ખાતે ₹3,000માં વેચાયો હતો, જે બજારમાં મજબૂત માંગ દર્શાવે છે. આ પહેલ ભારત-જાપાન સહયોગ હેઠળ અમલમાં મૂકાઈ છે, જેમાં આસામના ચા ઉદ્યોગમાં અદ્યતન જાપાની માચા ઉત્પાદન તકનીકોનો પરિચય કરાવવામાં આવ્યો છે. માચા એ છાંયડામાં ઉગાડવામાં આવેલા ચાના પાંદડામાંથી બનાવવામાં આવતો બારીક પીસેલો લીલો ચા પાવડર છે, જે તેના તેજસ્વી રંગ અને સમૃદ્ધ સ્વાદ માટે જાણીતો છે.

Notes:
સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલયે 14 જુલાઈએ ત્રીજો NAMASTE દિવસ ઉજવ્યો હતો, જે 2023-24માં શરૂ કરાયેલી રાષ્ટ્રીય યાંત્રિક સ્વચ્છતા ઇકોસિસ્ટમ (NAMASTE) યોજનાના ત્રણ વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરને ચિહ્નિત કરે છે. આ યોજના સ્વચ્છતા કામદારો માટે યાંત્રિક સ્વચ્છતા, ગૌરવ, સલામતી, સામાજિક સુરક્ષા અને કૌશલ્ય વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યોમાં સ્વચ્છતા સંબંધિત મૃત્યુશૂન્યતા હાંસલ કરવી, મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જિંગનો સંપૂર્ણ નાશ કરવો, Emergency Response Sanitation Units (ERSUs)ની સ્થાપના કરવી અને Self-Help Groups (SHGs) દ્વારા સ્વ-રોજગારને પ્રોત્સાહન આપવું સામેલ છે.

Notes:
બિહાર સરકારે રાજ્યમાં પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા અને કનેક્ટિવિટી સુધારવા માટે ‘બિહાર હેલી ટુરિઝમ અને એર ટુરિઝમ સેવા યોજના’ શરૂ કરી છે. પ્રથમ તબક્કામાં આ સેવા પટના, વાલ્મીકીનગર, મા મુંડેશ્વરી અને રાજગીરને જોડશે. સરકાર પ્રતિ ટિકિટ ₹15,422 સુધીની સબસિડી આપશે. હેલિકોપ્ટર પર્યટન સેવા 18 જુલાઈ 2026થી શરૂ થશે અને શરૂઆતમાં શનિવાર તથા રવિવારે કાર્યરત રહેશે. ભવિષ્યમાં તેને દૈનિક સેવા તરીકે વિસ્તૃત કરવાની યોજના છે.

Notes:
ઓસ્ટ્રેલિયાના વૈજ્ઞાનિકો ભવિષ્યમાં સંરક્ષણ માટે કોઆલાના અંડાણુઓ અને શુક્રાણુઓને ઊંડા તાપમાને સંરક્ષિત કરી રહ્યા છે, જેથી તેનો આનુવંશિક બેકઅપ તૈયાર કરી શકાય. આ પહેલનો હેતુ જંગલી કોઆલાની વસ્તીને સંભવિત લુપ્તતાથી બચાવવાનો છે. કોઆલા (Phascolarctos cinereus) રીંછ નહીં પરંતુ એક મર્સુપિયલ પ્રાણી છે અને તે ઓસ્ટ્રેલિયામાં સ્વાભાવિક રીતે જોવા મળે છે. તે મુખ્યત્વે પૂર્વી ઓસ્ટ્રેલિયામાં, Queenslandથી Victoria સુધીના વિસ્તારોમાં વસવાટ કરે છે. કોઆલા વૃક્ષવાસી છે અને ખોરાક તથા આશ્રય માટે મુખ્યત્વે યુકલિપ્ટસના વૃક્ષો પર આધાર રાખે છે. IUCN Red List અનુસાર કોઆલાને ‘Vulnerable’ શ્રેણીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યો છે.

Notes:
ભારતે કોમનવેલ્થ ટેબલ ટેનિસ ચેમ્પિયનશિપ 2026માં પુરુષ અને મહિલા બંને ટીમ સ્પર્ધાના ખિતાબ જીત્યા હતા. આ ચેમ્પિયનશિપ 27 Julyથી 2 August 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીના ત્યાગરાજ સ્ટેડિયમ ખાતે યોજાઈ હતી. ભારતની પુરુષ ટીમે ફાઇનલમાં મલેશિયાને 3-2થી હરાવીને પોતાનો ખિતાબ જાળવી રાખ્યો હતો, જ્યારે મહિલા ટીમે મલેશિયાને 3-0થી પરાજય આપ્યો હતો. સમગ્ર ટુર્નામેન્ટ દરમિયાન બંને ભારતીય ટીમો અજેય રહી હતી.

