Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
हंगेरीच्या संसदेने कॅटालिन नोव्हाक यांची देशातील पहिली महिला राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवड केली आहे. कॅटालिन नोव्हाक यांनी अलीकडेच कौटुंबिक धोरण मंत्री म्हणून काम केले. नोवाक हे फिडेझ पक्षाचे जेनोस एडर यांच्यानंतर 2012 पासून या पदावर आहेत.

Notes:
मेघालय आणि आसाममध्ये झालेल्या सामंजस्य करारानुसार, 18.33 चौरस किलोमीटरचा भूभाग मेघालयकडे तर 18.46 चौरस किलोमीटर आसामकडे असेल. 2011 मध्ये मेघालय सरकारने दावा केलेल्या 12 पैकी 6 क्षेत्रांमधील फरकाच्या संदर्भात हे 36.79 चौरस किमी आहे.

Notes:
दुसऱ्या महायुद्धात बुडालेल्या यूएसएस सॅम्युअल बी रॉबर्ट्स या नौदलाच्या नाशक एस्कॉर्टचे अवशेष फिलिपाइन्सच्या समुद्रात सापडले आहेत. सॅमी बी म्हणून ओळखले जाणारे जहाज अर्ध्या भागात विभागले गेले आणि पॅसिफिक महासागराच्या खाली एका उतारावर ठेवले गेले. फिलिपाइन्सच्या समुद्रात 6,895 मीटर खोलीवर तो सापडला. जवळपास आठ दशके तो शोधला गेला नाही.

Notes:
इस्रोच्या यूआर राव सॅटेलाइट सेंटरचे डॉ. मथवराज एस हे मनोहर पर्रीकर युवा वैज्ञानिक पुरस्काराचे पहिले प्राप्तकर्ता ठरले आहेत.
या पुरस्कारामध्ये 5 लाख रुपयांचे रोख पारितोषिक आहे, जे सध्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील सर्वोच्च रोख पारितोषिक आहे आणि प्रशस्तीपत्र आहे.
त्यांनी चांद्रयान-3 मोहिमेची शक्तीयुक्त उतरणी मार्ग तयार केला. या पुरस्काराची स्थापना गोवा सरकारने केली होती.

Notes:
गुजरात राज्य सरकारने ग्लोबल फिशरीज कॉन्फरन्स इंडिया 2023 मध्ये गुजरातचे राज्य मासे म्हणून घोल प्रजातीची घोषणा केली आहे.
घोल, ज्याला ब्लॅकस्पॉटेड क्रोकर देखील म्हटले जाते, त्याच्या स्विम ब्लॅडरसाठी अत्यंत मूल्यवान आहे, ज्याचा वापर सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये केला जातो.
हे देखील एक स्वादिष्ट मानले जाते आणि औषधी गुणधर्मांचा दावा केला आहे.
गुजरातची वार्षिक मासळी निर्यात 5,000 कोटी रुपये आहे, जी भारताच्या मासळी निर्यातीपैकी 17% आहे.

Notes:
पर्यटनाला चालना देण्यासाठी आणि अधिक पर्यटकांना आकर्षित करण्याच्या प्रयत्नात, इराणने भारतातील अभ्यागतांसाठी व्हिसा आवश्यकता रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे. इराणच्या मंत्रिमंडळाने घेतलेला हा निर्णय 33 देशांसाठी व्हिसा आवश्यकता माफ करण्याच्या मोठ्या उपक्रमाचा एक भाग आहे.
सांस्कृतिक वारसा, पर्यटन आणि हस्तशिल्प मंत्री, एझातोल्लाह जरघामी यांचा विश्वास आहे की या हालचालीमुळे “इरानोफोबिया” मोहिमेला तटस्थ केले जाईल आणि पर्यटकांचे आगमन वाढेल. हा निर्णय मलेशिया, श्रीलंका आणि व्हिएतनामच्या समान कृतींचे अनुसरण करतो, ज्यांनी भारतातील अभ्यागतांसाठी व्हिसा आवश्यकता माफ केल्या आहेत.
चालू इराणी वर्षाच्या पहिल्या आठ महिन्यांत 4.4 दशलक्ष अभ्यागतांसह, इराणमध्ये परदेशी आगमनात लक्षणीय वाढ झाली आहे, जी गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीच्या तुलनेत 48.5% वाढ दर्शवते. इराणच्या व्हिसा-माफी कार्यक्रमासाठी मंजूर झालेल्या 33 देशांमध्ये भारत, रशिया, संयुक्त अरब अमिराती, सौदी अरेबिया, जपान, ब्राझील, मेक्सिको आणि इतर अनेक देशांचा समावेश आहे. इराणने यापूर्वी तुर्की, अझरबैजान, ओमान, चीन, आर्मेनिया, लेबनॉन आणि सीरिया येथील अभ्यागतांसाठी व्हिसा माफी कार्यक्रम लागू केला होता.

