Current Affairs in Gujarati [ગુજરાતી કરંટ અફેર્સ 2026-27]

Notes:
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળની કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી દ્વારા તમિલનાડુના સેલમમાંથી 0.5 મેટ્રિક ટન Geographical Indication (GI) ટેગ ધરાવતો સાબુદાણા કેનેડામાં નિકાસ કરવામાં આવ્યો હતો. માર્ચ 2023માં GI ટેગ મળ્યા બાદ SAGOSERVE દ્વારા કરવામાં આવેલી આ પ્રથમ સીધી નિકાસ હતી. તમિલનાડુ ટેપિયોકા સાબુદાણાનું સૌથી મોટું ઉત્પાદન કરતું રાજ્ય છે અને સેલમ એ સાબુદાણા અને સ્ટાર્ચ ઉદ્યોગનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.

Notes:
ઉત્તરપૂર્વ ભારતના મિઝોરમ રાજ્યના સિયાહા જિલ્લામાં સંશોધકોએ એરિસેમા સિયાહેન્સ નામની કોબ્રા લિલીની નવી જાતિ શોધી છે. આ સદાબહાર ઔષધિ 1.08 મીટર (લગભગ 3.5 ફૂટ) ઊંચી થાય છે. કોબ્રા લિલી તેના કોબ્રા હૂડ જેવા સ્પાથે માટે જાણીતી છે. આ જાતિમાં 21 સેન્ટિમીટર લાંબો, ભૂરા-હરિત વાળ જેવા તાંતણા ધરાવતો સ્પાડિક્સ એપેન્ડિક્સ જોવા મળે છે. તે ગોળાકાર કંદમાંથી ઉગે છે (વિસર્પી મૂળમાંથી નહીં) અને તેમાં ચોક્કસ ત્રણ પાંદડા હોય છે.

Notes:
વર્લ્ડ પેંગોલિન ડે ફેબ્રુઆરીના ત્રીજા શનિવારે ઉજવાય છે; 2026માં તે 21 Februaryના રોજ આવે છે. આ દિવસ સૌપ્રથમ 2012માં ઉજવાયો હતો અને વૈશ્વિક સ્તરે વન્યજીવ સંસ્થાઓ દ્વારા માન્ય છે. ભારત પેંગોલિનની બે જાતિઓ—ભારતીય પેંગોલિન અને ચાઈનીઝ પેંગોલિન—વાળું મહત્વપૂર્ણ દેશ છે. ભારતીય પેંગોલિન હિમાલયની તળેટીથી દક્ષિણ ભારત સુધી, ઉત્તરપૂર્વના મોટા ભાગના રાજ્યો સિવાય, વ્યાપક રીતે જોવા મળે છે. તેની નોંધ કેરળ, તમિલનાડુ, રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ બંગાળમાં થઈ છે. ચાઈનીઝ પેંગોલિન બિહાર, અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, સિક્કિમ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં જોવા મળે છે.

Notes:
કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રીએ ભારતીય રેલવેની “52 અઠવાડિયામાં 52 સુધારા” પહેલ હેઠળ ચોથા સુધારા તરીકે ઈ-રેલવે ક્લેમ્સ ટ્રિબ્યુનલ (e-RCT) પ્રણાલીનો પ્રારંભ કર્યો. આ પ્રણાલી રેલવે ક્લેમ્સ ટ્રિબ્યુનલની કામગીરીનું સંપૂર્ણ કમ્પ્યુટરાઇઝેશન અને ડિજિટાઇઝેશન સુનિશ્ચિત કરે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સમગ્ર દેશમાં દાવા દાખલ કરવાની પ્રક્રિયા, કાર્યવાહી અને ચુકાદાને ઝડપી, પારદર્શક અને સુલભ બનાવવાનો છે. મુસાફરો મુસાફરી દરમિયાન અથવા ગંતવ્યે પહોંચ્યા પછી પણ કોઈપણ સ્થળેથી ઓનલાઇન દાવા નોંધાવી શકે છે. સમગ્ર પ્રણાલી ઇલેક્ટ્રોનિક ફાઇલિંગથી લઈને કેસ ટ્રેકિંગ સુધી ડિજિટાઇઝ્ડ અને AI સક્ષમ છે. ઈ-ફાઇલિંગ દ્વારા દાવાઓ, અરજીઓ, સોગંદનામા અને સહાયક દસ્તાવેજોની 24×7 ઓનલાઇન સબમિશનની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. કેસ ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ ઓટો-એલોકેશન અને રિયલ-ટાઈમ કેસ ટ્રેકિંગ માટે કેન્દ્રીયકૃત ડેટાબેઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.

