Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने अहवाल दिला आहे की आर्थिक समावेशन निर्देशांक (FI-Index), जो देशातील आर्थिक समावेशाची व्याप्ती मोजतो, मार्च 2023 मध्ये 60.1 पर्यंत वाढला आहे, सर्व पॅरामीटर्समध्ये वाढ दर्शवित आहे. FI-इंडेक्स 0 ते 100 पर्यंतचे एकल मूल्य प्रदान करते, ज्यामध्ये 0 पूर्ण आर्थिक बहिष्काराचे प्रतिनिधित्व करते आणि 100 संपूर्ण आर्थिक समावेशाचे प्रतिनिधित्व करते. FI-इंडेक्सच्या सुधारणेसाठी मुख्य योगदानकर्ता वापर आणि गुणवत्ता परिमाणे होते.

Notes:
जागतिक हवामान संघटनेने नुकतेच असे म्हटले आहे की हवामान बदलामुळे जलविज्ञान चक्रात असंतुलन होत आहे आणि देखरेख वाढविण्यासाठी धोरणांमध्ये मूलभूत बदल करण्याचे आवाहन केले आहे. संस्थेने उघड केले की जागतिक पाणलोट क्षेत्रांपैकी 50% पेक्षा जास्त नदीच्या विसर्जनाच्या नमुन्यांमधून विचलन होत आहे, त्यातील बरेच भाग नेहमीपेक्षा कोरडे आहेत.
(उदाहरण म्हणून चीनची यांग्त्झी नदी)

Notes:
भुवनेश्वरमध्ये नुकतेच बाजरीवरील आंतरराष्ट्रीय अधिवेशनाचे आयोजन करण्यात आले होते.
ओडिशा पुढाकार घेऊन बाजरीसाठी जगभरातील धोरण आखणे हा या संमेलनाचा उद्देश आहे.
ओडिशाचे मुख्यमंत्री नवीन पटनायक यांनी “बाजरी – आधुनिक आव्हानांसाठी प्राचीन धान्य” या थीमसह दोन दिवसीय आंतरराष्ट्रीय अधिवेशनाचे रोपटे लावून उद्घाटन केले.

Notes:
अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बिडेन यांच्या म्हणण्यानुसार, वाढता तणाव कमी करण्याच्या प्रयत्नात अमेरिका आणि चीनने सैन्य-ते-लष्करी संप्रेषण पुन्हा सुरू करण्यास सहमती दर्शविली.
कॅलिफोर्नियामध्ये अमेरिका आणि चीनच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या दुर्मिळ बैठकीनंतर ही घोषणा करण्यात आली.
बिडेन म्हणाले की दोन्ही नेत्यांनी एकमेकांशी थेट संवाद स्थापित करण्यास सहमती दर्शविली आहे.

Notes:
युरो 2024 पात्रता फेरीत फ्रान्सने जिब्राल्टरचा 14-0 असा पराभव केल्याने फ्रान्सच्या किलियन एमबाप्पेने हॅटट्रिक केली आणि युरो पात्रता इतिहासातील सर्वात मोठा विजय नोंदवला.
फ्रान्सचा यापूर्वीचा सर्वात मोठा विजय हा 1995 मध्ये युरोपियन पात्रता सामन्यात अझरबैजानविरुद्ध 10-0 असा होता.
नेदरलँड्सनेही युरो 2024 मध्ये आपले स्थान बुक केले होते.

Notes:
Ola ने Krutrim चे अनावरण केले आहे.
ChatGPT प्रमाणेच एक “मेड फॉर इंडिया” लार्ज लँग्वेज मॉडेल आहे.
10 भारतीय भाषांसाठी तयार केलेली ही स्वतंत्र AI प्रणाली Ola च्या मोबिलिटी आणि EV उपक्रमांपेक्षा वेगळी आहे.
प्रोप्रायटरी डेटासेटवर प्रशिक्षित या प्रणालीचा उद्देश भारतातील भाषिक विविधता आणि सांस्कृतिक संदर्भांना संबोधित करणे आहे.

