Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
उत्तराखंडच्या पश्चिम हिमालयीन प्रदेशात वसलेल्या चमोली जिल्ह्याच्या चोप्टा खोऱ्यात सिम्बिडियम लॅन्सीफोलियम नावाची अत्यंत असामान्य स्थलीय ऑर्किड प्रजाती आढळून आली.
या शोधापूर्वी, या प्रजातीची उपस्थिती केवळ भारत आणि भूतानच्या ईशान्येकडील प्रदेशांमध्ये नोंदवली गेली होती.

Notes:
नुकतेच, केंद्रीय गृहमंत्री आणि सहकार मंत्री यांनी पुणे, महाराष्ट्र येथे केंद्रीय सहकार निबंधक (CRCS) कार्यालयाच्या डिजिटल पोर्टलचे उद्घाटन केले, जे बहुराज्यीय सहकारी संस्थांच्या कामकाजाचे डिजिटलीकरण करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून ओळखले जाते.
परिणामी, नवीन शाखा उघडणे, इतर राज्यांमध्ये विस्तार करणे आणि ऑडिट यासह सहकारी संस्थांशी संबंधित सर्व कामे आता ऑनलाइन केली जातील.

Notes:
टाईम्स हायर एज्युकेशन (THE) इम्पॅक्ट रँकिंग 2022 द्वारे कलकत्ता विद्यापीठाला देशातील सर्व केंद्रीय आणि राज्य-अनुदानित सार्वजनिक विद्यापीठांमध्ये प्रथम क्रमांक देण्यात आला आहे. अमृता विश्व विद्यापीठ एकूण टेबलमध्ये 41 व्या स्थानावर आहे. रँकिंगमध्ये भारत हे चौथ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक प्रतिनिधित्व करणारे राष्ट्र आहे, ज्यामध्ये तुर्कीसह एकूण 64 विद्यापीठे आहेत. ऑस्ट्रेलियाचे वेस्टर्न सिडनी विद्यापीठ एकूण क्रमवारीत अव्वल स्थानावर आहे, ज्यामध्ये 1,406 संस्थांचा समावेश आहे.

Notes:
भारतीय मानक ब्युरो (BIS) नेमातीपासून बनवलेले नॉन-इलेक्ट्रिक कूलिंग कॅबिनेट साठी भारतीय मानक विकसित केले आहे.Mitticool रेफ्रिजरेटर असे नाव असलेले, ते गुजरातमधील एका नवोदकाने इको-फ्रेंडली तंत्रज्ञानासह विकसित केले आहे. BIS मानक मातीपासून बनवलेल्या कूलिंग कॅबिनेटचे बांधकाम आणि कार्यप्रदर्शन आवश्यकता निर्दिष्ट करते, जे विजेशिवाय बाष्पीभवन कूलिंगच्या तत्त्वावर कार्य करते.

Notes:
ICD-11 TM मॉड्यूल 2 जागतिक आरोग्य संघटनेने भारताच्या आयुष मंत्रालयाच्या सहकार्याने लॉन्च केले आहे प्रामुख्याने आयुर्वेद, सिद्ध आणि युनानी – पारंपारिक औषध प्रणालींवर आधारित रोगांशी संबंधित डेटा आणि शब्दावली समाविष्ट करण्याचा उद्देश आहे.
डब्ल्यूएचओचे आंतरराष्ट्रीय वर्गीकरण रोगांचे (ICD11) वर्गीकरण हा महत्त्वपूर्ण समावेश पारंपारिक औषधांमध्ये जागतिक एकसमानता प्राप्त करण्यासाठी या प्राचीन औषध प्रणालींना आंतरराष्ट्रीय आरोग्य सेवा फ्रेमवर्कमध्ये ओळखणे आणि एकत्रित करण्याच्या दिशेने एक पाऊल आहे.
या पारंपारिक वैद्यकीय प्रणालींचा ICD11 वर्गीकरणामध्ये समावेश केल्याने जागतिक आरोग्यसेवेमध्ये पारंपारिक औषधांचे महत्त्व आणि प्रासंगिकतेची वाढती ओळख दिसून येते.
हे जगभरातील वैद्यकीय प्रणाली आणि पद्धतींच्या विविधतेची कबुली देणारी अधिक व्यापक आणि सर्वसमावेशक आंतरराष्ट्रीय आरोग्य शब्दसंग्रह तयार करण्याच्या प्रयत्नाचे प्रतिनिधित्व करते.

