Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
अलेक्झांडर झ्वेरेवने 2024 चे रोलेक्स पॅरिस मास्टर्सचे विजेतेपद जिंकले. अंतिम सामन्यात त्याने उगो हंबर्टचा पराभव केला. हे त्याचे सातवे ATP मास्टर्स 1000 विजेतेपद होते आणि पॅरिसमधील पहिले विजेतेपद होते. गंभीर टाच दुखापतीनंतरच्या पुनरागमनात त्याने 6-2, 6-2 असा विजय मिळवला आणि एकदाही ब्रेक पॉइंटला सामोरे गेले नाही. पॅरिस मास्टर्स हा पॅरिस, फ्रान्स येथे दरवर्षी होणारा पुरुष टेनिस स्पर्धा आहे.

Notes:
गिरनार वन्यजीव अभयारण्यातील पृथ्वी निरीक्षणातून दिसून आले की 2000 ते 2020 या कालावधीत मुख्य मंदिराच्या परिसरातील वस्ती वाढली आहे. त्याच कालावधीत अभयारण्यातला दाट जंगल मोठ्या प्रमाणात खुल्या जंगलात बदलला आहे. गिरनार वन्यजीव अभयारण्य गुजरातच्या जुनागढ जिल्ह्यात आहे आणि सौराष्ट्र प्रदेशातील उग्र गिरनार टेकड्यांवर पसरले आहे. 2008 मध्ये याला वन्यजीव अभयारण्य घोषित करण्यात आले. येथे आशियाई सिंहासह अनेक दुर्मिळ प्रजातींचे घर आहे.

Notes:
चिनी शास्त्रज्ञांनी अलीकडेच यांगत्से फिनलेस पर्पॉइस या प्रजातीच्या घटतीची माहिती मिळवण्यासाठी प्राचीन चीनी कविता वापरल्या. या अभ्यासात टांग राजवटीपासून ते पीपल्स रिपब्लिक ऑफ चायनापर्यंतचा कालावधी समाविष्ट आहे. यांगत्से फिनलेस पर्पॉइस ही जगातील एकमेव गोड्या पाण्यातील पर्पॉइस प्रजाती आहे आणि ती फक्त आशियातील सर्वात लांब नदी यांगत्सेमध्ये आढळते. हा अभ्यास दाखवतो की प्राचीन साहित्याचा उपयोग जैवविविधतेतील बदल समजून घेण्यासाठी केला जाऊ शकतो. ही प्रजाती आकाराने लहान असते, हळू चालते आणि गोरिलासारखी बुद्धिमत्ता दाखवते. गोड्या पाण्याच्या आरोग्याचे ते एक महत्त्वाचे निर्देशक मानले जाते आणि इंटरनॅशनल युनियन फॉर कन्झर्वेशन ऑफ नेचर (IUCN) च्या रेड लिस्टमध्ये ती गंभीरपणे संकटात असलेल्या प्रजातींमध्ये नोंदवली आहे.

Notes:
हिमाचल प्रदेशच्या वन विभागाने अलीकडेच सिरमौर जिल्ह्यातील चुरधार वन्यजीव अभयारण्यात पर्यटकांसाठी आकारण्यात आलेला शुल्क आदेश तात्पुरता स्थगित केला आहे. हे अभयारण्य हिमाचल प्रदेशच्या सिरमौर जिल्ह्यात असून ते हिमालयातील शिवालिक पर्वतरांगेत वसलेले आहे. 1985 साली हे अभयारण्य स्थापन करण्यात आले. याचे क्षेत्रफळ 56 चौरस किलोमीटर आहे आणि हे चुरधार शिखराभोवती पसरलेले आहे. या शिखराला चूर्डधार असेही म्हणतात. चुरधार हे बाह्य हिमालयातील सर्वात उंच शिखर आहे. या शिखरावरून दक्षिणेकडे गंगेच्या खोर्‍यातील विस्तीर्ण मैदान आणि सतलज नदी तर उत्तरेकडे बद्रीनाथचे दर्शन होते. शिखरावर भगवान शंकरांचे मंदिर आहे त्यामुळे या अभयारण्याला धार्मिक महत्त्वही प्राप्त झाले आहे.

Notes:
WISPIT 2b हा प्रोटोप्लॅनेटरी डिस्कमधील फटीत तयार होत असलेला तरुण गॅस जायंट ग्रह आहे. हा ग्रह गुरूच्या सुमारे 5 पट मोठा असून, वय फक्त 5 दशलक्ष वर्षे आहे. तो WISPIT 2 या 437 प्रकाशवर्षे दूर असलेल्या तरुण ताऱ्याभोवती फिरतो. या शोधामुळे डिस्कमधील फटी ग्रहामुळेच तयार होतात हे सिद्ध झाले आहे.

Notes:
न्यू डेव्हलपमेंट बँक (NDB), पूर्वी BRICS डेव्हलपमेंट बँक म्हणून ओळखली जायची, ही ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका या BRICS देशांनी मिळून स्थापन केली. ही बँक विकसनशील देशांमध्ये पायाभूत सुविधा आणि शाश्वत विकास प्रकल्पांसाठी निधी देते. तिचे मुख्यालय शांघाय, चीन येथे आहे.

Notes:
आयएनएस विक्रांत हे भारताचे पहिले स्वदेशी विमानवाहू जहाज आणि आयएनएस उदयगिरी हे स्वदेशी बनावटीचे फ्रिगेट, या दोन्ही जहाजांनी आंतरराष्ट्रीय फ्लीट रिव्ह्यू 2025 मध्ये भारतीय नौदलाचे प्रतिनिधित्व केले. हा कार्यक्रम श्रीलंका नौदलाने 27 ते 29 नोव्हेंबर 2025 रोजी कोलंबो येथे त्यांच्या 75 व्या वर्धापन दिनानिमित्त आयोजित केला आहे. ही दोन्ही जहाजांची पहिलीच परदेशातील तैनाती आहे आणि भारताची जहाजबांधणी क्षमता दाखवते.

Notes:
NCPOR ही स्वतंत्र संशोधन संस्था आहे, जी 25 मे 1998 रोजी स्थापन झाली. याआधी ती नॅशनल सेंटर फॉर अंटार्क्टिक अँड ओशन रिसर्च (NCAOR) म्हणून ओळखली जात होती. हे केंद्र पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाच्या अधिपत्याखाली आहे आणि वास्को-दा-गामा येथे स्थित आहे. NCPOR भारतीय अंटार्क्टिक कार्यक्रम आणि विविध ध्रुवीय मोहिमा समन्वयित करते.

Notes:
राष्ट्रीय ऊर्जा संवर्धन दिन दरवर्षी 14 डिसेंबर रोजी साजरा केला जातो. या दिवशी देशात ऊर्जा कार्यक्षमता आणि बचतीचे महत्त्व पटवून दिले जाते. ऊर्जा कार्यक्षमता ब्युरो (BEE) विविध उद्योग, संस्था व व्यावसायिकांना ऊर्जा बचतीसाठी राष्ट्रीय ऊर्जा संवर्धन पुरस्कार देऊन गौरवित करते. हे पुरस्कार ऊर्जा बचत, वाहतूक, इमारती आणि नवकल्पना क्षेत्रातील योगदानासाठी दिले जातात.

Notes:
प्रधानमंत्री राष्ट्रीय बाल पुरस्कार (PMRBP) हा वीर बाल दिवसाच्या दिवशी, विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या मुलांना दिला जातो. हा भारत सरकारचा प्रतिष्ठित पुरस्कार असून, महिला व बालविकास मंत्रालयाद्वारे दरवर्षी दिला जातो.