Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. ‘जेराल्ड आर फोर्ड’ कोणत्या देशाचा वाहक स्ट्राइक ग्रुप आहे?
[A] इस्रायल
[B] संयुक्त राज्य
[C] रशिया
[D] फ्रान्स
Show Answer
Correct Answer: B [ संयुक्त राज्य]
Notes:
इस्रायलवर हमासने केलेल्या आकस्मिक हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून, अमेरिकेचे संरक्षण सचिव लॉयड ऑस्टिन यांनी यूएसएस गेराल्ड आर फोर्ड कॅरियर स्ट्राइक ग्रुपला पूर्व भूमध्य समुद्राकडे जाण्याची सूचना केली, आवश्यक असल्यास इस्रायलला मदत देण्याच्या उद्देशाने. युनायटेड स्टेट्स नेव्हीची आण्विक-शक्तीवर चालणारी विमानवाहू युएसएस गेराल्ड आर फोर्ड ही जगातील सर्वात मोठी आणि मजबूत युद्धनौका मानली जाते.
12. एक्सोमार्स ट्रेस गॅस ऑर्बिटर मिशन कोणत्या अंतराळ संस्थेशी संबंधित आहे?
[A] नासा
[B] ESA
[C] इस्रो
[D] JAXA
Show Answer
Correct Answer: B [ ESA]
Notes:
शास्त्रज्ञांनी मंगळाच्या रात्रीच्या आकाशात एक मऊ हिरवा चमक शोधला आहे जो आपल्या मानवी डोळ्यांनी दिसू शकतो. युरोपियन स्पेस एजन्सी (ESA) च्या ExoMars ट्रेस गॅस ऑर्बिटर मिशनने मंगळाभोवती परिभ्रमण करत असताना ऑप्टिकल स्पेक्ट्रममध्ये प्रकाशाने भरलेले मंगळाचे रात्रीचे आकाश पाहिले.
शास्त्रज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, ध्रुवीय प्रदेशात प्रकाश इतका तेजस्वी आहे की रात्रीचे आकाश ढगांपासून स्वच्छ असल्यास मानवी शोधकांना ते दिसण्याची शक्यता आहे.
13. दुसरा थॉमस शोल, जो अलीकडेच चर्चेत होता, तो कोणत्या समुद्रात आहे?
[A] लाल समुद्र
[B] भूमध्य समुद्र
[C] दक्षिण चीनी समुद्र
[D] अंदमान समुद्र
Show Answer
Correct Answer: C [दक्षिण चीनी समुद्र]
Notes:
अलीकडेच, फिलीपीन तटरक्षकांनी विवादित जलमार्गात चीनच्या वाढत्या ठामपणाचा मागोवा घेण्यासाठी दक्षिण चीन समुद्रात एका निरीक्षण तळाचे उद्घाटन केले.
फिलीपिन्सच्या सैन्याने व्यापलेल्या दुसऱ्या थॉमस शोलजवळ अलीकडेच चिनी आणि फिलीपीन जहाजांची किरकोळ पण भयानक टक्कर झाली.
अशा घटनांमुळे मोठ्या संघर्षाची भीती वाढते ज्यात यूएस सामील होऊ शकते, जो दक्षिण चीन समुद्रात हल्ला केल्यास फिलीपिन्सचे लष्करी रक्षण करण्यास बांधील आहे.
चीन आक्रमक नौदल कृतींद्वारे फिलिपाइन्ससारख्या लहान राष्ट्रांच्या सार्वभौमत्वाच्या दाव्यांकडे दुर्लक्ष करत आहे. फिलीपाईन्सच्या अध्यक्षांनी यापूर्वी चीनशी घनिष्ठ संबंध जोपासले असूनही तणाव कायम आहे.
14. कोणत्या भारतीय राज्याने राज्यातील स्थानिक मुस्लिम लोकसंख्येच्या सामाजिक-आर्थिक सर्वेक्षणास मान्यता दिली?
