Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
भारतीय शास्त्रज्ञ प्रोफेसर थलप्पिल प्रदीप, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, मद्रास यांना 20 डिसेंबर 2022 रोजी हनोई येथे VinFuture विशेष पारितोषिक मिळाले. भूगर्भातील आर्सेनिक आणि इतर जड धातू काढून टाकण्यासाठी कमी किमतीच्या फिल्टरेशन प्रणालीच्या नाविन्यपूर्णतेबद्दल त्यांना हा पुरस्कार देण्यात आला. नॅनोमटेरिअल्सचा वापर करून परवडणारे आणि सुरक्षित पिण्याच्या पाण्याचे उपाय विकसित करण्याच्या त्यांच्या कार्याबद्दल थलप्पिल यांना यापूर्वी पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.

Notes:
जागतिक आरोग्य संघटनेच्या इंटरगव्हर्नमेंटल निगोशिएटिंग बॉडी (INB) ने अलीकडेच महामारी कराराचा ‘शून्य-मसुदा’ लाँच केला. 2024 मध्ये जागतिक आरोग्य असेंब्लीमध्ये आंतरराष्ट्रीय करार सादर केला जाण्याची अपेक्षा आहे. महामारी कराराचा उद्देश भविष्यातील साथीच्या रोगांविरूद्ध राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील तयारी मजबूत करणे आहे.

Notes:
उत्तराखंडमधील भारत-चीन सीमेवर वसलेले माना हे गाव आता पहिले भारतीय गाव म्हणून ओळखले जाणार आहे.
पूर्वी ते शेवटचे भारतीय गाव म्हणून ओळखले जात होते.
उत्तराखंडच्या चमोली जिल्ह्यात स्थित माना चीनला लागून आहे.
बॉर्डर रोड्स ऑर्गनायझेशन (BRO) ने उत्तराखंडमधील “माना” या सीमावर्ती गावात “पहिले भारतीय गाव” म्हणून घोषित करणारा एक फलक लावला.

Notes:
नुकत्याच झालेल्या एका संशोधनानुसार आसाममधील काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान शोषण्यापेक्षा जास्त कार्बन सोडत आहे. नॅशनल पार्क हे जगातील एक शिंगे असलेल्या गेंड्यांच्या सर्वात मोठ्या लोकसंख्येचे घर आहे. सहसा, जंगले सोडण्यापेक्षा जास्त कार्बन शोषून घेतात, ज्यामुळे ते कार्बन बुडतात. हे प्रामुख्याने या प्रदेशातील पावसाचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे आहे.

Notes:
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने नऊ महिने ते चार वर्षे वयोगटातील मुलांना घेऊन जाणाऱ्या दुचाकींसाठी नवीन सुरक्षा नियम अधिसूचित केले आहेत. नवीन नियमांनुसार, मुलांनी क्रॅश हेल्मेट आणि सुरक्षा हार्नेस घालणे आवश्यक आहे. यात लहान मुले असलेल्या दुचाकी वाहनांवर ताशी 40 किलोमीटर वेग मर्यादा लागू केली आहे. हे नियम लागू करण्यासाठी मोटार वाहन कायद्यात सुधारणा करण्यात आली आहे.

Notes:
डिफेन्स रिसर्च डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन (DRDO) ने स्वदेशी पद्धतीने मोनोलिथिक मायक्रोवेव्ह इंटिग्रेटेड सर्किट्स (MMICs) विकसित केले आहेत, जे EOS04 उपग्रहावर आहेत. या सर्किट्सचा उपयोग उपग्रहाच्या रडार इमेजिंग मॉड्यूल्ससाठी केला जातो. ISRO द्वारे फेब्रुवारी 2022 मध्ये वनीकरण, कृषी इत्यादी अनुप्रयोगांसाठी उच्च-गुणवत्तेच्या प्रतिमा प्रदान करण्यासाठी उपग्रह प्रक्षेपित करण्यात आला.

Notes:
सेंटर फॉर नॅनो अँड सॉफ्ट मॅटर सायन्सेस (CeNS) च्या भारतीय शास्त्रज्ञांनी यूरियाच्या इलेक्ट्रो-ऑक्सिडेशनपासून हायड्रोजन तयार करण्यासाठी निकेल ऑक्साइड (NiOx) आधारित प्रणाली विकसित केली आहे. युरियाच्या इलेक्ट्रोलिसिसच्या मदतीने ऊर्जा-कार्यक्षम आणि कमी खर्चात हायड्रोजन उत्पादनासाठी ही एक इलेक्ट्रो-कॅटलिस्ट प्रणाली आहे. CENS ही विज्ञान & तंत्रज्ञान विभागाची स्वायत्त संस्था आहे.

Notes:
INDIAai हा कृत्रिम बुद्धिमत्तेला भारतात आणि त्यापलीकडे प्रोत्साहन देण्यासाठी सुरू केलेला एक केंद्रीय कार्यक्रम आहे.
भारताचे राष्ट्रीय AI पोर्टल हे MEITY, NEGD आणि NASSCOM यांचा संयुक्त उपक्रम आहे.
INDIAai अंतर्गत स्थापन केलेल्या सात कार्यगटांनी नजीकच्या भविष्यात AI च्या विविध पैलूंवर नियंत्रण ठेवणाऱ्या सर्वसमावेशक फ्रेमवर्कसाठी त्यांच्या शिफारसी सादर करणे अपेक्षित आहे.

Notes:
यूएस-स्थित नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ऍलर्जी आणि संसर्गजन्य रोग (NIAID), नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ हेल्थचा एक भाग, मेसेंजर RNA (mRNA) प्लॅटफॉर्मवर आधारित तीन प्रायोगिक HIV लसींचे मूल्यांकन करण्यासाठी फेज 1 क्लिनिकल चाचणी सुरू केली आहे. हे अनेक मान्यताप्राप्त COVID-19 लसींमध्ये वापरले जाणारे तंत्रज्ञान आहे. HVTN 302 नावाचा हा अभ्यास NIAID द्वारे प्रायोजित आहे तर NIAID-निधीत HIV लस चाचण्या नेटवर्क चाचणी घेत आहे.

Notes:
डॉ मनसुख मांडविया, केंद्रीय रसायन मंत्री & खते आणि आरोग्य & फॅमिली वेल्फेअर, फार्मा आणि वैद्यकीय उपकरणे क्षेत्रातील 2022 च्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेच्या 7 व्या आवृत्तीचे उद्घाटन केले. वार्षिक प्रमुख तीन दिवसीय परिषद डॉ आंबेडकर इंटरनॅशनल सेंटर, नवी दिल्ली येथे आयोजित करण्यात आली आहे. मनसुख मांडविया म्हणाले की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे आणि नेतृत्वामुळे भारतीय आरोग्य सेवा क्षेत्र परवडणारे आणि सर्वांसाठी उपलब्ध होत आहे. भारत हे जगातील फार्मा हब असून आमचे उत्पादन जगात पाचवे आहे.