Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या भारतीय शहराने ‘क्लायमेट अॅक्शन प्लॅन’ जारी केला आणि हवामान बदलाच्या आव्हानांचा सामना करण्यासाठी 30 वर्षांचा रोडमॅप तयार केला?
[A] चेन्नई
[B] मुंबई
[C] नवी दिल्ली
[D] कोलकाता
Show Answer
Correct Answer: B [ मुंबई]
Notes:
नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या मुंबई क्लायमेट अॅक्शन प्लॅन (MCAP) मध्ये हवामान बदलाच्या आव्हानांचा सामना करण्यासाठी शहरासाठी 30 वर्षांचा रोडमॅप तयार करण्यात आला आहे. बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) ने वर्ल्ड रिसोर्सेस इन्स्टिट्यूट (WRI), भारत आणि C40 सिटीज नेटवर्कच्या तांत्रिक सहाय्याने योजना तयार केली. कृती आराखड्याने हरितगृह वायूचे शून्य उत्सर्जन किंवा 2050 साठी निव्वळ-शून्य उद्दिष्ट ठेवण्यासाठी लहान, मध्यम आणि दीर्घकालीन हवामान उद्दिष्टे निश्चित केली आहेत.
12. कोणते केंद्रीय मंत्रालय नाविन्यपूर्ण, एकत्रित आणि टिकवून ठेवण्यासाठी 2.0 (CITIIS 2.0) शहर गुंतवणूक लागू करते?
[A] परराष्ट्र मंत्रालय
[B] गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय
[C] एमएसएमई मंत्रालय
[D] नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [ गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय]
Notes:
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने सिटी इन्व्हेस्टमेंट टू इनोव्हेट, इंटिग्रेट आणि सस्टेन 2.0 (CITIIS 2.0) ला मान्यता दिली आहे.
CITIIS 2.0 हा गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाने (MoHUA) फ्रेंच डेव्हलपमेंट एजन्सी (AFD), KfW, युरोपियन युनियन (EU), आणि नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ अर्बन अफेअर्स (NIUA) यांच्या भागीदारीत तयार केलेला कार्यक्रम आहे.
हा कार्यक्रम 2023 ते 2027 या चार वर्षांच्या कालावधीसाठी चालेल.
13. कोणत्या संस्थेने GoI- UN सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट कोऑपरेशन फ्रेमवर्क 2023-2027 वर स्वाक्षरी केली?
[A] सामाजिक न्याय आणि अधिकारिता मंत्रालय
[B] नीती आयोग
[C] नॅसकॉम
[D] NPCI
Show Answer
Correct Answer: B [ नीती आयोग]
Notes:
NITI आयोग आणि भारतातील संयुक्त राष्ट्रांनी भारत सरकार – युनायटेड नेशन्स सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट कोऑपरेशन फ्रेमवर्क 2023-2027 वर स्वाक्षरी केली.
हे लिंग समानता, युवा सशक्तीकरण आणि मानवी हक्कांना प्रोत्साहन देण्यासाठी, शाश्वत विकास उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी, विकासाच्या राष्ट्रीय दृष्टीकोनाच्या अनुषंगाने भारत सरकारला संयुक्त राष्ट्र विकास प्रणालीच्या सामूहिक ऑफरचे प्रतिनिधित्व करते.
14. पर्यावरणातून घेतलेल्या नमुन्यांमध्ये असलेल्या जीवाणू आणि बुरशीच्या एकत्रित अनुवांशिक सामग्रीचा संदर्भ कोणता शब्द आहे?
[A] मेटा जीनोम
[B] पर्यावरण जीनोम
[C] AMR जीनोम
[D] प्रतिकार जीनोम
Show Answer
Correct Answer: A [ मेटा जीनोम]
Notes:
मेटाजेनोम्स पर्यावरणातून घेतलेल्या नमुन्यांमध्ये उपस्थित बॅक्टेरिया आणि बुरशीच्या एकत्रित अनुवांशिक सामग्रीचा संदर्भ देतात.
26 देशांमधील 1,589 मेटाजेनोम्सचे विश्लेषण करणाऱ्या एका अभ्यासात असे दिसून आले आहे की संसाधन-मर्यादित सेटिंग्जमध्ये प्रतिजैविक प्रतिरोधकतेचा उच्च प्रसार एआरजी-संबंधित मृत्यूस कारणीभूत ठरतो.
15. ‘सिल्क रोडस्टर’ प्लॅटफॉर्म कोणत्या देशाने सुरू केला?
[A] पाकिस्तान
[B] चीन
[C] युक्रेन
[D] दक्षिण आफ्रिका
Show Answer
Correct Answer: B [ चीन]
Notes:
दक्षिणपूर्व आणि दक्षिण आशियाई देशांसोबत सहयोग वाढवण्याच्या उद्देशाने चीनने नेपाळच्या माध्यमातून बेल्ट अँड रोड इनिशिएटिव्ह (BRI) अंतर्गत अनेक नवीन प्रकल्प सुरू केले आहेत, ज्याचा या क्षेत्रातील भारताच्या धोरणात्मक हितसंबंधांवर परिणाम होऊ शकतो. BRI च्या 10 व्या वर्धापन दिनानिमित्त एकत्रितपणे ‘सिल्क रोडस्टर’ प्लॅटफॉर्म म्हणून ओळखले जाणारे हे प्रकल्प सुरू करण्यात आले.
16.
कोणते राज्य महिला आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी 2023 चे यजमानपद भूषवणार आहे?
[A] झारखंड
[B] महाराष्ट्र
[C] तामिळनाडू
[D] केरळा
Show Answer
Correct Answer: A [ झारखंड]
Notes:
महिलांसाठी आगामी आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी 2023 रांची 27 ऑक्टोबर ते 5 नोव्हेंबर 2023 दरम्यान झारखंडमध्ये होणार आहे.
