Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. जेव्हा चंद्र पृथ्वीच्या सावलीच्या बाहेरील भागातून फिरतो तेव्हा ग्रहणाचे नाव काय आहे?
[A] आंशिक चंद्रग्रहण
[B] पेनम्ब्रल चंद्रग्रहण
[C] संपूर्ण चंद्रग्रहण
[D] मध्य चंद्रग्रहण
Show Answer
Correct Answer: B [ पेनम्ब्रल चंद्रग्रहण]
Notes:
पेनम्ब्रल चंद्रग्रहण 5 मे, 2023 रोजी झाले.
जेव्हा चंद्र पृथ्वीच्या सावलीच्या बाहेरील भागातून फिरतो तेव्हा चंद्र नेहमीपेक्षा किंचित गडद दिसतो.
2023 मध्ये अनेक पेनम्ब्रल चंद्रग्रहणांपैकी, 2023 चे पहिले पेनम्ब्रल चंद्रग्रहण अलीकडेच झाले.
12. कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाने ‘युथांसाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ उपक्रम सुरू केला?
[A] पश्चिम बंगाल
[B] ओडिशा
[C] तेलंगणा
[D] केरळा
Show Answer
Correct Answer: B [ओडिशा]
Notes:
ओडिशाचे मुख्यमंत्री नवीन पटनायक यांनी ‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्ससाठी ओडिशा’ आणि ‘युथांसाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ उपक्रम सुरू केला.
पहिल्या टप्प्यात हा उपक्रम भुवनेश्वर, पुरी आणि कटकमध्ये राबविण्यात येणार आहे. राज्य सरकारने या उपक्रमासाठी जागतिक तंत्रज्ञान कंपनी इंटेलला मदत केली आहे.
13. जेन्स स्टोल्टनबर्ग हे सलग तिसऱ्यांदा कोणत्या गटाचे प्रमुख म्हणून निवडून आले आहेत?
[A] आसियान
[B] BIMSTEC
[C] नाटो
[D] G-7
Show Answer
Correct Answer: C [ नाटो]
Notes:
नाटोचे सरचिटणीस जेन्स स्टोल्टनबर्ग हे आणखी एक वर्षासाठी नाटोचे प्रमुख असतील, त्यांचा करार पुन्हा वाढविण्यात आला.
सरचिटणीस म्हणून स्टोल्टनबर्ग यांचा कार्यकाळ ऑक्टोबरमध्ये संपणार होता, तर त्यांचा कार्यकाळ तीन वेळा वाढवण्यात आला होता.
नॉर्वेजियन वंशाचे मिस्टर स्टोलटेनबर्ग हे एक अर्थशास्त्रज्ञ आणि माजी पंतप्रधान होते आणि ही घोषणा लिथुआनियाच्या विल्नियसमध्ये पुढील नाटो शिखर परिषदेच्या एक आठवड्यापूर्वी आली आहे.
14. UN ग्लोबल कॉम्पॅक्ट नेटवर्कने 2022 मध्ये कोणत्या भारतीयाची ग्लोबल SDG पायोनियर म्हणून निवड केली आहे?
[A] रामकृष्ण मुक्काविली
[B] पीव्ही सिंधू
[C] यश धुल
[D] सुमंत सिन्हा
Show Answer
Correct Answer: A [ रामकृष्ण मुक्काविली]
Notes:
हैदराबाद-आधारित स्टार्टअप मैत्री एक्वाटेकचे प्रमुख रामकृष्ण मुक्काविल्ली यांची UN ग्लोबल कॉम्पॅक्ट नेटवर्क (UNGC) द्वारे ग्लोबल SDG पायोनियर म्हणून निवड झाली आहे. UNGC ने 2022 साठी 10 नवीन SDG पायोनियर्सपैकी एक म्हणून ओळखले जाणारे ते पहिले भारतीय आहेत. यापूर्वी UN ग्लोबल कॉम्पॅक्ट नेटवर्क इंडियाने भारताचे SDG पायोनियर म्हणून त्यांची निवड केली होती.वातावरणातील पाण्याची निर्मिती वापरून त्यांच्या कंपनीने हवेतून 100 दशलक्ष लिटर शुद्ध पाणी तयार केले.
15. निपाह विषाणू संसर्गामुळे कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशात मृत्यूची नोंद झाली आहे?
[A] तामिळनाडू
[B] केरळा
[C] आंध्र प्रदेश
[D] ओडिशा
Show Answer
Correct Answer: B [ केरळा]
Notes:
विषाणू संसर्गामुळे दोन मृत्यू – केरळमधील कोझिकोड जिल्ह्यात निपाह विषाणूची नोंद झाली आहे. निपाह व्हायरसमुळे मृत्यू झाल्याची पुष्टी केंद्रीय आरोग्य मंत्री मनसुख मांडविया यांनी केली. चार संशयित प्रकरणे सध्या निगराणीखाली असून त्यांचे नमुने पुणे येथील राष्ट्रीय विषाणूशास्त्र संस्थेकडे पाठविण्यात आले आहेत. राज्य सरकारला पाळत ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारच्या चार तज्ज्ञांचे एक पथक केरळला पाठवण्यात आले आहे.
16. ओडिशाचे नवे राज्यपाल रघुबर दास हे कोणत्या राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आहेत?
