Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
ऑफिशियल सिक्रेट्स ऍक्ट, 1923 हा वसाहती-काळातील कायदा आहे जो भारतातील हेरगिरीच्या क्रियाकलापांना रोखण्याचा प्रयत्न करतो. भारताविरुद्ध शत्रू देशांना मदत करणार्‍या क्रियाकलापांवर ते सक्त प्रतिबंध घालते. हे प्रतिबंधित सरकारी क्षेत्र किंवा इलेक्ट्रिकल सबस्टेशन सारख्या जागेवरून प्रवेश, तपासणी किंवा अगदी पार करण्यास देखील बंदी घालते. अलीकडे, 6 राज्ये आणि 1 केंद्रशासित प्रदेशातील 10 संवेदनशील आस्थापने अधिकृत गुपित कायद्यांतर्गत सीमाबाह्य म्हणून घोषित करण्यात आली.

Notes:
मानवतेविरुद्धचे गुन्हे हे कोणत्याही नागरी लोकसंख्येला लक्ष्य करून व्यापक किंवा पद्धतशीर हल्ल्याचा भाग म्हणून केलेले अत्याचार आहेत. 1998 च्या रोम कायद्यात ‘मानवतेविरुद्ध गुन्हे’ या शब्दाची अधिकृत व्याख्या करण्यात आली आहे. नुकत्याच झालेल्या सुरक्षा परिषदेत युनायटेड स्टेट्सच्या उपाध्यक्ष कमला हॅरिस म्हणाल्या की रशियाने युक्रेनमध्ये ‘मानवतेविरुद्ध गुन्हे’ केले.

Notes:
डे-रिस्किंग, इनक्लुजन आणि व्हॅल्यू एन्हांसमेंट ऑफ पास्टोरल इकॉनॉमी (DRIVE) प्रकल्प हा जागतिक बँकेने अनुदानित प्रकल्प आहे जो सुधारित पशुधन मूल्य साखळी आणि वाढीव आर्थिक सेवांसह खेडूतांना दुष्काळापासून संरक्षण देण्याचा प्रयत्न करतो.
या प्रकल्पाचा एक भाग म्हणून, केनियामध्ये हवामान बदल-संबंधित दुष्काळापासून पशुपालकांचे संरक्षण करण्यासाठी एक अनोखी विमा योजना सुरू करण्यात आली आहे.

Notes:
2022 चा जागतिक जोखीम अहवाल नुकताच वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमने प्रसिद्ध केला आहे. WEF च्या ‘ग्लोबल रिस्क परसेप्शन सर्व्हे’ने ‘क्लायमेट अॅक्शन फेल्युअर’ला सर्वाधिक धोका म्हणून स्थान दिले आहे. सामाजिक एकता नष्ट होणे, उपजीविकेचे संकट आणि मानसिक आरोग्य बिघडणे हे धोके म्हणून ओळखले गेले जे कोविड-19 साथीच्या आजाराच्या सुरुवातीपासून सर्वात जास्त वाढले.

Notes:
US Extremely Large Telescope Program , ज्यामध्ये Giant Magellan Telescope (GMT) चा समावेश आहे, त्याचे नेतृत्व US आणि ऑस्ट्रेलिया, ब्राझील आणि दक्षिण कोरिया यांच्या भागीदारीत, चिली यजमान देश आहे. खगोलशास्त्र आणि खगोल भौतिकशास्त्रावरील 2020 दशकाच्या सर्वेक्षणाद्वारे USD 1 अब्ज प्रकल्पाला ‘मिशन क्रिटिकल’ म्हणून स्थान देण्यात आले. अहवालात US-ELTP ला जमिनीवर आधारित वेधशाळांसाठी सर्वोच्च सीमा प्रकल्प म्हणून स्थान देण्यात आले आहे. त्यात GMT च्या अंतिम बांधकाम टप्प्यांसाठी फेडरल समर्थनाची शिफारस केली आहे.

Notes:
वित्तीय स्थिरता आणि विकास परिषदेची (FSDC) २५ वी बैठक केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांच्या अध्यक्षतेखाली झाली. आर्थिक क्षेत्राच्या विकासासाठी आणि व्यापक आर्थिक स्थिरतेसह सर्वसमावेशक आर्थिक वाढ साध्य करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या उपाययोजनांवर परिषदेने चर्चा केली. परिषदेने चलन व्यवस्थापनाशी संबंधित विविध कार्यात्मक मुद्द्यांवर चर्चा केली.

Notes:
ग्रामीण विकास मंत्रालयाने 2022-23 या आर्थिक वर्षासाठी ग्रामीण रोजगार हमी कार्यक्रम NREGS अंतर्गत नवीन वेतन दर अधिसूचित केले आहेत. केवळ 10 राज्यांना 5 टक्क्यांहून अधिक दरवाढ मिळाली तर तीन राज्यांमध्ये कोणताही बदल झालेला नाही. MGNREGA मजुरीचे दर CPI-AL (ग्राहक किंमत निर्देशांक-कृषी कामगार) मधील बदलांनुसार निश्चित केले जातात. 2022-23 मध्ये गोव्यात सर्वाधिक वाढ नोंदवली गेली आहे जिथे नवीन वेतन 315 रुपये प्रतिदिन आहे.

Notes:
भारताच्या रिदम सांगवानने अझरबैजानमधील बाकू येथे रायफल आणि पिस्तूल नेमबाजांसाठी ISSF विश्वचषक 2023 मध्ये महिलांच्या 10-मीटर एअर पिस्तूल स्पर्धेत कांस्यपदक जिंकले आहे.
नेमबाजी विश्वचषकात रिदम सांगवानचे हे पहिले वैयक्तिक वरिष्ठ पदक होते. तिने नेमबाजी विश्वचषक आणि नेमबाजी स्पर्धेत ज्युनियर तसेच वरिष्ठ स्तरावर पदके जिंकली आहेत.

Notes:
आंध्र प्रदेश सरकारने नुकतेच YSR मत्स्यकर भरोसा योजनेंतर्गत सुमारे 1.2 लाख मच्छिमार कुटुंबांना रु. 123.52 कोटी जारी केले.
या योजनेत 15 एप्रिल ते 14 जून या कालावधीत सागरी मासेमारीवर वार्षिक बंदी असताना मच्छिमारांच्या कुटुंबाला रु. 10,000 प्रदान करणे समाविष्ट आहे.

Notes:
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ अॅस्ट्रोफिजिक्स (IIA) च्या शास्त्रज्ञांनी रूट मीन स्क्वेअर (rms) ग्रॅन्युलेशन कॉन्ट्रास्ट नावाचा एक नवीन मेट्रिक प्रस्तावित केला आहे. जमिनीवर आधारित सौर दुर्बिणींच्या प्रतिमेची गुणवत्ता मोजणे हा त्याचा उद्देश आहे.