Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या राज्य सरकारने राज्यातील घरांसाठी दरमहा 300 युनिट मोफत वीज देण्याची घोषणा केली आहे?
[A] आसाम
[B] पंजाब
[C] गोवा
[D] अरुणाचल प्रदेश
Show Answer
Correct Answer: B [ पंजाब]
Notes:
पंजाब सरकारने राज्यातील घरांसाठी दर महिन्याला ३०० युनिट मोफत वीज देण्याची घोषणा केली. दोन महिन्यांत 600 युनिट्सपेक्षा जास्त वापर झाल्यास लोकांना संपूर्ण बिल भरावे लागेल. अनुसूचित जाती, मागास जाती, दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंबे आणि स्वातंत्र्यसैनिक यांच्याकडून केवळ 600 आणि त्याहून अधिक युनिट्सच्या वापरासाठी शुल्क आकारले जाईल.
12. नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या “द बॉय हू रायट अ कॉन्स्टिट्यूशन” चे लेखक कोण आहेत?
[A] राजेश तलवार
[B] अरुंधती रॉय
[C] रोमिला थापर
[D] अर्जुन देव
Show Answer
Correct Answer: A [ राजेश तलवार]
Notes:
प्रख्यात नाटककार आणि लेखक राजेश तलवार यांनी लिहिलेल्या “द बॉय हू रायट अ कॉन्स्टिट्यूशन” या पुस्तकाचे नुकतेच प्रकाशन झाले. आंबेडकर यांच्या बालपणीच्या आठवणींवर आधारित बालनाट्य डॉ बी आर आंबेडकर यांच्या १३१ व्या जयंतीनिमित्त प्रदर्शित करण्यात आले. लेखकाच्या इतर पुस्तकांमध्ये “सुभाष बोसचे गायन”, “गांधी, आंबेडकर, आणि चार पायांचे विंचू”, आणि “औरंगजेब” यांचा समावेश आहे.
13. कोणत्या अंतराळ संस्थेने CEERS 1019 नावाच्या आकाशगंगेतील सर्वात दूरचे सक्रिय सुपरमासिव्ह ब्लॅक होल ओळखले आहे?
[A] ESA
[B] नासा
[C] इस्रो
[D] JAXA
Show Answer
Correct Answer: B [ नासा]
Notes:
NASA च्या जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपने सक्रिय सुपरमासिव्ह ब्लॅक होल ओळखले आहे, ते आजपर्यंत शोधलेले सर्वात दूरचे म्हणून चिन्हांकित केले आहे.
या कृष्णविवराचे आयोजन करणारी आकाशगंगा, CEERS 1019, महास्फोटानंतर 570 दशलक्ष वर्षांहून अधिक काळ टिकून आहे आणि कृष्णविवर स्वतःच द्रव्यमानाने सुरुवातीच्या ब्रह्मांडात सापडलेल्या इतरांपेक्षा लहान आहे.
14. कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाने ‘विवाद से विश्वास II – (कंत्राटी विवाद)’ योजना सुरू केली?
[A] एमएसएमई मंत्रालय
[B] वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय
[C] अर्थमंत्रालय
[D] कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: C [ अर्थमंत्रालय]
Notes:
वित्त मंत्रालयाने सरकार आणि त्यांच्या उपक्रमांना विक्रेते किंवा पुरवठादारांसोबत कराराच्या विवादांसाठी एक समझोता योजना सुरू केली.
‘विवाद से विश्वास II – (कंत्राटी विवाद)’ ची घोषणा या वर्षीच्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात करण्यात आली.
31 ऑक्टोबर ही कंपनी खर्च विभागासाठी त्यांचे दावे विचारार्थ सादर करण्यासाठी अंतिम मुदत म्हणून निर्धारित केली आहे.
15. युवा कार्य आणि क्रीडा मंत्री यांनी 2 रा खेलो मास्टर्स गेम्स 2022 चे उद्घाटन कोणत्या ठिकाणी केले?
[A] मुंबई
[B] म्हैसूर
[C] बेंगळुरू
[D] नवी दिल्ली
Show Answer
Correct Answer: D [ नवी दिल्ली]
Notes:
युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री अनुराग सिंह ठाकूर यांनी नवी दिल्ली येथे द्वितीय खेलो मास्टर्स गेम्स दिल्ली-2022 चे उद्घाटन केले. या गेममध्ये 30 ते 95 वर्षांवरील वयोगटातील 3000 मास्टर खेळाडू, 23 राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशातील आठ खेळांमध्ये सहभागी होत आहेत. 3 मे रोजी त्याची सांगता होणार आहे.
16. भारतीय लष्कराने कोणत्या राज्यात/केंद्रशासित प्रदेशात “रेड शील्ड सेंटर फॉर एक्सलन्स अँड वेलनेस” स्थापन करण्यासाठी सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली?
[A] गुजरात
[B] मणिपूर
[C] अरुणाचल प्रदेश
[D] आसाम
Show Answer
Correct Answer: B [ मणिपूर]
Notes:
भारतीय लष्कराने मणिपूरच्या बिष्णुपूर जिल्ह्यात “रेड शील्ड सेंटर फॉर एक्सलन्स अँड वेलनेस” स्थापन करण्यासाठी सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली. स्पीयर कॉर्प्स अंतर्गत रेड शील्ड डिव्हिजनने कॉर्पोरेट भागीदार स्टेट बँक ऑफ इंडिया फाउंडेशन (SBIF) आणि प्रशिक्षण भागीदार नॅशनल इंटिग्रिटी अँड एज्युकेशनल डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन (NIEDO) यांच्याशी सामंजस्य करार केला. केंद्र मणिपूरच्या वंचित विद्यार्थ्यांना भारतातील सर्वोत्तम महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये प्रवेशासाठी पात्र बनवण्यासाठी प्रशिक्षण देईल.
