Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
मंत्रिमंडळाने PPP मॉडेलवर 10,000 ई-बसने शहर बस ऑपरेशन वाढवण्यासाठी “PM- eBus Sewa” या बस योजनेला मंजुरी दिली आहे.
या योजनेचा अंदाजे खर्च रु. 57,613 कोटी असेल, ज्यापैकी रु. 20,000 कोटींचे समर्थन केंद्र सरकार प्रदान करेल.
ही योजना 10 वर्षांसाठी बस चालवण्यास मदत करेल. या योजनेंतर्गत संघटित बससेवा नसलेल्या शहरांना प्राधान्य दिले जाईल.

Notes:
केंद्र सरकारने आंतरराज्य परिषदेच्या स्थायी समितीची नवीन रचना जाहीर केली असून त्यात अध्यक्ष अमित शहा यांच्यासह १३ सदस्यांचा समावेश आहे. या समितीमध्ये निर्मला सीतारामन, नरेंद्र सिंह तोमर, वीरेंद्र कुमार आणि गजेंद्र सिंह शेखावत यांच्यासह चार केंद्रीय मंत्री आणि आठ मुख्यमंत्र्यांचा समावेश आहे. आंतर-राज्य परिषदेमध्ये केंद्र-राज्य संबंधांशी संबंधित बाबींवर प्रक्रिया केली जाते.

Notes:
हिमाचल प्रदेश कृषी विभागाने ‘प्राकृतिक खेती खुशहाल किसान योजने’चा एक भाग म्हणून ‘मोबाइल व्हॅन कार्यक्रम’ सुरू केला आहे. पर्यावरणस्नेही आणि नैसर्गिक शेती पद्धती पुढे नेण्याचे उद्दिष्ट आहे. हा उपक्रम सेंद्रिय आणि रसायनमुक्त शेतीला प्रोत्साहन देताना ताजे, सेंद्रिय उत्पादन थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचविण्यावर लक्ष केंद्रित करतो.

Notes:
नुकतेच, नागरी विमान वाहतूक मंत्र्यांनी अरुणाचल प्रदेशातील तेजू विमानतळाच्या नव्याने विकसित केलेल्या पायाभूत सुविधांचे उद्घाटन केले. ते रु. रुपये खर्चून विकसित करण्यात आले. 170 कोटी. मंत्री महोदयांनी UDAN 5.0 अंतर्गत इटानगर ते दिल्ली, इटानगर ते जोरहाट आणि इटानगर ते रुपसी असे तीन थेट मार्ग घोषित केले जे लवकरच कार्यान्वित होतील.

Notes:
भारतीय वायुसेना (IAF) 2025 पर्यंत सर्व रशियन-मूळ मिग-21 स्क्वॉड्रन्स LCA मार्क 1A ने बदलणार आहे. आगामी वायुसेना दिनाच्या उत्सवापूर्वी एअर चीफ मार्शल VR चौधरी यांनी ही घोषणा केली. भारतीय वायुसेनेने 8 ऑक्टोबर रोजी आपला 91 वा वर्धापन दिन साजरा केला – “IAF- airpower beyond boundries” या थीमसह.

Notes:
बेन गुरियन कालवा प्रकल्प, ज्याची सुरुवात 1960 च्या दशकात संकल्पना झाली, हा इस्रायल राज्यामार्फत प्रस्तावित कालवा प्रकल्प जो अकाबाच्या आखाताला भूमध्य समुद्राशी जोडेल. युरोप आणि आशियामधील सर्वात थेट मार्गावरील इजिप्तचे नियंत्रण मोडून जागतिक सागरी व्यापार गतीशीलतेला आकार देण्याची क्षमता त्यात आहे. असे असले तरी, प्रकल्पाच्या पूर्ततेमध्ये तार्किक गुंतागुंत, राजकीय अडथळे आणि आर्थिक अडथळे या गंभीर अडथळ्यांना सामोरे जावे लागते, ज्यामुळे ते सध्या अत्यंत असंभाव्य दिसत आहे.

