Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
व्यक्ती, कंपन्या, संस्था आणि सरकारी एजन्सी यांच्याकडून भू-स्थानिक मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्यासाठी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाने जिओस्पेशियल सेल्फ सर्टिफिकेशन पोर्टल सुरू केले आहे. 15 फेब्रुवारी 2021 रोजी, सरकारने नवीन भू-स्थानिक डेटा मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली, ज्यात पूर्व मंजुरी, सुरक्षा मंजुरी, परवाने आणि इतर निर्बंधांची प्रक्रिया बदलली. हे पोर्टल NIC च्या सहकार्याने विकसित करण्यात आले आहे.

Notes:
पंजाबचे अर्थमंत्री हरपाल सिंग चीमा म्हणाले की, 1 जुलैपासून राज्यातील कुटुंबांना 300 युनिट मोफत वीज देण्यासाठी अर्थसंकल्पीय तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. बिघडत चाललेले आर्थिक आरोग्य पुनर्संचयित करणे, सार्वजनिक निधीचा प्रभावी वापर सुनिश्चित करणे आणि त्यावर लक्ष केंद्रित करणे हे राज्याचे प्राथमिक उद्दिष्ट असल्याचे जाहीर केले. आरोग्य आणि शिक्षण. राज्यात नुकत्याच निवडून आलेल्या आम आदमी पार्टी (आप) सरकारचा हा पहिला अर्थसंकल्प आहे.

Notes:
रेड बुलच्या मॅक्स वर्स्टॅपेनने सलग तिसऱ्या वर्षी डच ग्रँड प्रिक्सचे विजेतेपद पटकावले. त्याच्यापाठोपाठ अॅस्टन मार्टिनचा फर्नांडो अलोन्सो आणि अल्पाइनचा पियरे गॅसली यांचा क्रमांक लागतो. सेबॅस्टियन वेटेलच्या 2013 च्या विक्रमाशी बरोबरी साधत वर्स्टॅपेनने फॉर्म्युला वनमध्ये सलग नववा विजय मिळवला.

Notes:
गोवा शिपयार्ड लिमिटेड आणि केनिया शिपयार्ड लिमिटेड यांनी जहाज डिझाइन आणि बांधकामात क्षमता वाढीसाठी आणि सहकार्यासाठी सामंजस्य करार केला. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि केनियाचे संरक्षण मंत्री एडन बेरे ड्युएल यांनी नवी दिल्ली येथे लष्करी उद्योग सहकार्याला चालना देण्यासाठी आणि हिंदी महासागर क्षेत्रातील सागरी सुरक्षा अधिक सखोल करण्यासाठी द्विपक्षीय चर्चा केली.

Notes:
खगोलशास्त्रज्ञांना अलीकडेच “बबल ऑफ गॅलेक्सीज” हा आकाशगंगांनी भरलेला एक प्रचंड वैश्विक बबल सापडला आहे जो सुमारे 1 अब्ज प्रकाश-वर्षे पसरलेला आहे आणि आमच्या आकाशगंगेच्या परिसरात स्थित आहे. हे आपल्या आकाशगंगेपासून फक्त 820 दशलक्ष प्रकाशवर्षे स्थित असल्याचा अंदाज आहे. “होओलीलाना” नावाच्या या विस्तीर्ण बुडबुड्यामध्ये, आकाशगंगांचे बूट्स सुपरक्लस्टर आहे, “द ग्रेट नथिंग” म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या एका विस्तृत शून्याने वेढलेले आहे.

Notes:
केंद्रीय कर्मचारी, सार्वजनिक तक्रारी & निवृत्ती वेतन मंत्री डॉ जितेंद्र सिंह यांनी स्वच्छता विशेष अभियान 3.0 पोर्टल लाँच केले. स्वच्छता मोहिम, मे 2014 मध्ये पदभार स्वीकारल्यानंतर लगेचच 15 ऑगस्ट 2014 रोजी पंतप्रधान मोदींनी सुरू केलेली पहिली जनजागृती मोहीम, कार्यसंस्कृती, ई-ऑफिस, खुल्या जागेचा वापर आणि संग्रहण संस्कृती यासह चार प्राथमिक उद्दिष्टे साध्य केली.

