Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
रिझर्व्ह बँकेचा आर्थिक समावेशन (FI) निर्देशांक मार्च 2024 मध्ये 64.2 वर पोहोचला, जो मार्च 2023 मध्ये 60.1 होता.
आर्थिक समावेशन (FI) निर्देशांक संपूर्ण भारतातील आर्थिक समावेशात वाढ दर्शवतो.
निर्देशांक 0 (संपूर्ण अपवर्जन) ते 100 (पूर्ण समावेश) पर्यंत आहे.
त्यात प्रवेश (35%), वापर (45%), आणि गुणवत्ता (20%) हे तीन पॅरामीटर्स आहेत.
सुधारणा प्रामुख्याने वापराच्या परिमाणाने चालविली गेली.
गुणवत्ता मापदंड अनन्यपणे आर्थिक साक्षरता आणि ग्राहक संरक्षण यासारखे पैलू कॅप्चर करते.

Notes:
ISROच्या शास्त्रज्ञांनी रामेश्वरम बेट (भारत) ते मन्नार बेट (श्रीलंका) यांना जोडणारी 48 किमी लांबीची चुनखडी साखळी ॲडम्स ब्रिज (राम सेतू) च्या बुडलेल्या संरचनेचे यशस्वीरित्या मॅप केले.
ॲडम्स ब्रिज हा पूल मन्नारचे आखात आणि पाल्क सामुद्रधुनी 1-10 मीटर उथळ पाण्याने वेगळे करतो.
भूगर्भशास्त्रीय पुरावे सूचित करतात की ॲडम्स ब्रिज पूर्वीचे जमीन कनेक्शन होते, ज्याचा संदर्भ रामायण आणि इस्लामिक दंतकथेमध्ये आहे, परंतु नैसर्गिक आपत्तींमुळे 1480 पासून ॲडम्स ब्रिज पाण्यात बुडाला होता.

Notes:
केंद्रीय कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी नवी दिल्ली येथे AgriSURE फंड आणि कृषी निवेश पोर्टल लाँच केले.
त्यांनी उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या बँका आणि राज्यांना ॲग्रीकल्चर इन्फ्रास्ट्रक्चर फंड (AIF) उत्कृष्टता पुरस्कार प्रदान केले.
पुरस्काराने कृषी पायाभूत सुविधांमधील उत्कृष्ट प्रयत्नांना मान्यता दिली आणि त्यांचे कौतुक केले.
या कार्यक्रमाला राज्यमंत्री आणि विविध राज्यांचे आणि बँकांचे प्रतिनिधी उपस्थित होते.
मंत्रालयाचा विश्वास आहे की पुरस्कार सोहळ्यामुळे इतर बँकांना त्यांची कामगिरी सुधारण्यासाठी प्रेरणा मिळेल.
AIF 2022 मध्ये काढणीपश्चात व्यवस्थापन पायाभूत सुविधा आणि सामुदायिक शेती मालमत्ता विकसित करण्यासाठी सुरू करण्यात आले.

Notes:
राष्ट्रीय व्यावसायिक शिक्षण व प्रशिक्षण परिषद (NCVET), कौशल्य विकास व उद्योजकता मंत्रालय (MSDE), भारत सरकारने IN-SPACe ला अंतराळ क्षेत्रातील व्यावसायिक शिक्षण वाढवण्यासाठी दुहेरी पुरस्कार देणारी संस्था म्हणून मान्यता दिली. अंतराळ विभागाच्या अंतर्गत IN-SPACe उपग्रह निर्मिती व अंतराळ सेवा यांसारख्या गतिविधींना प्रोत्साहन देते आणि सक्षम बनवते. या सहकार्यामुळे IN-SPACe चे प्रशिक्षण जागतिक मानकांशी जुळते व स्किल इंडिया मिशनसारख्या उपक्रमांना पाठिंबा मिळतो. सहा राष्ट्रीय व्यवसाय मानक (NoS) अंतराळ संबंधित प्रशिक्षणासाठी मंजूर केले गेले, ज्यात उपग्रह निर्मिती, कक्षीय यांत्रिकी व अंतराळ प्रणोदन यांचा समावेश आहे. NCVET व्यावसायिक प्रशिक्षणातील गुणवत्तेचे मानक सुनिश्चित करते, उद्योगाच्या गरजांसाठी कुशल कार्यबल तयार करते.

