Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
गोवा शिपयार्ड लिमिटेड आणि केनिया शिपयार्ड लिमिटेड यांनी जहाज डिझाइन आणि बांधकामात क्षमता वाढीसाठी आणि सहकार्यासाठी सामंजस्य करार केला. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि केनियाचे संरक्षण मंत्री एडन बेरे ड्युएल यांनी नवी दिल्ली येथे लष्करी उद्योग सहकार्याला चालना देण्यासाठी आणि हिंदी महासागर क्षेत्रातील सागरी सुरक्षा अधिक सखोल करण्यासाठी द्विपक्षीय चर्चा केली.

Notes:
थायलंडमधील माहिडोल विद्यापीठातील शास्त्रज्ञ अंतराळवीरांसाठी पोषण आणि ऑक्सिजनचा संभाव्य स्रोत म्हणून पृथ्वीवरील सर्वात लहान फुलांची वनस्पती असलेल्या वॉटरमीलच्या संभाव्यतेचा शोध घेत आहेत. हे संशोधन नेदरलँड्समधील युरोपियन स्पेस एजन्सी (ESA) ESTEC तांत्रिक केंद्रात आयोजित केले गेले होते, जेथे ESA च्या लार्ज डायमीटर सेंट्रीफ्यूज (LDC) वापरून लहान जलचरांना अति-गुरुत्वाकर्षण परिस्थितीशी सामोरे जावे लागले.

Notes:
20,000 वर्षांपूर्वी झालेल्या सिग्नस लूपमधील तारकीय घटनेचा अभ्यास करण्यासाठी NASA ने एक नवीन ध्वनी रॉकेट लाँच केले, जे एक सुपरनोव्हा अवशेष आहे. सिग्नस पृथ्वीपासून सुमारे 2,600 प्रकाशवर्षे दूर आहे.
इंटिग्रल फील्ड अल्ट्राव्हायोलेट स्पेक्ट्रोस्कोप एक्सपेरिमेंट (INFUSE) नावाच्या दणदणीत रॉकेट मिशनचे न्यू मेक्सिकोमध्ये प्रक्षेपण करण्यात आले.
INFUSE मिशनने 240 किमी उंचीवरून काही मिनिटांसाठी अवशेषांची माहिती गोळा करणे अपेक्षित आहे.

Notes:
ज्वालामुखी प्रक्रियेद्वारे निर्माण झालेल्या अनेक बेटांसह, जपानमध्ये, जपानच्या ओगासवारा बेट साखळीच्या परिसरात उदयास आलेल्या एका नवीन बेटाचे साक्षीदार आहे.
ऑक्टोबर २०२३ च्या उत्तरार्धात पाण्याखालील ज्वालामुखीच्या उद्रेकानंतर त्याचा उदय झाला. नव्याने निर्माण झालेल्या बेटाचे नाव अद्याप ठेवण्यात आलेले नाही.
तथापि, त्याच्या मोजमापानुसार, तो अंदाजे 100 मीटर व्यासाचा आहे.

Notes:
केंद्रीय जलशक्ती मंत्रालयाने “मॉडिफाइड PKC- ईस्टर्न राजस्थान कालवा प्रकल्प (ERCP)” हा प्रकल्प साठी राजस्थान आणि मध्य प्रदेशसोबत सामंजस्य करार केला.
राष्ट्रीय परिप्रेक्ष्य योजनेत समाकलित केलेला चंबळ खोऱ्यातील पाण्याच्या इष्टतम वापराचे लक्ष्य आहे.
चंबळ खोऱ्यातील उप-खोऱ्यांना जोडणाऱ्या 13 जिल्ह्यांना पिण्याचे आणि औद्योगिक पाणी पुरवठा करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
रिव्हर इंटरलिंकिंग, आपत्ती व्यवस्थापन, अर्थशास्त्र आणि इकोलॉजीचा एक भाग, पूर कमी करण्यासाठी, सिंचन वाढवण्यासाठी आणि जैवविविधतेला समर्थन देण्यासाठी, जैवविविधतेचे नुकसान आणि समुदाय विस्थापन या चिंतेचा समावेश आहे.

Notes:
2024 मधील 16 वी वर्ल्ड सोशल फोरम (WSF) परिषद फेब्रुवारी 2024 मध्ये काठमांडू येथे सुरू झाली.
ही परिषद पाच दिवसीय कार्यक्रम आहे ज्याचा उद्देश नागरी समाज संस्था, सामाजिक चळवळी, कामगार संघटना आणि नवउदार जागतिकीकरणाला विरोध करणाऱ्या व्यक्तींमध्ये देवाणघेवाण वाढवणे आहे.
परिषदेची थीम “Another World is Possible” आहे.

