Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
ग्लोबल टूरिझम रेझिलियन्स डे (GTRD) दरवर्षी 17 फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जातो. 2023 मध्ये संयुक्त राष्ट्रांनी ते स्वीकारले होते आणि या वर्षी उद्घाटन संस्करण आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पर्यटन लवचिकतेचे महत्त्व अधोरेखित करणे हा त्याचा उद्देश आहे.
2019 मध्ये, जागतिक व्यापारात पर्यटन क्षेत्राचा वाटा 7 टक्के आणि जागतिक जीडीपीमध्ये 10 टक्के होता. हा जगातील तिसरा सर्वात मोठा निर्यात उद्योग आहे.

Notes:
नौरोज हे पर्शियन नवीन वर्ष आहे जे इराणी सौर हिजरी कॅलेंडरवर आधारित साजरे केले जाते.
हे दक्षिण गोलार्धात वसंत ऋतूची सुरुवात दर्शवते.
गुढीपाडवा हा मराठी आणि कोकणी हिंदूंनी साजरा केला जाणारा वसंत ऋतूतील सण आहे.
हे पारंपारिक नवीन वर्षाच्या प्रारंभाचे प्रतीक आहे. छेत्री चंद्र हा एक सण आहे जो सिंधी हिंदूंनी चंद्र हिंदू नववर्षाच्या सुरुवातीस साजरा केला जातो.

Notes:
खोदकामामुळे युटिलिटीजचे नुकसान टाळण्यासाठी उत्खनन संस्था आणि भूमिगत युटिलिटी मालक यांच्यात समन्वय साधण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘Call Before u Dig’ (CBuD) अॅप लाँच केले.
असंबद्ध खोदकाम आणि उत्खननामुळे दरवर्षी सुमारे 3,000 कोटी रुपयांचे नुकसान होते.

Notes:
RailTel Corporation of India Limited ला अलीकडेच बिहार स्टेट इलेक्ट्रॉनिक्स डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (BSEDC) कडून इलेक्ट्रॉनिक नॉलेज नेटवर्क (100 Mbps इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी, वाय-फाय सिस्टम आणि स्मार्ट क्लासेस) कार्यान्वित आणि व्यवस्थापित करण्यासाठी सुमारे ₹76.10 कोटी रुपयांची ऑर्डर मिळाली आहे.
हा प्रकल्प राज्यातील शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालये आणि पॉलिटेक्निक संस्थांच्या शैक्षणिक/प्रशासकीय इमारतींमध्ये राबविण्यात येणार आहे.

Notes:
कपिलेश्वर मंदिर ओडिशाच्या भुवनेश्वरमध्ये आहे. हे ASI च्या संरक्षित स्मारकांच्या यादीत समाविष्ट केले जाणार आहे.
5 व्या शतकातील कपिलेश्वर मंदिराचा 14 व्या शतकात गजपती कपिलेंद्र देव यांनी जीर्णोद्धार केला होता आणि ते कोरीव काम आणि स्थापत्यकलेसाठी प्रसिद्ध आहे.
कपिलेश्वर मंदिर हे कलिंग शैलीच्या वास्तुकलेचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे, जे त्याच्या अभिजात आणि साधेपणासाठी ओळखले जाते.

Notes:
सुफी संत हजरत ख्वाजा बंदा नवाज गेसुदराज यांच्या 619 व्या उर्स-ए-शरीफची सुरुवात कर्नाटकातील कलबुर्गी येथील दर्गा परिसरात पारंपारिक संदल मिरवणुकीने झाली.
यामुळे वार्षिक उर्स-ए-शरीफ उत्सवाची सुरुवात झाली.
बंदा नवाज हे सामान्यतः बंडा नवाज गायसू दराज म्हणून ओळखले जातात, हे चिश्ती क्रमाचे भारतातील हनाफी मातुरीदी विद्वान आणि सुफी संत होते.

Notes:
तेलंगणातील आदिलाबाद जिल्ह्यातील मुखरा (के) या मॉडेल गावाने 100% विमा संरक्षण असलेले राज्यातील पहिले वस्ती होण्याचा मान मिळवला आहे.
या वर्षी राष्ट्रीय स्तरावरील ग्राम ऊर्जा स्वराज विशेष पुरस्कार प्राप्त झाला आहे, 50 लाख रुपये रोख प्रोत्साहनासह. या गावाला यावर्षी स्वच्छ सुजल शक्ती सन्मान, गतवर्षी दीनदयाळ उपाध्याय पंचायत शशक्तिकरण पुरस्कार आणि 2020 चा जैवविविधता पुरस्कार आणि स्वच्छ सर्वेक्षण पुरस्काराने गौरवण्यात आले.

Notes:
मद्रास शहराच्या (आताचे चेन्नई) स्थापना दिवसाच्या स्मरणार्थ 22 ऑगस्ट हा दरवर्षी मद्रास दिवस म्हणून साजरा केला जातो.
१६३९ मध्ये याच दिवशी मद्रासपट्टणम हे शहर ईस्ट इंडिया कंपनीने (EIC) स्थानिक राजांकडून विकत घेतले होते.
1947 नंतर, राज्य आणि शहर मद्रास म्हणून संबोधले जाऊ लागले.
हे मद्रास प्रेसिडेन्सीमधून कोरले गेले होते ज्यामध्ये इतर दक्षिण-भारतीय राज्यांचा समावेश होता.
1969 मध्ये, राज्याचे अधिकृतपणे तामिळनाडू असे नामकरण करण्यात आले आणि 1996 मध्ये मद्रासची राजधानी चेन्नई झाले.

Notes:
टाटा पॉवरची पूर्ण मालकीची उपकंपनी असलेल्या टाटा पॉवर सोलर सिस्टीमने केरळमधील कायमकुलम येथे भारतातील सर्वात मोठा तरंगता सौर ऊर्जा प्रकल्प सुरू केला आहे. हा प्रकल्प 350-एकर बॅकवॉटर क्षेत्रावर कार्यान्वित झाला आहे, ज्याची स्थापित क्षमता 101.6 मेगावाट शिखर आहे.

Notes:
अलीकडेच, इंडियन रिन्यूएबल एनर्जी डेव्हलपमेंट एजन्सी लिमिटेड (IREDA), भारतातील सर्वात मोठी स्पेशलाइज्ड ग्रीन फायनान्स नॉन-बँकिंग फायनान्स कंपनी, केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांमधील प्रतिष्ठित ‘शेड्यूल ए’ श्रेणीमध्ये ‘शेड्यूल बी’ श्रेणीतून श्रेणीसुधारित झाली आहे. स्टेटसमधील ही उन्नती औपचारिकपणे सार्वजनिक उपक्रम विभाग, वित्त मंत्रालयाने जारी केलेल्या ऑफिस मेमोरँडमद्वारे लागू करण्यात आली. नवीन मंत्रालय & रिन्यूएबल एनर्जीने या अपग्रेडला अधिकृतपणे पुष्टी दिली आहे.