Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या संस्थेने वचनबद्धता, सेटलमेंट तरतुदींसाठी मसुदा नियम जारी केले?
[A] नीती आयोग
[B] भारतीय स्पर्धा आयोग
[C] डीपीआयआयटी
[D] CBIC
Show Answer
Correct Answer: B [ भारतीय स्पर्धा आयोग]
Notes:
फेअर ट्रेड रेग्युलेटर कॉम्पिटिशन कमिशन ऑफ इंडिया (CCI) ने स्पर्धा कायद्यांतर्गत बांधिलकी आणि सेटलमेंट तरतुदींसाठी मसुदा नियम जारी केला आहे.
या वर्षाच्या सुरुवातीला केलेल्या दुरुस्त्यांद्वारे स्पर्धा कायद्यात सादर करण्यात आलेल्या तरतुदींचे उद्दिष्ट जलद बाजार सुधारणा सुनिश्चित करणे आहे.
12. इंडिया टेक्निकल अँड इकॉनॉमिक कोऑपरेशन (ITEC)’ कोणत्या मंत्रालयाशी संबंधित आहे?
[A] अर्थमंत्रालय
[B] परराष्ट्र मंत्रालय
[C] विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
[D] इलेक्ट्रॉनिक्स आणि आयटी मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [ परराष्ट्र मंत्रालय]
Notes:
इंडिया टेक्निकल अँड इकॉनॉमिक कोऑपरेशन (ITEC) कार्यक्रम हा परराष्ट्र मंत्रालयाचा एक उपक्रम आहे, ज्यामध्ये ITEC सदस्य देशांतील सहभागींना प्रशिक्षण दिले जाते. भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांचा जमैकाचा दौरा हा भारतीय राष्ट्रपतींचा देशाचा पहिला दौरा आहे. दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संबंधांच्या स्थापनेच्या 60 व्या वर्धापन दिनानिमित्त हे होत आहे. भारताने जमैकासाठी ITEC स्लॉट 30 वरून 60 पर्यंत वाढवले आहेत.
13. GST प्रणाली सुधारणांवर मंत्र्यांच्या गटांचे (GoMs) अध्यक्ष म्हणून कोणाची निवड करण्यात आली आहे?
[A] पी चिदंबरम
[B] सुब्रमण्यम स्वामी
[C] अजित पवार
[D] अधीर रंजन चौधरी
Show Answer
Correct Answer: C [ अजित पवार]
Notes:
वस्तू आणि सेवा कर (GST) परिषदेने मंत्र्यांच्या दोन गटांची (GoMs) पुनर्रचना केली आहे ज्यांना चोरीला आळा घालण्यासाठी आणि 6 वर्षांच्या अप्रत्यक्ष कर प्रणालीतील महसूल ट्रेंडचे विश्लेषण करण्यासाठी आवश्यक प्रणाली सुधारणा ओळखण्याचे काम केले आहे. महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार हे त्यांचे सहकारी देवेंद्र फडणवीस यांच्या जागी जीएसटी प्रणाली सुधारणांबाबत जीओएमचे नेतृत्व करत आहेत.
14. ‘इलेक्टोरल बाँड्स योजना’ भारतात कोणत्या वर्षी सुरू करण्यात आली?
[A] 2016
[B] 2018
[C] 2021
[D] 2023
Show Answer
Correct Answer: B [2018]
Notes:
अलीकडेच, सुप्रीम कोर्टाने घोषित केले की ते 31 ऑक्टोबर रोजी निवडणूक रोख्यांच्या कार्यक्रमाला आव्हान देणाऱ्या याचिकांवर विचार करेल. 2018 मध्ये सुरू झालेल्या या योजनेने, राजकीय पक्षांना निनावीपणे पैसे दान करण्यासाठी बिनव्याजी वाहक साधने असलेल्या इलेक्टोरल बाँड्सचे योगदान देण्यासाठी एक प्रणाली सुरू केली.
