Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
भारतातील सर्वात मोठा लिथियम-आयन बॅटरी प्लांट गुजरात राज्यात आहे. नेक्सचार्ज, भारतीय बॅटरी निर्माता Exide Industries आणि स्वित्झर्लंडच्या Leclanche SA यांच्या संयुक्त उपक्रमाने प्लांटमध्ये मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन सुरू केले आहे. ऑटोमोबाईल्स आणि ऊर्जा साठवण अनुप्रयोगांसाठी बॅटरी तयार करण्यासाठी त्याची एकूण स्थापित क्षमता 1.5 Gigawatt तास (GWh) आहे. Nexcharge ने आत्तापर्यंत 2.5 अब्ज रुपये प्लांट बांधण्यात आणि उभारण्यात गुंतवले आहेत.

Notes:
केंद्रीय पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी जाहीर केल्यानुसार राजस्थानमधील रामगढ विषधारी अभयारण्य भारतातील 52 वे व्याघ्र प्रकल्प म्हणून अधिसूचित करण्यात आले. रणथंबोर, सरिस्का आणि मुकुंद्रानंतर हे राजस्थानचे चौथे व्याघ्र प्रकल्प आहे. राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन प्राधिकरणाने (NTCA) गेल्या वर्षी रामगढ विषधारी वन्यजीव अभयारण्य व्याघ्र प्रकल्प म्हणून मंजूर केले. भारतीय लांडगा, बिबट्या, पट्टेदार हायना, स्लॉथ अस्वल, सोनेरी कोल्हा, चिंकारा, नीलगाय आणि कोल्हे यासारखे वन्य प्राणी राखीव भागात पाहता येतात.

Notes:
राष्ट्रीय चंबळ अभयारण्य हे नदीचे अभयारण्य म्हणून 1979 मध्ये स्थापन करण्यात आले. हे राजस्थान, उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेश या त्रिसूत्रीजवळ वसलेले आहे. येथे सध्या जंगलातील घरियाल लोकसंख्या सर्वात जास्त आहे.

Notes:
युनायटेड किंगडमने मनोरंजनासाठी वापरण्यावर आणि नायट्रस ऑक्साईडचा ताबा ठेवण्यावर बंदी जाहीर केली, ज्याला सामान्यतः ‘लाफिंग गॅस’ म्हणून संबोधले जाते.
हा निर्णय असामाजिक वर्तनाचा सामना करण्यासाठी आणि पदार्थाशी संबंधित आरोग्य धोके कमी करण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग आहे.
नायट्रस ऑक्साईडचे वर्ग सी औषध म्हणून पुन्हा वर्गीकरण केले गेले आहे आणि ब्रिटनमध्ये आता ताब्यात घेणे हा फौजदारी गुन्हा मानला जातो.

Notes:
गोवा सरकारने नियुक्त केलेल्या समितीने असे निर्धारित केले आहे की जुलै 2021 मध्ये झालेल्या प्राणघातक सट्टारी भूस्खलन भूगर्भीय घटक, मानवी क्रियाकलाप आणि अतिवृष्टी यांच्या संयोगामुळे झाल्या होत्या.
त्यांच्या अहवालात असे म्हटले आहे की खडकांच्या खोल रासायनिक हवामानामुळे संरचनात्मक कमकुवतपणा निर्माण होतो, नैसर्गिकरीत्या उंच उतारांसह भूस्खलनामुळे भूस्खलन होण्याची शक्यता जास्त असते.
याशिवाय, अशास्त्रीय रस्ता कापणे, बांधकाम, खाणकाम, इत्यादी मानववंशीय क्रियाकलापांनी सातारी, करमाळी-बुद्रुक, करंजोल-सावर्डे आणि मौशी-झरमे यांसारख्या सतारीच्या संरक्षित वनक्षेत्रात उतार अस्थिरता आणखी वाढवली.

