Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या भारतीय कंपनीच्या उपकंपनीने त्रिंकोमाली ऑइल टँक फार्म संयुक्तपणे विकसित करण्यासाठी करारावर स्वाक्षरी केली?
[A] इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन
[B] भारत पेट्रोलियम
[C] हिंदुस्थान पेट्रोलियम
[D] तेल आणि नैसर्गिक वायू महामंडळ
Show Answer
Correct Answer: A [ इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन]
Notes:
लंका IOC, सिलोन पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन आणि श्रीलंका सरकार यांनी त्रिंकोमाली तेल टाकी फार्म संयुक्तपणे विकसित करण्यासाठी लीज करारावर स्वाक्षरी केली. इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशनची उपकंपनी लंका IOC 14 तेल साठवण टाक्या चालवणार आहे तर CPC 24 टाक्या चालवणार आहे. त्रिंको पेट्रोलियम टर्मिनल प्रा. लिमिटेड उर्वरित 61 टाक्या विकसित करेल, संयुक्त उपक्रमात जेथे 51% हिस्सा CPC आणि 49% लंका IOC कडे असेल.
12. नुकतेच निधन झालेले पद्मभूषण पुरस्कार विजेते आर नागस्वामी हे कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित होते?
[A] पुरातत्व
[B] व्यवसाय
[C] खेळ
[D] साहित्य
Show Answer
Correct Answer: A [ पुरातत्व]
Notes:
ज्येष्ठ पुरातत्वशास्त्रज्ञ, कला इतिहासकार आणि पद्मभूषण पुरस्कार विजेते आर नागस्वामी यांचे वयाच्या ९१ व्या वर्षी निधन झाले. ते तामिळनाडू सरकारच्या पुरातत्व विभागाचे पहिले संचालक होते. चोल-युगातील कांस्य नटराज तामिळनाडूत परत आणण्यात त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. नागस्वामी यांनी 1973 मध्ये इन्स्टिट्यूट ऑफ एपिग्राफी आणि पुरातत्वशास्त्राची स्थापना केली. त्यांनी कोरकाई, प्राचीन पांड्यन बंदरासह तामिळनाडूमधील अनेक स्थळांचे उत्खनन देखील केले होते.
13. कोणत्या संस्थेने ‘AquaMAP’ नावाने ओळखले जाणारे जल व्यवस्थापन आणि धोरण केंद्र विकसित केले आहे?
[A] नीती आयोग
[B] IISc बेंगळुरू
[C] IIT मद्रास
[D] आयआयटी कोझिकोड
Show Answer
Correct Answer: C [ IIT मद्रास]
Notes:
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (IIT) मद्रासने ‘AquaMAP’ नावाने ओळखले जाणारे नवीन आंतर-विषय जल व्यवस्थापन आणि धोरण केंद्र स्थापन केले आहे. हे केंद्र अनेक नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञानाचा वापर करून स्केलेबल मॉडेल्स डिझाइन करून पाण्याच्या समस्यांसाठी स्मार्ट उपाय ऑफर करण्यासाठी सज्ज आहे. हे मॉडेल देशभरात विविध ठिकाणी लागू केले जातील.
14. ‘सॉइल हेल्थ कार्ड’ योजना कोणत्या वर्षी सुरू करण्यात आली?
[A] 2010
[B] 2015
[C] 2018
[D] 2020
Show Answer
Correct Answer: B [2015]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 19 फेब्रुवारी 2015 रोजी राजस्थानमधील सुरतगड येथे ‘मृदा आरोग्य कार्ड’ योजनेचा शुभारंभ केला. योजनेला सात वर्षे पूर्ण झाली आहेत. आतापर्यंत 23 कोटींहून अधिक मृदा आरोग्य पत्रिका शेतकऱ्यांना वितरित करण्यात आल्या आहेत. हे कार्ड शेतकर्यांना त्यांच्या जमिनीतील पोषक घटकांची माहिती पुरवते आणि पोषक तत्वांच्या योग्य डोसची शिफारस करते.
15. अलीकडेच बातम्यांमध्ये दिसणारे ‘आयडेक्स स्टार्ट-अप्स’ कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहेत?
[A] फिन-टेक
[B] संरक्षण
[C] कृत्रिम बुद्धिमत्ता
[D] शेती
Show Answer
Correct Answer: B [ संरक्षण]
Notes:
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या अध्यक्षतेखाली संरक्षण संपादन परिषद (DAC), ने इनोव्हेशन फॉर डिफेन्स एक्सलन्स (iDEX) स्टार्टअप्स किंवा MSMEs कडून 380 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त किंमतीच्या 14 वस्तूंच्या खरेदीला मंजुरी दिली आहे. भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाकडून या वस्तू खरेदी केल्या जातील. DAC ने iDEX स्टार्टअप्स आणि MSMEs कडून खरेदीसाठी नवीन सरलीकृत प्रक्रियेला देखील मान्यता दिली.
