Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
ओडिशाच्या गंजमने स्वतःला राज्याचा पहिला बालविवाह मुक्त जिल्हा घोषित केला आहे. निर्भया कढी (निर्भय कळी) नावाची मोहीम हाती घेतली आहे. या मोहिमेद्वारे जिल्हा प्रशासनाने एक लाख किशोरवयीन मुलांचे समुपदेशन केले असून 450 हून अधिक बालविवाह थांबवले आहेत. त्यांनी बालविवाहांची माहिती देण्यासाठी प्रोत्साहन देणे, विवाहासाठी आधार कार्ड अनिवार्य करणे इत्यादी विविध पायऱ्या राबवल्या.

Notes:
आसाम सरकार उद्योगपती आणि परोपकारी रतन टाटा यांना राज्याचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार ‘आसाम वैभव’ प्रदान करणार आहे. राज्य आसाम वैभव, आसाम सौरव आणि आसाम गौरव पुरस्कारही प्रदान करेल. आसाम सौरव पुरस्कार ऑलिम्पिक पदक विजेती लोव्हलिना बोरगोहेनसह पाच व्यक्तींना प्रदान केला जाईल.

Notes:
‘आर्द्र उष्णता’ म्हणजे एकतर उष्ण आणि कोरडी किंवा उष्ण आणि दमट अशा परिस्थितीचा संदर्भ देते ज्यामुळे कामगार उत्पादकता कमी होते. नुकत्याच झालेल्या अभ्यासानुसार, आर्द्र उष्णतेच्या प्रभावामुळे 2001 ते 2020 या कालावधीत भारताने दरवर्षी सुमारे 259 अब्ज तास श्रम गमावले. या उत्पादक तासांच्या नुकसानामुळे भारताला USD 624 अब्ज (रु. 46 लाख कोटी) नुकसान झाले आहे. जागतिक स्तरावर, दमट उष्णतेमुळे दरवर्षी 677 अब्ज तासांचे श्रम गमावले, ज्याची किंमत USD 2.1 ट्रिलियन (रु. 156 लाख कोटी) आहे.

Notes:
भारताचे स्वदेशी बनावटीचे लढाऊ विमान, लाइट कॉम्बॅट एअरक्राफ्ट (LCA) तेजस, युनायटेड किंग्डमच्या वॉडिंग्टन येथे 6 ते 27 मार्च दरम्यान बहुराष्ट्रीय हवाई सराव ‘एक्स कोब्रा वॉरियर 22’ मध्ये भाग घेणार आहे. पाच तेजस विमाने यूकेला जाणार आहेत. LCA तेजस हे डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन (DRDO) च्या एअरक्राफ्ट डेव्हलपमेंट एजन्सी (ADA) द्वारे स्वदेशी-डिझाइन केले गेले आणि हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL) द्वारे उत्पादित केले गेले.

Notes:
महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (MGNREGS) ही ग्रामीण विकास मंत्रालयाची प्रमुख योजना आहे. पुढील आर्थिक वर्षापासून, ज्या राज्यांनी योजना लागू केली आहे अशा 80 टक्के जिल्ह्यांमध्ये लोकपाल नियुक्त न करणाऱ्या राज्यांना केंद्र मनरेगासाठी निधी देणार नाही. तक्रारी प्राप्त करण्यासाठी आणि पुरस्कार पारित करण्यासाठी राज्यांना प्रत्येक जिल्ह्यासाठी लोकपाल नियुक्त करणे बंधनकारक आहे.

Notes:
कॉम्ब जेली, ज्याला स्टेनोफोर्स देखील म्हणतात, ते पोहण्यासाठी वापरत असलेल्या सिलियाच्या गटांसाठी ओळखले जाणारे समुद्री जीव आहेत.
एका नवीन अभ्यासात असे दिसून आले आहे की कॉम्ब जेलीचे मज्जातंतू-नेट न्यूरॉन्स सायनॅप्सद्वारे जोडलेले नसून एकाच प्लाझ्मा झिल्लीद्वारे जोडलेले आहेत.

Notes:
तेलंगणाने प्रक्षेपण वाहने, उपग्रह प्रणाली आणि उपप्रणाली, ग्राउंड इक्विपमेंट मॅन्युफॅक्चरिंग आणि इतर सुविधांच्या देशांतर्गत उत्पादनास प्रोत्साहन देण्यासाठी स्पेस टेक फ्रेमवर्क सुरू केले. मेटा-व्हर्सवर आयोजित केलेला हा पहिला अधिकृत सरकारी कार्यक्रम होता. उद्योग आणि आयटी मंत्री केटी रामाराव, नीति आयोगाचे सीईओ अमिताभ कांत, इस्रोचे अध्यक्ष सोमनाथ यांच्यासह प्रमुख सहभागींच्या अवतारांसह अवकाश-थीम असलेली मेटा-व्हर्स वातावरण विकसित करण्यात आले.

Notes:
अटल भुजल योजना (अटल जल), केंद्रीय क्षेत्रातील जलसंधारण योजना, तिच्या मूळ 2025 समाप्ती तारखेनंतर अतिरिक्त दोन वर्षे सुरू राहील. त्याची अंमलबजावणी जलशक्ती मंत्रालय करते.
या योजनेचे प्रमुख उद्दिष्ट ओळखलेल्या गुजरात, हरियाणा, कर्नाटक, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, राजस्थान आणि उत्तर प्रदेश राज्यांमधील निवडक पाण्याचा ताण असलेल्या भागात भूजल संसाधनांचे व्यवस्थापन सुधारणे हा आहे.

Notes:
एशियन डेव्हलपमेंट बँक (ADB) व्यापार, गुंतवणूक आणि पर्यटनाला चालना देण्यासाठी चट्टोग्राम आणि कॉक्स बाजार दरम्यान 102 किलोमीटर लांबीच्या दुहेरी गेज रेल्वेच्या बांधकामासाठी बांगलादेशला 400 दशलक्ष यूएस डॉलर्सचे कर्ज देणार आहे. चट्टोग्राम-कॉक्स बाजार रेल्वे ही ट्रान्स-एशिया रेल्वे (TAR) नेटवर्कचा एक भाग आहे, संयुक्त राष्ट्रांच्या नेतृत्वाखालील एक उपक्रम आहे, ज्याचा उद्देश आशिया आणि युरोप दरम्यान अखंड रेल्वे लिंक प्रदान करणे हे लोक आणि बाजारपेठांना चांगल्या प्रकारे जोडणे आहे.

Notes:
केनियाच्या 2023 च्या प्रस्तावित नॅशनल हेल्थ इन्शुरन्स फंड रेग्युलेशन (NHIF) नुसार, देशातील नोकरदार व्यक्तींना लवकरच त्यांच्या मासिक उत्पन्नाच्या 2.75% NHIF मध्ये योगदान देणे बंधनकारक केले जाईल.
आरोग्य विमा आणि विद्यमान पायाभूत सुविधांमधील व्यापक अनुभवामुळे NHIF ची UHC चे प्रमुख कार्यकारी म्हणून निवड करण्यात आली.