15. उमराह ही तीर्थयात्रा कोणत्या धर्माशी संबंधित आहे?
[A] इस्लाम
[B] हिंदू धर्म
[C] शीख धर्म
[D] जैन धर्म
Show Answer
Correct Answer: A [इस्लाम]
Notes:
उमरा ही मक्काची इस्लामिक तीर्थयात्रा आहे जी वर्षाच्या कोणत्याही वेळी केली जाऊ शकते.
सौदी अरेबियाने पश्चिम किंवा मध्य पूर्वेत जाणाऱ्या भारतीयांसाठी ९६ तासांचा स्टॉपओव्हर व्हिसा सुरू केला आहे.
उमराह भेटी सुव्यवस्थित करण्यासाठी हा उपक्रम सौदी व्हिजन 2030 चा एक भाग आहे.
उमराह व्हिसा, 90 दिवसांसाठी वैध आहे, धारकांना सौदी अरेबियामध्ये राहण्यास एक कार्यक्षम आणि सोयीस्कर तीर्थयात्रेचा अनुभव सुनिश्चित करते आणि प्रवास करण्यास सक्षम करते.
16. आत्मनिर्भर भारत सेंटर फॉर डिझाईन (ABCD) कोणत्या शहरात आहे?
[A] नवी दिल्ली
[B] मुंबई
[C] चेन्नई
[D] कोची
Show Answer
Correct Answer: A [नवी दिल्ली]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते नव्याने तयार करण्यात आलेल्या आत्मनिर्भर भारत सेंटर फॉर डिझाईन (ABCD) येथे देशभरातील पन्नास कारागीर त्यांच्या पारंपरिक कलाकुसरीचे प्रदर्शन करतील.
केंद्र, केंद्रीय संस्कृती मंत्रालयाच्या इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (IGNCA) च्या संरक्षणाखाली, (नवी दिल्ली)लाल किल्ल्यातील ब्रिटीशकालीन बॅरेक्स, L1 मध्ये आहे.
ABCD कला, आर्किटेक्चर आणि डिझाइन बिएनालेचा एक भाग आहे.
सध्याच्या ट्रेंडशी सुसंगतपणे डिझाइन नवकल्पनांद्वारे हस्तकला विकास सुलभ करण्यासाठी केंद्राची कल्पना करण्यात आली आहे.
17. ‘ग्लायकोजेन स्टोरेज डिसीज टाईप II’ याल ——– रोग म्हणतात?
[A] पोम्पे रोग
[B] एन्झाइम रोग
[C] DOWN रोग
[D] स्ट्रॉन रोग
Show Answer
Correct Answer: A [पोम्पे रोग]
Notes:
ग्लायकोजेन स्टोरेज डिसीज प्रकार II म्हणूनही ओळखले जाते, पोम्पे रोग हा एन्झाइम ऍसिड अल्फा-ग्लुकोसिडेस (जीएए) च्या कमतरतेमुळे उद्भवणारा एक दुर्मिळ अनुवांशिक विकार आहे.
पेशींच्या लाइसोसोममध्ये ग्लायकोजेनचे ग्लुकोजमध्ये विघटन करण्यासाठी हे एंझाइम महत्त्वपूर्ण आहे.
त्याचा प्रसार अंदाज 40,000 मधील 1 ते 300,000 जन्मांमध्ये 1 पर्यंत आहे.
पॉम्पे रोगावर सध्या कोणताही इलाज नसला तरी, लक्षणे व्यवस्थापित करण्यासाठी आणि रुग्णाच्या जीवनाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी उपचार पर्याय उपलब्ध आहेत.
एंझाइम रिप्लेसमेंट थेरपी (ERT) ही एक मानक उपचार आहे, ज्यामध्ये ग्लायकोजेन तयार होण्यापासून मुक्त होण्यासाठी गहाळ एंझाइमचे ओतणे समाविष्ट आहे.