Notes:
ઇન્ડિયન કમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ (CERT-In) અને સેટકોમ ઇન્ડસ્ટ્રી એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા (SIA-India) એ ભારતના અવકાશ ઇકોસિસ્ટમ માટે સાઇબર સુરક્ષા માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. નવી દિલ્હીમાં આયોજિત DefSat Conference and Expo 2026 દરમિયાન આ માર્ગદર્શિકાનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ માળખું “defense in depth, breadth and height” અભિગમ પર આધારિત છે અને જાહેર-ખાનગી દૃષ્ટિકોણને એકીકૃત કરે છે. CERT-In ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય હેઠળ કાર્ય કરે છે અને 24×7 ઘટના પ્રતિસાદ સેવાઓ પ્રદાન કરે છે. SIA-India ભારતના સેટેલાઇટ ક્ષેત્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જેમાં ઓપરેટરો, ઉત્પાદકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને કાનૂની કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે, અને નીતિ નિર્માણ તથા વૈશ્વિક સહયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે.

Notes:
યુનાઇટેડ આરબ એમિરેટ્સની સેન્ટ્રલ બેંકે વિશ્વનું પ્રથમ Sovereign Financial Cloud Services Infrastructure (SFCSI) લોન્ચ કર્યું છે. આ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર Core42 (G42ની પેટાકંપની) સાથે મળીને વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ ડેટા સાર્વભૌમત્વ સુનિશ્ચિત કરે છે, એટલે કે નાણાકીય ડેટા UAEના કાનૂની અને સુરક્ષા મર્યાદાઓમાં જ રહે છે. તે સંકલિત સાયબરસિક્યુરિટી, એકીકૃત મલ્ટી-ક્લાઉડ મેનેજમેન્ટ અને Artificial Intelligence (AI) આધારિત વિશ્લેષણ પ્રદાન કરે છે. આ પ્લેટફોર્મ લાઇસન્સ પ્રાપ્ત નાણાકીય સંસ્થાઓને રિયલ-ટાઇમ પ્રોસેસિંગ, ઓટોમેશન અને આગાહી આધારિત જોખમ વિશ્લેષણ માટે સક્ષમ બનાવે છે. તે વિદેશી ક્લાઉડ પ્રદાતાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડે છે અને નિયમનકારી નિયંત્રણને મજબૂત બનાવે છે.

Notes:
તાજેતરમાં, કંટ્રોલર જનરલ ઓફ એકાઉન્ટ્સ (CGA) દ્વારા નવી દિલ્હીમાં ગવર્નમેન્ટ બેંક ડેશબોર્ડ અને ગવર્નમેન્ટ બેંક મેન્યુઅલ લોન્ચ કરવામાં આવ્યા. CGA ભારત સરકારના મુખ્ય હિસાબી સલાહકાર છે. તેની સ્થાપના કેન્દ્ર સરકારના ખાતાઓના વિભાગીકરણ માટે કરવામાં આવી હતી. CGA કેન્દ્ર સરકારના તિજોરી નિયંત્રણનું સંચાલન કરે છે અને આંતરિક ઓડિટ કરે છે. તે કેન્દ્ર સરકારના ખાતાઓ તૈયાર કરે છે અને એકીકૃત કરે છે. CGA નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગ હેઠળ કાર્ય કરે છે.

Notes:
તાજેતરના અભ્યાસમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે આફ્રિકાના એક તૃતીયાંશથી પણ વધુ વિસ્તારમાં Cassava Brown Streak Disease (CBSD) ફેલાવાનો જોખમ છે, જે કસાવા પાકને અસર કરતો અત્યંત વિનાશક રોગ છે. CBSD ને કસાવાના સૌથી ગંભીર રોગોમાંનું એક માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે કસાવા કંદ (મૂળ)ના ઉત્પાદન અને ગુણવત્તા બંનેને ગંભીર રીતે ઘટાડે છે, જ્યારે કસાવા ઘણા આફ્રિકન દેશોમાં મહત્વપૂર્ણ મુખ્ય ખાદ્ય પાક છે. આ રોગ સૌપ્રથમ 20મી સદીના મધ્યમાં પૂર્વ આફ્રિકાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ઓળખાયો હતો અને ત્યારથી સમગ્ર આફ્રિકન ખંડમાં નોંધપાત્ર રીતે ફેલાયો છે.

Notes:
કીટશાસ્ત્રીઓએ હિમાચલ પ્રદેશના સોલન જિલ્લાના હિમાલયની તળેટીમાં એસિડોક્સાન્થા પેરાટોટોફ્લેવા અને હેમિલિયા સુનેરિયા નામની ફળમાખીની બે નવી પ્રજાતિઓ શોધી છે. એસિડોક્સાન્થા પેરાટોટોફ્લેવા મધ્યમ કદની લીલા-પીળા રંગની ફળમાખી છે, જેના થોરેક્સ (છાતી) પર ચાર કાળા પટ્ટા અને પેટ પર મોટા કાળા ધબ્બા જોવા મળે છે. નર માખીમાં વિશિષ્ટ હૂક જેવી રચનાઓ જોવા મળે છે, જે તેની ઓળખમાં સહાયરૂપ છે. હેમિલિયા સુનેરિયા લાલ-ભૂરા રંગની ફળમાખી છે, જેના શરીર પર સ્પષ્ટ કાળા ટપકાં હોય છે. તેની પાંખોમાં અનોખું પેટર્ન જોવા મળે છે, જેમાં ઘાટા પાંખવાળા વિસ્તારમાં માત્ર એક જ સ્પષ્ટ “વિન્ડો” (હાયલાઇન ઇન્ડેન્ટેશન) હોય છે, જ્યારે સંબંધિત પ્રજાતિઓમાં સામાન્ય રીતે બે જોવા મળે છે. આ શોધ ભારતની જંતુ જૈવવૈવિધ્યતા વધારવામાં અને ફળમાખી વર્ગીકરણ સંબંધિત વૈજ્ઞાનિક જ્ઞાનને સમૃદ્ધ બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

Notes:
તાજેતરમાં સાઉથ લોનાક લેક ગ્લેશિયલ લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ (GLOF)ના કારણે થયેલા નુકસાન પછી બે વર્ષથી વધુ સમય બાદ ગુરુડોંગમાર તળાવમાં પ્રવાસન ફરી શરૂ થયું છે, કારણ કે આ પૂરથી માર્ગ માળખું નષ્ટ થયું હતું. ગુરુડોંગમાર તળાવ ઉત્તર સિક્કિમમાં ચીનની તિબેટ સરહદ નજીક આવેલું છે. તે ભારત અને વિશ્વના સૌથી ઊંચા તળાવોમાંનું એક છે અને બરફથી ઢંકાયેલા હિમાલય પર્વતોથી ઘેરાયેલું છે. આ તળાવ મુખ્યત્વે હિમનદીઓ દ્વારા પોષાય છે અને તે ત્સો લ્હામો તળાવમાં પાણી પૂરું પાડે છે, જે આગળ જઈને તિસ્તા નદીનો સ્ત્રોત બને છે. બૌદ્ધ, શીખ અને હિન્દુ ધર્મના અનુયાયીઓ દ્વારા તેને પવિત્ર માનવામાં આવે છે.