Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने (MoEFCC) पर्यावरण (संरक्षण) कायद्यातील नवीनतम सुधारणा अधिसूचित केल्या आहेत. अधिसूचनेनुसार, सर्व कोळसा आणि लिग्नाइट-आधारित थर्मल पॉवर प्लांट (टीपीपी) यांनी बांधकाम क्षेत्रातील उत्पादने तयार करण्यासाठी पर्यावरणपूरक रीतीने 100 टक्के फ्लाय अॅशचा वापर केला पाहिजे. राख तलावांमध्ये फ्लाय ऍशची विल्हेवाट लावण्यासाठी जमिनीची आवश्यकता कमी करणे हे यामागे आहे.

Notes:
‘आंतरराष्ट्रीय महिला दिन’ अधिकृतपणे संयुक्त राष्ट्रांनी 1977 मध्ये ओळखला. महिलांना त्यांच्या कर्तृत्वासाठी ओळखण्यासाठी आणि त्यांच्या हक्कांबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय महिला दिन अनेक देशांमध्ये साजरा केला जातो. या आंतरराष्ट्रीय महिला दिनानिमित्त, UN ची मोहीम “टिकाऊ उद्यासाठी आज लैंगिक समानता” आहे. आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाची आणखी एक मोहीम म्हणजे ‘ब्रेक द बायस’.

Notes:
तामिळनाडू चॅम्पियन्स फाउंडेशन (TNCF) अधिकृतपणे लाँच करण्यात आले आणि मुख्यमंत्री करंडक 2023 लोगो, शुभंकर आणि थीम सॉंगचे अनावरण करण्यात आले.
चेन्नई सुपर किंग्जचा (CSK) कर्णधार महेंद्रसिंग धोनी हा सन्माननीय पाहुणा होता. बोधचिन्हावर ‘कलाम नमाथे! (क्षेत्र आमचे आहे!)’. शुभंकर म्हणजे ह्युमनॉइड नीलगिरी ताहर ‘वीरन.’

Notes:
जागतिक उच्च रक्तदाब दिनानिमित्त केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने ’75/25′ उपक्रमाचे अनावरण केले.
प्राथमिक आरोग्य सेवेमध्ये 2025 पर्यंत उच्च रक्तदाब असलेल्या 75 दशलक्ष लोकांपर्यंत मानक काळजी अंतर्गत पोहोचण्याचे भारत सरकारचे लक्ष्य प्राथमिक आरोग्य सेवेसाठी जगातील सर्वात मोठे एनसीडी कव्हर आहे.

Notes:
आयर्लंडने एक नवीन कायदा लागू केला आहे ज्यामध्ये सर्व अल्कोहोलिक उत्पादनांचा ठळकपणे उल्लेख करणे आवश्यक आहे की त्यांचे सेवन थेट यकृत रोग आणि कर्करोगाशी संबंधित आहे.
हे गर्भधारणेदरम्यान या उत्पादनांच्या वापराविरूद्ध चेतावणी देखील प्रदान करते.

Notes:
वॉशिंग्टन येथे आयोजित 2+2 मंत्रिस्तरीय संवादादरम्यान भारत आणि यूएसएने नवीन अंतराळ परिस्थितीविषयक जागरूकता व्यवस्थेवर स्वाक्षरी केली. युनायटेड स्टेट्स आणि भारताने उच्च-श्रेणी, एकत्रित ऑपरेशन्सना समर्थन देण्यासाठी माहिती-वाटप, संपर्क देवाणघेवाण आणि संयुक्त सेवा प्रतिबद्धता यावरील प्रमुख द्विपक्षीय पुढाकारांना अंतिम रूप दिले.

Notes:
कोविड-19 महामारीमुळे एका वर्षाच्या विश्रांतीनंतर नवी दिल्ली येथे ‘इंडिया आर्ट फेअर (IAF)’ आयोजित करण्यात येणार आहे. भारतीय कला आणि कलाकारांसाठी व्यापार आणि नेटवर्किंगवर लक्ष केंद्रित करणारा हा सर्वात मोठा कार्यक्रम आहे. सांस्कृतिक कला कार्यक्रमाचे दुसरे स्वरूप बिएनाले आहे, जे सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि चर्चांवर अधिक केंद्रित आहे. या वर्षीचा कार्यक्रम मेळ्याची 13 वी आवृत्ती असेल.

Notes:
जपानच्या टोकियो विद्यापीठातील शास्त्रज्ञांच्या चमूने ‘जिझाई शस्त्रास्त्रे’ विकसित केली आहेत, ज्याचे नाव स्वायत्तता आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्य दर्शवणाऱ्या जपानी शब्दावरून ठेवण्यात आले आहे.
मनुष्याच्या यंत्राशी संबंध निर्माण करण्यासाठी हात मानवी शरीराशी जोडला जाऊ शकतो. असे म्हटले जाते की तंत्रज्ञान “द आर्म” नावाच्या अर्ध-भयपट पारंपारिक जपानी कथेपासून प्रेरणा घेते.

Notes:
2017 मध्ये, प्राचीन सांगाड्याच्या अवशेषांचे लिंग निश्चित करण्यासाठी दात मुलामा चढवणे विश्लेषणाचा वापर करणारे नवीन तंत्र वापरण्यात आले.
या पद्धतीमुळे आता उघड झाले आहे की 2008 मध्ये स्पेनमधील सेव्हिल जवळील एका थडग्यात सापडलेला 5,000 वर्षांचा सांगाडा, मूळतः पुरुषाचा असल्याचे गृहित धरले गेले होते, तो प्रत्यक्षात त्या काळातील एका अत्यंत प्रतिष्ठित महिलेचा होता.

Notes:
द प्रोटोकॉल टू द आफ्रिकन चार्टर ऑन ह्युमन अँड पीपल्स राइट्स ऑन द राइट्स ऑन द आफ्रिकेतील महिला, ज्याला मापुटो प्रोटोकॉल म्हणून ओळखले जाते, हे आफ्रिकन युनियनने स्थापन केलेले आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार साधन आहे जे २००५ मध्ये लागू झाले.
मापुटो प्रोटोकॉलची ‘२०’ वर्षे: आता आपण कुठे आहोत?’  नावाचा अहवाल नुकतेच प्रसिद्ध झाले.
मापुटो प्रोटोकॉलमुळे आफ्रिकेत लिंग समानतेवर काही प्रगती झाली आहे, हे उघड झाले आहे.