Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
क्रांतिकारी स्वातंत्र्यसैनिक आणि आदिवासी नेते तिलका मांझी यांची जयंती नुकतीच साजरी करण्यात आली. त्यांनी आदिवासींना सैन्यात संघटित केले आणि 1784 मध्ये प्रसिद्ध संथाल हूलचे नेतृत्व केले, ईस्ट इंडिया कंपनीच्या खजिन्याची लूट केली आणि तीव्र दुष्काळात ते गरीब आणि गरजूंमध्ये वाटले. याला संथाल हूल, संथालांचे बंड असे संबोधले जाते.

Notes:
भारत सरकारने दूरसंचार विवाद निपटारा आणि अपील न्यायाधिकरणाचे अध्यक्ष म्हणून दिल्ली उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश डीएन पटेल यांची नियुक्ती केली आहे. दूरसंचार ऑपरेटर आणि ग्राहकांमधील विवादांचे निराकरण करण्यासाठी दूरसंचार विवाद निपटारा आणि अपील न्यायाधिकरण (TDSAT) ची स्थापना करण्यात आली. न्यायाधिकरणामध्ये एक अध्यक्ष असतो जो सर्वोच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश किंवा उच्च न्यायालयाचा मुख्य न्यायाधीश असावा किंवा असावा.

Notes:
दिल्ली सरकारने अलीकडेच 20 सरकारी शाळांमध्ये वैयक्तिक आरोग्य चिकित्सालयांचे उद्घाटन केले आहे. त्यांचे उद्घाटन उपमुख्यमंत्री आणि शिक्षणमंत्री मनीष सिसोदिया यांच्या हस्ते झाले. मुलांचे शारीरिक आणि मानसिक आरोग्य सुनिश्चित करण्यासाठी क्लिनिक नियमित आरोग्य तपासणी तसेच समुपदेशन प्रदान करेल.

Notes:
+२३.५ आणि -२३.५ अंश अक्षांश दरम्यान राहणार्‍या लोकांसाठी, दोनदा सूर्याचा अक्षांश त्यांच्या अक्षांशाइतका असेल – एकदा उत्तरायणात आणि एकदा दक्षिणायन दरम्यान.
अशा प्रसंगी, सूर्य दुपारच्या वेळी अगदी डोक्यावर असेल आणि जमिनीवर एखाद्या वस्तूची सावली पडणार नाही.
उत्तरायण (हिवाळ्यातील संक्रांतीपासून उन्हाळ्यातील संक्रांतीपर्यंत सूर्याची दक्षिणेकडून उत्तरेकडे हालचाल) आणि दक्षिणायन (उत्तरेकडून दक्षिणेकडे परत) घडतात.
कारण पृथ्वीचा परिभ्रमण अक्ष सूर्याभोवती क्रांतीच्या अक्षापर्यंत 23.5° च्या कोनात झुकलेला असतो.

Notes:
अलाहाबाद आणि दिल्ली उच्च न्यायालयांनी पुष्टी केली की एखाद्याचे नाव बदलण्याचा अधिकार हा कलम 21 अंतर्गत जीवनाच्या अधिकाराचा एक मूलभूत पैलू आहे. अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने अनुच्छेद 19(1) अंतर्गत प्रदान केलेल्या घटनात्मक अधिकारांवर जोर देऊन एखाद्या व्यक्तीला त्याचे नाव बदलण्याची परवानगी दिली. (a), 21, आणि 14, तर दिल्ली उच्च न्यायालयाने दोन भावांना त्यांच्या शैक्षणिक प्रमाणपत्रांवर त्यांच्या वडिलांचे बदललेले आडनाव प्रतिबिंबित करण्याची परवानगी दिली, कलम 21 अंतर्गत ओळखीचा अधिकार आणि जगण्याचा अधिकार यांच्यातील संबंधावर जोर दिला.

Notes:
केंद्र सरकारने अखिल भारतीय सेवा (मृत्यू-सह-निवृत्ती लाभ) सुधारणा नियम, 2023 मध्ये सुधारणा केली आहे.
यासह, केंद्राला IAS, IPS आणि IFoS निवृत्तीवेतनधारकांवर कारवाई करण्याचे अधिकार आहेत त्यांचे पेन्शन रोखून किंवा काढून घेण्याचे, अगदी राज्य सरकारच्या सहभागाशिवाय, ते गंभीर गैरवर्तनासाठी दोषी आढळल्यास किंवा गंभीर गुन्ह्यासाठी दोषी आढळल्यास.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाच्या तिसऱ्या वर्धापन दिनानिमित्त दुसऱ्या अखिल भारतीय शिक्षा समागमाचे उद्घाटन केले. हा कार्यक्रम ITPO, प्रगती मैदान, नवी दिल्ली येथे होणार आहे.
याव्यतिरिक्त, भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT), गुवाहाटी आणि भारतीय माहिती तंत्रज्ञान संस्था (IIIT) गुवाहाटी यांनी संयुक्तपणे गुवाहाटी येथे पत्रकार परिषद आयोजित केली, ज्यात NEP 2020 च्या अंमलबजावणीवर चर्चा केली.

Notes:
चीनच्या इंटरनेट नियामकाने अलीकडेच “मोबाईल इंटरनेटच्या मायनर मोडच्या निर्मितीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे” चा मसुदा जारी केला आहे.
मुलांच्या स्मार्टफोनचा वापर दिवसाला जास्तीत जास्त दोन तासांपर्यंत मर्यादित ठेवण्याचे नियम प्रस्तावित केले आहेत आणि सर्व टेक कंपन्यांना मर्यादांसह “मायनर मोड” लागू करणे बंधनकारक आहे.

Notes:
कार्मिक आणि प्रशिक्षण विभागाने (DoPT) जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार केंद्राने केंद्रीय गृह सचिव अजय कुमार भल्ला यांना 22 ऑगस्ट 2024 पर्यंत आणखी एक वर्षाची मुदतवाढ दिली आहे.
त्यांचा निश्चित दोन वर्षांचा कार्यकाळ संपल्यानंतर हा अधिकारी नोव्हेंबर 2020 मध्ये सेवेतून निवृत्त होणार होता, परंतु त्यांचा कार्यकाळ 2020 मध्ये एका आदेशाद्वारे 2021 पर्यंत वाढविण्यात आला.
त्यानंतर त्यांना या वर्षी 22 ऑगस्टपर्यंत दोन वेळा एक वर्षाची मुदतवाढ देण्यात आली.

Notes:
सिक्युरिटीज अँड एक्स्चेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) ने IPO बंद झाल्यानंतर शेअर्सच्या सूचिबद्ध होण्याची वेळ सहा दिवसांवरून तीन दिवसांवर आणली आहे.
हा बदल, 1 सप्टेंबरपासून ऐच्छिक आणि 1 डिसेंबरनंतर अनिवार्य, जलद भांडवल प्रवेश आणि पूर्वीची गुंतवणूक तरलता प्रदान करून जारीकर्ते आणि गुंतवणूकदार दोघांनाही लाभ देण्याचा हेतू आहे.