Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
इंटरनॅशनल वीक ऑफ सायन्स अँड पीस दरवर्षी 9 ते 15 नोव्हेंबर या कालावधीत साजरा केला जातो.
आंतरराष्ट्रीय शांतता वर्ष पाळण्याचा भाग म्हणून 1986 मध्ये पहिल्यांदा साजरा करण्यात आला.
हा आठवडा 1988 मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या आमसभेने घोषित केला होता. 10 नोव्हेंबर रोजी शांतता आणि विकासासाठी जागतिक विज्ञान दिन 2023 साजरा केला जातो. या वर्षीच्या उत्सवाची थीम “विज्ञानावर विश्वास निर्माण करणे” आहे.

Notes:
26/11 च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्याच्या 15 व्या वर्धापन दिनापूर्वी, इस्रायलने लष्कर-ए-तैयबाला दहशतवादी संघटना म्हणून सूचीबद्ध केले.
तेल अवीवच्या अधिकृत घोषणेनुसार हे पाऊल दहशतवादाविरुद्धच्या जागतिक युद्धाला पाठिंबा देण्याच्या इस्रायलच्या प्रयत्नांशी सुसंगत आहे.
भारत सरकारकडून इस्रायलला तशी विनंती करण्यात आली नव्हती.

Notes:
गोव्यातील सांताक्रूझ ग्रामपंचायतीने बोंडव्होल तलावाच्या पाणलोट क्षेत्रात लागवड करण्याच्या तयारीबद्दल आश्चर्य व्यक्त केले आहे. नुकतेच या तलावाचे पाणी अज्ञात व्यक्तींनी वाहून नेल्याचे पंचायतीच्या निदर्शनास आले.
काही मंचांनी असा आरोप केला आहे की जलसंपदा विभाग (WRD) द्वारे चालवलेल्या व्हॉल्व्हमध्ये छेडछाड करून तलावातील पाणी वाहून गेले.

Notes:
पेरिहेलियन म्हणजे पृथ्वीच्या लंबवर्तुळाकार कक्षेतील बिंदू जेव्हा तो सूर्याच्या सर्वात जवळ असतो.
2024 मध्ये पेरिहेलियन डे म्हणून ओळखला जाणारा हा कार्यक्रम 3 जानेवारी रोजी होईल जेव्हा पृथ्वी सूर्याच्या 91.4 दशलक्ष मैलांच्या आत येईल.
हे दरवर्षी डिसेंबर संक्रांतीच्या सुमारे दोन आठवड्यांनंतर होते.
जेव्हा पृथ्वी सूर्यापासून सर्वात दूर असते त्या विरुद्ध बिंदूला ऍफेलियन म्हणतात जो 6 जुलै 2024 रोजी होईल.

Notes:
भारत सरकारच्या अलीकडील घोषणेनुसार गुजरातमधील सुरत विमानतळाने ‘आंतरराष्ट्रीय विमानतळ’ दर्जा प्राप्त केला आहे.
हिरे आणि कापड उद्योगांसाठी जागतिक प्रवास सुलभ करणे आणि आयात-निर्यात क्रियाकलापांना चालना देण्याच्या उद्देशाने हे पाऊल आर्थिक क्षमता अनलॉक करण्यासाठी सज्ज आहे.
आंतरराष्ट्रीय दर्जाची उन्नती आर्थिक वाढ, विदेशी गुंतवणूक आकर्षित करण्यासाठी आणि राजनैतिक संबंधांना बळकट करण्यासाठी अपेक्षित आहे.
प्रवासी आणि कार्गो ऑपरेशन्समध्ये सुरतची वर्धित भूमिका प्रादेशिक विकास आणि समृद्धीसाठी प्रमुख चालक म्हणून पाहिली जाते.

Notes:
उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी यांनी त्यांच्या निवासस्थानी ‘हिमालयन बास्केट’ सादर केला.
हा उपक्रम 2018 मध्ये सुमित आणि स्नेहा थापलियाल यांनी सुरू केला होता.
या उपक्रमामध्ये दूध, हळद आणि पुदिना यांसारखी कृषी उत्पादने खरेदी करणे, विविध उत्पादनांमध्ये प्रक्रिया करणे आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर त्यांचा पुरवठा करणे यांचा समावेश आहे.

