Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
प्रख्यात भौतिकशास्त्रज्ञ अल्लादी रामकृष्णन यांची जन्मशताब्दी डिसेंबर 2023 मध्ये साजरी केली जात आहे. त्यांनी चेन्नई येथे MATSCIENCE, The Institute of Mathematical Sciences (IMSc) ची स्थापना केली आणि 1983 मध्ये वयाच्या साठव्या वर्षी निवृत्ती होईपर्यंत त्यांचे संचालक म्हणून काम केले. चेन्नईच्या तारामणी येथील कॅम्पसमध्ये अल्लादी रामकृष्णन शताब्दी परिषद आयोजित करून संस्था तिच्या संस्थापक-संचालकांना श्रद्धांजली अर्पण करेल.

Notes:
ऑक्‍टोबरच्‍या दुस-या सोमवारी, अमेरीकेत हजारो वर्षांपासून राहणा-या आदिवासी समुदायांना ओळखण्‍यासाठी इंडिजिनस पीपल्स डे साजरा केला जातो. तो कोलंबस डेच्या बदली म्हणून लोकप्रिय झाला, ज्याचा उद्देश 1492 मध्ये तीन जहाजांमध्ये स्पेनमधून क्रूसह प्रवास करणाऱ्या एक्सप्लोररचा उत्सव साजरा करण्यासाठी होता.

Notes:
झारखंडमधील देवघर विमानतळ हे कमी दृश्यमानतेमध्ये व्यावसायिक विमान उतरवणारे देशातील पहिले विमानतळ आहे. केवळ 3200 मीटरच्या दृश्यमानतेतही व्यावसायिक विमान उतरवण्याची क्षमता आहे.
देवघर विमानतळावरून प्रथमच व्यावसायिक उड्डाणांसाठी स्पेशल व्हिज्युअल फ्लाइट रुल्स (VFR) ऑपरेशन्स सुरू करण्यात येत आहेत.

Notes:
मेटा द्वारे समर्थित असलेल्या ‘एक्सेलरेटिंग इंडियाज पोटेन्शिअल टू अॅड्रेस द ग्लोबल एक्सआर अपॉर्च्युनिटी’ या शीर्षकाच्या अहवालात म्हटले आहे की,
भारतीय XR स्टार्टअप्स जागतिक उपाय विकसित करण्यासाठी विकसित होत आहेत.
सर्वेक्षण केलेल्यांपैकी 76% देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय ग्राहकांना सेवा देत आहेत.
विस्तारित वास्तव (XR) या शब्दामध्ये आभासी वास्तव (VR), संवर्धित वास्तविकता (AR), मिश्रित वास्तव (MR) आणि इतर तंत्रज्ञान समाविष्ट आहेत.

Notes:
भारताच्या रस्त्यांवर 50,000 इलेक्ट्रिक बसेसच्या योजनेला अलीकडेच अमेरिकेकडून पाठिंबा मिळाला आहे.
USD 390 दशलक्ष निधी उत्पादनाचा विस्तार करण्यासाठी कर्ज शोधणाऱ्या उत्पादकांसाठी हमी म्हणून काम करेल, असे भारतीय आणि यूएस अधिकाऱ्यांनी COP28 च्या साइड इव्हेंटमध्ये सांगितले.
भारतात सध्या फक्त 12,000 ई-बस कार्यरत आहेत.
यूएस सरकार आणि परोपकारी गटांकडून $150 दशलक्ष आणि भारत सरकारकडून $240 दशलक्ष देऊन पेमेंट सुरक्षा यंत्रणा स्थापित केली गेली आहे.

Notes:
जागतिक बँकेचा ‘दक्षिण आशिया प्रादेशिक अपडेट: जॉब्स फॉर रेझिलिन्स रिपोर्ट’ अधोरेखित करतो की भारतासह हा प्रदेश अपुऱ्या रोजगार निर्मितीमुळे लोकसंख्याशास्त्रीय लाभांशाचा लाभ घेत नाही.
2024-25 साठी 6.0-6.1% मजबूत वाढीचा अंदाज व्यक्त करताना दक्षिण आशियाचे उत्पादन इतर उदयोन्मुख बाजारपेठांना मागे टाकते.
ज्यामध्ये भारताने चालविलेली आहे.
तथापि, खाजगी गुंतवणूक कमकुवत राहिली आहे, ज्यामुळे वाढीला धोका निर्माण होतो.
अहवालात प्रदेशातील वाढ कायम ठेवण्यासाठी अंतर्निहित असुरक्षा दूर करण्याच्या गरजेवर जोर देण्यात आला आहे.

Notes:
दुबई येथे आयोजित एशियन अंडर-20 एथलेटिक्स चॅम्पियनशिप स्पर्धेत महाराष्ट्राचे दीपांशू शर्मा यांनी 70.29 मीटर भाला फेकून सुवर्णपदक पटकावले आहे.

Notes:
चीन आणि फिलीपिन्सने दक्षिण चीन समुद्रातील विवादित द्वितीय थॉमस शोल (आयुंगिन) वरून तणाव कमी करण्याचे मान्य केले आहे.
स्प्रेटली बेटांचा एक भाग असलेल्या या बुडलेल्या रीफवर 1999 मध्ये फिलीपिन्सने दावा केला होता.
चीन अनेक देशांच्या EEZ च्या विरोधातील नाइन-डॅश रेषेवर आधारित सार्वभौमत्वाचा दावा करतो.
फिलीपिन्सने चीनच्या दाव्यांच्या विरोधात 2016 चा निर्णय जिंकला, परंतु चीनने हा निर्णय नाकारला.

Notes:
नेदरलँड्सच्या सर्व 12 प्रांतांमध्ये ब्लूटँग रोग आढळून आला आहे.
हा विषाणूजन्य रोग मेंढ्या, शेळ्या आणि गुरेढोरे यांसारख्या वन्य आणि पाळीव प्राण्यांना प्रभावित करतो आणि क्युलिकोइड मिडजेस चावल्याने पसरतो.
ब्लूटँगहा विषाणूजन्य रोग प्राण्यांमध्ये संसर्गजन्य नाही.
लक्षणे भिन्न असतात, मेंढ्यांमध्ये अंतर्गत रक्तस्रावासह सर्वात जास्त चिन्हे दिसतात.
तरुण कोकरू विशेषतः असुरक्षित असतात, मृत्यू दर 30% पर्यंत असतो.
रोगाचे व्यवस्थापन करण्यासाठी लसीकरण आणि कीटक नियंत्रण हे महत्त्वाचे आहे.

Notes:
केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने विकसित केलेले U-WIN पोर्टल हे लसीकरण सेवांचे डिजिटायझेशन करते आणि सध्या प्रायोगिक तत्त्वावर कार्यरत आहे.
लसीकरण सेवांचे डिजिटायझेशन करणे आणि गरोदर स्त्रिया आणि 17 वर्षांपर्यंतच्या मुलांसाठी लसीकरण नोंदी ठेवणे हे U-WIN पोर्टलचे उद्दिष्ट आहे.
16 सप्टेंबर 2024 पर्यंत, U-WIN पोर्टलवर 6.46 कोटी पेक्षा जास्त लाभार्थी नोंदणीकृत आहेत.
सुलभ प्रवेशासाठी पोर्टल हिंदीसह U-WIN पोर्टल 11 प्रादेशिक भाषांना समर्थन देते.
U-WIN पोर्टल हे नागरिकांसाठी आयुष्मान भारत आरोग्य खाते (ABHA) आयडी तयार करण्यात देखील मदत करते.