[A] अरुणाचल प्रदेश
[B] आसाम
[C] पश्चिम बंगाल
[D] बिहार
Show Answer
Correct Answer: B [आसाम]
Notes:
आसाम मंत्रिमंडळाने राज्यातील स्थानिक मुस्लिम लोकसंख्येच्या सामाजिक-आर्थिक सर्वेक्षणाला मान्यता दिली.
दीड वर्षापूर्वी हिमंता बिस्वा सरमा सरकारने पाच समुदायांना “आसामी मुस्लिम” म्हणून मान्यता दिली.
चार क्षेत्र विकास संचालनालय, ज्याचे नाव अल्पसंख्याक व्यवहार संचालनालय आणि चार क्षेत्र असे ठेवले जाईल, ते स्थानिक मुस्लिमांचे सामाजिक-आर्थिक मूल्यांकन करेल.
2011 च्या जनगणनेनुसार, आसामच्या लोकसंख्येच्या 34% पेक्षा जास्त मुस्लिम आहेत.
लक्षद्वीप आणि जम्मू आणि काश्मीर नंतर सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
राज्याच्या एकूण ३.१ कोटी लोकसंख्येपैकी १ कोटीहून अधिक मुस्लिम आहेत.
15. नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ने 1 जानेवारी 2024 पासून UPI व्यवहारांसाठी दैनिक पेमेंट मर्यादा किती आहे?
[A] रु. 10,000
[B] रु. 50,000
[C] रु. 1 लाख
[D] रु. 5 लाख
Show Answer
Correct Answer: C [रु. 1 लाख]
Notes:
NPCI ने UPI व्यवहारांसाठी दैनंदिन पेमेंट मर्यादा कमाल रु. 1 लाखपर्यंत 1 जानेवारी 2024 पासून सेट केली आहे.
तथापि RBI ने UPI पेमेंटचा वापर व्यापक करण्यासाठी रुग्णालये आणि शैक्षणिक संस्थांना UPI पेमेंटची व्यवहार मर्यादा 8 डिसेंबर 2023 रोजी 5 लाख रुपये केली.
16. पोस्टल बॅलेटद्वारे मतदानासाठी पात्र असलेल्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी नवीन किमान वय किती आहे?
[A] 83 वर्षे
[B] 84 वर्षे
[C] 85 वर्षे
[D] 86 वर्षे
Show Answer
Correct Answer: C [85 वर्षे]
Notes:
भारत सरकारने भारतीय निवडणूक आयोगाशी सल्लामसलत करून ज्येष्ठ नागरिकांसाठी पोस्टल मतपत्रिका वापरण्यासाठी किमान वय 80 वरून 85 वर्षे केले आहे.
भारताची मतदारसंख्या 96.88 कोटी असून 1.85 कोटी नागरिक 80 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे आहेत.
17. CSIR-इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ पेट्रोलियमने पाइन नीडल्सपासून इंधन बनवण्याचे तंत्रज्ञान कोणत्या राज्यासोबत लागू करण्यासाठी सामंजस्य करार केला आहे?
[A] राजस्थान
[B] गुजरात
[C] उत्तराखंड
[D] तामिळनाडू
Show Answer
Correct Answer: C [उत्तराखंड]
Notes:
CSIR-इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ पेट्रोलियम (CSIR-IIP) ने उत्तराखंड स्टेट कौन्सिल फॉर सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी (UCOST) सोबत राज्याच्या चंपावत जिल्ह्यात पाइन सुया (नीडल्स)-आधारित इंधन-निर्मिती तंत्रज्ञान तैनात करण्यासाठी करार केला.
18. ‘जागतिक ग्राहक हक्क दिन 2024’ ची थीम काय आहे?
[A] मौल्यवान डिजिटल वित्त
[B] ग्राहकांसाठी योग्य आणि जबाबदार AI
[C] शाश्वत ग्राहक
[D] स्वच्छ ऊर्जा संक्रमणाद्वारे ग्राहकांना सक्षम करणे
Show Answer
Correct Answer: B [ग्राहकांसाठी योग्य आणि जबाबदार AI]
Notes:
दरवर्षी 15 मार्च जागतिक ग्राहक हक्क दिन रोजी साजरा केला जातो ज्याचा उद्देश जागतिक स्तरावर ग्राहक हक्कांचे रक्षण करणे आहे.
जागतिक ग्राहक हक्क दिन साजरीकरणातून हे ग्राहकांच्या गरजा, हक्क आणि बाजारातील अन्यायांबद्दल जागरूकता वाढवते.
जागतिक ग्राहक हक्क दिन 2024 ची थीम ग्राहकांसाठी योग्य आणि जबाबदार AI आहे.
हा उपक्रम सतत ग्राहकांच्या समस्यांवर लक्ष वेधतो आणि ग्राहक हक्क आणि फायदे समजून घेण्यास प्रोत्साहन देतो.
ग्राहक संरक्षणाच्या महत्त्वावर भर देऊन बाजारपेठेमध्ये न्याय्य वागणूक आणि नैतिक पद्धतींचा पुरस्कार करण्याची ही एक संधी आहे.
19. IQAir नुसार अलीकडे कोणत्या शहराला जागतिक स्तरावर सर्वात प्रदूषित शहर म्हणून स्थान देण्यात आले आहे?
[A] काठमांडू
[B] नवी दिल्ली
[C] पोखरा
[D] हैदराबाद
Show Answer
Correct Answer: A [काठमांडू]
Notes:
IQAir नुसार, 2 मे 2024 पर्यंत काठमांडू हे जगातील सर्वात प्रदूषित शहर आहे.
IQAir ही स्विस तंत्रज्ञान कंपनी आहे जी 101 शहरांच्या प्रदूषण पातळीचे वास्तविक वेळेत निरीक्षण करते.
काठमांडू खोऱ्यातील वायू प्रदूषणात चिंताजनक वाढ झाल्यामुळे नेपाळच्या आरोग्य आणि लोकसंख्या मंत्रालयाने रहिवाशांना मास्क घालण्याचा सल्ला दिला आहे.
2023 मध्ये IQAir च्या जागतिक वायु गुणवत्ता अहवालात भारताचा तिसरा सर्वात प्रदूषित देश आणि नवी दिल्ली सर्वात प्रदूषित राजधानी शहर म्हणून क्रमवारीत आहे.
20. ATD BEST Awards 2024 मध्ये कोणत्या सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपनीला टॅलेंट डेव्हलपमेंट श्रेणीमध्ये तृतीय क्रमांकाने सन्मानित करण्यात आले?
[A] NTPC
[B] NHPC
[C] REC
[D] SJVN
Show Answer
Correct Answer: A [NTPC]
Notes:
NTPC ने ATD BEST Awards 2024 मध्ये टॅलेंट डेव्हलपमेंटसाठी जागतिक स्तरावर तिसरा क्रमांक मिळवला.
न्यू ऑर्लीन्स येथे 21 मे रोजी प्रदान करण्यात आलेला हा पुरस्कार NTPC च्या धोरणात्मक HR आणि प्रतिभा व्यवस्थापनाच्या मुख्य महाव्यवस्थापक सुश्री रचना सिंग भाल यांनी स्वीकारला.
2003 मध्ये स्थापन केलेले एटीडी बेस्ट अवॉर्ड्स कर्मचाऱ्यांच्या विकासात उत्कृष्ट काम करणाऱ्या संस्थांना ओळखतात.
भारतातील सर्वात मोठी ऊर्जा क्षेत्रातील कंपनी एनटीपीसी (NTPC) ही 1975 मध्ये स्थापन झाली आणि तिने विविध ऊर्जा निर्मिती पद्धतींमध्ये विविधता आणली आहे.