Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
21. नुकताच लंडनला हलवण्यात आलेला स्टोन ऑफ स्कोन मूळचा कोणत्या ठिकाणी होता?
[A] स्कॉटलंड
[B] वेल्स
[C] आयर्लंड
[D] नॉर्वे
Show Answer
Correct Answer: A [ स्कॉटलंड]
Notes:
द स्टोन ऑफ स्कोन, ज्याला स्टोन ऑफ डेस्टिनी असेही संबोधले जाते, हा 150 किलो वजनाचा लाल सँडस्टोन स्लॅब आहे.
हा दगड स्कॉटलंडच्या राजेशाही आणि राष्ट्रीय अस्मितेचे पवित्र आणि महत्त्वपूर्ण प्रतीक आहे.
राजा चार्ल्स तिसरा याच्या राज्याभिषेकाच्या तयारीसाठी स्कॉटलंडच्या एडिनबर्ग किल्ल्यावरून लंडनला नुकताच हलवण्यात आला.
22. हवामानाची उद्दिष्टे पुढे नेण्यासाठी वेळेची विषमता वापरणाऱ्या तंत्राचे नाव काय आहे?
[A] वेळ हरित करणे
[B] वेळ वाढवत आहे
[C] वेळेला विलंब होतो
[D] अतिवृद्ध वेळ
Show Answer
Correct Answer: A [ वेळ हरित करणे]
Notes:
‘वेळेचे हिरवे करणे’ म्हणजे हवामानाची उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी वेळ किंवा तात्पुरती असमानता वापरण्याचे तंत्र. भारताला हवामानविषयक उद्दिष्टे साध्य करण्यास मदत होईल अशी अपेक्षा आहे.
देशाच्या पूर्वेला सूर्य जवळजवळ दोन तास आधी उगवतो. संशोधकांच्या मते, भारतासाठी अनेक वेळा क्षेत्रांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. यामुळे मोठ्या प्रमाणात वीजेची बचत होऊ शकते.
23. मायलोडिस्प्लास्टिक सिंड्रोममुळे मानवी शरीरातील कोणते ऊतक/ अवयव प्रभावित होतात?
[A] रक्त पेशी
[B] थायमस ग्रंथी
[C] लिम्फॅटिक वाहिन्या
[D] स्वादुपिंड
Show Answer
Correct Answer: A [ रक्त पेशी]
Notes:
मायलोडिस्प्लास्टिक सिंड्रोम हा रक्त कर्करोगाचा एक दुर्मिळ प्रकार आहे जो अस्थिमज्जामध्ये निरोगी रक्त पेशी बनविण्याच्या शरीराच्या क्षमतेवर परिणाम करतो. हे रक्तपेशी निर्माण करण्याच्या शरीराच्या क्षमतेमध्ये अडथळा आणते. त्याचे उपचार रक्त संक्रमणापासून केमोथेरपी किंवा स्टेम सेल प्रत्यारोपणापर्यंत आहेत.
24. कल्चर कॉरिडॉर- G20 डिजिटल संग्रहालय कोठे आहे?
[A] नवी दिल्ली
[B] मुंबई
[C] हैदराबाद
[D] वाराणसी
Show Answer
Correct Answer: A [ नवी दिल्ली]
Notes:
नवी दिल्ली येथील G20 शिखर परिषदेच्या भारत मंडपमने ‘कल्चर कॉरिडॉर – G20 डिजिटल म्युझियम’ नावाच्या अनोख्या आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पाचे अनावरण केले आहे. हे 9th सप्टेंबर 2023 रोजी लाँच करण्यात आले. हे संग्रहालय G20 सदस्य देश आणि निमंत्रितांचा सामायिक वारसा साजरे करते, ज्यात या राष्ट्रांमधील प्रतिष्ठित सांस्कृतिक वस्तू आणि वारसा आहे. ते भारताच्या G20 थीम, ‘वसुधैव कुटुंबकम’ शी संरेखित करते.
25. अलीकडील आकडेवारीनुसार, उघड्यावर शौचास मुक्त (ODF) प्लस घोषित केलेल्या गावांची टक्केवारी किती आहे?
[A] ५०%
[B] ६५%
[C] ७५%
[D] ८०%
Show Answer
Correct Answer: C [ ७५%]
Notes:
भारताने स्वच्छ भारत मिशन – ग्रामीण अंतर्गत 75% गावे आता उघड्यावर शौचास मुक्त (ODF) प्लस घोषित करून एक महत्त्वपूर्ण स्वच्छता मैलाचा दगड गाठला आहे. ODF प्लस म्हणून 4.4 लाखांहून अधिक गावांची घोषणा 2025 पर्यंत स्वच्छ भारत मिशन-ग्रामीणच्या दुसऱ्या टप्प्यातील उद्दिष्टे पूर्ण करण्याच्या प्रयत्नांचे प्रतिनिधित्व करते.
26. ‘इंडियन रिन्यूएबल एनर्जी डेव्हलपमेंट एजन्सी’ कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाच्या अंतर्गत सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम आहे?
[A] उर्जा मंत्रालय
[B] नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय
[C] विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
[D] वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [ नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय]
Notes:
अलीकडेच, इंडियन रिन्यूएबल एनर्जी डेव्हलपमेंट एजन्सी लिमिटेड (IREDA), भारतातील सर्वात मोठी स्पेशलाइज्ड ग्रीन फायनान्स नॉन-बँकिंग फायनान्स कंपनी, केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांमधील प्रतिष्ठित ‘शेड्यूल ए’ श्रेणीमध्ये ‘शेड्यूल बी’ श्रेणीतून श्रेणीसुधारित झाली आहे. स्टेटसमधील ही उन्नती औपचारिकपणे सार्वजनिक उपक्रम विभाग, वित्त मंत्रालयाने जारी केलेल्या ऑफिस मेमोरँडमद्वारे लागू करण्यात आली. नवीन मंत्रालय & रिन्यूएबल एनर्जीने या अपग्रेडला अधिकृतपणे पुष्टी दिली आहे.
27. मुलांमधील क्षयरोग दूर करण्यासाठी कोणत्या संस्थेने रोडमॅप आणला आहे?
[A] युनिसेफ
[B] WHO (वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन)
[C] नीती आयोग
[D] UNEP
Show Answer
Correct Answer: B [ WHO (वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन)]
Notes:
वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) ने मुलांमधील क्षयरोग दूर करण्यासाठी एक रोडमॅप सादर केला आहे, ज्यामध्ये या रोगाने प्रभावित गर्भवती आणि प्रसूतीनंतरच्या महिलांवर भर दिला आहे.
रोडमॅप देशांना 2027 पर्यंत टीबी विकसित होण्याचा उच्च धोका असलेल्या 90 टक्के लोकांना प्रतिबंधात्मक उपचार उपलब्ध करून देण्यास सांगते.
28. बंगालच्या उपसागरात कृष्णा गोदावरी खोरे खोल समुद्र प्रकल्प कोणती कंपनी चालवत आहे?
[A] रिलायन्स इंडस्ट्रीज
[B] इंडियन ऑइल
[C] भारत पेट्रोलियम
[D] ऑइल अँड नॅचरल गॅस कॉर्पोरेशन लिमिटेड (ONGC)
Show Answer
Correct Answer: D [ऑइल अँड नॅचरल गॅस कॉर्पोरेशन लिमिटेड (ONGC)]
Notes:
तेल आणि नैसर्गिक वायू महामंडळ (ONGC) बंगालच्या उपसागरात कृष्णा गोदावरी खोरे खोल समुद्र प्रकल्प चालवत आहे.
हा प्रकल्प KG-DWN-98/2 ब्लॉकमध्ये स्थित आहे ज्याला गेल्या काही वर्षांमध्ये अनेक वेळा विलंब झाला आणि वाढवला गेला आहे.