16. कोणती संस्था ‘अॅडव्हायझरी कमिटी ऑन लिव्हरेजिंग रेग्युलेटरी अँड टेक्नॉलॉजी सोल्यूशन्स (ALeRTS)’ शी संबंधित आहे?
[A] RBI
[B] सेबी
[C] नाबार्ड
[D] NHB
Show Answer
Correct Answer: B [ सेबी]
Notes:
बाजार नियामक SEBI ने नियामक आणि तंत्रज्ञान समाधान (ALeRTS) चा लाभ घेण्यासाठी सल्लागार समितीची पुनर्रचना केली आहे. सात सदस्यीय पॅनेलचे नेतृत्व आता सुनील बाजपेयी करणार आहेत, जे भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (TRAI) चे माजी प्रमुख सल्लागार (माहिती तंत्रज्ञान) आहेत.
17. बातम्यांमध्ये दिसलेला ‘HMPV’ व्हायरस शरीराच्या कोणत्या भागावर परिणाम करतो?
[A] यकृत
[B] श्वसनमार्ग
[C] मेंदू
[D] स्वादुपिंड
Show Answer
Correct Answer: B [ श्वसनमार्ग]
Notes:
मानवी मेटापन्यूमोव्हायरस (HMPV) हा एक रोगकारक आहे जो वरच्या आणि खालच्या श्वसनमार्गावर परिणाम करू शकतो. मार्चमध्ये, युनायटेड स्टेट्सने एचएमपीव्हीची नोंद केली आहे, 11 टक्के पीसीआर चाचण्या आणि 20 टक्के प्रतिजन चाचण्या पॉझिटिव्ह आल्या आहेत.
18. अलीकडील आकडेवारीनुसार, गेल्या 14 वर्षांत भारताने किती टक्के हरितगृह उत्सर्जन कमी केले आहे?
[A] टक्के
[B] 15 टक्के
[C] 33 टक्के
[D] 49 टक्के
Show Answer
Correct Answer: C [ 33 टक्के]
Notes:
2005 ते 2019 दरम्यान भारताचा हरितगृह उत्सर्जन दर 14 वर्षांमध्ये 33% ने घसरला कारण अक्षय उर्जा निर्मिती वाढली आणि जंगलाचे आच्छादन वाढले, संयुक्त राष्ट्रांना सादर केलेल्या नवीनतम मूल्यांकनानुसार.
अहवालाच्या निष्कर्षांवरून असे दिसून आले आहे की भारत 2030 पर्यंत 2005 च्या पातळीपेक्षा 45% ने उत्सर्जनाची तीव्रता कमी करण्यासाठी, हवामान बदलावरील संयुक्त राष्ट्रांच्या कराराची (UNFCCC) वचनबद्धता पूर्ण करण्याच्या मार्गावर आहे.
19. आफ्रिकन युनियनने कोणत्या देशाला ‘संवैधानिक आदेशाची प्रभावी पुनर्स्थापना’ होईपर्यंत निलंबित केले आहे?
[A] इजिप्त
[B] नायजर
[C] केनिया
[D] दक्षिण आफ्रिका
Show Answer
Correct Answer: B [ नायजर]
Notes:
आफ्रिकन युनियनने नायजरला त्याच्या सर्व संस्था आणि क्रियाकलापांमधून “संवैधानिक ऑर्डरची प्रभावी पुनर्संचयित होईपर्यंत” निलंबित केले गेल्या महिन्याच्या उठावानंतर.
सुमारे चार आठवड्यांपूर्वी नायजरच्या लोकशाही पद्धतीने निवडून आलेल्या राष्ट्राध्यक्षांना सैनिकांनी उलथून टाकल्यानंतर आणि स्वतःला सत्तेवर बसवल्यानंतर 55-राष्ट्रीय गटाच्या कार्यकारी परिषदेने हा निर्णय घेतला.
राष्ट्राध्यक्ष मोहम्मद बझौम आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना राजधानी नियामीमध्ये नजरकैदेत ठेवण्यात आले आहे.
20. कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाने ‘लघु सिंचन (MI) योजनांची सहावी जनगणना’ अहवाल प्रसिद्ध केला आहे?
[A] ग्रामीण विकास मंत्रालय
[B] जलशक्ती मंत्रालय
[C] वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय
[D] पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [ जलशक्ती मंत्रालय]
Notes:
जलशक्ती मंत्रालयाने लघुसिंचन (MI) योजनांच्या सहाव्या जनगणनेचा अहवाल प्रसिद्ध केला. भूजल आणि भूजल योजनांची संख्या राष्ट्रीय स्तरावर वाढली आहे. तपासलेल्या 23.14 दशलक्ष MI योजनांपैकी 21.93 दशलक्ष (94.8 टक्के) भूजल योजना आहेत, तर 1.21 दशलक्ष (5.2 टक्के) भूजल योजना म्हणून वर्गीकृत आहेत.