Current Affairs in Gujarati [ગુજરાતી કરંટ અફેર્સ 2026-27]

Notes:
ભારતે નવી દિલ્હીમાં 5મી BIMSTEC રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકારોની બેઠકનું આયોજન કર્યું હતું. આ બેઠકમાં આતંકવાદ, સાયબર જોખમો, દરિયાઈ સુરક્ષા, આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાઓ અને ઉભરતા સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરવા માટે મજબૂત પ્રાદેશિક સહયોગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. BIMSTEC લગભગ 1.7 અબજ લોકો (વિશ્વની કુલ વસ્તીના આશરે 22%)નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને તેનું સંયુક્ત GDP આશરે USD 5 ટ્રિલિયન છે. આ સંગઠન ભારતની Neighbourhood First Policy, Act East Policy અને MAHASAGAR (Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions) દ્રષ્ટિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

Notes:
મહારાષ્ટ્રે રામસર સ્થળ થાણે ક્રીક ફ્લેમિંગો અભયારણ્ય ખાતે ભારતના પ્રથમ પ્રસ્તાવિત AI-સક્ષમ પક્ષી સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં AI આધારિત સર્વેલન્સ, સ્માર્ટ કેમેરા, ડ્રોન, એકોસ્ટિક સેન્સર અને રિયલ-ટાઇમ જૈવવિવિધતા મોનિટરિંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. AI પક્ષીઓની વિવિધ પ્રજાતિઓની ઓળખ કરવામાં અને તેમની હલચલ પર નજર રાખવામાં મદદ કરે છે. ઉપરાંત, તે વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે રિયલ-ટાઇમ પર્યાવરણીય (Ecological) ડેટા પણ એકત્રિત કરે છે.

Notes:
તાજેતરમાં જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ભારે વરસાદને કારણે ચેનાબ નદીમાં પાણીનું સ્તર વધતાં નિર્માણાધીન 850 MW રેટલ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટના કામચલાઉ કોફર્ડમને નુકસાન થયું હતું. આ પ્રોજેક્ટ જમ્મુ અને કાશ્મીરના કિશ્તવાડ જિલ્લામાં ચેનાબ નદી પર આવેલો 850 MW ક્ષમતાવાળો રન-ઓફ-ધ-રિવર હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ છે. તેનું નિર્માણ મેઘા એન્જિનિયરિંગ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિમિટેડ (MEIL) દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે.

Notes:
પર્યાવરણના સંરક્ષણ અને કુદરતી સંસાધનોના ટકાઉ ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દર વર્ષે 28 જુલાઈએ વિશ્વ પ્રકૃતિ સંરક્ષણ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ જૈવવિવિધતાનું સંરક્ષણ, પર્યાવરણીય તંત્રોની સુરક્ષા અને ટકાઉ વિકાસના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે. તે પાણી, હવા, માટી અને ઊર્જા જેવા કુદરતી સંસાધનોના જવાબદાર ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે. ઉપરાંત, પ્લાસ્ટિકના ઉપયોગમાં ઘટાડો, ઇ-કચરામાં ઘટાડો અને વ્યક્તિગત પર્યાવરણીય અસર ઘટાડવા જેવા વ્યવહારુ પગલાંને પણ પ્રોત્સાહિત કરે છે.

Notes:
કેનેડાના બ્રિટિશ કોલંબિયામાં મેપલ વૃક્ષોને અસર કરતો સૂટી બાર્ક રોગ જોવા મળ્યો છે. આ રોગ Cryptostroma corticale નામની ફૂગથી થાય છે અને 2022માં આ વિસ્તારમાં પ્રથમ વખત નોંધાયો હતો. આ રોગ સુશોભન મેપલ પ્રજાતિઓમાંથી કેનેડાના પશ્ચિમ કિનારાના પર્યાવરણ માટે મહત્વપૂર્ણ મૂળ બિગલીફ મેપલ સુધી ફેલાયો છે. આ ફૂગ વર્ષો સુધી નિષ્ક્રિય રહી શકે છે અને ગરમ તથા સૂકા વાતાવરણમાં સક્રિય બની જાય છે, જેના કારણે અંદાજે 3 વર્ષમાં વૃક્ષનું મૃત્યુ થાય છે. સંશોધકો રોગનું નિરીક્ષણ કરવા તેમજ સુગર મેપલ સહિત અન્ય મેપલ પ્રજાતિઓ માટેના જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવા જિનેટિક સ્ક્રીનિંગ, વૃક્ષ પરીક્ષણ અને ક્ષેત્ર સર્વેક્ષણનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