Notes:
Ola ने Krutrim चे अनावरण केले आहे.
ChatGPT प्रमाणेच एक “मेड फॉर इंडिया” लार्ज लँग्वेज मॉडेल.
10 भारतीय भाषांसाठी तयार केलेली ही स्वतंत्र AI प्रणाली Ola च्या मोबिलिटी आणि EV उपक्रमांपेक्षा वेगळी आहे.
प्रोप्रायटरी डेटासेटवर प्रशिक्षित या प्रणालीचा उद्देश भारतातील भाषिक विविधता आणि सांस्कृतिक संदर्भांना संबोधित करणे आहे.

Notes:
भारत मोबिलिटी ग्लोबल एक्स्पो 2024, गतिशीलता क्षेत्रातील एक महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम विविध भागधारक उद्योग संस्थांच्या संयुक्त समर्थनासह इंजिनियरिंग एक्सपोर्ट प्रमोशन कौन्सिल इंडिया (EEPC इंडिया) द्वारे समन्वयित केले जात आहे.
नवी दिल्लीतील प्रगती मैदान येथील भारत मंडपम येथे होणारा हा एक्स्पो हा उद्योग-नेतृत्व आणि सरकार-समर्थित उपक्रम आहे.
हे 50 हून अधिक देशांतील 600 हून अधिक प्रदर्शकांसह, गतिशीलता क्षेत्रातील नवकल्पना आणि सहयोगांची विस्तृत श्रेणी प्रदर्शित करते.
इव्हेंटमध्ये ऑटो शो, ACMA ऑटोमेकॅनिका, अर्बन मोबिलिटी सोल्यूशन्स आणि बरेच काही यासारख्या विशेष प्रदर्शनांचा समावेश आहे.
यात जागतिक तज्ञांसह परिषदा देखील समाविष्ट आहेत.
भारत मोबिलिटी ग्लोबल एक्स्पो 2024 हे अभियांत्रिकी उत्कृष्टतेसाठी भारताची वचनबद्धता आणि गतिशीलता लँडस्केपमध्ये शाश्वत उपायांवर प्रकाश टाकते.

Notes:
ओडिशाने NTCA ला सिमिलिपाल व्याघ्र प्रकल्पात वाघांचा समावेश करण्याचे आवाहन केले आहे.
रिझर्व्हमधील 30 वाघांपैकी 13 प्रौढांनी स्यूडो-मेलानिस्टिक वैशिष्ट्यांचे प्रदर्शन केले, ही घटना सिमिलीपालसाठी अद्वितीय आहे.
हे संभाव्य प्रजनन आणि मजबूत स्टोकास्टिक प्रभाव दर्शवते.
जागतिक स्तरावर इतर कोणत्याही वन्य अधिवासात स्यूडो-मेलेनिस्टिक वाघ नाहीत.
अनुवांशिक विविधता वाढवण्याचा आणि सिमिलिपालच्या वाघांच्या लोकसंख्येची अद्वितीय वैशिष्ट्ये जतन करण्याचा या उपक्रमाचा प्रयत्न आहे.

Notes:
कटकच्या प्रसिद्ध रुपा तारकासी (सिल्व्हर फिलिग्री) या हस्तकलेला चेन्नई येथील भौगोलिक संकेत नोंदणीमधून भौगोलिक संकेत (GI) टॅग मिळाला आहे.
Odisha State Co-operative Handicrafts Corporation Limited ने ओडिशा सरकारच्या वस्त्रोद्योग आणि हस्तशिल्प विभागाद्वारे समर्थित अर्ज सादर केला होता.
सिल्व्हर फिलिग्री शास्त्रीय दागिन्यांमधील उत्कृष्ट कारागिरीशी जोडलेली मेसोपोटेमियामधील 3500 BCE पासूनची आहे.