Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
केरळच्या कॉफी मळ्यांतून बॅगवर्म मॉथ Capulopsyche keralensis ची एक नवीन जीनस आणि प्रजाती सापडली आहे.
संशोधकांनी इडुक्की जिल्हा आणि पलक्कड जिल्ह्यातून बॅगवर्म पतंगाच्या नवीन प्रजाती शोधल्या आहेत.

Notes:
प्रादेशिक प्रदूषण प्रतिसाद व्यायाम, RPREX-2023, भारतीय तटरक्षक दलाने नुकताच सुरू केला.
ते तेल गळती आणि सागरी प्रदूषण हाताळण्यासाठी तेल उत्खनन कंपन्यांच्या तयारीचे मूल्यांकन करेल.

Notes:
नॅशनल हेल्थ अकाउंट (NHA) अंदाज अहवाल केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या अंतर्गत नॅशनल हेल्थ सिस्टम्स रिसोर्स सेंटर (NHSRC) द्वारे तयार केला जातो.
हा अहवाल 2014 पासून प्रसिद्ध केला जात आहे आणि 2019-20 चा 7 वा अहवाल नुकताच प्रसिद्ध झाला आहे.
जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) विकसित केलेल्या सिस्टीम ऑफ हेल्थ अकाउंट्स, 2011 च्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वीकृत मानकांवर आधारित लेखा फ्रेमवर्क वापरून NHA अंदाज तयार केले जातात.

Notes:
वॉशिंग्टन येथे आयोजित 2+2 मंत्रिस्तरीय संवादादरम्यान भारत आणि यूएसएने नवीन अंतराळ परिस्थितीविषयक जागरूकता व्यवस्थेवर स्वाक्षरी केली. युनायटेड स्टेट्स आणि भारताने उच्च-श्रेणी, एकत्रित ऑपरेशन्सना समर्थन देण्यासाठी माहिती-वाटप, संपर्क देवाणघेवाण आणि संयुक्त सेवा प्रतिबद्धता यावरील प्रमुख द्विपक्षीय पुढाकारांना अंतिम रूप दिले.

Notes:
तामिळनाडू सरकार दरवर्षी १८ डिसेंबर हा राज्य स्तरावर अल्पसंख्याक हक्क दिन म्हणून साजरा करेल. राज्य अल्पसंख्याक कल्याण आणि अनिवासी तमिळ कल्याण मंत्रालयानुसार, या उद्देशासाठी 2.50 लाख रुपये राखून ठेवले जातील. जिल्हास्तरावर संबंधित जिल्हाधिकाऱ्यांच्या अधिपत्याखाली हा दिवस पाळला जात आहे.

Notes:
आपत्ती निवारणासाठी आंतरराष्ट्रीय धोरणाची अंमलबजावणी सुनिश्चित करण्यासाठी ‘यूएन ऑफिस फॉर डिझास्टर रिस्क रिडक्शन (UNDRR)’ ची निर्मिती 1999 मध्ये करण्यात आली. हे जिनिव्हा, स्वित्झर्लंड येथे स्थित आहे. UNDRR ने ग्लोबल असेसमेंट रिपोर्ट (GAR 2022) च्या आधी ग्लोबल असेसमेंट रिपोर्ट (GAR 2022) जारी केला. अहवालानुसार, 2030 पर्यंत जगाला दरवर्षी सुमारे 560 आपत्तींचा सामना करावा लागणार आहे. मागील तीन दशकांच्या तुलनेत हे प्रमाण पाचपट जास्त आहे. हवामानातील बदल आणि अपुरी जोखीम व्यवस्थापनामुळे आपत्तीच्या वारंवारतेत वाढ होऊ शकते.

Notes:
हसरिअस मुंबई ही जंपिंग स्पायडरची एक नवीन प्रजाती आहे.
मुंबईच्या गोरेगाव पूर्व येथील बॉम्बे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटीच्या (BNHS) संवर्धन शिक्षण केंद्रात नाल्यांजवळील खडकांमध्ये ते वास्तव्य करताना आढळले.
एच. एडनसोनी आणि एच. केजेलरुपी यांच्यानंतर भारतातील ही तिसरी प्रजाती आहे.
प्रजातींमध्ये 600 प्रजाती आणि 6000 पेक्षा जास्त वर्णित प्रजाती समाविष्ट आहेत.

Notes:
प्रत्येक सिगारेटवर इशारा छापण्याची आवश्यकता असलेला कॅनडा हा जगातील पहिला देश बनणार आहे. तंबाखू उत्पादनांच्या पॅकेजिंगवर ग्राफिक फोटो चेतावणी समाविष्ट करण्याच्या कॅनडाच्या आदेशात या हालचालीची भर पडली आहे. कॅनडाचे हे धोरण दोन दशकांपूर्वी आणले गेले तेव्हा आंतरराष्ट्रीय ट्रेंड सुरू झाला.

Notes:
2010 मध्ये BRICS मध्ये सामील होणारा दक्षिण आफ्रिका हा शेवटचा सदस्य देश होता. इतर BRICS देश हे ब्राझील, रशिया, भारत आणि चीन आहेत. एकत्रितपणे, हे देश जागतिक लोकसंख्येच्या सुमारे 40 टक्के आणि जागतिक जीडीपीच्या सुमारे 30 टक्के आहेत.

Notes:
महाराष्ट्राचा सर्वात तरुण ग्रँडमास्टर, 17 वर्षीय रौनक साधवानी इटलीमध्ये U-20 वर्ल्ड ज्युनियर रॅपिड बुद्धिबळ चॅम्पियन म्हणून उदयास आला. त्याने एकमेव 8.5/11 धावा केल्या आणि ब्लिट्झ ओपन स्पर्धेतही तो दुसरा क्रमांक पटकावला. रौनकने यापूर्वी मॅग्नस कार्लसन आणि प्रणव व्यंकटेश यांच्यासोबत ऑफरस्पिल स्जॅक्लबसाठी 38 वा युरोपियन क्लब कप 2023 ओपन जिंकला होता.