Notes:
21 डिसेंबर 2023 रोजी अंगोलाने 16 वर्षांच्या सदस्यत्वानंतर ऑर्गनायझेशन ऑफ पेट्रोलियम एक्सपोर्टिंग कंट्रीज (OPEC) सोडत असल्याची घोषणा केली.
या निर्णयामुळे OPEC सदस्यांची संख्या 12 पर्यंत कमी होईल.
OPEC ची स्थापना इराण, इराक, कुवेत, सौदी अरेबिया आणि व्हेनेझुएला या पाच संस्थापक सदस्यांनी 1960 मध्ये केली होती.
सध्या OPEC चे 13 सदस्य आहेत ज्यात अल्जेरिया, अंगोला, काँगो, इक्वेटोरियल गिनी, गॅबॉन, लिबिया, नायजेरिया आणि संयुक्त अरब अमिराती यांचा समावेश आहे.
OPEC चे मुख्यालय व्हिएन्ना, ऑस्ट्रिया येथे आहे.
कतारने 2019 मध्ये आपले सदस्यत्व रद्द केले.
कतार एकेकाळी ओपेकचा सदस्य होता पण त्याने संघटनेतून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला.
देशाने जानेवारी 2019 पासून OPEC मधून माघार घेण्याचा निर्णय जाहीर केला.
नैसर्गिक वायू उत्पादनावर अधिक लक्ष केंद्रित करण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला ज्यासाठी कतार हा जगातील आघाडीच्या उत्पादकांपैकी एक आहे.

Notes:
चीनने अलीकडेच आपले पाचवे अंटार्क्टिक संशोधन केंद्र रॉस समुद्रातील  बेटावर किनलिंग सुविधा सुरू केली.
या प्रदेशातील वैज्ञानिक शोधासाठी वचनबद्धतेचे प्रात्यक्षिक करून, स्टेशन जैविक समुद्रविज्ञान, हिमनदीशास्त्र आणि सागरी पर्यावरणशास्त्र यासह विविध संशोधनांवर लक्ष केंद्रित करेल.
हे उद्घाटन ध्रुवीय संशोधनात प्रगती करण्यासाठी आणि अंटार्क्टिकाच्या पर्यावरणातील गुंतागुंत समजून घेण्यासाठी चीनच्या सक्रिय भूमिकेला अधोरेखित करते.

Notes:
मुंबईच्या वानखेडे स्टेडियमवर झालेल्या अंतिम सामन्याच्या पाचव्या आणि शेवटच्या दिवशी विदर्भाचा 169 धावांनी पराभव करत मुंबईने 2024 मध्ये 42 वे रणजी करंडक जिंकले.
अजिंक्य रहाणे, तनुष कोटियन आणि मुशीर खान या प्रमुख खेळाडूंनी पाठिंबा दिलेल्या धवल कुलकर्णीच्या अपवादात्मक कामगिरीमुळे मुंबई संघाची कामगिरी दिसून आली.

Notes:
लष्कर, नौदल आणि भारतीय हवाई दल (IAF) साठी मुंबईचे भारताच्या उद्घाटन ट्राय-सर्व्हिस कॉमन डिफेन्स स्टेशनमध्ये रूपांतर करण्याची सशस्त्र दलांची योजना आहे.
एकात्मिक थिएटर कमांडच्या स्थापनेपूर्वीच्या सेवांमध्ये एकजुटीला प्रोत्साहन देणे हे यामागील उद्दिष्ट आहे.

Notes:
राष्ट्राध्यक्ष जो बिडेन यांनी 95 अब्ज डॉलरच्या लष्करी मदत पॅकेजवर स्वाक्षरी केली आहे, ज्यामध्ये युक्रेनसाठी $61 अब्ज, इस्रायलसाठी $26 अब्ज आणि इंडो-पॅसिफिकसाठी $8 अब्ज आहेत.
विशेष म्हणजे, बिलामध्ये TikTok ला लक्ष्य करणाऱ्या तरतुदींचा समावेश आहे, ज्यात मूळ कंपनी ByteDance ला ॲपवर यूएसमध्ये बंदी घातली जाण्यापूर्वी नऊ महिने ते विकण्यास दिले जाते.
युक्रेनचे अध्यक्ष व्होलोडिमिर झेलेन्स्की यांनी चाललेली अनेक महिन्यांची वाटाघाटी, आणि स्वाक्षरीपूर्वी हाऊस रिपब्लिकन कॉन्फरन्समधील फूट, युक्रेनसाठी वाढीव मदतीला पुराणमतवादी विरोधामुळे हाऊस स्पीकर माइक जॉन्सन यांच्या नेतृत्वासाठी आव्हाने निर्माण झाली.