Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
कर्नाटकातील मंगळुरू येथील गंजीमुत्त येथे प्लास्टिक पार्क उभारण्यासाठी केंद्र सरकारने अंतिम मंजुरी दिली आहे. हे उद्यान 104 एकर जागेवर 62.77 कोटी रुपये खर्चून उभारले जाणार आहे, त्यापैकी 50% प्रकल्प खर्च केंद्र सरकार आणि उर्वरित कर्नाटक औद्योगिक क्षेत्र विकास मंडळ (KIADB) करेल.

Notes:
जुलै २०२१ मध्ये पारित झालेला ऑस्ट्रेलियाचा ऑनलाइन सुरक्षा कायदा नुकताच लागू झाला आहे. हे प्रौढांना देशातील ऑनलाइन गुंडगिरीच्या प्रकरणांची eSafety आयुक्तांकडे तक्रार करण्यास अनुमती देते. हा कायदा eSafety आयुक्तांना सोशल मीडिया वेबसाइटना ऑस्ट्रेलियन प्रौढांविरुद्ध गुंडगिरीशी संबंधित सामग्री 24 तासांच्या आत काढून टाकण्याचे आदेश देण्याचा अधिकार देतो आणि त्याचे पालन न केल्यास दंड आकारतो. हा कायदा प्रौढांसोबतच लहान मुलांवर होणाऱ्या गुंडगिरीला संबोधित करतो.

Notes:
केंद्रीय अर्थसंकल्पात मिश्रित भांडवलासह निधीची घोषणा केली आहे, जो सह-गुंतवणूक मॉडेल अंतर्गत उभारला जाईल, नाबार्डच्या माध्यमातून सुविधा उपलब्ध करून दिली जाईल. याचा उपयोग कृषी आणि ग्रामीण उपक्रमांसाठी स्टार्ट-अप्सना वित्तपुरवठा करण्यासाठी केला जाईल. पीक मुल्यांकन, जमिनीच्या नोंदींचे डिजिटायझेशन आणि कीटकनाशकांच्या फवारणीसाठी सरकार ‘किसान ड्रोन’ वापरण्यास प्रोत्साहन देईल.

Notes:
चीनच्या युटू-2 रोव्हरने अलीकडेच चंद्राच्या दूरवर दोन विचित्र काचेचे गोळे पाहिले आहेत. चंद्राच्या पृष्ठभागावर आढळणारे त्यांच्या प्रकारचे पहिले ‘गोलाकार’ आहेत. संशोधकांच्या मते, ते अगदी अलीकडे तयार झाले आहेत. युटू-2 रोव्हर आणि नासाच्या अपोलो 16 मोहिमेद्वारे याआधीही काच चंद्रावर दिसला असला तरी, काचेच्या गोलाचे हे पहिले दृश्य आहे.

Notes:
अर्थमंत्री केएन बालगोपाल यांनी सादर केलेल्या केरळच्या अर्थसंकल्पात माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्राच्या पायाभूत सुविधांचा समावेश करण्यात आला आहे. राज्यातील IT क्षेत्राचे विकेंद्रीकरण करण्याचा एक भाग म्हणून सध्याच्या NH 66 च्या समांतर चार आयटी कॉरिडॉर बनवले जातील, अशी घोषणा मंत्र्यांनी केली. कन्नूर येथे नवीन आयटी पार्क बांधण्याची घोषणाही त्यांनी केली. कोल्लममध्ये 5,00,000 स्क्वेअर फूट क्षेत्रफळ असलेल्या ‘आयटी सुविधा’चीही स्थापना केली जाईल.

Notes:
नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या नॅशनल हेल्थ अकाउंट (NHA) च्या भारताच्या 2019-20 च्या अंदाज अहवालानुसार, एकूण आरोग्य खर्चामध्ये (THE) आउट-ऑफ-पॉकेट खर्चाचा (OOPE) हिस्सा 62.6% वरून 47.1% पर्यंत घसरला आहे.
एकूण आरोग्य खर्चामध्ये OOPE मधील सततची घसरण हे आरोग्य सेवेवरील वाढत्या सार्वजनिक खर्चाच्या अनुषंगाने दिसून येते, जे भारतातील सार्वत्रिक आरोग्य कव्हरेजच्या दिशेने प्रगती दर्शवते.

Notes:
ब्रिक्स राष्ट्रांनी, ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका यांनी एक सहयोगी ‘ब्रिक्स लस संशोधन आणि विकास केंद्र’ सुरू केले आहे. या केंद्रात मूलभूत संशोधन आणि विकास, प्रीक्लिनिकल आणि क्लिनिकल अभ्यास यांचा समावेश असेल आणि पायाभूत सुविधा विकसित करण्यासाठी चाचणी लस उमेदवार ब्रिक्स देशांची प्रयोगशाळा क्षमता मजबूत होईल.

Notes:
जोनाथन, सेशेल्सचा राक्षस कासव हा जमिनीवरचा जगातील सर्वात जुना प्राणी आहे. या वर्षी कासव आपला 190 वा वाढदिवस साजरा करणार आहे. त्यांचा जन्म 1832 मध्ये सेशेल्समध्ये झाला होता परंतु सध्या ते सेंट हेलेनाच्या दक्षिण अटलांटिक बेटावर राहतात. फ्रीगेट या सेशेल्स बेटाने महाकाय कासवांची जनगणना सुरू केली आहे. हे अल्दाब्रा प्रवाळखाल नंतर जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात मोठे कासवांचे घर आहे. 2021 च्या जनगणनेनंतर, लोकसंख्येचा अंदाज 2,000 ते 2,500 कासवांच्या दरम्यान होता.

Notes:
Xylophis perroteti, सामान्यतः Perrotet’s माउंटन साप म्हणून ओळखले जाते आणि Pareidae कुटुंबातील एक पट्टे असलेला अरुंद डोके असलेला साप आहे.
ही प्रजाती पश्चिम घाटात स्थानिक आहे आणि ती मुख्यत्वे निलगिरीच्या टेकड्यांपर्यंत मर्यादित आहे.
अलीकडे, रस्ते आणि वाहनांच्या हालचालींमुळे या प्रजातीचे अस्तित्व धोक्यात असल्याचे ओळखले जाते.

Notes:
ऑस्ट्रेलिया, युक्रेनमधील सर्वात मोठ्या गैर-नाटो योगदानकर्त्यांपैकी एक, युक्रेनला नवीन USD 74m सहाय्य पॅकेज जाहीर केले.
हा पैसा नवीन लष्करी वाहने आणि तोफखाना दारुगोळा पुरवण्यासाठी जाईल पण मानवतावादी गरजांसाठीही निधी पाठवला जात आहे.
ऑस्ट्रेलिया युक्रेनमधून आयात केलेल्या वस्तूंसाठी शुल्क मुक्त प्रवेश आणखी 12 महिन्यांसाठी वाढवेल.