Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
संरक्षण मंत्रालयाने ‘रक्षा पेन्शन शिक्षा निवारण पोर्टल’ नावाचे ऑनलाइन पोर्टल सुरू केले आहे. माजी सैनिक (ESM) आणि त्यांच्या अवलंबितांच्या पेन्शन-संबंधित तक्रारींचे निराकरण करण्याचे उद्दिष्ट आहे. कल्याणकारी योजनांसाठी प्रलंबित अर्जांचा सर्व अनुशेष दूर करण्यासाठी मंत्रालयाने सशस्त्र सेना ध्वज दिन निधी (AFFDF) ला ₹320 कोटी वाटप केले असल्याची घोषणाही मंत्र्यांनी केली. 14 जानेवारी रोजी साजऱ्या होणाऱ्या सशस्त्र सेना वयोवृद्ध दिनानिमित्त या उपाययोजनांची घोषणा करण्यात आली.

Notes:
केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने भारतातील वैद्यकीय व्यावसायिक, शास्त्रज्ञ आणि तंत्रज्ञांसाठी “जैववैद्यकीय नवकल्पना आणि उद्योजकतेवर ICMR/DHR धोरण” लाँच केले आहे. या धोरणात भारतामध्ये नवोपक्रमाच्या नेतृत्वाखालील उद्योजकीय परिसंस्था असण्याची कल्पना आहे. धोरणानुसार, डॉक्टर स्टार्ट-अप कंपन्यांच्या मार्गाने उद्योजकीय उपक्रम राबवू शकतात आणि कंपन्यांमध्ये गैर-कार्यकारी संचालक किंवा वैज्ञानिक सल्लागार यासारख्या अतिरिक्त पदांच्या भूमिका स्वीकारू शकतात.

Notes:
अलीकडेच बातम्यांमध्ये दिसलेले ‘बायराक्तर टीबी2’ हे तुर्कस्तानने तयार केलेले लढाऊ ड्रोन आहे. युक्रेनवरील रशियाच्या युद्धादरम्यान, व्हिडिओ फुटेजमध्ये तुर्कीचे लढाऊ ड्रोन बायरक्तर टीबी 2 रशियन सैन्यावर हल्ला करताना दाखवण्यात आले आहे. 2019 पासून, युक्रेनने तुर्कीकडून डझनभर ड्रोन खरेदी केले आहेत. दोन्ही देशांनी युक्रेनच्या हद्दीत TB2 च्या उत्पादनासाठी करार केला.

Notes:
अलीकडील अभ्यासात, सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट स्टडीज (CDS) आणि इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ स्पेस सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी (IIST) च्या संशोधकांनी 2020-21 आर्थिक वर्षासाठी भारताच्या अंतराळ अर्थव्यवस्थेचा आकार 36,794 कोटी रुपये (अंदाजे USD 5 अब्ज) मोजला आहे. . GDP च्या टक्केवारीनुसार भारताच्या अंतराळ अर्थव्यवस्थेचा अंदाजे आकार 2011-12 मधील 0.26% वरून 2020-21 मध्ये 0.19% पर्यंत घसरला.

Notes:
एचडीएफसी बँक आणि एचडीएफसी लिमिटेडने अलीकडेच दोन संस्थांच्या विलीनीकरणाची घोषणा केली. एचडीएफसी बँक, मालमत्तेनुसार भारतातील सर्वात मोठी खाजगी क्षेत्रातील बँक, तिचे मार्केट कॅप 8.35 ट्रिलियन रुपये आहे. एचडीएफसी लिमिटेड, भारतातील सर्वात मोठी गृहनिर्माण वित्त कंपनी ज्याचे 5.26 ट्रिलियन रुपये किमतीचे अॅसेट अंडर मॅनेजमेंट (AUM) आणि 4.44 ट्रिलियन रुपयांचे मार्केट कॅप HDFC बँकेत विलीन होणार आहे. नियामक मंजुरीनंतर HDFC लिमिटेडच्या उपकंपनी किंवा सहयोगी देखील HDFC बँकेकडे हस्तांतरित केल्या जातील.

Notes:
नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या एका अहवालानुसार, जगभरात नायट्रोजनच्या उपलब्धतेतील असंतुलन नोंदवले गेले आहे, काही ठिकाणी जास्त प्रमाणात तर काही ठिकाणी घटकांची कमतरता आहे. या परिस्थितीमुळे जलचर आणि स्थलीय जीवांना त्रास होतो. नायट्रोजन शिवाय, एक आवश्यक पोषक, वनस्पती हळूहळू वाढतात आणि लहान फुले आणि फळे तयार करतात. त्यांची पाने पिवळी पडतात आणि कीटक, पक्षी आणि प्राणी यांना कमी पोषक असतात. उष्णकटिबंधीय आणि बोरियल जंगले या समस्येसाठी विशेषतः संवेदनशील असू शकतात.

Notes:
शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन (SCO) ची 22 वी शिखर परिषद 4 जुलै रोजी आभासी मोडमध्ये आयोजित केली जाईल, अशी घोषणा परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) केली.
भारत प्रथमच त्याच्या अध्यक्षतेखाली 22 व्या SCO शिखर परिषदेचे यजमानपदासाठी सज्ज आहे.
चीन, रशिया, कझाकिस्तान, किरगिझस्तान, पाकिस्तान, ताजिकिस्तान आणि उझबेकिस्तान या सर्व SCO सदस्य देशांच्या राष्ट्रप्रमुखांना आमंत्रणे पाठवण्यात आली होती.

Notes:
खगोलशास्त्रज्ञांनी एका आकाशगंगेतून एक सिग्नल शोधला आहे, ज्याला फास्ट रेडिओ बर्स्ट (FRB) म्हणतात. एफआरबी हे रेडिओ फ्रिक्वेन्सी उत्सर्जनाचे तीव्र आणि लहान फ्लॅश आहेत जे मिलिसेकंद टिकतात. ही घटना प्रथम 2007 मध्ये आढळून आली होती आणि ही प्रक्रिया अद्याप शास्त्रज्ञांना पूर्णपणे समजलेली नाही. नवीन फास्ट रेडिओ बर्स्ट (FRB 20190520B) हे कॉम्पॅक्ट रेडिओ स्त्रोतासह सह-स्थित आहे आणि बटू होस्ट आकाशगंगेशी संबंधित असल्याचे म्हटले जाते.

Notes:
भारतीय लष्करी वारसा महोत्सवादरम्यान केंद्रीय मंत्री राजनाथ सिंह यांनी ‘उदभव’ प्रकल्पाचे उद्घाटन केले. हा प्रकल्प, भारतीय लष्कर आणि USI (भारतीय युनायटेड सर्व्हिस इन्स्टिट्यूशन) यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून, भारताच्या लष्करी वारसाला आकार देणार्‍या प्राचीन लष्करी सिद्धांत आणि परंपरांचा शोध घेणे आणि त्यांचा शोध घेणे हा आहे.

Notes:
Reliance Jio Infocomm Limited ने JioSpaceFiber, भारताची उद्घाटन उपग्रह-आधारित गीगाबिट ब्रॉडबँड सेवा सादर केली. भारतातील दुर्गम भागांना उच्च-गती इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी प्रदान करणे हा यामागील उद्देश आहे.