Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
भारतीय तटरक्षक दलाने फिलीपीन तटरक्षक दल (PCG) सह वर्धित सागरी सहकार्यावर सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली आहे.
दोन्ही बाजूंनी सागरी मुद्द्यांवर त्यांची पहिली द्विपक्षीय बैठक घेतली.
या सामंजस्य करारात सागरी कायदा अंमलबजावणी (MLE), सागरी शोध आणि बचाव (M-SAR) आणि सागरी प्रदूषण प्रतिसाद (MPR) या क्षेत्रामध्ये दोन तटरक्षक दलांमधील व्यावसायिक संबंध वाढवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

Notes:
केंद्रीय रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (IIT) मद्राससोबत हायपरलूप तंत्रज्ञानावर 8.34 कोटी रुपयांच्या सहयोगी उपक्रमाला मंजुरी दिली. हायपरलूप ही एक नवीन प्रणाली वाहतूक आहे जी एरोप्लेन सारखी गती सक्षम करण्यासाठी ट्यूबमध्ये चुंबकीय उत्सर्जन तंत्रज्ञान वापरण्याचा प्रस्ताव देते. हायपरलूप टेक्नॉलॉजीसाठी सेंटर ऑफ एक्सलन्स स्थापन करण्यासाठी रेल्वे संस्थेसोबत सहकार्य करेल.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली केंद्रीय मंत्रिमंडळाने भारत आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) यांच्यातील उद्योग आणि प्रगत तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्याबाबत द्विपक्षीय सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी करण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली. या सामंजस्य करारामुळे या क्षेत्रांची वाढ होईल, देशांतर्गत उत्पादन वाढेल, निर्यात वाढेल आणि आयात कमी होईल.

Notes:
एशियन कोस्ट गार्ड एजन्सीजच्या प्रमुखांची बैठक (HACGAM) नुकतीच तुर्कीमध्ये 5-9 सप्टेंबर दरम्यान झाली. या बैठकीत सागरी कायद्याची अंमलबजावणी, समुद्रातील सुरक्षा, सागरी पर्यावरण संरक्षण आणि अंमली पदार्थांची तस्करी, शस्त्रास्त्रांची तस्करी आणि समुद्रातील मानवी तस्करी यासारख्या बेकायदेशीर क्रियाकलापांना प्रतिबंध करणे यासारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर चर्चा करण्यात आली. भारताच्या शिष्टमंडळाचे नेतृत्व भारतीय तटरक्षक दलाचे महासंचालक डीजी राकेश पाल यांनी केले.

Notes:
कोझिकोड जिल्हा प्रशासन ‘सुचित्वा थेरम’ हा प्रकल्प जिल्ह्य़ातील किनारी भाग प्लास्टिक आणि कचरामुक्त ठेवण्यासाठी सुरू करत आहे.
हा प्रकल्प स्थानिक प्रशासन विभागाच्या ‘मालिन्य मुक्ता नवकेरलम’ कार्यक्रमांतर्गत राबविण्यात येत आहे.
या मोहिमेत कोझिकोड, राष्ट्रीय सेवा योजना, हरितकर्म सेनेचे सदस्य आणि कुडुंबश्री या विभागाचे अधिकारी तसेच स्थानिक प्रशासन विभागाचे अधिकारी सहभागी होणार आहेत.

Notes:
2024 BRICS शिखर परिषद कझान, रशिया येथे होणार आहे.
रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी 3 एप्रिल 2023 रोजी शहरात शिखर परिषद आयोजित करण्याच्या आदेशावर स्वाक्षरी केली.
रशियाचे परराष्ट्र मंत्री सेर्गेई लावरोव यांच्या नुकत्याच झालेल्या विधानानुसार ऑक्टोबर २०२४ मध्ये कझान येथे ब्रिक्स शिखर परिषद होणार आहे.
ते म्हणाले की सुमारे ३० देश ब्रिक्ससोबत भागीदारी संबंध ठेवू इच्छितात.

Notes:
भारत सरकारतर्फे 2023 वर्षासाठी देण्यात येणाऱ्या क्रीडा पुरस्कारांची घोषणा केली असून क्रीडा पुरस्कारांसाठी खेळाडूंची नावं जाहीर करण्यात आली आहेत. यामध्ये साताऱ्याची सुवर्णकन्या अदिती स्वामी हिला अर्जुन पुरस्कार जाहीर झाला आहे. हा क्रीडा पुरस्कार 09जानेवारी 2024 रोजी राष्ट्रपती भवनात आयोजित कार्यक्रमात राष्ट्रपतींच्या हस्ते खेळाडूंना पुरस्कार प्रदान करण्यात येणार आहे. भारतीय तिरंदाजीच्या इतिहासात प्रथमच आशियाई स्पर्धेमध्ये भारतीय महिला संघाने पहिलं सुवर्णपदक मिळवलं. या सुवर्णपदकाच्या कामगिरीमध्ये साताऱ्याची आदिती स्वामी हिने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. अत्यंत कमी (वय 17) असूनही सातत्याने प्रभावी कामगिरी करत आदिती भारतीय संघाचे प्रतिनिधित्व करत आहे.

Notes:
सरदार रंगराव ओढेकर यांनी 1792 मध्ये बांधलेल्या महाराष्ट्रातील नाशिक येथील काळाराम मंदिराला भारताच्या पंतप्रधानांनी नुकतीच भेट दिली.
गोदावरीच्या काठावर वसलेले, मंदिराचे नाव काळा राम भगवान रामाच्या काळ्या मूर्तीचे प्रतीक आहे.
उल्लेखनीय वैशिष्ट्यांमध्ये राम, सीता, लक्ष्मण यांच्या मूर्ती आणि प्रवेशद्वारावरील हनुमानाची मूर्ती यांचा समावेश होतो.
मुख्य मंदिरात रामाच्या वनवासाच्या वर्षांचे प्रतीक असलेल्या 14 पायऱ्या आहेत आणि 84 खांब आहेत जे मानव जन्म प्राप्त करण्यासाठी 84 लाख प्रजातींचे चक्र दर्शवतात.

Notes:
दुर्मिळ डस्टेड अपोलो फुलपाखरू (पर्नासियस स्टेनोसेमस) नुकतेच हिमाचल प्रदेशात प्रथमच दिसले आणि त्याचे छायाचित्रण केले गेले आणि लडाखपासून पश्चिम नेपाळपर्यंत त्याचे ज्ञात वितरण विस्तारित झाले .
लडाख बँडेड अपोलोसारखे दिसणारे डस्टेड अपोलो फुलपाखरू वरच्या पुढच्या बाजूस संपूर्ण डिस्कल बँडसह वेगळे करते.
संरक्षित रीगल अपोलो (पर्नासियस चार्लटोनियस) चे दर्शन देखील घडले जे या प्रदेशातील अपोलो फुलपाखरांच्या समृद्ध वैविध्यावर प्रकाश टाकते.
अपोलोसला व्यावसायिक शिकारीच्या धोक्यांचा सामना करावा लागत असल्याने, समुदाय जागरूकतेच्या महत्त्वावर भर देत आणि फुलपाखरू उद्यानांसारख्या संवर्धन उपायांची स्थापना करत असल्याने त्वरित संवर्धन आवश्यक आहे.

Notes:
लॅन्सेटच्या अभ्यासानुसार भारताचा एकूण प्रजनन दर (TFR) 2050 पर्यंत प्रति महिला 1.29 मुले आणि 2100 पर्यंत 1.04 पर्यंत घसरण्याचा अंदाज आहे.
भारत सध्या प्रजननक्षमतेच्या बदली पातळीच्या खाली आहे.
2021 मध्ये 1.91 च्या TFR सह आवश्यक TFR 2.1 च्या खाली आहे.
हा कल जगभरातील घटत्या प्रजनन दराच्या जागतिक अंदाजांशी अधोरेखित करत आहे.