Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
उडान प्रकल्प राजस्थान सरकारने ‘आयपीई ग्लोबल’ या सल्लागार गटाच्या सहकार्याने सुरू केला होता. या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट माध्यमिक स्तरावर मुलींच्या नावनोंदणीद्वारे शाळांमध्ये ठेवणे आणि पात्र असलेल्यांना त्यांची शिष्यवृत्ती मिळण्याची खात्री करणे हा आहे. आयटी-सक्षम सेवांद्वारे शिष्यवृत्ती वितरण प्रणाली मजबूत केली आहे.

Notes:
उर्जा प्रवाह नावाचे भारतीय तटरक्षक जहाज (सहायक बार्ज) गुजरातच्या भरुच येथे भारतीय तटरक्षक दलात सामील झाले आहे. ते कोस्ट गार्ड जिल्हा मुख्यालय-4 (केरळ आणि माहे) च्या ऑपरेशनल कमांड अंतर्गत असेल, सहाय्यक बार्ज उर्जा श्रोता व्यतिरिक्त, जे 2017 पासून येथे होते.

Notes:
अ‍ॅडमिरल लिसा फ्रँचेट्टी यांची अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बिडेन यांनी नौदलाच्या सर्वोच्च पदावरील अधिकारी म्हणून निवड केली आहे.
अमेरिकेच्या नौदलात हे प्रतिष्ठित पद भूषवणारी पहिली महिला म्हणून तिने इतिहासही रचला.
शिवाय, तिची नियुक्ती ही पहिलीच वेळ असेल की महिला संयुक्त प्रमुखांचा भाग असेल.

Notes:
केंद्रीय गृह मंत्रालयाचा आपत्ती व्यवस्थापन विभाग चेन्नई खोऱ्यातील एकात्मिक शहरी पूर व्यवस्थापनासाठी प्रकल्पाला निधी देईल. प्रकल्पाची अंदाजित किंमत रु. 189 कोटी आहे. या प्रकल्पामध्ये शहरातील पूर्वीच्या लघु पाटबंधारे टाक्यांसाठी अतिरिक्त कालवे पुनर्स्थापित करणे समाविष्ट आहे.
प्रकल्पांमध्ये आपत्कालीन काळात अतिरिक्त नियामकांच्या रिमोट ऑपरेशनसाठी सॉफ्टवेअरची स्थापना आणि शहराच्या जलाशयांमध्ये पाणीपुरवठा नियामकांचा समावेश आहे.

Notes:
आंध्र प्रदेश वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरम (WEF) च्या ग्लोबल नेटवर्क ऑफ अॅडव्हान्स्ड मॅन्युफॅक्चरिंग हब्स (AMHUBs) मध्ये सामील झाला आहे. WEF च्या वार्षिक दावोस बैठकीच्या प्रसंगी, राज्य सरकार आणि WEF यांनी “शेपिंग द फ्युचर ऑफ अॅडव्हान्स्ड मॅन्युफॅक्चरिंग अँड व्हॅल्यू चेन्स” या विषयावर प्लॅटफॉर्म भागीदारीची देवाणघेवाण केली. आंध्र प्रदेश हे मोबिलिटीचे भविष्य आणि “मूव्हिंग इंडिया” उपक्रमांसाठी निवडलेले पहिले राज्य आहे.

Notes:
कंबोडियानेरीम नेव्हल बेसच्या आधुनिकीकरणासाठी चीनसोबत भागीदारी केली आहे. हे 5,000 टन पर्यंतचे विस्थापन जहाजे सामावून घेण्यास सक्षम असेल. कंबोडियाने नाकारले की ते बंदरावर कोणत्याही चिनी लष्करी उपस्थितीस परवानगी देईल. युनायटेड स्टेट्स आणि इतर देशांनी चिंता व्यक्त केली आहे की चीन थायलंडच्या आखातावर नौदल चौकी म्हणून त्याचा वापर करेल. चीनने अलीकडेच सोलोमन बेटांसोबत सुरक्षा करारही केला आहे.

Notes:
भारताने स्वदेशी बनावटीच्या अभ्यासाची यशस्वी चाचणी केली – एक हाय-स्पीड एक्सपेंडेबल एरियल टार्गेट (HEAT). संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) ने ओडिशाच्या चांदीपूर येथील एकात्मिक चाचणी श्रेणी (ITR) मधून ही चाचणी घेतली. यापूर्वी, डीआरडीओ आणि लष्कराने महाराष्ट्रात स्वदेशी बनावटीच्या रणगाडाविरोधी मार्गदर्शित क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेतली.

Notes:
GAGAN म्हणजे GPS Aided GEO Augmented Navigation इंडियन स्पेस रिसर्च ऑर्गनायझेशन (ISROS) ने ही स्वदेशी उपग्रह-आधारित GPS ऑगमेंटेशन आणि इंटिग्रिटी मॉनिटरिंग सिस्टम विकसित केली आहे.
हे वर्धित नेव्हिगेशनल अचूकता आणि भारत आणि जवळपासच्या प्रदेशांवर सिग्नल विश्वसनीयता प्रदान करते.
स्वायत्त फ्लाइंग विंग, भारताच्या DRDO द्वारे नुकतेच यशस्वीरित्या चाचणी घेतलेले मानवरहित स्टिल्थ ड्रोन वाहन, ऑन-बोर्ड सेन्सर वापरून स्वायत्त टेक-ऑफ आणि लँडिंगसाठी गगन रिसीव्हर्सचा लाभ घेतला.

Notes:
लिथियमच्या उत्खननासाठी आणि खाणकामासाठी भारताने अर्जेंटिनासोबत करार केला आहे.
$24 दशलक्ष किमतीचा हा करार भारताची सरकारी मालकीची कंपनी Khanij Bidesh India Ltd. (KABIL) आणि सरकारी कंपनी CATAMARCA MINERA Y ENERGÉTICA SOCIEDAD DEL ESTADO (CAMYEN SE) यांच्यात आहे.
करारामुळे कॅटामार्का प्रांतातील पाच लिथियम ब्राइन ब्लॉक्सचे अन्वेषण करण्यासाठी KABIL ला विशेष अधिकार देण्यात आले आहेत. भारत सरकारच्या मालकीच्या एंटरप्राइझचा हा पहिलाच लिथियम शोध आणि खाण प्रकल्प आहे.
या कराराकडे एक ऐतिहासिक पाऊल म्हणून पाहिले जाते.
जे शाश्वत भविष्यासाठी ऊर्जा संक्रमणास चालना देण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावेल.

Notes:
ओडिशा सरकारने राइस फॉलो मॅनेजमेंट प्रकल्प सुरू केला, जो राष्ट्रीय स्तरावर शाश्वत पीक पद्धतींचा अग्रेसर आहे.
हरभरा आणि मोहरीसह आठ पिकांना लक्ष्य करून राइस फॉलो मॅनेजमेंट प्रकल्प जैव-खते आणि एकात्मिक कीड व्यवस्थापनासारख्या पर्यावरणपूरक निविष्ठांद्वारे पुनरुत्पादक शेतीला प्रोत्साहन देते.
भात कापणीनंतर उरलेल्या मातीतील ओलाव्याचा वापर करून हा उपक्रम कमी कालावधीची पिके घेते, जमिनीची उत्पादकता वाढवते आणि पूर्व भारतातील पीक नसलेल्या जमिनीच्या आव्हानाला तोंड देते.
हा उपक्रम शाश्वत पीक तीव्रता आणि पर्यावरणीय आरोग्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे.