Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
इंडिया G20 प्रेसिडेंसी अंतर्गत स्टार्टअप 20 एंगेजमेंट ग्रुपने आयोजित केलेल्या स्टार्टअप 20 शिखर शिखर परिषदेचा नुकताच गुरुग्राममध्ये समारोप झाला.
2030 पर्यंत स्टार्टअप इकोसिस्टममध्ये दरवर्षी USD 1 ट्रिलियन इतकी महत्त्वाकांक्षी रक्कम वाटप करण्याच्या स्टार्टअप 20 च्या आवाहनाला समर्थन देणारा आणि पाठिंबा देणारा सौदी अरेबिया हा पहिला देश आहे.

Notes:
‘Uncovering the Invisible: Successes and Challenges for Wildlife Crime Prosecution in Europe’ या शीर्षकाच्या अहवालात असे दिसून आले आहे की युरोपमधील वन्यजीव गुन्ह्यांची लक्षणीय संख्या लक्षात घेतली जात नाही किंवा शिक्षा केली जात नाही, अंदाजे 60% तक्रारींमुळे गुन्हा दाखल होत नाही.
LIFE SWiPE प्रकल्पाद्वारे आयोजित केलेल्या अभ्यासात, जो युरोपमधील वन्यजीव गुन्ह्यांच्या यशस्वी खटल्यांवर लक्ष केंद्रित करतो, असे दिसून आले आहे की निलंबित तुरुंगवास हा सर्वात सामान्य शिक्षेचा प्रकार होता.

Notes:
कर्नाटक मत्स्य विकास महामंडळ (KFDC) लवकरच मत्स्य वाहिनी ई-ऑटोरिक्षा मच्छिमारांना भाडेतत्त्वावर देणार आहे, ज्यामुळे त्यांना मासे आणि मूल्यवर्धित मत्स्य उत्पादनांची अधिक प्रभावीपणे विक्री करता येईल.
या प्रकल्पाचा पायलट टप्पा बेंगळुरूमध्ये सुरू होतो.

Notes:
उत्तराखंड सरकार आपत्तीग्रस्त शहरे आणि शहरांचे सर्वंकष सर्वेक्षण करणार आहे.
उत्तराखंड भूस्खलन शमन आणि व्यवस्थापन केंद्राने जाहीर केले की शहरांचे जिओफिजिकल आणि जिओ-मॅपिंग तपासणी सर्वेक्षणाचा भाग असेल.
या वर्षी जानेवारीत, जोशीमठमधील जमीन कमी होण्याच्या संकटाने देशाचे लक्ष वेधून घेतले.

Notes:
इराकमधील समावा शहराजवळ वसलेले सावा तलाव, जैवविविध आर्द्र प्रदेश प्रामुख्याने मानवी क्रियाकलाप आणि हवामान बदलामुळे नाहीसे झाले आहे. पाच चौरस किलोमीटरचा तलाव 2014 पासून कोरडा पडत आहे आणि त्याला कारणीभूत हवामान बदल आणि वाढते तापमान आहे. या प्रदेशात शेतीसाठी बेकायदेशीरपणे खोदलेल्या 1000 हून अधिक विहिरी आणि तलावाजवळ बांधलेल्या सिमेंट आणि मीठ कारखान्यांमुळे मोठ्या प्रमाणात पाणी वाहून गेले आहे.

Notes:
केंद्र सरकारने रेल्वे बोर्डाच्या अध्यक्षपदी जया वर्मा सिन्हा यांची नियुक्ती केली, त्या बोर्डाच्या प्रमुखपदी पहिल्या महिला ठरल्या. अनिल कुमार लाहोटी यांच्यानंतर जया वर्मा सिन्हा यांनी रेल्वे बोर्डाचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून नियुक्ती केली. सिन्हा हे भारतीय रेल्वे व्यवस्थापन सेवा (IRMS) चे अनुभवी सदस्य आहेत.

Notes:
एका नवीन अभ्यासानुसार, ChatGPT च्या वाढत्या लोकप्रियतेमुळे 2027 पर्यंत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) द्वारे जागतिक वीज वापरामध्ये 85-134 टेरावॅट-तास (TWh) ची वार्षिक वाढ होऊ शकते. ही अंदाजित AI ऊर्जेची मागणी चालू असल्याचे म्हटले आहे. नेदरलँड, अर्जेंटिना आणि स्वीडन सारख्या राष्ट्रांच्या वार्षिक वीज वापराच्या बरोबरीने.

Notes:
भारतीय बॅडमिंटनपटू अश्विनी पोनप्पा आणि तनिषा क्रास्टो यांनी गुवाहाटी मास्टर्समध्ये तिसरे महिला दुहेरीचे विजेतेपद मिळवले.
34 वर्षीय अश्विनी आणि 20 वर्षीय तनिषा क्रास्टो यांनी गुवाहाटी मास्टर्स BWF सुपर 100 आंतरराष्ट्रीय बॅडमिंटन स्पर्धेत तिसरे महिला दुहेरीचे विजेतेपद आणि दुसरे सुपर 100 मुकुट मिळवला.

Notes:
मदन मोहन मालवीय (1861-1946) हे एक भारतीय विद्वान, शैक्षणिक सुधारक आणि राजकारणी होते, जे स्वातंत्र्य चळवळीत लक्षणीय होते.
ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे चार वेळा अध्यक्ष होते आणि त्यांनी अखिल भारत हिंदू महासभेची स्थापना केली.
पंडित आणि महामना म्हणून ओळखले जाणारे मालवीय यांनी 1916 मध्ये आशियातील सर्वात मोठे निवासी विद्यापीठ बनारस हिंदू विद्यापीठ (BHU) स्थापना केली व 1919 ते 1938 पर्यंत त्यांनी BHU चे सह-कुलगुरू म्हणून काम केले.
भारत स्काउट्स आणि मार्गदर्शकांचे संस्थापक त्यांनी 1919 मध्ये द लीडर वृत्तपत्राची स्थापना केली आणि हिंदुस्तान टाइम्स (1924-1946) चे अध्यक्षपद भूषवले.
त्यांनी 1936 मध्ये हिंदुस्थान दैनिक सुरू केले.
मालवीय यांना 2014 मध्ये मरणोत्तर भारतरत्न मिळाला.

Notes:
आंतरराष्ट्रीय महिला दिन (IWD) हा 8 मार्च रोजी सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय क्षेत्रातील महिलांच्या कामगिरीची कबुली देणारा जागतिक कार्यक्रम आहे.
2024 मध्ये युनायटेड नेशन्सची थीम ‘महिलांमध्ये गुंतवणूक करा: प्रगतीचा वेग वाढवा’ (Invest in Women: Accelerate Progress) लिंग समानतेच्या गरजेवर भर देणारी आहे.
IWD हे महिलांच्या कर्तृत्वाचा जागतिक उत्सव म्हणून काम करते.
IWD महिलांचे हक्क आणि संधी वाढवण्यासाठी कृती करण्यासाठी प्रयत्न करीत आहे.