Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
भारतीय उपखंडातील कनेक्टिव्हिटी आणि पायाभूत सुविधांना चालना देण्यासाठी शिलाँगमध्ये भारत-EU ग्लोबल गेटवे परिषद आयोजित केली जाईल.
यात डिजिटल, ऊर्जा आणि वाहतूक या तीन खांबांवर लक्ष केंद्रित केले जाईल.
परराष्ट्र मंत्रालय, भारतातील EU शिष्टमंडळ आणि आशियाई संगम संयुक्तपणे भारत-EU कनेक्टिव्हिटी परिषदेचे आयोजन करत आहेत.

Notes:
अमेरिकन जिम्नॅस्ट सिमोन बाईल्स हिने बेल्जियममधील अँटवर्प येथे झालेल्या जागतिक जिम्नॅस्टिक चॅम्पियनशिपमध्ये अष्टपैलू सुवर्णासह तिचे २१वे जागतिक विजेतेपद पटकावले. बाईल्स आता जागतिक चॅम्पियनशिप आणि ऑलिम्पिकमध्ये 34 पदकांसह जगातील सर्वात सुशोभित जिम्नॅस्ट आहे. तिच्या मानसिक आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी तिने दोन वर्षांचा ब्रेक घेतला.

Notes:
2023 हे आतापर्यंतचे सर्वात उष्ण वर्ष होण्याच्या मार्गावर आहे आणि 2024 ते ओलांडू शकेल अशी चिंता आहे. युरोपियन युनियनच्या कोपर्निकस क्लायमेट चेंज सर्व्हिसच्या अलीकडील डेटानुसार, सप्टेंबर 2023 हा 1940 नंतरचा जागतिक स्तरावरील सर्वात उष्ण महिना म्हणून एक नवीन विक्रम प्रस्थापित केला आहे, जो 83 वर्षांचा उच्चांक आहे.

Notes:
केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, चेन्नई खोऱ्यातील प्रकल्पासाठी ‘एकात्मिक शहरी पूर व्यवस्थापन’ उपक्रमांसाठी केंद्र सरकारने 561.29 कोटी रुपयांच्या पहिल्या शहरी पूर शमन प्रकल्पाला मंजुरी दिली आहे.
शहरी पूर शमन प्रयत्नांच्या मालिकेतील हा पहिला प्रकल्प आहे आणि शहरी पूर व्यवस्थापनासाठी एक व्यापक फ्रेमवर्क विकसित करण्यात मदत करेल.

Notes:
श्रीलंकेने आपल्या पाण्यात प्रवेश करणाऱ्या परदेशी संशोधन जहाजांवर एक वर्षाची स्थगिती जाहीर केली अधिकृत कारण क्षमता वाढवणे.
या प्रदेशात चिनी संशोधन जहाजे डॉकिंग करण्याबाबत भारताने उपस्थित केलेल्या चिंतेला प्रतिसाद म्हणून हा निर्णय घेतला जात आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते निलुका कदुरुगामुवा यांनी सांगितले की अधिस्थगन सर्व देशांना लागू आहे आणि स्थानिक संशोधकांना संयुक्त संशोधनासाठी क्षमता निर्माण करण्याची परवानगी देणे हे उद्दिष्ट आहे.
या संदर्भामध्ये या प्रदेशातील वाढत्या भू-राजकीय गतिशीलतेचा समावेश आहे विशेषत: जगातील सर्वात व्यस्त शिपिंग मार्गांपैकी एक असलेल्या श्रीलंकेमध्ये चीनच्या प्रभावाचा विस्तार करण्याच्या प्रयत्नांसह हिंद महासागर क्षेत्रातील धोरणात्मक चिंता आणि राजनैतिक युक्ती यांच्या पार्श्वभूमीवर ही स्थगिती आली आहे.

Notes:
मॅड्रिगल फार्मास्युटिकल्स इंक च्या रेझडिफ्रा या औषधाने नॉन-अल्कोहोलिक स्टीटोहेपेटायटिस (NASH) वर उपचार करण्यासाठी प्रथम यूएस मान्यता मिळवली, जो चरबी जमा झाल्यामुळे संभाव्य प्राणघातक यकृत रोग याच्याशी संबंधित आहे.
NASH नॉन-अल्कोहोलिक फॅटी यकृत रोगाचा भाग असूनत्याच्यामुळे सिरोसिस होऊ शकतो.
थकवा, अस्पष्ट वजन कमी होणे, अशक्तपणा आणि वरच्या उजव्या पोटदुखीचा समावेश होतो.
जोखीम घटकांमध्ये लठ्ठपणा, इन्सुलिन प्रतिरोधक क्षमता, टाइप 2 मधुमेह, उच्च कोलेस्ट्रॉल आणि मेटाबॉलिक सिंड्रोम यांचा समावेश होतो.
या रोगाच्या उपचारांमध्ये कोलेस्टेरॉलची पातळी, वजन आणि मधुमेह यासारख्या परिस्थितीचे व्यवस्थापन करणे समाविष्ट आहे.