Notes:
अंतरिम अर्थसंकल्प 2024 च्या आधी निर्यातदार सरकारला मार्केट ऍक्सेस इनिशिएटिव्ह (MAI) योजनेसाठी $3.88 अब्ज वाटप करण्याची विनंती करत आहेत.
Market Acess Initiative (Export Promotion Scheme))हा निर्यात प्रोत्साहन उपक्रम आहे ज्याचा उद्देश भारताच्या निर्यातीत सातत्यपूर्ण वाढ आहे.
ही योजना विशिष्ट उत्पादने आणि देशांवर लक्ष केंद्रित करते, परदेशात विपणन प्रकल्प, क्षमता वाढवणे, वैधानिक अनुपालन आणि बरेच काही यासारख्या क्रियाकलापांना समर्थन देते.
पात्र संस्थांमध्ये सरकारी विभाग, व्यापार प्रोत्साहन संस्था, निर्यातदार, संशोधन संस्था आणि इतरांचा समावेश आहे.
वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाकडून परकीय व्यापार महासंचालनालय (DGFT) द्वारे प्रशासित खर्च-सामायिकरण आधारावर निधी दिला जातो.

Notes:
सक्षम ॲपसारख्या नवीन उपायांसह मतदानामध्ये सर्वसमावेशकता सुनिश्चित करण्याचे निवडणूक आयोगाचे उद्दिष्ट आहे.
85 पेक्षा जास्त आणि 40% बेंचमार्क अपंग असलेले मतदार घरून मतदान करू शकतात.
मतदान केंद्रे स्वयंसेवक, व्हीलचेअर आणि वाहतूक पुरवतील.
सक्षम ॲप PWD साठी मतदान करण्याची सुविधा देते.
शाळांमधील कायमस्वरूपी खात्रीशीर किमान सुविधा (AMF) निवडणूक प्रक्रिया वाढविण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात.
PWD आणि महिलांनी व्यवस्थापित केलेले मतदान केंद्र, मॉडेल मतदान केंद्रांसह, प्रवेशयोग्यता आणि लिंग समावेशकतेला प्रोत्साहन देतात.

Notes:
अलीकडील बातम्यांनी वैगई, मेत्तूर आणि पापनासमसह अनेक धरणांमधील पाणी पातळी हायलाइट केली आहे.
तामिळनाडूतील वैगई धरण मदुराईच्या पाण्याची गरज भागवते.
कावेरी नदीवरील मेत्तूर धरण हे भारतातील सर्वात मोठ्या धरणांपैकी एक आहे, ज्यामध्ये कर्नाटकातून पाणी येते.
पापनासम धरण तिरुनेलवेली आणि तुतीकोरिनमधील शेतांना सिंचन करते जे भगवान शिवाशी जोडल्यामुळे पवित्र मानले जाते.

Notes:
युनिव्हर्सिटी कॉलेज डब्लिन येथील आयरिश संशोधकांनी शोधून काढले की क्रिओलो गुरे उष्ण आणि दमट हवामानात दीर्घकाळ टिकून राहिल्यामुळे तापमानवाढीच्या जगाशी जुळवून घेण्यामध्ये उत्कृष्ट आहेत.
सूक्ष्म-उत्क्रांती विश्लेषणाद्वारे, त्यांनी सौर विकिरण सहिष्णुतेसाठी फायदेशीर कोट गुणधर्म ओळखले.
संपूर्ण-जीनोम अनुक्रमाचा वापर करून त्यांनी थर्मोटोलरन्स, पुनरुत्पादन, प्रजनन क्षमता आणि रोग प्रतिकारशक्तीशी संबंधित जीन्स शोधून काढले.

Notes:
पुण्यातील कमांड हॉस्पिटलने पायझोइलेक्ट्रिक बोन कंडक्शन हियरिंग इम्प्लांट्स मिळवून देणारे भारतातील पहिले सरकारी हॉस्पिटल बनून एक मैलाचा दगड गाठला.
ENT विभागाने जन्मजात कानात विसंगती असलेल्या मुलामध्ये आणि सिंगल साइडड डेफनेस (एसएसडी) असलेल्या प्रौढ व्यक्तीमध्ये यशस्वी रोपण केले.