Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
DBT भारत पोर्टलवर 53 मंत्रालयांकडील 313 केंद्रीय क्षेत्र आणि केंद्र पुरस्कृत योजना ऑनबोर्ड करण्यात आल्या आहेत. थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) कार्यक्रम लाभार्थ्यांना त्यांच्या बँक खात्यांद्वारे अनुदान हस्तांतरित करून पारदर्शकता आणण्यासाठी सुरू करण्यात आला. 2020-21 मध्ये 98 कोटी लाभार्थी (रोख) आणि 81.9 कोटी लाभार्थी (प्रकारचे) होते.

Notes:
समुद्र शक्ती-23 हा भारत आणि इंडोनेशिया यांच्यातील द्विपक्षीय सराव आहे.
यंदा 14 ते 19 मे दरम्यान आयोजित करण्यात आली आहे.
आयएनएस कावरत्ती, स्वदेशी बनावटीची आणि बांधलेली ASW कार्वेट द्विपक्षीय सरावाच्या चौथ्या आवृत्तीत सहभागी होत आहे.
दोन्ही नौदलांमधील आंतरकार्यक्षमता, संयुक्तता आणि परस्पर सहकार्य वाढवणे हा समुद्र शक्ती व्यायामाचा उद्देश आहे.

Notes:
भारत सरकारने 2003 मध्ये 11 एप्रिल हा राष्ट्रीय सुरक्षित मातृत्व दिवस म्हणून नियुक्त केला. या दिवशी कस्तुरबा गांधी यांची जयंती देखील आहे. हा दिवस भारतात दरवर्षी साजरा केला जातो आणि प्रसूतीपूर्वी, दरम्यान आणि नंतर गर्भवती महिलेने आवश्यक काळजीबद्दल जागरूकता वाढवणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे. राष्ट्रीय सुरक्षित मातृत्व दिन हा व्हाईट रिबन अलायन्सने हाती घेतलेला एक उपक्रम आहे.

Notes:
आर्थिक घडामोडींच्या मंत्रिमंडळ समितीने 540 मेगावॅट क्वार हायड्रो-इलेक्ट्रिक प्रकल्पासाठी 4,526.12 कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीला मंजुरी दिली. हे जम्मूमधील चिनाब नदीवर स्थित आहे & काश्मीरमधील किश्तवाड जिल्हा. क्वार जलविद्युत प्रकल्प चेनाब व्हॅली पॉवर प्रोजेक्ट्स प्रायव्हेट लिमिटेड (CVPPL) द्वारे राबविण्यात येणार आहे, जो NHPC लिमिटेड आणि जम्मू & काश्मीर स्टेट पॉवर डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (JKSPDC).

Notes:
स्मार्ट सिटी मिशन अंतर्गत श्रीनगर शहराच्या बाहेरील भागात एक अत्याधुनिक इंटिग्रेटेड कमांड अँड कंट्रोल सेंटर (ICCC) ची स्थापना करण्यात आली आहे.
केंद्र जीआयएस मॅपिंगसाठी जबाबदार असेल आणि शहरातील सर्व मालमत्तांसाठी डिजिटल पत्ता असेल.
स्थानिकांना अखंडित सेवा देण्यासाठी १७५ किमी लांबीचे फायबर जाळे टाकण्याचे कामही केंद्राकडे आहे.

Notes:
जपानच्या स्पेस एजन्सीने चंद्र लँडरला अवकाशात घेऊन जाण्यासाठी एच-आयआयए रॉकेटचे नियोजित प्रक्षेपण स्थगित केले.
वरच्या वातावरणात वाऱ्याची स्थिती अनुकूल नसल्यामुळे प्रक्षेपण रद्द करण्यात आले.
रॉकेट JAXA चा स्मार्ट लँडर फॉर इन्व्हेस्टिगेटिंग मून (SLIM) घेऊन जात आहे, जे चंद्रावर उतरणारे पहिले जपानी अंतराळयान असेल.

Notes:
नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI), ने ‘फाल्कन’ नावाचा फाल्कन ब्लॉकचेन-आधारित प्रकल्प लॉन्च करण्याची घोषणा केली. हा एक मुक्त-स्रोत प्रकल्प आहे ज्याचा उद्देश ‘हायपरलेजर फॅब्रिक’ वर आधारित आणि कुबर्नेट्स क्लस्टर्सवर समर्थित ब्लॉकचेनचे व्यवस्थापन आणि वापर सुलभ करणे आहे. मूलत:, फाल्कनने विकासकांना ब्लॉकचेन-आधारित पेमेंट सोल्यूशन्सवर नाविन्य आणण्यास मदत करणे अपेक्षित आहे.

Notes:
भारत ड्रोन शक्ती प्रदर्शन 2023 चे उद्घाटन नुकतेच संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या हस्ते उत्तर प्रदेशातील हिंडन हवाई तळावर करण्यात आले. हे भारतीय हवाई दल (IAF) आणि ड्रोन फेडरेशन ऑफ इंडिया (DFI) यांनी संयुक्तपणे आयोजित केले आहे. IAF मध्ये पहिल्या C-295 MW वाहतूक विमानाचा औपचारिक समावेश देखील आयोजित करण्यात आला होता.

Notes:
महान कृषी शास्त्रज्ञ एमएस स्वामीनाथन यांचे निधन. 1967 मध्ये त्यांना पद्मश्री, 1971 मध्ये समाज नेतृत्वासाठी रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार, 1972 मध्ये पद्मभूषण आणि 1989 मध्ये पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. त्यांनी ‘हरित क्रांती’ या कार्यक्रमात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. रासायनिक-जैविक तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने गहू आणि तांदूळ उत्पादनात वाढ.

Notes:
आर्मेनियाचे राष्ट्राध्यक्ष वाहगन खचातुर्यान यांनी रशियन इशाऱ्यांना न जुमानता आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी न्यायालय (ICC) च्या अधिकारक्षेत्राला मान्यता देऊन रोम कायद्याच्या मंजुरीवर स्वाक्षरी केली आहे. युक्रेनियन मुलांना बेकायदेशीरपणे रशियाला पाठवल्याबद्दल आयसीसीने राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्यासाठी अटक वॉरंट जारी केले. अर्मेनियाचे म्हणणे आहे की ICC मध्ये सामील झाल्यामुळे बाकूने नागोर्नो-काराबाख पुन्हा ताब्यात घेतल्यानंतर अझरबैजानने केलेल्या युद्ध गुन्ह्यांचा तपास करण्यास अनुमती मिळेल.