Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या संस्थेने AB PM-JAY अंतर्गत रूग्णालयाची कामगिरी मोजण्यासाठी आणि श्रेणीबद्ध करण्यासाठी नवीन प्रणाली सुरू केली?
[A] नीती आयोग
[B] NHA
[C] NSO
[D] मी एक
Show Answer
Correct Answer: B [ NHA]
Notes:
राष्ट्रीय आरोग्य प्राधिकरण (NHA) आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना (AB PM-JAY) अंतर्गत रुग्णालयाची कामगिरी मोजण्यासाठी आणि श्रेणीबद्ध करण्यासाठी एक नवीन प्रणाली सादर करत आहे. नवीन उपक्रम ‘मूल्य-आधारित काळजी’ ची संकल्पना सादर करेल, जिथे देय परिणाम आधारित असेल आणि प्रदात्याना उपचारांच्या गुणवत्तेनुसार पुरस्कृत केले जाईल. रुग्णांना त्यांचे आरोग्य सुधारण्यास मदत केल्याबद्दल प्रदात्याना पुरस्कृत केले जाईल.
12. कोणत्या राज्याने राज्यातील स्टार्ट-अप्समध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी जागतिक डायस्पोरामधील गुंतवणूकदारांसाठी एक समर्पित व्यासपीठ सुरू केले?
[A] कर्नाटक
[B] तामिळनाडू
[C] गुजरात
[D] पंजाब
Show Answer
Correct Answer: B [ तामिळनाडू]
Notes:
तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री एमके स्टॅलिन यांनी स्टार्ट-अप टीएनचे ‘ग्लोबल तमिळ एंजल्स प्लॅटफॉर्म’ लाँच केले, जो तमिळ डायस्पोरांसाठी एक गुंतवणूक मंच आहे. हे व्यासपीठ जागतिक तमिळ डायस्पोरामधील गुंतवणूकदारांना राज्यातील स्टार्ट-अपमध्ये गुंतवणूक करू देते. तामिळनाडू स्टार्टअप आणि इनोव्हेशन मिशन आणि FeTNA इंटरनॅशनल तमिळ उद्योजक नेटवर्क यांनी संयुक्तपणे आयोजित केलेल्या “ग्लोबल स्टार्टअप इन्व्हेस्टर्स समिट” मध्ये हे लॉन्च करण्यात आले. अमेरिकेतील तमिळ डायस्पोरामधील गुंतवणूकदारांद्वारे कोट्यवधी रुपयांचा अमेरिकन तमिळ फंड (ATF) देखील जाहीर करण्यात आला.
13. ‘ऑडिटऑनलाइन’, ज्याला WSIS फोरम 2023 मध्ये मान्यता मिळाली, हे कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाने विकसित केलेले ओपन-सोर्स अॅप्लिकेशन आहे?
[A] पंचायत राज मंत्रालय
[B] ग्रामीण विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय
[C] अर्थमंत्रालय
[D] कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: A [ पंचायत राज मंत्रालय]
Notes:
ऑडिटऑनलाइन हा ई-पंचायत मिशन मोड प्रोजेक्ट (MMP) अंतर्गत पंचायत एंटरप्राइझ सूट (PES) चा भाग म्हणून विकसित केलेला मुक्त-स्रोत अनुप्रयोग आहे. सरकारी विभाग किंवा पंचायती राज संस्थांचे अंतर्गत आणि बाह्य लेखापरीक्षण सुलभ करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. नुकतीच WSIS फोरम 2023 मध्ये याला मान्यता देण्यात आली.
14. कोणते वर्ष पर्यटन वर्ष म्हणून चिन्हांकित करण्याचा प्रस्ताव आहे?
[A] 2023
[B] 2024
[C] 2025
[D] 2027
Show Answer
Correct Answer: A [2023]
Notes:
वाराणसी येथे नुकतीच SCO पर्यटन मंत्र्यांची परिषद पार पडली. या कार्यक्रमादरम्यान, भारताने हे वर्ष -2023- पर्यटन वर्ष म्हणून चिन्हांकित करण्यासाठी कृती योजना तयार केली.
शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन ही एक आंतरशासकीय संस्था आहे ज्यामध्ये सध्या आठ सदस्य राष्ट्रांचा समावेश आहे – चीन, भारत, कझाकिस्तान, किर्गिस्तान, पाकिस्तान, रशिया, ताजिकिस्तान आणि उझबेकिस्तान.
15. कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशातील आदिवासी लोकांमध्ये ‘लीन डायबिटीज’ची स्थिती पसरत आहे?
[A] झारखंड
[B] छत्तीसगड
[C] मध्य प्रदेश
[D] कर्नाटक
Show Answer
Correct Answer: B [ छत्तीसगड]
Notes:
लीन डायबिटीज ही एक वैद्यकीय स्थिती आहे ज्यामध्ये अधूनमधून उपासमार आणि कार्बोहायड्रेट चयापचय ओव्हरलोडचा दुहेरी ताण असतो.
छत्तीसगडमधील आदिवासींमध्ये दुबळे मधुमेहाची प्रकरणे पसरताना दिसतात.