17. वर्ष 2022-23 मध्ये सरकारचे एकूण खत अनुदान किती आहे?
[A] १ लाख कोटी रुपये
[B] दीड लाख कोटी रुपये
[C] 2.15 लाख कोटी रुपये
[D] 3.5 लाख कोटी रुपये
Show Answer
Correct Answer: C [ 2.15 लाख कोटी रुपये]
Notes:
खतांच्या वाढत्या किमतींदरम्यान केंद्र सरकारने ₹ 1.10 लाख कोटींच्या अतिरिक्त खत अनुदानाची घोषणा केली. अर्थसंकल्पात ₹ 1.05 लाख कोटींच्या खत अनुदानाव्यतिरिक्त ही घोषणा करण्यात आली आहे. यासह, सरकारचे एकूण खत अनुदान 2022-23 मध्ये विक्रमी ₹ 2.15 लाख कोटींवर पोहोचणार आहे. 2021-22 मध्ये खत सबसिडी ₹ 1.62 लाख कोटी होती.
18. खाजगी क्षेत्रासाठी निव्वळ-शून्य संक्रमण चार्टर कोणत्या संस्थेने सुरू केले?
[A] UNEP
[B] FAO
[C] COP-28
[D] नीती आयोग
Show Answer
Correct Answer: C [ COP-28]
Notes:
COP-28 प्रेसीडेंसीने ‘नेट-झिरो ट्रान्झिशन चार्टर: अकाउंटेबिलिटी मोबिलायझेशन फॉर द प्रायव्हेट सेक्टर’ लाँच केले, ते हवामान बदलाशी लढा देण्यासाठी खाजगी क्षेत्राची महत्त्वाची भूमिका ओळखते.
COP28 प्रेसीडेंसीने पुढील सात वर्षांत उत्सर्जन 43 टक्क्यांनी कमी करण्यासाठी सहयोगी दृष्टिकोन ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. COP28 दुबई येथे 30 नोव्हेंबर ते 12 डिसेंबर दरम्यान होणार आहे.
19. समृद्धी (बाजार, संशोधन, नवोपक्रम आणि विकासासाठी धोरणात्मक प्रवेग) कोणत्या राज्यात सुरू करण्यात आली?
[A] महाराष्ट्र
[B] ओडिशा
[C] पंजाब
[D] राजस्थान
Show Answer
Correct Answer: C [पंजाब]
Notes:
पंजाबचे राज्यपाल बनवारीलाल पुरोहित यांनी, iHub AwaDH, तंत्रज्ञान आणि Innovation द्वारे होस्ट केलेल्या SAMRIDHI (बाजार, संशोधन, नवकल्पना आणि विकासासाठी धोरणात्मक प्रवेग: ICPS स्टार्टअप्ससाठी एक होलिस्टिक इनिशिएटिव्ह) नावाच्या कृषी आणि जल तंत्रज्ञानातील नावीन्यपूर्ण टेक स्टार्टअप प्रवेगक कार्यक्रमाचे उद्घाटन केले.
इंटरडिसिप्लिनरी सायबर-फिजिकल सिस्टीम्स (NM-ICPS) वर राष्ट्रीय मिशन अंतर्गत केंद्रांची स्थापना केली.
समृद्धी कॉन्क्लेव्ह ज्यामध्ये पाच धोरणात्मक सहकार्यांना औपचारिक रूप देण्यात आले होते, त्यात पाच सखोल-टेक नवकल्पनांचा समावेश होता.
एकूण 13 स्टार्टअप्सनी कठोर मूल्यमापनाद्वारे शॉर्टलिस्ट केले, त्यांच्या कल्पना मांडल्या तर 25 स्टार्टअप्सनी प्रदर्शनात त्यांचे समाधान दाखवले.
20. नुकत्याच बातम्यांमध्ये दिसणारा ‘कुस्कुटा डोडर’ म्हणजे काय?
[A] आक्रमक तण [Invasive weed][B] मासे
[C] विषाणू
[D] कोळी
Show Answer
Correct Answer: A [आक्रमक तण [Invasive weed]]
Notes:
कुस्कुटा डोडर उत्तर अमेरिकेतील एक आक्रमक तण आहे.
कुस्कुटा डोडर हे आक्रमक तण चेंगलपेट जंगले आणि तामिळनाडूच्या वेदांतंगल पक्षी अभयारण्याला धोका देत आहे.
स्थानिक पर्यावरण आणि स्थलांतरित पक्ष्यांच्या अधिवासांना धोक्यात आणत आहे.
कुस्कुटा डोडर या परोपजीवी वेलीला मुळांचा अभाव आहे.
ती राखीव जंगलात एकर झाडांना प्रादुर्भाव करते.
पक्ष्यांच्या घरट्यासाठी महत्त्वपूर्ण असलेल्या बॅरिंगटोनियाच्या झाडांवर आढळतात.
आक्रमक तण एकाद्या पक्ष्यास गळा दाबून मारण्यापूर्वी दाट छत तयार करतात.
भारतात, तेलबिया, कडधान्ये आणि चारा पिकांमध्ये ही एक महत्त्वपूर्ण समस्या आहे.
जागतिक स्तरावर आक्रमक तण 25 देशांमध्ये ‘घोषित हानिकारक तण’ म्हणून सूचीबद्ध आहे.
कस्कुटा बियाणे कडक आवरणासह कोरड्या साठवणुकीत 50 वर्षे आणि शेतात 10 वर्षे टिकू शकतात.