Notes:
હિરોશિમા દિવસ દર વર્ષે 6 ઓગસ્ટે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસ 1945માં હિરોશિમા પર થયેલા પરમાણુ બોમ્બ હુમલાના પીડિતોની સ્મૃતિમાં મનાવવામાં આવે છે. 6 ઓગસ્ટ 1945ના રોજ અમેરિકાએ B-29 બોમ્બર વિમાનમાંથી ‘લિટલ બોય’ નામનો પરમાણુ બોમ્બ હિરોશિમા પર છોડ્યો હતો. આ હુમલામાં અંદાજે 1.4 લાખ લોકોનાં મોત થયાં હતાં. ત્યારબાદ 9 ઓગસ્ટ 1945ના રોજ નાગાસાકી પર બીજો પરમાણુ બોમ્બ છોડવામાં આવ્યો હતો. જાપાને 15 ઓગસ્ટ 1945ના રોજ બિનશરતી શરણાગતિની જાહેરાત કરી હતી, જેની સાથે બીજા વિશ્વયુદ્ધનો અંત આવ્યો હતો.

Notes:
ભારતીય રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ પ્રાધિકરણ (NHAI)ની ‘Rajmargyatra’ એપ દેશભરના રાજમાર્ગ વપરાશકર્તાઓ માટે એકીકૃત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ તરીકે કાર્ય કરે છે. આ એપને ડિજિટલ FASTag લોકલ પાસ સુવિધા સાથે જોડવામાં આવી છે, જેથી પાત્ર સ્થાનિક રહેવાસીઓ પાસ માટે અરજી કરી શકે. લોકલ પાસ માટેની પાત્રતાની ચકાસણી સરનામા અને વાહનની વિગતોના આધારે GIS મેપિંગ તથા રાષ્ટ્રીય VAHAN ડેટાબેઝ મારફતે ડિજિટલ રીતે કરવામાં આવે છે. એપ રાજમાર્ગોની રિયલ-ટાઇમ માહિતી, ટોલ સંબંધિત સેવાઓ અને હવામાન અંગેના અપડેટ્સ પણ આપે છે. આ પહેલનો હેતુ મુસાફરોની સુવિધા વધારવાનો તથા સમગ્ર રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ નેટવર્કમાં સરળ ડિજિટલ સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.

Notes:
ભારતમાં દર વર્ષે 23 ઓગસ્ટે રાષ્ટ્રીય અવકાશ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ 2023માં ચંદ્રયાન-3ના વિક્રમ લેન્ડરે ચંદ્ર પર સફળ સોફ્ટ લેન્ડિંગ કર્યું તેની યાદમાં ઉજવાય છે. ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવીય વિસ્તારની નજીક લેન્ડિંગ કરનાર ભારત વિશ્વનો પ્રથમ દેશ બન્યો હતો. રાષ્ટ્રીય અવકાશ દિવસ 2026ની થીમ છે: “વિકસિત ભારત તરફ: નવીનતા, સહયોગ અને વૈશ્વિક અવકાશ નેતૃત્વની આકાંક્ષા.”

Notes:
ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી. પી. રાધાકૃષ્ણને નવી દિલ્હીના ઉપરાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં રાજ્યસભાના સાંસદ ઘનશ્યામ તિવારી દ્વારા લખાયેલા ‘સંકલ્પ સે સિદ્ધિ કા મોદી યુગ’ પુસ્તકનું વિમોચન કર્યું હતું. પુસ્તકમાં છેલ્લા 12 વર્ષ દરમિયાન ભારતની વિકાસયાત્રાનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે અને શાસનની સિદ્ધિઓને વિકસિત ભારત @ 2047ના વિઝન સાથે જોડવામાં આવી છે. તેમાં સમકાલીન શાસનને સ્વામી વિવેકાનંદ, રવીન્દ્રનાથ ટાગોર, કે. બી. હેડગેવાર, વીર સાવરકર અને અટલ બિહારી વાજપેયીના વિચારો સાથે સાંકળવામાં આવ્યું છે. પુસ્તકમાં રાષ્ટ્ર પ્રથમ, એકાત્મ માનવવાદ, અંત્યોદય, મહિલા-નેતૃત્વ હેઠળનો વિકાસ, આત્મનિર્ભર ભારત અને પારદર્શક શાસન જેવા વિષયો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.

Notes:
BITS પિલાની, હૈદરાબાદ ખાતે ઇન્ક્યુબેટ થયેલા ડિફેન્સ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ Apollyon Dynamicsએ અહુતિ Mk II નામનું ઇલેક્ટ્રિક મલ્ટિરોટર UAV વિકસાવ્યું છે. તેણે 498 km/hની રેકોર્ડ ટોચની ગતિ હાંસલ કરી છે, જે તેને ભારતનું સૌથી ઝડપી મલ્ટિરોટર UAV બનાવે છે. તેને શત્રુ ડ્રોન અને લોઇટરિંગ મ્યુનિશન્સને શોધી, તેમનો પીછો કરીને નિષ્ક્રિય કરવા માટે હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરસેપ્ટર તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. તેના ફ્રેમ, મોટર્સ અને પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ સહિત અંદાજે 10 ડિઝાઇન પુનરાવર્તનો કરવામાં આવ્યા હતા.