ही स्पर्धेची 7वी आवृत्ती आहे ज्यात जपान, कोरिया, चीन, मलेशिया, थायलंड, आणि यजमान भारताचा सहभाग अपेक्षित आहे.
भारतीय महिला संघाने 2016 मध्ये प्रतिष्ठित विजेतेपद जिंकले आणि त्यानंतरच्या 2018 च्या आवृत्तीत त्यांनी उपविजेतेपद पटकावले.
17. कोणत्या देशाने अलीकडेच UN मानवाधिकार परिषदेत रशियाची जागा घेतली?
[A] पोलंड
[B] झेक प्रजासत्ताक
[C] सीरिया
[D] चिली
Show Answer
Correct Answer: B [ झेक प्रजासत्ताक]
Notes:
यूएन मानवाधिकार परिषदेत रशियाच्या जागी चेक प्रजासत्ताकच्या बाजूने यूएन जनरल असेंब्लीने मतदान केले. युक्रेनमध्ये रशियन सैनिकांनी मानवाधिकारांचे उल्लंघन केल्याच्या आरोपावरून रशियाला यापूर्वी निलंबित करण्यात आले होते. कौन्सिलमधील जागा प्रादेशिक गटांमध्ये विभागल्या गेल्या आहेत आणि रशियाची जागा पूर्व युरोपीय देशातून आली पाहिजे. 47-सदस्यीय मानवाधिकार परिषदेच्या जागेसाठी चेक प्रजासत्ताक हा एकमेव उमेदवार होता.
18. भारतात वस्तू आणि सेवा कर (GST) कोणत्या वर्षी लागू करण्यात आला?
[A] 2014
[B] 2015
[C] 2017
[D] 2019
Show Answer
Correct Answer: C [2017]
Notes:
वस्तू आणि सेवा कर (GST) 1 जुलै 2017 रोजी देशाच्या संपूर्ण अप्रत्यक्ष कर संरचनेत सुधारणा करण्यासाठी आणि कर प्रशासन आणि अनुपालन सुधारण्यासाठी लागू करण्यात आला. या प्रणालीच्या अंमलबजावणीला पाच वर्षे पूर्ण झाली आहेत. 31 मार्च 2022 पर्यंत भारतातील कर बेसमध्ये 1.36 कोटी सक्रिय GST नोंदणींमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. मे 2022 च्या महसुलाने INR 1.41 लाख कोटींचा टप्पा गाठला आहे आणि GST संकलन 11 महिन्यांत रु. 1 लाख कोटी पार केले आहे.
19. जिओग्राफिकल इंडिकेशन (GI) दर्जा मिळालेल्या कोरापुट काळजीरा तांदूळाची लागवड कोणत्या राज्यात केली जाते?
[A] पंजाब
[B] ओडिशा
[C] आंध्र प्रदेश
[D] उत्तर प्रदेश
Show Answer
Correct Answer: B [ ओडिशा]
Notes:
‘प्रिन्स ऑफ राईस’ म्हणून ओळखल्या जाणार्या कोरापुट काळजीरा तांदळाला नुकताच भौगोलिक संकेतांचा दर्जा मिळाला आहे. ओडिशाच्या कोरापुट जिल्ह्यातील देशी, स्थानिक शेतकऱ्यांनी पिढ्यानपिढ्या या सुगंधी तांदूळाची लागवड केली आहे. कोथिंबीरीच्या बियांसारखे, ते उत्कृष्ट पौष्टिक आणि स्वयंपाकाचे गुण वाढवते. हजारो वर्षांपासून या प्रदेशातील आदिवासी समुदायांनी पिकवलेला तांदूळ त्याच्या काळा रंग, मोहक सुगंध आणि समृद्ध चव यासाठी साजरा केला जातो. पारंपारिक शहाणपण सूचित करते की ते स्मरणशक्ती, मधुमेह नियंत्रण, हिमोग्लोबिन पातळी वाढवते आणि चयापचय वाढवते. शिवाय, या सुवासिक धान्यामध्ये विविध औषधी गुणधर्म आहेत, ज्यात अँटिस्पास्मोडिक, पोटासंबंधी, रक्तवर्धक, बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारा पदार्थ, तुरट आणि शामक यांचा समावेश आहे. कोरापुट जिल्ह्यातील टोला, पत्रपुट, पुजारीपूट, बालीगुडा आणि मोहुली यांसारख्या भागात हे पिकते.
20. कोणत्या संस्थेने ‘इमर्जिंग टेक्नॉलॉजीजच्या युगात डिजिटल समावेशावरील सल्लापत्र’ जारी केले?
[A] नीती आयोग
[B] ट्राय
[C] नॅसकॉम
[D] RBI
Show Answer
Correct Answer: B [ ट्राय]
Notes:
भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (TRAI) ने “उभरत्या तंत्रज्ञानाच्या युगात डिजिटल समावेश” शीर्षकाचा सल्ला पत्र (CP) जारी केला आहे. विशेषत: सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांसाठी (एमएसएमई) सर्वसमावेशकता सुनिश्चित करण्यावर विशिष्ट लक्ष केंद्रित करून, उदयोन्मुख तंत्रज्ञानातील जलद प्रगतीमुळे उद्भवलेल्या आव्हानांना आणि संधींना तोंड देणे हे या पेपरचे उद्दिष्ट आहे. हे उदयोन्मुख डिजिटल तंत्रज्ञानाचा अवलंब करताना एमएसएमई क्षेत्रासमोरील आव्हानांवर प्रकाश टाकते.