Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
श्रीलंकेने घोषित केले की ते आपल्या सर्व बाह्य कर्जावर (USD 51 अब्ज) डिफॉल्टिंग करणार आहे, आयातीसाठी परकीय चलन संपुष्टात आल्यानंतर हा बेट देश त्याच्या स्वातंत्र्यानंतरच्या सर्वात वाईट आर्थिक संकटाशी झुंजत आहे, नियमित शट-डाउन आणि अन्नाची कमतरता यासह आणि इंधन. या संकटामुळे श्रीलंकेच्या 22 दशलक्ष लोकांवर परिणाम झाला आहे आणि अनेक सरकारविरोधी निदर्शने झाली आहेत.

Notes:
भारत सरकारने तयार केलेल्या दुर्मिळ आजारांच्या धोरणाची अंमलबजावणी करण्यासाठी दिल्ली उच्च न्यायालयाने नुकतीच पाच सदस्यीय समिती स्थापन केली आहे.
हे वैद्यकीय समुदाय, दुर्मिळ आजारांसाठी उपचार प्रदाते आणि सरकारी संस्था यांच्यात अखंड समन्वय सुनिश्चित करेल.

Notes:
इंडियन बँकेने, नॅशनल ई-गव्हर्नन्स सर्व्हिस लिमिटेड (NeSL) च्या भागीदारीत, प्रोजेक्ट WAVE अंतर्गत e-BG (इलेक्ट्रॉनिक बँक हमी) सेवा सुरू केल्या आहेत.
इंडियन बॅंकेने प्रोजेक्ट WAVE अंतर्गत एक नवीन सुविधा देखील सुरू केली आहे, जे पूर्णपणे एंड-टू-एंड डिजिटलली पूर्व-मंजूर व्यवसाय कर्जे सुनिश्चित करण्यासाठी  ₹25 लाखांच्या कर्जावर प्रक्रिया करण्यासाठी ही सुविधा उपलब्ध आहे.

Notes:
बोडोलँड टेरिटोरियल कौन्सिल (BTC) भारतातील उद्घाटन डुक्कर शाळा स्थापन करण्यासाठी डॅनिश सरकारसोबत कराराला अंतिम रूप देण्याच्या तयारीत आहे.
या शाळांची स्थापना करण्यासाठी BTC च्या अधिकाऱ्यांनी डॅनिश कन्सोर्टियम ऑफ अकॅडमिक क्राफ्ट्समनशिप (DCAC) आणि डेन्मार्कमधील कृषी व्यवसाय अकादमी यांच्याशी सहकार्य केले आहे.
BTC आसाममधील 8,970 चौरस किमी क्षेत्रावर नियंत्रण ठेवत आहे ज्यात भूतानच्या सीमेवर असलेल्या चार जिल्ह्यांचा समावेश आहे.

Notes:
DGCA ने इंडिगोला 30 लाखांचा दंड ठोठावला आणि त्यांच्या A321 विमानावर वारंवार होणाऱ्या टेल स्ट्राइकच्या घटनांशी संबंधित त्यांच्या कागदपत्रांमध्ये आणि प्रक्रियेतील त्रुटींमुळे कारणे दाखवा नोटीस जारी केली.
जेव्हा विमानाची शेपटी जमिनीवर किंवा कोणत्याही स्थिर वस्तूवर आदळते तेव्हा शेपटीचे स्ट्राइक होतात, बहुतेक लँडिंग दरम्यान घडतात.

Notes:
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (IIT बॉम्बे) ने गाव, शहर आणि जिल्हा स्तरावर हवामान उपाय विकसित करण्यासाठी पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाच्या (MoES) भारतीय हवामान विभागाशी (IMD) भागीदारी केली आहे. या सहकार्यामुळे IIT-B ला सेन्सर्स आणि ड्रोन-आधारित स्मार्ट मॉनिटरिंग सिस्टम, हवामान-स्मार्ट कृषी तंत्रज्ञान, बुद्धिमान पूर्व चेतावणी प्रणाली, पवन ऊर्जा आणि उष्णतेच्या लाटेचा अंदाज विकसित करण्यात मदत होईल.

Notes:
मंकीपॉक्सचे पहिले प्रकरण 1970 मध्ये डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ कॉंगो (DRC) मध्ये नोंदवले गेले. हा मंकीपॉक्स विषाणूमुळे होणारा एक दुर्मिळ झुनोटिक रोग आहे, जो Poxviridae कुटुंबातील आहे. त्याची लक्षणे स्मॉलपॉक्ससारखीच असतात परंतु सौम्य असतात.

Notes:
चीनच्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत मंगोलियाविरुद्ध एकूण 314 धावा करताना नेपाळ T20I मध्ये 300 पेक्षा जास्त धावा करणारा पहिला संघ ठरला.
नेपाळच्या कुशल मल्लाने 50 चेंडूत 12 षटकार आणि आठ चौकारांसह नाबाद 137 धावा केल्या, तर दीपेंद्र सिंगने नाबाद 52 धावा करताना 10 चेंडूत आठ षटकार ठोकून युवराज सिंगचा विक्रम मोडीत काढला.

Notes:
वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) ने अलीकडेच त्याच्या दुर्लक्षित उष्णकटिबंधीय रोगांच्या (NTDs) यादीत नोमा- तोंड आणि चेहऱ्यावर परिणाम करणारा गंभीर गँगरेनस रोग समाविष्ट केला आहे.
कॅन्क्रम ओरिस म्हणूनही ओळखले जाणारा नोमाचा मृत्यूदर अंदाजे 90% आहे आणि अत्यंत गरिबी, कुपोषण आणि स्वच्छता आणि तोंडी स्वच्छतेच्या अपुर्‍या प्रवेशाशी त्याचा जवळचा संबंध आहे.
प्रामुख्याने गरीब समुदायातील 2-6 वयोगटातील मुलांवर परिणाम होतो.
तोंडाच्या बॅक्टेरियामुळे हिरड्यांना होणारा जळजळ ही लक्षणे समाविष्ट आहेत.
गोवर किंवा इतर आजारांनंतर वारंवार श्लेष्मल त्वचेवर व्रण म्हणून नोमा सुरू होतो.
वाचलेल्यांना चेहऱ्याचे विद्रुपीकरण, जबडयाच्या स्नायूंना उबळ, तोंडी असंयम आणि बोलण्यात अडचणी येऊ शकतात.
ऐतिहासिकदृष्ट्या ‘गरिबीचा चेहरा’ म्हणून ओळखला जाणारा, पाश्चात्य जगात नोमा प्रचलित होता परंतु आर्थिक प्रगतीमुळे तो कमी झाला.
उपेक्षित उष्णकटिबंधीय रोग (NTDs) हा आफ्रिका, आशिया आणि अमेरिका या विकसनशील प्रदेशांमध्ये कमी उत्पन्न असलेल्या लोकसंख्येमध्ये प्रचलित असलेल्या विविध प्रकारच्या संसर्गाचा समूह आहे.
हे रोग विषाणू, बॅक्टेरिया, प्रोटोझोआ आणि परजीवी वर्म्स (हेल्मिंथ) यासह विविध रोगजनकांमुळे होतात.

Notes:
आर्सेलर मित्तलने हायपरलूप पॉड्स आणि सिस्टीमसाठी आशियातील पहिली चाचणी सुविधा तयार करण्यासाठी IIT-मद्रास सोबत भागीदारी केली आहे जी वस्तू आणि लोकांच्या हाय-स्पीड वाहतुकीसाठी व्हॅक्यूम ट्यूबद्वारे पॉड्सचे चुंबकीय उत्सर्जन सक्षम करते.