कृष्णा गोदावरी खोरे हे भारताच्या पूर्व किनार्यावरील पेट्रोलिफेरस खोरे आहे.
किनार्याचा भाग 15,000 चौरस किलोमीटर आहे, आणि ऑफशोअर भाग 25,000 चौरस किलोमीटर आहे.
ONGC ने प्रकल्पासाठी आर्मडा स्टर्लिंग V हा फ्लोटिंग प्लॅटफॉर्म भाड्याने घेतला आहे.
या प्लॅटफॉर्मची 70% मालकी शापूरजी पालोनजी ऑइल अँड गॅस आणि 30% मलेशियाच्या बुमी आरमाडाकडे आहे.
29. कार्बन बॉर्डर ऍडजस्टमेंट मेकॅनिझम (CBAM) हे कोणत्या आंतर-सरकारी संस्थेद्वारे प्रस्तावित कार्बन-केंद्रित उत्पादनांवरील शुल्क आहे?
[A] संयुक्त राष्ट्र
[B] युरोपियन युनियन
[C] आफ्रिकन युनियन
[D] जागतिक बँक
Show Answer
Correct Answer: B [युरोपियन युनियन]
Notes:
युरोपियन युनियनच्या कार्बन बॉर्डर ऍडजस्टमेंट मेकॅनिझम (CBAM) चे पालन करताना भारताने आपल्या निर्यातदारांच्या संवेदनशील व्यापार डेटाच्या संभाव्य तडजोडीबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे.
17 मे 2023 रोजी दत्तक घेतलेला आणि 1 ऑक्टोबर 2023 रोजी संक्रमणकालीन कालावधीत प्रवेश करणारा CBAM हा कार्बन-केंद्रित उत्पादनांवर प्रस्तावित EU टॅरिफ आहे.
EU बाहेर स्वच्छ औद्योगिक उत्पादनाला चालना देण्याच्या उद्दिष्टासह EU मध्ये प्रवेश करणाऱ्या अशा वस्तूंच्या उत्पादनाशी संबंधित कार्बन उत्सर्जनासाठी वाजवी किंमत स्थापित करणे या यंत्रणेचे उद्दिष्ट आहे.
CBAM च्या अंमलबजावणीमध्ये डेटा सुरक्षिततेच्या मुद्द्यांचा काळजीपूर्वक विचार करण्याची गरज आणि ईयू-नसलेल्या देशांसाठी या यंत्रणेचे पालन करताना संभाव्य आव्हाने भारताच्या भीतीवर प्रकाश टाकतात.
30. अलीकडेच कोणत्या मंदिराने अयोध्या राम मंदिराला ‘ओनाविल्लू’ म्हणून ओळखले जाणारे औपचारिक धनुष्य सादर केले?
[A] जगन्नाथ मंदिर
[B] पद्मनाभस्वामी मंदिर
[C] रामास्वामी मंदिर
[D] काठंडमार मंदिरात
Show Answer
Correct Answer: B [पद्मनाभस्वामी मंदिर]
Notes:
श्री रामजन्मभूमी तीर्थ क्षेत्राचे प्रतिनिधी केरळमधील तिरुवनंतपुरम येथील श्री पद्मनाभस्वामी मंदिरातून पारंपारिक विधीवत धनुष्य ‘ओनाविल्लू’ स्वीकारतील.
पद्मनाभस्वामी मंदिर भगवान विष्णूला समर्पित ज्याला महाकाव्य आणि पुराणांमध्ये महत्त्व आहे.
बलरामांनी पद्मतीर्थमलाला भेट दिली, स्नान केले आणि नैवेद्य दिल्याचा उल्लेख आहे.
पुराणातील शिलालेख असलेले ओनाविल्लू धनुष्याच्या आकाराचे वाद्य असून ते केरळमध्ये तयार केले आहे.