Notes:
भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने 1998 च्या पीव्ही नरसिंह राव प्रकरणाचे पुनरावलोकन करण्याचा निर्णय घेतला आहे, ज्याने आमदारांना त्यांच्या संसदीय क्रियाकलापांशी संबंधित लाचखोरीच्या आरोपांसाठी फौजदारी खटल्यापासून मुक्तता दिली होती. सरन्यायाधीश डीवाय चंद्रचूड यांच्या नेतृत्वाखालील 5 न्यायाधीशांच्या घटनापीठाने हे प्रकरण 7 न्यायाधीशांच्या खंडपीठाकडे पाठवले आहे. हे प्रकरण 1993 च्या JMM लाचखोरी प्रकरणापासून उद्भवले आहे. भारतीय संविधानातील कलम 105(2) आणि 194(2) संसद आणि राज्य विधानमंडळाच्या सदस्यांना विशेषाधिकार प्रदान करतात.

Notes:
राजस्थान भारत-UAE संयुक्त लष्करी सराव ‘डेझर्ट सायक्लोन 2024’ आयोजित करेल.
या द्विपक्षीय कवायतीची उद्घाटन आवृत्ती 2 जानेवारी ते 15 जानेवारी 2024 दरम्यान राजस्थानमध्ये आयोजित केली जाईल.
शहरी ऑपरेशन्स सारख्या क्षेत्रांमध्ये सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण करून भारतीय लष्कर आणि UAE सैन्यामध्ये परस्पर कार्यक्षमता वाढवणे हा यामागचा उद्देश आहे.
हे धोरणात्मक भागीदार असलेल्या दोन राष्ट्रांमधील संरक्षण संबंधांचा विस्तार करण्याच्या अंतर्गत येतो.

Notes:
देशातील 28 राज्ये आणि 7 केंद्रशासित प्रदेशांतील 603 नद्यांपैकी 311 नद्या प्रदूषित असल्याचे दिसून आले आहे. धक्कादायक बाब म्हणून देशातील सर्वाधिक प्रदूषित नद्यांच्या यादीत महाराष्ट्राचा पहिला क्रमांक आहे. महाराष्ट्रात 55नद्या प्रदूषित आहेत.

महाराष्ट्रातील मिठी, मुळा, साधित्री, भीमा, गोदावरी या सर्वाधिक प्रदूषित नद्या असल्याचे समोर आले आहे. त्याखालोखाल 19 नद्यांसह मध्य प्रदेशचा दुसरा क्रमांक लागतो तर त्यानंतर बिहार-18, केरळ-18, कर्नाटक-17 राज्यांचा समावेश आहे.

Notes:
अंतर्देशीय जलमार्ग विकास परिषदेच्या उद्घाटनाच्या बैठकीत अनावरण करण्यात आलेल्या “हरित नौका – अंतर्देशीय जलवाहिन्यांच्या हरित संक्रमणासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे” या उपक्रमाचा प्राथमिक फोकस म्हणजे अंतर्देशीय जहाजांसाठी इको-फ्रेंडली पद्धतींचा अवलंब करणे.
या उपक्रमाचे उद्दिष्ट जलमार्ग वाहतुकीमध्ये शाश्वत विकासासाठी योगदान देण्याचे उद्दिष्ट आहे.
या क्षेत्रातील पर्यावरणास जबाबदार ऑपरेशन्स आणि पद्धतींना प्रोत्साहन देणे आहे.
विस्तृत पर्यावरणीय उद्दिष्टे आणि शाश्वत विकास उद्दिष्टे यांच्याशी संरेखित करून अंतर्देशीय जलवाहिन्यांच्या संचालन आणि देखभालीमध्ये हिरवळ आणि अधिक टिकाऊ पद्धतींकडे संक्रमण सुलभ करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करण्यात आली आहेत.
हा उपक्रम जलमार्ग वाहतुकीचा पर्यावरणीय प्रभाव कमी करण्यासाठी आणि उद्योगातील टिकाऊपणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी वचनबद्धतेचे प्रतिबिंबित करतो.