Notes:
ICAR–નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હાઇ સિક્યુરિટી એનિમલ ડિસીઝીસ (ICAR-NIHSAD), ભોપાલે ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી લાઇવ એટેન્યુએટેડ આફ્રિકન સ્વાઇન ફીવર (ASF) રસી વિકસાવી છે. આ રસી MA-104 સેલ લાઇન પર આધારિત છે. પશુપાલન અને ડેરી વિભાગ (DAHD) સાથે મળીને તેનું ફિલ્ડ વેલિડેશન કરવામાં આવ્યું હતું. આ રસી 8 અઠવાડિયા કે તેથી વધુ ઉંમરના સ્વસ્થ ડુક્કરો માટે ભલામણ કરવામાં આવે છે. આફ્રિકન સ્વાઇન ફીવર (ASF) ઘરેલુ તથા જંગલી ડુક્કરોને અસર કરતો વાયરસજન્ય રોગ છે. તે આફ્રિકન સ્વાઇન ફીવર વાયરસ (ASFV)થી થાય છે. ભારતમાં ASF પ્રથમ વખત 2020માં નોંધાયો હતો. આ રોગ માટે કોઈ અસરકારક સારવાર ઉપલબ્ધ નથી.

Notes:
PM-PRANAMનું પૂર્ણ નામ PM Programme for Restoration, Awareness Generation, Nourishment and Amelioration of Mother Earth છે. આ યોજનાને 28 જૂન 2023ના રોજ કેબિનેટ કમિટી ઓન ઇકોનોમિક અફેર્સ (CCEA) દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ યોજના 2023-24થી 2025-26 દરમિયાન અમલમાં છે. તેનો મુખ્ય હેતુ સંતુલિત ખાતરના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને રાસાયણિક ખાતરો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. ખાતરના ઉપયોગમાં ઘટાડો કરનારા રાજ્યોને બચત થયેલી ખાતર સબસિડીના 50% જેટલી રકમ પ્રોત્સાહન તરીકે આપવામાં આવે છે. આ પ્રોત્સાહન રકમમાંથી 95% રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને મળે છે, જ્યારે 5% કેન્દ્ર સરકાર પાસે રાખવામાં આવે છે. રાસાયણિક અને ખાતર રાજ્યમંત્રી અનુપ્રિયા પટેલે રાજ્યસભામાં લેખિત જવાબમાં આ માહિતી આપી હતી.

Notes:
બાયોફ્યુઅલ અને જીવાશ્મ ઇંધણના નવીનીકરણીય વિકલ્પો અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે દર વર્ષે 10 ઓગસ્ટે વિશ્વ બાયોફ્યુઅલ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. બાયોફ્યુઅલ કૃષિ કચરો, પાકના અવશેષો, શેરડી, વપરાયેલું રસોઈનું તેલ તથા અન્ય જૈવવિઘટનશીલ સ્ત્રોતોમાંથી બનાવવામાં આવે છે. મર્યાદિત જીવાશ્મ ઇંધણમાંથી બનતા પેટ્રોલ અને ડીઝલથી વિપરીત, બાયોફ્યુઅલ નવીનીકરણીય સ્ત્રોતોમાંથી વારંવાર ઉત્પન્ન કરી શકાય છે. તે ગ્રીનહાઉસ ગેસના ઉત્સર્જન અને વાયુ પ્રદૂષણમાં ઘટાડો કરવામાં મદદરૂપ બને છે તેમજ સ્વચ્છ ઊર્જા તરફના પરિવર્તનને ટેકો આપે છે.

Notes:
વિશ્વ અંગદાન દિવસ દર વર્ષે 13 ઓગસ્ટે ઉજવવામાં આવે છે. તેનો હેતુ અંગ અને પેશીદાનને પ્રોત્સાહન આપવાનો, દાતાઓ તથા તેમના પરિવારજનોનું સન્માન કરવાનો અને અંગદાન અંગેની ગેરમાન્યતાઓ દૂર કરવાનો છે. ભારતમાં રાષ્ટ્રીય અંગદાન દિવસ અલગથી 3 ઓગસ્ટે ઉજવવામાં આવે છે. એક મૃત દાતા દ્વારા મહત્વપૂર્ણ અંગોના દાનથી સંભવિત રીતે 8 લોકોના જીવ બચાવી શકાય છે. અંગદાન જીવિત દાતાઓ પાસેથી અથવા બ્રેઇન-સ્ટેમ ડેથ બાદ મૃત દાતાઓ પાસેથી થઈ શકે છે. અંગોની માંગ અને તેની ઉપલબ્ધતા વચ્ચેનો મોટો તફાવત મુખ્ય પડકાર છે. ભારતમાં નેશનલ ઓર્ગન એન્ડ ટિશ્યૂ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (NOTTO) અંગોની ફાળવણી અને દાતા નોંધણીનું સંચાલન કરે છે.