Notes:
झिम्बाब्वेने आपली अर्थव्यवस्था स्थिर करण्याच्या उद्देशाने ZiG चलन सादर केले.
सोन्याच्या साठ्यांद्वारे समर्थित ZiG घसरलेल्या झिम्बाब्वे डॉलरची जागा घेते.
सुरुवातीला इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने लॉन्च केले गेले.
भौतिक नोटा आणि नाणी आता चलनात आहेत.
विश्वास पुनर्संचयित करण्याचे प्रयत्न करूनही संशय कायम आहे.
काही सरकारी विभागांनी नवीन चलन स्वीकारण्यास नकार दिला आहे.
हे पाऊल झिम्बाब्वेच्या चिरस्थायी आर्थिक आव्हानांना तोंड देण्यासाठी चालू असलेल्या संघर्षांचे प्रतिबिंबित करते.

Notes:
युक्रेनला अमेरिकेने वाढवलेल्या लष्करी मदतीनंतर रशियाच्या सरकारने दोन युक्रेनियन हाय मोबिलिटी आर्टिलरी रॉकेट सिस्टम (HIMARS) ला लक्ष्य करत नवीन फुटेज जारी केले.
HIMARS हे 1990 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात लॉकहीड मार्टिन कॉर्पोरेशन या यूएस स्थित एरोस्पेस आणि सुरक्षा कंपनीने युनायटेड स्टेट्स आर्मीसाठी विकसित केले होते.
M142 HIMARS हे हलके, मल्टिपल रॉकेट लाँचर आहे जे मानक यूएस आर्मी फॅमिली ऑफ मीडियम टॅक्टिकल व्हेइकल्स (FMTV) M1140 ट्रक फ्रेमवर बसवले जाते.
तोफखाना, हलके चिलखत, हवाई संरक्षण सांद्रता, कर्मचारी वाहक आणि ट्रक यासारख्या लक्ष्यांना व्यस्त ठेवण्यासाठी आणि त्यांचा पराभव करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे.

Notes:
नैऋत्य आइसलँडमधील सुंदनुकागिगर ज्वालामुखीचा डिसेंबर 2023 पासून पाचव्यांदा उद्रेक झाला.
आग आणि बर्फाची भूमी म्हणून ओळखले जाणारे आइसलँड हे मिड-अटलांटिक रिजवर बसले आहे.
जेथे युरेशियन आणि उत्तर अमेरिकन प्लेट्स वळतात, ज्यामुळे तो ज्वालामुखी सक्रिय होतो.
रियुनियन हॉटस्पॉट सारखे हॉटस्पॉट आणि मिड-अटलांटिक रिजसारखे भिन्न प्लेट मार्जिन ज्वालामुखीच्या क्रियाकलापांना हातभार लावतात.
पृथ्वीच्या कवचातील छिद्र ज्वालामुखी उद्रेक झाल्यावर पाण्याची वाफ, कार्बन डायऑक्साइड आणि सल्फर डायऑक्साइड यांसारखे वायू सोडतात.

Notes:
ISRO आणि CNES यांच्यातील सहकार्य असलेल्या TRISHNA मिशनचा उद्देश जागतिक स्तरावर पृष्ठभागाचे तापमान आणि पाणी व्यवस्थापनाचे निरीक्षण करणे आहे.
TRISHNA मिशनच्या उद्दिष्टांमध्ये ऊर्जा आणि पाण्याच्या बजेटचे तपशीलवार निरीक्षण करणे, शहरी उष्णता बेटांचे मूल्यांकन करणे आणि थर्मल विसंगती शोधणे समाविष्ट आहे.
मिशनमध्ये दोन प्राथमिक CNES चा थर्मल इन्फ्रा-रेड सेन्सर आणि इस्रोचा VNIR-SWIR पेलोड आहेत.
सूर्य-समकालिक कक्षेत कार्यरत TRISHNA त्याच्या 5 वर्षांच्या ऑपरेशनल जीवनात हवामान निरीक्षण आणि शहरी नियोजनात लक्षणीय वाढ करेल.