Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP) ने भारतातील कचरा विलगीकरण उद्योगात काम करणाऱ्या लोकांना औपचारिक अर्थव्यवस्थेत जाण्यासाठी मदत करण्याची घोषणा केली. युनायटेड नेशन्सच्या अंडर-सेक्रेटरी-जनरल उषा राव-मोनारी कचरा वर्गीकरण कामगारांना ‘जन धन’ खाते किट वितरित करतील. UNDP च्या ‘प्लास्टिक वेस्ट मॅनेजमेंट प्रोग्राम’ च्या माध्यमातून हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला आहे.

Notes:
एक नवीन संवाद-आधारित चॅटबॉट, ChatGPT ओपनएआय, एक कृत्रिम बुद्धिमत्ता संशोधन आणि विकास कंपनीने विकसित केले आहे. चॅटबॉट ‘संभाषणात्मक मार्गाने’ संवाद साधू शकतो, फॉलो-अप प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकतो, त्याच्या चुका मान्य करू शकतो, चुकीच्या आधाराला आव्हान देऊ शकतो आणि अयोग्य वाटणाऱ्या विनंत्या नाकारू शकतो. ChatGPT कंपनीच्या GPT-3.5 तंत्रज्ञान मॉडेलवर आधारित आहे, जे मानवासारखे संभाषण करण्यासाठी सखोल शिक्षण वापरते.

Notes:
सरकारने तंबाखू उत्पादक आंध्र प्रदेशला व्याजमुक्त कर्ज देण्यासाठी  28.11 कोटी रुपये मंजूर केले आहेत. वाणिज्य मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, या उपायामुळे फ्लू बरे व्हर्जिनिया तंबाखू उत्पादकांना मंडस चक्रीवादळ पावसामुळे झालेल्या नुकसानावर मात करण्यास मदत होईल. पात्र शेतकऱ्यांना बिनव्याजी कर्जाचे व्यवस्थापन तंबाखू मंडळामार्फत केले जाईल.

Notes:
IMF ने आपल्या जागतिक आर्थिक आउटलुक अपडेटमध्ये, चालू आर्थिक वर्षासाठी भारताचा GDP अंदाज 6.8 टक्के राखला आहे. मुख्य आर्थिक सल्लागार, CEA डॉ. व्ही. अनंत नागेश्वरन म्हणाले की, 2023-24 मध्ये भारतीय अर्थव्यवस्था 6.5 टक्के दराने वाढण्याची अपेक्षा आहे. 2025-26 पर्यंत भारताची अर्थव्यवस्था 5 ट्रिलियन डॉलर होण्याची अपेक्षा असताना 6 ते 6.8 टक्क्यांच्या दरम्यान वाढीचा अंदाज आहे.

Notes:
ट्रेड रिसीव्हेबल डिस्काउंटिंग सिस्टीम (TReDS) हे एक इलेक्ट्रॉनिक प्लॅटफॉर्म आहे जे MSMEs च्या फायनान्सिंग किंवा डिस्काउंटिंग, ट्रेडिंग आणि सेटलमेंट इनव्हॉइसेस सुलभ करते. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने विमा सुविधांचा वापर करण्यास परवानगी देण्यासाठी TReDS ची व्याप्ती वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. हे TREDS वर दुय्यम बाजारातील ऑपरेशन्स सुलभ करेल.

Notes:
पर्यावरण मंत्रालय, वन & हवामान बदल (MoEF&CC) ने राष्ट्रीय पाणथळ भूसंरक्षण कार्यक्रम (NWCP) आणि राष्ट्रीय सरोवर संवर्धन योजना (NLCP) अंतर्गत राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांना आर्थिक सहाय्य प्रदान केले.
NWCP आणि NLCP 2013 मध्ये ‘नॅशनल प्लॅन फॉर कॉन्झर्व्हेशन ऑफ एक्वाटिक इको-सिस्टम’ (NPCA) या केंद्रिय प्रायोजित योजनेत विलीन करण्यात आले आहेत.

Notes:
नैरोबी, केनिया येथे आफ्रिका ज्युडिशियल एज्युकेशन नेटवर्क ऑन एन्व्हायर्नमेंटल लॉ (AJENEL) द्वारे आफ्रिकेतील न्यायपालिकेला हरित करण्यासाठी तिसरे प्रादेशिक परिसंवाद आयोजित करण्यात आला होता.
हे ‘आफ्रिकेतील हवामान बदलाला संबोधित करण्यासाठी न्यायपालिकेची भूमिका मजबूत करणे’ या थीमवर आधारित होते.

Notes:
तीन सदस्यीय समितीच्या शिफारशीनंतर, केंद्राने आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक (EWS) ओळखण्यासाठी सध्याची वार्षिक उत्पन्न मर्यादा ₹ 8 लाख चालू ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. सुप्रीम कोर्टाने NEET-PG प्रवेश हाताळताना 10% कोट्यावर शंका उपस्थित केली आणि केंद्राने EWS कोट्याच्या उत्पन्न मर्यादेची पुनर्विचार करण्यासाठी समिती स्थापन केली. या समितीत माजी केंद्रीय वित्त सचिव अजय भूषण पांडे यांचा समावेश होता.

Notes:
नॅशनल गॅलरी ऑफ मॉडर्न आर्ट (NGMA) ने कला कुंभसह ‘आझादी का अमृत महोत्सव’ साजरा केला, भारताच्या स्वातंत्र्य चळवळीतील वीरांच्या कथांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या स्क्रोल पेंटिंगसाठी कलाकारांच्या कार्यशाळा आयोजित केल्या. स्क्रोलमध्ये पट्टाचित्र, तालापत्र चित्र, मंजुषा, मधुबनी आणि पटुआ यांसारख्या पारंपारिक कला शैली देखील प्रतिबिंबित झाल्या. प्रजासत्ताक दिनाच्या सोहळ्यादरम्यान भारतभरातील 500 हून अधिक कलाकारांनी रंगवलेली 750 मीटर लांबीची स्क्रोल प्रदर्शित केली जाईल.

Notes:
मंत्रिमंडळाने इंडियन रिन्यूएबल एनर्जी डेव्हलपमेंट एजन्सी लिमिटेड (IREDA) मध्ये ₹ 1,500 कोटी गुंतवण्याच्या सरकारच्या निर्णयाला मान्यता दिली आहे, ज्यामुळे त्याची कर्ज देण्याची क्षमता ₹ 12,000 कोटी होईल. IREDA हे नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालयाच्या (MNRE) प्रशासकीय नियंत्रणाखालील भारत सरकारचे मिनी रत्न उपक्रम आहे.