मधुमेहासह असंसर्गजन्य रोग (NCD) ची वाढ भारतातील समस्या क्षेत्र म्हणून ओळखली जाते.
16. कोणता कायदा केंद्र सरकारला तथ्य तपासणी युनिट स्थापन करण्याची परवानगी देतो?
[A] IT सुधारणा नियम, 2023
[B] डिजिटल इंडिया कायदा 2022
[C] डिजिटल मीडिया नियम 2023
[D] मुक्त भाषण नियम 2023
Show Answer
Correct Answer: A [ IT सुधारणा नियम, 2023]
Notes:
माहिती तंत्रज्ञान (मध्यस्थ मार्गदर्शक तत्त्वे आणि डिजिटल मीडिया आचारसंहिता) दुरुस्ती नियम, 2023 चे नियम 3(1)(II)(A) आणि (C) केंद्र सरकारला तथ्य तपासणी युनिट स्थापन करण्याची परवानगी देतात.
ऑनलाइन मुक्त भाषण रोखण्यासाठी त्याच्या भूमिकेबद्दल चिंता आहेत.
17. जगभरात ‘आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन’ कधी पाळला जातो?
[A] 28 फेब्रुवारी
[B] 20 फेब्रुवारी
[C] 21 फेब्रुवारी
[D] 23 फेब्रुवारी
Show Answer
Correct Answer: C [ 21 फेब्रुवारी]
Notes:
भाषिक आणि सांस्कृतिक विविधता आणि बहुभाषिकतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी २१ फेब्रुवारी रोजी जगभरात ‘आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन’ साजरा केला जात आहे. बांगलादेशच्या पुढाकाराने 1999 मध्ये UNESCO द्वारे हा दिवस ओळखला गेला आणि 2000 पासून जागतिक स्तरावर साजरा केला जात आहे. 2022 आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिनाची थीम “बहुभाषिक शिक्षणासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर: आव्हाने आणि संधी” आहे.
18. ‘अथेनपोट थिनबा’ ही प्रथा कोणत्या राज्यात/केंद्रशासित प्रदेशात पाळली जाते?
[A] मध्य प्रदेश
[B] आसाम
[C] मणिपूर
[D] पश्चिम बंगाल
Show Answer
Correct Answer: C [ मणिपूर]
Notes:
मणिपूरमधील उमेदवार मणिपूर निवडणुकीसाठी प्रचार सुरू करण्यापूर्वी त्यांच्या संबंधित मतदारसंघात विशेष ‘ध्वजवंदन समारंभ’ करतात. हे सर्व पक्ष, धर्म आणि समुदायांमध्ये मणिपूरसाठी अद्वितीय आहे. ध्वजारोहण समारंभात अथेनपोट थिन्बा नावाचा सराव केला जातो, जेथे स्त्रिया फळे आणि भाज्या, तांदूळ आणि फुले घेऊन जातात आणि पक्षाच्या ध्वजस्तंभाच्या पायथ्याशी ठेवतात.
19. कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाने SDGs च्या स्थानिकीकरणासाठी UNDP सोबत भागीदारी केली आहे?
[A] ग्रामीण विकास मंत्रालय
[B] पंचायत राज मंत्रालय
[C] सहकार मंत्रालय
[D] पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [ पंचायत राज मंत्रालय]
Notes:
केंद्रीय पंचायती राज मंत्रालय (MoPR) आणि युनायटेड नेशन्स डेव्हलपमेंट प्रोग्राम (UNDP) यांनी ज्ञानाची देवाणघेवाण आणि शाश्वत विकास उद्दिष्टांचे स्थानिकीकरण मजबूत करण्याच्या क्षेत्रात सहकार्य करण्यासाठी करारावर स्वाक्षरी केली आहे. MoPR-UNDP भागीदारी पंचायती राज संस्थांवर लक्ष केंद्रित करण्यात मदत करेल (PRIs) कार्यक्रमांचे नियोजन आणि अंमलबजावणी करताना स्थानिक स्वराज्य संस्थांचा एक महत्त्वाचा घटक आहे.
20. डोरा चक्रीवादळ आणि उष्णकटिबंधीय वादळ ग्रेग यांनी अलीकडे कोणत्या प्रदेशाला धडक दिली?
[A] हवाई
[B] पापुआ न्यू गिनी
[C] ऑस्ट्रेलिया
[D] फिलीपिन्स
Show Answer
Correct Answer: A [ हवाई]
Notes:
उष्णकटिबंधीय वादळ ग्रेग युनायटेड स्टेट्सच्या हवाई राज्याजवळ पोहोचले आहे जे आधीच जंगलातील आगीच्या विनाशकारी प्रभावाखाली आहे. डोरा चक्रीवादळाने अलीकडेच माउईवर जोरदार वारे निर्माण केले आणि जंगलातील आगीची समस्या जटिल केली. ते एक टायफून देखील बनले आणि पूर्व, मध्य आणि पश्चिम पॅसिफिक खोऱ्यात चक्रीवादळाच्या ताकदीवर राहणारी रेकॉर्डवरील दुसरी उष्णकटिबंधीय प्रणाली होती.