18. कोणत्या संस्थेने ‘द ग्लोबल क्लायमेट 2011-2020: अ डेकेड ऑफ एक्सीलरेशन’ हा अहवाल प्रसिद्ध केला?
[A] UNEP
[B] WMO
[C] WEF
[D] IMF
Show Answer
Correct Answer: B [WMO]
Notes:
2011-2020 हे दशक इतिहासातील सर्वात उष्ण होते. अत्यंत हवामान आणि हवामानाच्या नुकसानीमुळे आर्थिक नुकसानामध्ये वाढ झाली आहे.
जागतिक हवामान संघटनेच्या (WMO) ‘द ग्लोबल क्लायमेट 2011-2020: ए डिकेड ऑफ एक्सलेरेशन’ या शीर्षकाच्या अहवालानुसार, 2011-2020 हे दशक होते ज्यामध्ये अत्यंत घटनांमुळे मृत्यूची संख्या सर्वात कमी आहे.
19. झिरो इफेक्ट, झिरो डिफेक्ट स्कीम (ZED) हा भारत सरकारच्या कोणत्या मंत्रालयाचा उपक्रम आहे?
[A] वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय
[B] अर्थमंत्रालय
[C] कृषी मंत्रालय
[D] सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: D [सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय]
Notes:
झिरो इफेक्ट, झिरो डिफेक्ट (ZED) योजना ऑक्टोबर 2016 मध्ये सुरू झाली आणि एप्रिल 2022 मध्ये सुधारित करण्यात आली.
हे 20 पॅरामीटर्सच्या आधारे सोने, चांदी आणि कांस्य स्तरांखाली पर्यावरणाच्या दृष्टीने जागरूक उत्पादन प्रमाणित करते.
झिरो डिफेक्ट उत्पादनाला चालना देणे, गुणवत्ता मानकांमध्ये सुधारणा करणे आणि “मेक इन इंडिया” ला समर्थन देणे हे उद्दिष्ट समाविष्ट आहे.
एमएसएमईंना इको-फ्रेंडली पद्धतींचा अवलंब करण्यास प्रोत्साहन देण्यासाठी ही योजना 75% पर्यंत अनुदानासह आर्थिक सहाय्य देते. प्रमाणन खर्च रु. 10,000 ते रु. 90,000 पर्यंत असतो. अलीकडेच झिरो इफेक्ट, झिरो डिफेक्ट (ZED) माध्यमातून 1 लाख प्रमाणपत्रे प्राप्त झाली.
20. अलीकडे बातम्यांमध्ये दिसलेले अल्दाब्रा राक्षस कासव कोणत्या देशात स्थानिक आहे?
[A] जिबूती
[B] सेशेल्स
[C] केनिया
[D] टांझानिया
Show Answer
Correct Answer: B [सेशेल्स]
Notes:
सहा वर्षांच्या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट 600 वर्षांनंतर जंगलात मादागास्करचे मूळ असलेल्या दुसऱ्या क्रमांकाच्या कासवांच्या प्रजातींचा पुन्हा परिचय करून देण्याचे आहे.
बेटावरील पूर्वजांपासून विकसित होत, ते चार दशलक्ष वर्षांपूर्वी सेशेल्समध्ये स्थलांतरित झाले. Aldabra राक्षस कासव (Aldabrachelys gigantea) पश्चिम हिंदी महासागरातील एक द्वीपसमूह राष्ट्र, सेशेल्समधील Aldabra Atoll साठी स्थानिक आहे.
त्यांचे अधिवास घासलेल्या जंगलांपासून किनारपट्टीच्या भागापर्यंत आहेत आणि संवर्धनाच्या प्रयत्नांनी त्यांना असुरक्षित (IUCN) म्हणून वर्गीकृत केले आहे आणि CITES परिशिष्ट II अंतर्गत सूचीबद्ध केले आहे.