Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
गीता प्रेस, गोरखपूरला नुकताच गांधी शांतता पुरस्कार 2021 मिळाला.
हे हिंदू धार्मिक ग्रंथांचे सर्वात मोठे प्रकाशक आहे.
गांधी शांतता पुरस्कार हा महात्मा गांधींच्या 125 व्या जयंतीदिनी, महात्मा गांधींनी पुरस्कृत केलेल्या आदर्शांना श्रद्धांजली म्हणून 1995 मध्ये भारत सरकारद्वारे स्थापित केलेला वार्षिक पुरस्कार आहे.
हे राष्ट्रीयत्व, वंश, भाषा, जात, पंथ किंवा लिंग याची पर्वा न करता सर्व व्यक्तींसाठी खुले आहे.

Notes:
‘गुलाम व्यापार आणि त्याचे निर्मूलन स्मरणार्थ आंतरराष्ट्रीय दिवस’ दरवर्षी 23 ऑगस्ट रोजी साजरा केला जातो.
हा प्रथम अनेक देशांमध्ये, विशेषतः हैती (1998) आणि सेनेगलमधील गोरी बेट (1999) मध्ये साजरा करण्यात आला. हा आंतरराष्ट्रीय दिवस सर्व लोकांच्या स्मरणार्थ गुलामांच्या व्यापाराची शोकांतिका लिहिण्याचा उद्देश आहे.

Notes:
कॉन्फेडरेशन ऑफ इंडियन इंडस्ट्री (CII) आणि ब्रिटनची सर्वात मोठी व्यावसायिक संस्था CBI यांनी UK-India Business Commission नावाचा नवीन संयुक्त आयोग स्थापन करण्यासाठी सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली आहे. क्रॉस इंडस्ट्री सहयोग वाढवणे आणि यूके-भारत मुक्त व्यापार करार (FTA) च्या विकासाचा वेग वाढवणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.

Notes:
पंतप्रधान रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (PMEGP) 2025-26 पर्यंत चालू ठेवण्यासाठी एकूण 13,554.42 कोटी रुपयांच्या खर्चास मान्यता देण्यात आली आहे. 2021-22 ते 2025-26 या पाच वर्षांसाठी या योजनेचा विस्तार 15 व्या वित्त आयोगाच्या चक्रावर आहे. या योजनेमुळे पाच आर्थिक वर्षांत सुमारे 40 लाख लोकांसाठी शाश्वत रोजगाराच्या संधी निर्माण होणार आहेत. सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालयाद्वारे याची अंमलबजावणी केली जाते.

Notes:
इराणनेजुलजनाह नावाचे घन इंधन असलेले रॉकेट अवकाशात सोडले आहे. हे 25.5 मीटर लांबीचे रॉकेट असून, 220 किलोग्रॅम वजनाचा उपग्रह वाहून नेण्यास सक्षम आहे. उपग्रह लो-अर्थ ऑर्बिटमध्ये डेटा गोळा करतील. प्रेषित मुहम्मद यांचे नातू इमाम हुसेन यांच्या घोड्याच्या नावावरून झुलजना हे नाव ठेवण्यात आले आहे.

Notes:
भारताच्या रस्त्यांवर 50,000 इलेक्ट्रिक बसेसच्या योजनेला अलीकडेच अमेरिकेकडून पाठिंबा मिळाला आहे.
USD 390 दशलक्ष निधी उत्पादनाचा विस्तार करण्यासाठी कर्ज शोधणाऱ्या उत्पादकांसाठी हमी म्हणून काम करेल, असे भारतीय आणि यूएस अधिकाऱ्यांनी COP28 च्या साइड इव्हेंटमध्ये सांगितले.
भारतात सध्या फक्त 12,000 ई-बस कार्यरत आहेत.
यूएस सरकार आणि परोपकारी गटांकडून 150 दशलक्ष आणि भारत सरकारकडून 240 दशलक्ष देऊन पेमेंट सुरक्षा यंत्रणा स्थापित केली गेली आहे.

Notes:
सिरपूर वेटलँड हे इंदूरमधील रामसर ठिकाण आहे.
इंटरप्रिटेशन सेंटरसाठी 6 कोटी रुपये मंजूर झाल्यामुळे ते नुकतेच चर्चेत होते.
जिल्हा प्रशासनाने न वापरलेली सरकारी जमीन विकून निधी निर्माण केला.
त्यातील २५% रक्कम सिरपूरच्या विकासासाठी वापरण्यात येणार असून 6 कोटी रुपये खर्चाचे इंटरप्रिटेशन सेंटर बांधण्यात येणार आहे.

Notes:
इंटरनॅशनल कोर्ट ऑफ जस्टिस (ICJ) ज्याला जागतिक न्यायालय म्हणूनही ओळखले जाते.
ICJ ने इस्रायलविरुद्धचा नरसंहार खटला रद्द न करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
1945 मध्ये युनायटेड नेशन्सचे प्रमुख न्यायिक अंग म्हणून स्थापित ICJ हेग नेदरलँड्स येथून कार्य करते.
न्यू यॉर्कमधील इतर संयुक्त राष्ट्रांच्या अवयवांप्रमाणे ते सार्वजनिक सुनावणी घेते.
हा निर्णय जागतिक न्यायामध्ये ICJ ची भूमिका अधोरेखित करतो आणि महत्त्वपूर्ण आंतरराष्ट्रीय विवादांचे निराकरण करण्यासाठी त्याची वचनबद्धता अधोरेखित करतो.

Notes:
प्रख्यात भारतीय गझल गायक पंकज उधास यांचे 26 फेब्रुवारी रोजी मुंबईच्या ब्रीच कँडी हॉस्पिटलमध्ये 72 व्या वर्षी दीर्घ आजाराने निधन झाले.
17 मे 1951 रोजी गुजरातमध्ये जन्मलेले पंकज उधास 1980 आणि 1990 च्या दशकात प्रसिद्ध झाले.
त्यांच्या सांगीतिक कर्तृत्वाच्या पलीकडे ते परोपकारासाठी, कर्करोग जागरूकता सारख्या कारणांसाठी ओळखले जात होते.

Notes:
ISRO चा यशस्वी पुष्पक– रीयुजेबल लँडिंग व्हेईकल (RLV) LEX 02 लँडिंग प्रयोग भारताच्या अंतराळ कार्यक्रमात मैलाचा दगड आहे.
हा प्रयोग पुन्हा वापरता येण्याजोगा लाँच व्हेईकल टेक्नॉलॉजी प्रात्यक्षिक (RLV-TD) कार्यक्रमाचा एक भाग आहे ज्याने स्वदेशी हाय-स्पीड स्वायत्त लँडिंग तंत्रज्ञानाची पुष्टी केली आहे.
अंतराळ विमानासारखे दिसणारे RLV अवकाशात किफायतशीर प्रवेश सक्षम करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते.
2023 मध्ये RLV LEX-01 च्या यशावर आधारित भारताने NASA आणि खाजगी क्षेत्रातील उदाहरणांचे अनुसरण करून दोन-टप्प्यावरील कक्षीय प्रक्षेपण वाहनासाठी हे तंत्रज्ञान वाढवण्याची योजना आखली आहे.