[A] पश्चिम बंगाल
[B] झारखंड
[C] आसाम
[D] कर्नाटक
Show Answer
Correct Answer: B [ झारखंड]
Notes:
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी झारखंडचे माजी मुख्यमंत्री रघुबर दास यांची ओडिशाचे नवीन राज्यपाल म्हणून नियुक्ती केली आहे. रघुबर दास हे हरियाणा भारतीय जनता पक्षाचे (भाजप) माजी अध्यक्ष आणि मंत्री गणेश लाल यांच्याकडून पदभार स्वीकारणार आहेत, जे मे 2018 पासून ओडिशाचे राज्यपाल म्हणून कार्यरत होते.
17. ‘अग्नी’ उपक्रम, जो नुकताच CCRAS लाँच करण्यात आला, तो कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
[A] संरक्षण
[B] थर्मल पॉवर
[C] आयुर्वेद
[D] पोलाद
Show Answer
Correct Answer: C [ आयुर्वेद]
Notes:
आयुष मंत्रालयाच्या अंतर्गत केंद्रीय आयुर्वेद विज्ञान संशोधन परिषदेने (CCRAS), संशोधनाला पुढे जाण्यासाठी आणि वैज्ञानिक पद्धतींद्वारे आयुर्वेदिक पद्धती प्रमाणित करण्यासाठी “आयुर्वेद ज्ञान नैपुण्य पुढाकार” (AGNI) सुरू केला आहे.
हा कार्यक्रम विशेषतः आयुर्वेदाचा सराव करणार्या डॉक्टरांसाठी तयार करण्यात आला आहे, ज्याचा उद्देश पुराव्यावर आधारित मूल्यमापनाला मुख्य प्रवाहातील आयुर्वेदिक दृष्टिकोनांमध्ये समाकलित करणे आहे.
18. डिफेन्स सायबर एजन्सी (DCyA) चे मुख्यालय कोठे आहे?
[A] नवी दिल्ली
[B] हैदराबाद
[C] बंगलोर
[D] मुंबई
Show Answer
Correct Answer: A [नवी दिल्ली]
Notes:
डिफेन्स सायबर एजन्सी ही भारतीय सैन्याची समर्पित तीन-सेवा सायबर कमांड आहे.
नवी दिल्ली येथे मुख्यालय असलेले आणि दोन-स्टार लष्करी अधिकाऱ्याच्या नेतृत्वाखाली, DCyA कडे भारताला सायबर सुरक्षा धोक्यांशी निगडित करण्याचे काम दिले जाते.
हे 2021 मध्ये स्थापन करण्यात आलेल्या त्यांच्या संबंधित सायबर आपत्कालीन प्रतिसाद पथकांद्वारे भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाचे सायबर कौशल्य एकत्र आणते.
DCyA चे उद्दिष्ट भारताच्या लष्करी शाखांमध्ये सायबर क्षमता एकत्रित करण्यासाठी आहे, विशेषत: राष्ट्रीय सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी चीनसारख्या शत्रूंकडून होणाऱ्या सायबर हल्ल्यांपासून बचाव करा.
19. AMRIT तंत्रज्ञान काय आहे जे अलीकडे बातम्या मध्ये होते, ———- संबंधित आहे?
[A] नूतनीकरणक्षम ऊर्जा स्रोत निर्माण करणे
[B] ग्रामीण भागात इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी सुधारणे
[C] कृषी पीक उत्पादन वाढवणे
[D] पाण्यातून आर्सेनिक आणि धातूचे आयन काढून टाकणे
Show Answer
Correct Answer: D [पाण्यातून आर्सेनिक आणि धातूचे आयन काढून टाकणे]
Notes:
AMRIT तंत्रज्ञान हे भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT) मद्रासने पाण्यातील आर्सेनिक आणि धातूचे आयन काढून टाकण्यासाठी विकसित केलेले तंत्रज्ञान आहे. तंत्रज्ञान नॅनो-स्केल आयर्न ऑक्सी-हायड्रॉक्साइड वापरते.
AMRIT म्हणजे भारतीय तंत्रज्ञानाद्वारे आर्सेनिक आणि धातू काढून टाकणे.
हे पाण्याच्या गुणवत्तेच्या समस्यांचे निराकरण करते.
20. Fitch च्या अंदाजानुसार आर्थिक वर्ष 25-26 मध्ये भारतासाठी अंदाजे वित्तीय तूट किती आहे?
[A] 5.2%
[B] 5.4%
[C] 5.8%
[D] 5.7%
Show Answer
Correct Answer: B [5.4%]
Notes:
2025-2026 (FY25-2026) मध्ये भारताची वित्तीय तूट 5.4% पर्यंत पोहोचेल.
जी सरकारच्या 5.1% उद्दिष्टापेक्षा जास्त आहे असा अंदाज फिच रेटिंगने वर्तवला आहे.
FY25 साठी अधिक पुराणमतवादी महसूल अंदाजांमुळे फिचचा अंदाज आहे.
FY25 मध्ये केंद्र सरकारची राजकोषीय तूट 5.4% आणि एकूण राज्यांची तूट GDP च्या 2.8% च्या आसपास राहील अशी देखील फिचची अपेक्षा आहे.
फिचचे म्हणणे आहे की महामारीनंतर आर्थिक एकत्रीकरणाची मंद गती भारताच्या सार्वजनिक वित्तपुरवठ्याला मोठे आर्थिक धक्का बसू शकते.