Notes:
नुकतेच नाव बदललेले मां माणिकेश्वरी विद्यापीठ भारताच्या ओडिशा राज्यात आहे.
पूर्वी कालाहंडी विद्यापीठ म्हणून ओळखले जाणारे, कालाहंडी जिल्ह्याची प्रमुख देवता माँ माणिकेश्वरी यांच्या नावावरून त्याचे नामकरण करण्यात आले.
हे विद्यापीठ 1 सप्टेंबर 2020 पासून कार्यरत आहे आणि कालाहंडी जिल्ह्याच्या स्थापना दिनावेळी 1 नोव्हेंबर रोजी मुख्यमंत्री नवीन पटनायक यांनी अधिकृतपणे नाव बदलण्याची घोषणा केली होती.
याला सुरुवातीला 2019 मध्ये एकात्मक विद्यापीठाचा दर्जा देण्यात आला होता आणि आता 50 हून अधिक संलग्न महाविद्यालयांसह कालाहांडी आणि नुआपाडा जिल्ह्यांना सेवा देणारे विविध पदवी आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत.

Notes:
फेब्रुवारी 2024 मध्ये उत्तराखंड पोलिसांनी हरिद्वारच्या रस्त्यावर गस्त घालण्यासाठी स्वयं-संतुलित इलेक्ट्रिक स्कूटरचा अवलंब केला. स्कूटर या कायद्याची अंमलबजावणी करण्याच्या नवीन पद्धतीचा भाग आहेत आणि स्थानिक आणि पर्यटकांसाठी सुरक्षा सुधारण्याच्या उद्देशाने आहेत.
उत्कर्ष स्मॉल फायनान्स बँकेने या स्कूटर दान केल्या आहेत आणि त्या गर्दीच्या आणि अरुंद भागात वापरायच्या आहेत.

Notes:
मेळघाट व्याघ्र प्रकल्पाच्या सेमाडोह येथे कुला मामा व्हॉलीबॉल स्पर्धा-2024 स्थानिक तरुणांच्या सहभागासह व्याघ्र आणि वनसंवर्धनाला प्रोत्साहन देते.
महाराष्ट्रात मेळघाट अभयारण्य 1967 मध्ये स्थापित झाले असून 1974 मध्ये मेळघाट व्याघ्र प्रकल्प म्हणून घोषित करण्यात आले.
मेळघाट व्याघ्र प्रकल्प अमरावती जिल्ह्यात स्थित आहे.
उष्णकटिबंधीय कोरडी पानझडी जंगले आणि प्रमुख नद्यांनी वैशिष्ट्यीकृत मेळघाट व्याघ्र प्रकल्प वन्यजीवांचे संरक्षण करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.
ही कुला मामा व्हॉलीबॉल स्पर्धा आणि तेथील रहिवाशांचे जतन करण्याचे महत्त्व अधोरेखित करते.

Notes:
फेब्रुवारी 2024 मध्ये, भारताने गरीबी आणि भूक निर्मूलनासाठी भारत, ब्राझील आणि दक्षिण आफ्रिका (IBSA) निधीमध्ये $1 दशलक्ष योगदान दिले.
भारत त्याच्या स्थापनेपासून निधीमध्ये नियमित योगदानकर्ता म्हणून स्थान मिळविले आहे.
फेब्रुवारी 2024 पर्येंत वाट्यामध्ये भारत एकूण $15.1 दशलक्ष योगदान देत आहे.
IBSA फंडाच्या प्रकल्पांचे उद्दिष्ट ग्लोबल साउथमधील भागीदार देशांना त्यांचे राष्ट्रीय प्राधान्य आणि इतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्य विकास उद्दिष्टे साध्य करण्यात मदत करणे आहे.