Notes:
वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) ने अलीकडेच डिप्थीरियाचे व्यवस्थापन करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत.
नाक आणि घशातील संसर्गजन्य जिवाणू संक्रमण कोरीनेबॅक्टेरियम डिप्थीरियामुळे होते.
श्वासोच्छवासाच्या थेंबाद्वारे किंवा संक्रमित फोडांना स्पर्श करून संक्रमण होते.
प्रगत उपकरणे औषधोपचाराने उपचार करण्यायोग्य असताना हृदय, मूत्रपिंड आणि मज्जासंस्थेला हानी पोहोचवू शकतात.
घशातील राखाडी पडदा, घसा खवखवणे, सुजलेल्या ग्रंथी आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे ही लक्षणे आहेत.
सध्याच्या उपचारांमध्ये डिप्थीरिया अँटिटॉक्सिन, प्रतिजैविक आणि श्वासनलिकेतील अडथळा आणि मायोकार्डिटिस यासारख्या गुंतागुंत टाळण्यासाठी सहायक काळजी यांचा समावेश आहे.

Notes:
केंद्रीय युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री श्री अनुराग सिंग ठाकूर यांनी चंदीगडमध्ये खेलो इंडिया रायझिंग टॅलेंट आयडेंटिफिकेशन (KIRTI) कार्यक्रम सुरू केला.
ऑलिम्पिक चॅम्पियन नीरज चोप्रा यांनी या उपक्रमाचे कौतुक करून खेळ आणि अभ्यास यांच्यात समतोल राखण्याच्या क्षमतेवर भर दिला.
KIRTI हा खेलो इंडिया मिशनचा एक भाग देशभरातील शाळांमध्ये 9 ते 18 वयोगटातील खेळाडूंना लक्ष्य करतो.
हा कार्यक्रम प्रतिभा मूल्यांकन केंद्रांद्वारे दरवर्षी 20 लाख मुल्यांकनांची योजना आखतो, आयटी साधनांचा वापर करून प्रतिभा ओळखण्यासाठी आणि त्याचे प्रदर्शन करण्यासाठी, जागतिक क्रीडा उत्कृष्टतेसाठी भारताची वचनबद्धता प्रतिबिंबित करतो.

Notes:
इको-निवास संहिता (ENS) ने रेसिडेन्शिअल एनव्हलप ट्रान्समिटन्स व्हॅल्यू (RETV) इमारतींमध्ये उष्णता हस्तांतरण मोजणारे मेट्रिक सादर केले.
ब्युरो ऑफ एनर्जी इफिशियन्सी (BEE) चा हा निवासी ऊर्जा संवर्धन बिल्डिंग कोड आहे, जो ऊर्जा-कार्यक्षम निवासी इमारतींसाठी मानके ठरवतो.
ENS 2018 (भाग 1) लिफाफा डिझाइनवर लक्ष केंद्रित करते.
तर ENS भाग 2 (ENS 2021) कोड अनुपालन आणि इलेक्ट्रोमेकॅनिकल सिस्टमवर लक्ष केंद्रित करते.
कमी RETV मूल्यांमुळे घरातील वातावरण थंड होते आणि उर्जेचा वापर कमी होतो, इष्टतम कार्यक्षमता आणि आरामासाठी 15W/m² किंवा त्याहून कमी RETV चे लक्ष्य आहे.

Notes:
नायजेरिया मेनिंजायटीस विरुद्धच्या जागतिक लढ्यात आघाडीवर आहे.
जागतिक आरोग्य संघटनेने मान्यता दिलेली Men5CV लस सादर केली आहे, ज्या लसीने  पाच प्रकारांना लक्ष्य केले आहे.
जिवाणू मेनिन्जायटीस म्हणून महत्त्वपूर्ण आफ्रिकेत प्रचलित आहे. गंभीर आरोग्य धोके निर्माण करतात.
आफ्रिकेतील “मेनिन्जायटीस बेल्ट” नायजेरियासह वाढत्या प्रकरणांना सामोरे जावे लागत आहे.
डब्ल्यूएचओने गेल्या वर्षी 50% वाढ नोंदवली आहे.
नायजेरियाचे अग्रगण्य पाऊल जगभरात व्यापक दत्तक घेण्याचा आदर्श ठेवते.
सार्वजनिक आरोग्यामध्ये महत्त्वपूर्ण प्रगती दर्शविते.