Notes:
राज्यसभेने भारतीय वायुवाहन विधेयक 2024 मंजूर केले, ज्याने लोकसभेच्या पूर्वीच्या मान्यतेनंतर एअरक्राफ्ट कायदा 1934 ची जागा घेतली. हे विधेयक विमानांच्या डिझाइन, उत्पादन, ऑपरेशन, विक्री आणि संबंधित बाबींचे नियमन करते आणि एअरक्राफ्ट कायद्याची मूलभूत रचना कायम ठेवते. रेडिओटेलिफोन ऑपरेटरच्या प्रतिबंधित प्रमाणपत्राचे प्रमाणन दूरसंचार विभागाकडून नागरी विमानचालन महासंचालनालयाकडे (DGCA) हलवले जाते, ज्यामुळे विमानचालन प्रक्रियेत सुलभता येते. विमानांच्या डिझाइन आणि संबंधित सुविधांचे नियमन करण्यासाठी DGCA ला विस्तारित अधिकार मिळतात. दंडाच्या निर्णयांसाठी दुसऱ्या स्तरावरील अपीलमुळे तक्रारींचे निवारण अधिक चांगले होते.

Notes:
जानेवारी 2025 मध्ये उष्णकटिबंधीय चक्रीवादळ डिकेलेडीने मायोटला जोरदार पूर आणि 14,500 लोकांचे विस्थापन केले. डिसेंबर 2024 मध्ये झालेल्या उष्णकटिबंधीय चक्रीवादळ चिडोनंतर हे घडले ज्याने दक्षिणपूर्व आफ्रिकेचा 260 किमी/तास वाऱ्यांसह धुव्वा उडवला, 39 लोकांचा मृत्यू झाला आणि हजारो लोक विस्थापित झाले. मोजांबिक चॅनेलमधील फ्रेंच प्रदेश मायोट, हिंद महासागरातील कोमोरोस द्वीपसमूहाचा भाग आहे. येथे दोन बेटे आहेत: ग्रँड टेरे आणि पेटीट टेरे. 1843 मध्ये फ्रान्सने वसाहत केलेले मायोट 1974 च्या जनमत संग्रहात फ्रेंच राहण्याचा निर्णय घेतला. फ्रेंच परदेश विभाग असूनही, हे फ्रान्स आणि युरोपियन युनियनचे सर्वात गरीब प्रदेश आहे.

Notes:
मुख्यमंत्री ए. रेवंत रेड्डी यांनी तेलंगणातील पाच लाख बेरोजगार तरुणांसाठी स्वयंरोजगाराच्या संधी निर्माण करण्यासाठी ‘राजीव युवा विकासम’ योजना सुरू केली. सरकारने या उपक्रमासाठी 6000 कोटी रुपयांचे बजेट मंजूर केले आहे. या योजनेद्वारे युवकांना आर्थिक पाठबळ देऊन त्यांना सक्षम बनवणे आणि आत्मनिर्भरता वाढवणे हे उद्दिष्ट आहे.

Notes:
अलीकडेच, नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ इम्युनोहेमॅटोलॉजीने भारतात वंशानुगत रक्तस्त्राव विकारांची लवकर ओळख पटवण्यासाठी स्वस्त आणि सोपी चाचणी किट विकसित केली आहे. हीमोफिलिया A हा वंशानुगत रक्तस्त्राव विकार आहे, ज्यात रक्तात क्लॉटिंगसाठी आवश्यक असणाऱ्या Factor VIII या प्रथिनाची कमतरता असते, त्यामुळे रक्त नीट जमत नाही.

Notes:
अलीकडेच सिरियातील स्वेइदा शहराजवळ द्रूज आणि सुन्नी बेदूईन जमातींमध्ये हिंसक संघर्षात ३०० हून अधिक लोक ठार झाले. बेदूईन हे अरबी भाषिक, स्थलांतर करणारे लोक असून ते शेकडो वर्षांपासून मध्यपूर्व आणि उत्तर आफ्रिकेतील वाळवंटात राहतात. ‘बेदूईन’ हा शब्द अरबी ‘बदावी’ या शब्दावरून आला आहे, ज्याचा अर्थ वाळवंटात राहणारा असा होतो. हे लोक मुख्यत्वे उंट, शेळ्या व मेंढ्या पाळून जगतात.

Notes:
प्राणी पालन व दुग्धव्यवसाय विभागाने (DAHD) भारतातील प्राण्यांसाठी रक्त संक्रमण आणि रक्त बँकांसाठी पहिल्यांदाच मार्गदर्शक तत्त्वे व SOPs जाहीर केल्या आहेत. या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये दाते निवड, रक्त संकलन, प्रक्रिया, साठवण, संक्रमण आणि सुरक्षिततेचे नियम समाविष्ट आहेत. यामुळे प्राण्यांची काळजी, जीव वाचवणे आणि पशुसंवर्धन अधिक मजबूत होईल.