Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
मायक्रोसॉफ्टने 27 वर्षांनंतर आपला आयकॉनिक इंटरनेट एक्सप्लोरर (IE) ब्राउझर बंद केला आहे. हे 1995 मध्ये लाँच झालेल्या सर्वात जुन्या ब्राउझरपैकी एक होते. मायक्रोसॉफ्टने त्याच्या वापरकर्त्यांना त्याच्या आधुनिक एज ब्राउझरवर स्विच करण्यास सांगितले आहे, तर जुन्या ब्राउझरची आभासी आवृत्ती वापरकर्त्यांसाठी उपलब्ध असेल. 2022 मध्ये, 70% पेक्षा जास्त मार्केट शेअरसह क्रोम जगातील सर्वात लोकप्रिय आणि मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाणारे ब्राउझर आहे.

Notes:
स्पेनच्या PLD स्पेसने मिउरा-1 रॉकेटचे यशस्वी प्रक्षेपण केले, जे युरोपचे पहिले पूर्णपणे खाजगी रॉकेट प्रक्षेपण म्हणून ऐतिहासिक मैलाचा दगड ठरले. मिउरा-1 हे एक पुनर्प्राप्त करण्यायोग्य रॉकेट आहे जे नैऋत्य स्पेनमधील एका साइटवरून प्रक्षेपित केले गेले. अलिकडच्या वर्षांत आव्हाने आणि विलंबांचा सामना करणार्‍या युरोपच्या अंतराळ प्रयत्नांसाठी ही कामगिरी महत्त्वपूर्ण प्रगती म्हणून पाहिली जाते.

Notes:
आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) ने 10 ऑक्टोबर रोजी भारतासाठी 2023-24 आर्थिक वर्षाच्या वाढीच्या अंदाजात वरच्या दिशेने सुधारणा केली. मागील अंदाजानुसार 6.1 टक्क्यांऐवजी देशाचा विकास दर 6.3 टक्के राहण्याची शक्यता आहे. तत्पूर्वी, जागतिक बँकेने ऑक्टोबरमध्ये मजबूत सेवा उपक्रमांचा हवाला देत भारताच्या वाढीचा अंदाज ६.३ टक्के राखून ठेवला होता. सप्टेंबरमध्ये आशियाई विकास बँकेने (ADB) देखील भारताचा विकास दर 6.3 टक्के राहण्याचा अंदाज वर्तवला होता.

Notes:
IIT गुवाहाटीच्या संशोधकांनी ब्रह्मपुत्रा सारख्या मोठ्या वेणी असलेल्या नद्यांच्या जटिल प्रवाहाचे नमुने समजून घेण्यासाठी BRAHMA-2D (ब्रेडेड रिव्हर एड: हायड्रो-मॉर्फोलॉजिकल अॅनालायझर) नावाचे देशी नदीचे मॉडेल विकसित केले आहे.
हे प्रगत गणितीय मॉडेलिंगला विस्तृत क्षेत्रीय संशोधनासह एकत्रित करते ज्यामुळे पृष्ठभागापासून नदीच्या तळापर्यंत 3D वेगातील बदलांचा नकाशा तयार होतो. हे मॉडेल ब्रह्मपुत्रा नदीवरील बंधारे, पूल इत्यादी शाश्वत संरचनांच्या डिझाइनसाठी मौल्यवान अंतर्दृष्टी प्रदान करू शकते.
माजुली बेटाजवळ त्याची व्यावहारिक उपयुक्तता दर्शविण्यासाठी त्याचे यशस्वीरित्या प्रमाणीकरण करण्यात आले.

Notes:
अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव अँटनी ब्लिंकन यांनी धार्मिक स्वातंत्र्याचे विशेषतः गंभीर उल्लंघन करण्यात गुंतलेल्या आणि सहन केल्याबद्दल अनेक देशांना “विशेष चिंतेचे देश” म्हणून नियुक्त करण्याची घोषणा केली.
या यादीमध्ये बर्मा, चीन, क्युबा, उत्तर कोरिया, इरिट्रिया, इराण, निकाराग्वा, पाकिस्तान, रशिया, सौदी अरेबिया, ताजिकिस्तान आणि तुर्कमेनिस्तान यांचा समावेश आहे. ही कृती 1998 मध्ये आंतरराष्ट्रीय धार्मिक स्वातंत्र्य कायदा लागू झाल्यापासून अमेरिकेच्या परराष्ट्र धोरणाचे मुख्य उद्दिष्ट, धर्म किंवा विश्वासाचे स्वातंत्र्य वाढवण्याच्या अमेरिकेच्या वचनबद्धतेचे प्रतिबिंबित करते.
या पदनामाचा उद्देश धार्मिक स्वातंत्र्याच्या महत्त्वपूर्ण उल्लंघनांवर प्रकाश टाकणे आणि त्यांचे निराकरण करणे आहे.
या देशांमध्ये ज्यामध्ये धार्मिक अल्पसंख्याक समुदायांच्या सदस्यांविरुद्ध विविध प्रकारचे अत्याचार, प्रार्थनास्थळांवर हल्ले, सांप्रदायिक हिंसाचार आणि छळ आणि असहिष्णुतेचे इतर प्रकार समाविष्ट आहेत.

Notes:
जपानी संस्कृतीत खोलवर रुजलेल्या सोमिनसाई उत्सवाने अलीकडेच त्याच्या प्रदीर्घ वारशाचा उत्सव साजरा केला.
परंपरा आणि अध्यात्माचा एक मनमोहक देखावा असलेल्या या सोमिनसाई उत्सवाने जपानच्या सांस्कृतिक लँडस्केपवर अप्रतिम छाप निर्माण केली आहे.

Notes:
तामिळनाडूने जांभळ्या बेडकाचे संवर्धन करण्यासाठी एक विशेष निधी स्थापन केला आहे ज्याला डायनासोर सोबत अस्तित्वात असलेले ‘जिवंत जीवाश्म’ मानले जाते.
जागतिक स्तरावर दुर्मिळ बेडूकांपैकी एक म्हणून ओळखले जाणारे जांभळ्या बेडूक हे Sooglossidae कुटुंबातील आहे.
हे बेडूक बहुतेक आयुष्य जमिनीखाली घालवते.
फक्त पावसाळ्यात वीण करण्यासाठी उदयास येते.
वेगळे स्वरूप, लहान मागचे पाय आणि विशिष्ट पश्चिम घाट निवासस्थानांना प्राधान्य देऊन जांभळा बेडूक त्याच्या संवर्धनाचे महत्त्व अधोरेखित करून IUCN द्वारे आणि WPA च्या शेड्यूल I अंतर्गत Near Threatened म्हणून सूचीबद्ध आहे.

Notes:
उत्तर प्रदेशातील पिलीभीत जिल्ह्यातील 60% दुभत्या गुरांना फुट-अँड-माउथ डिसीज (FMD) चा फटका बसला आहे.
फुट-अँड-माउथ डिसीज (FMD) हा  एक अत्यंत संसर्गजन्य विषाणूजन्य रोग गुरेढोरे, डुक्कर, मेंढ्या आणि शेळ्यांसारख्या पशुधनांना प्रभावित करतो.
फुट-अँड-माउथ डिसीज घोडे, कुत्रे किंवा मांजरींना हानिकारक नाही.
फुट-अँड-माउथ डिसीज हा सीमावर्ती प्राण्यांचा रोग आहे, जो पशुधन उत्पादन आणि व्यापारावर परिणाम करतो.

Notes:
कझान, रशिया येथे 2024 च्या BRICS गेम्समध्ये भारताने एकूण 29 पदके ज्यात 3 सुवर्ण, 6 रौप्य आणि 20 कांस्य पदके आहेत.
भारतीय संघाने या आंतरराष्ट्रीय बहु-क्रीडा स्पर्धेत उल्लेखनीय कामगिरीचे प्रदर्शन करत विविध क्रीडा शाखांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी केली, त्यांच्या यशस्वी कामगिरीवर प्रकाश टाकला.

Notes:
उच्च शिक्षण विभागाने शिक्षकांना राष्ट्रीय पुरस्कार (NAT) 2024 साठी उच्च शिक्षण संस्था आणि पॉलिटेक्निकमधून 16 शिक्षकांची निवड केली.
राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार भारतातील सर्वोत्कृष्ट शिक्षकांच्या उत्कृष्ट योगदानाचा गौरव करतो.
हे अशा शिक्षकांना ओळखते ज्यांनी शैक्षणिक गुणवत्तेत लक्षणीय सुधारणा केली आहे आणि त्यांच्या विद्यार्थ्यांच्या जीवनावर सकारात्मक परिणाम केला आहे.
उच्च शिक्षण संस्था (HEIs) आणि पॉलिटेक्निकमधून शिक्षकांना राष्ट्रीय पुरस्कार (NAT) 2024  हा पुरस्कार उच्च शिक्षण संस्था आणि पॉलिटेक्निकमधील अनुकरणीय शिक्षक आणि प्राध्यापकांना दिला जातो.
हे पुरस्कार शिक्षकांना त्यांच्या समर्पण आणि शिक्षण वाढविण्याच्या वचनबद्धतेबद्दल सन्मानित करतात.