Notes:
नेपाळ आर्मीच्या माउंट एव्हरेस्टवर 2024 च्या पर्वत स्वच्छता मोहिमेमध्ये 10 टन कचरा गोळा करणे आणि पाच मृतदेह बाहेर काढणे समाविष्ट आहे.
मेजर आदित्य कार्की यांच्या नेतृत्वाखाली 12 सदस्यीय संघ 14 एप्रिल रोजी सुरू होईल, ज्याला 18 शेर्पांचा पाठिंबा असेल.
मानवनिर्मित प्रदूषण आणि हवामान बदलाच्या परिणामांचा सामना करण्याच्या उद्देशाने हा उपक्रम विविध संस्थांसोबत सहयोग करतो. कचऱ्याचे विलगीकरण केले जाईल ज्यामध्ये बायोडिग्रेडेबल स्थानिक पातळीवर प्रक्रिया केली जाईल आणि नॉन-बायोडिग्रेडेबल काठमांडूला नेली जाईल.
नेपाळ लष्कराच्या नेतृत्वाखालील ही चौथी वार्षिक मोहीम आहे.

Notes:
हिकारू नाकामुरासोबत ड्रॉ केल्यानंतर टोरंटो, कॅनडा येथे भारताचा 17 वर्षीय डी गुकेश 2024 ची FIDE उमेदवार स्पर्धा जिंकणारा सर्वात तरुण पुरुष ठरला.
महिला गटात चीनच्या टॅन झोंगीने विजेतेपद पटकावले.
2024 FIDE वर्ल्ड चेस चॅम्पियनशिपसाठी डिंग लिरेनचा सामना करत गुकेशने नऊ गुणांसह विजय मिळवला.
विश्वनाथन आनंद यांच्यानंतर जिंकणारा तो दुसरा भारतीय आणि सर्वात तरुण खेळाडू आहे.
कास्पारोव्ह आणि कार्लसन अनुक्रमे 21 आणि 22 वर विजयी झाले.

Notes:
मनमोहक आवाजासाठी प्रसिद्ध असलेले सुब्रह्मण्य धारेश्वरा यांचे बंगळुरू येथे निधन झाले.
पौराणिक नरनाप्पा उप्पुरा यांच्या हातून प्रशिक्षित त्यांनी 21 व्या वर्षी यक्षगानमध्ये त्यांच्या व्यावसायिक कारकिर्दीची सुरुवात केली. त्यांच्या वडिलांच्या प्रभावामुळे एक हौशी कलाकार, त्यांनी कला प्रकारात त्यांची आवड निर्माण केली.
पेरदूर यक्षगान मेळ्यातून निवृत्त होऊन धारेश्वराने चार दशके ‘भागवत’ म्हणून काम केले.
निवृत्तीनंतरही त्यांच्या नुकत्याच झालेल्या निधनापर्यंत त्यांनी यक्षगानाच्या विविध कार्यक्रमांमध्ये सादरीकरण सुरू ठेवले.

Notes:
‘Pig Butchering Scam’ डुक्कर मारण्याचे घोटाळे ज्यांना “शा झु पन” (Sha Zhu Pan) घोटाळे देखील म्हणतात.
जागतिक स्तरावर विशेषत: भारतात वाढत आहेत.
घोटाळेबाज फसव्या गुंतवणूक योजनांमध्ये पीडितांना आकर्षित करण्यासाठी बनावट ऑनलाइन व्यक्ती तयार करतात.
पैसे चोरण्यापूर्वी ते कालांतराने विश्वास निर्माण करतात ज्याला “डुक्कर पुष्ट करणे” असे म्हणतात.
सुरुवातीला सोशल मीडिया किंवा डेटिंग ॲप्सद्वारे लक्ष्यांशी संपर्क साधून घोटाळेबाज बनावट ॲप्सद्वारे क्रिप्टोकरन्सी ट्रेडिंगमध्ये पीडितांना फसवतात.
पैसे काढण्याच्या प्रयत्नांना बहाणे किंवा भरमसाठ शुल्क दिले जाते.
ब्लॉकचेन व्यवहारांच्या स्वरूपामुळे निधी पुनर्प्राप्त करणे आव्हानात्मक बनते.