Notes:
इस्रायलवर ऑक्टोबरच्या हल्ल्यानंतर हमासने अद्याप ओलिस ठेवलेल्या 130 हून अधिक लोकांना शोधण्यासाठी यूके इस्रायल आणि गाझावर पाळत ठेवणारी विमाने तैनात करेल.
सुटका करण्यात आलेल्या ओलिसांमध्ये किमान ५ बेपत्ता ब्रिटीश नागरिक कैद असल्याची भीती आहे.
निशस्त्र शॅडो R1 ड्रोन यूके सैन्यासाठी गुप्तचर गोळा करतात.
तात्पुरत्या गाझा युद्धविरामानंतर आक्षेपार्ह पुन्हा सुरू झाले असताना, लवकरच सुरू होणारी टोही उड्डाणे कोणत्याही लढाऊ भूमिकेशिवाय केवळ ओलीस पुनर्प्राप्तीवर लक्ष केंद्रित करतील.
बंदिवानांच्या ठावठिकाणी मिळालेले व्हिज्युअल आणि डेटा बचाव कार्याचे समन्वय साधणाऱ्या इस्रायली अधिकाऱ्यांसोबत शेअर केला जाईल.
यूकेचे पाऊल नि:शस्त्र ड्रोनद्वारे हमासच्या ओलिस स्थाने शोधण्यासाठी समान यूएस एरियल स्कॅनिंग सहाय्याचे अनुसरण करते.

Notes:
ई-बससाठी भारत-यूएस पेमेंट सिक्युरिटी मेकॅनिझम (PSM) हा भारतात बनवलेल्या इलेक्ट्रिक बसेसच्या उपयोजनासाठी भारत आणि यूएस सरकारमधील संयुक्त उपक्रम आहे.
निर्मात्यांना भारतात हब स्थापन करण्यासाठी प्रोत्साहन देणे, ई-बसमुळे उद्भवलेल्या आर्थिक आव्हानांना सामोरे जाणे आणि वाहतूक क्षेत्राला डीकार्बोनाइज करण्यासाठी व्यापक अवलंब करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
हे भारतीय आणि आंतरराष्ट्रीय OEMs साठी भारतात उत्पादन स्थापन करण्यासाठी, ई-बस उद्योग वाढवण्यासाठी प्रोत्साहन म्हणून काम करेल.
हे ई-बसच्या उच्च आगाऊ खर्चावर मात करण्यास मदत करेल, दत्तक आव्हाने उभी करणारी कमी महसूल प्राप्ती आणि 10-12 वर्षांमध्ये 38,000 ई-बस तयार करण्यासाठी $10 अब्ज पर्यंत कर्ज उपलब्ध करून देईल.
राज्य बस कंपनीच्या देयकांची हमी देण्यासाठी या यंत्रणेत भारताकडून 240 दशलक्ष आणि यूएसकडून 150 दशलक्ष योगदान असेल आणि भारताच्या 50,000 ई-बस आणि निव्वळ-शून्य उत्सर्जन लक्ष्याच्या दिशेने प्रगती होईल.

Notes:
Austropalene halanychi हे नाव अंटार्क्टिकाजवळील रॉस समुद्रात सापडलेल्या समुद्री स्पायडरच्या नवीन शोधलेल्या फिकट पिवळ्या प्रजातीला दिलेले आहे.
त्याचे वेगळे काळे डोळे आणि बॉक्सिंग ग्लोव्ह-आकाराचे मोठे पंजे मऊ शिकार पकडण्यासाठी वापरले जातात.
1,000 हून अधिक समुद्री कोळ्याच्या प्रजाती जागतिक स्तरावर महासागरांमध्ये राहतात परंतु याआधी क्वचितच अशा अद्वितीय वैशिष्ट्यांसह आढळल्या आहेत.
सागरी प्राण्यांचे पुढील विश्लेषण तुलनेने अनपेक्षित बर्फाळ ध्रुवीय पाण्यात उत्क्रांतीवादी ट्रेंड आणि जैवविविधता अंतर्दृष्टी प्रकट करू शकते.

Notes:
भारतीय टेबल टेनिसपटू श्रीजा अकुलाने टेक्सास यूएसए येथे WTT फीडर कॉर्पस क्रिस्टी 2024 मध्ये तिचे पहिले आंतरराष्ट्रीय विजेतेपद मिळवले.
वर्चस्वपूर्ण कामगिरी करताना 25 वर्षीय महिला एकेरीच्या अंतिम फेरीत जागतिक क्रमवारीत 46 व्या स्थानावर असलेल्या लिली झांगचा 3-0 असा (11-6, 18-16, 11-5) असा पराभव केला.
अवघ्या 30 मिनिटांहून अधिक काळ चाललेल्या या सामन्यात श्रीजाचे अपवादात्मक कौशल्य आणि दृढनिश्चय ठळकपणे दिसून आला, जो तिच्या कारकिर्दीतील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला.