Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
स्वीडनने कोकिंग कोळसा जाळण्यापासून हायड्रोजन जाळण्यापर्यंतची काही प्रक्रिया बदलून स्टील उत्पादनातील कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी एक पथदर्शी प्रकल्प सुरू केला आहे. HYBRIT किंवा Hydrogen Breakthrough Iron-making Technology – हा स्टील दिग्गज SSAB, खाण कंपनी LKAB आणि स्वीडिश सरकारी मालकीची पॉवर फर्म वॅटनफॉल यांचा संयुक्त उपक्रम आहे. वर्ल्ड स्टील असोसिएशनच्या मते, प्रत्येक मेट्रिक टन स्टीलच्या उत्पादनातून दुप्पट कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जित होतो.

Notes:
मालदीवचे अध्यक्ष इब्राहिम मोहम्मद सोलिह यांनी ‘इंडिया आऊट’ मोहिमेवर बंदी घालणारा आदेश जारी केला. माजी राष्ट्रपती यामीन यांच्या नेतृत्वाखालील या मोहिमेत मालदीव सरकारने भारतीय लष्करी उपस्थितीला बेट राष्ट्रात परवानगी दिल्याचा आरोप केला आहे. राष्ट्राध्यक्ष सोलिह यांनी ‘भारत प्रथम’ परराष्ट्र धोरणाची निवड केली आहे. मालदीवच्या राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेने आपला निर्णय जाहीर केला की, भारताविरुद्ध द्वेष भडकावण्याची मोहीम राष्ट्रीय सुरक्षेला धोका आहे.

Notes:
अलीकडील अभ्यासानुसार, पंजाबमधील सरासरी शेतकरी उत्तर प्रदेश (यूपी) मधील त्याच्या समकक्षांपेक्षा चारपट आणि महाराष्ट्रातील त्याच्या समकक्षांपेक्षा पाचपट कर्ज घेतो. नाबार्डने भारत कृषक समाजाच्या सहकार्याने नुकत्याच तीन राज्य सरकारांनी केलेल्या शेती कर्जमाफीचा अभ्यास केला. पंजाबमधील अल्पभूधारक शेतकरी वार्षिक ३.४ लाख रुपये कर्ज घेतो, तर उत्तर प्रदेश आणि महाराष्ट्रातील अनुक्रमे ८४,००० आणि ६२,००० रुपये. संस्थागत नसलेल्या स्त्रोतांवर त्यांचे अवलंबित्वही सर्वाधिक होते.

Notes:
पंजाब पोलिसांनी नुकतेच ऑपरेशन ‘ओपी क्लीन’ सुरू केले. राज्य अंमली पदार्थमुक्त करण्याचा त्याचा उद्देश आहे.
5,000 हून अधिक कर्मचार्‍यांचा समावेश असलेल्या 650 पोलिस पथकांनी अमली पदार्थांच्या व्यावसायिक प्रमाणात तस्करी करणाऱ्या लोकांच्या क्रियाकलापांवर लक्ष ठेवण्यासाठी राज्यभरात 2,000 हून अधिक ठिकाणी छापे टाकले.

Notes:
DGCA ने इंडिगोला 30 लाखांचा दंड ठोठावला आणि त्यांच्या A321 विमानावर वारंवार होणाऱ्या टेल स्ट्राइकच्या घटनांशी संबंधित त्यांच्या कागदपत्रांमध्ये आणि प्रक्रियेतील त्रुटींमुळे कारणे दाखवा नोटीस जारी केली.
जेव्हा विमानाची शेपटी जमिनीवर किंवा कोणत्याही स्थिर वस्तूवर आदळते तेव्हा शेपटीचे स्ट्राइक होतात, बहुतेक लँडिंग दरम्यान घडतात.

Notes:
पाच सदस्यीय ब्रिक्सने ‘ग्लोबल साऊथचा आवाज’ असल्याचा दावा मजबूत करण्यासाठी आणखी सहा देशांना युतीमध्ये सामील होण्यासाठी आमंत्रित केले आहे, तर दुसरीकडे चीनच्या वाढत्या वर्चस्वाबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे.
BRICS मध्ये ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका यांचा समावेश होतो.
दक्षिण आफ्रिकेतील जोहान्सबर्ग येथे सुरू असलेल्या शिखर परिषदेत त्यांनी इराण, संयुक्त अरब अमिराती, सौदी अरेबिया, अर्जेंटिना, इजिप्त आणि इथिओपिया यांना आमंत्रित केले आहे. त्यांचे सदस्यत्व जानेवारीत सुरू होईल.

Notes:
पंजाब सरकारने अलीकडेच सर्व संप्रदायांचे भौतिक मुद्रांकपत्रे रद्द केल्यानंतर ई-स्टॅम्पिंग सुविधा सुरू केली आहे. या हालचालीचा उद्देश कार्यक्षमता आणण्याचा आहे आणि वार्षिक 35 कोटी रुपयांची बचत होण्याची अपेक्षा आहे. कोणत्याही मूल्याचे मुद्रांक कागदपत्रे केवळ मुद्रांक विक्रेत्याकडून किंवा राज्य सरकारने अधिकृत केलेल्या बँकांकडून ई-स्टॅम्पद्वारे मिळू शकतात. नॅशनल ई-गव्हर्नन्स सर्व्हिसेस लिमिटेडच्या सहाय्याने ही सुविधा सुरू करण्यात आली आहे.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी क्रेडिट-लिंक्ड सरकारी योजनांसाठीजन समर्थ पोर्टल नावाचे राष्ट्रीय पोर्टल सुरू केले. जन समर्थ पोर्टल हे लाभार्थ्यांना सावकारांशी जोडण्यासाठी सरकारी पत योजनांना जोडणारे एक-स्टॉप डिजिटल पोर्टल आहे. हे लोकांना सोप्या आणि सोप्या डिजिटल प्रक्रियेद्वारे योग्य सरकारी लाभ प्रदान करते.

Notes:
I-STEM 16 जानेवारी रोजी IISc. बेंगळुरू येथे समवेषा प्रकल्प सुरू करणार आहे ज्याचा उद्देश भारतातील संशोधन सहकार्याला चालना देणे आहे.
भारत सरकारच्या प्रधान वैज्ञानिक सल्लागार कार्यालयाचा एक उपक्रम I-STEM संशोधकांना संसाधनांशी जोडणारा “वन नेशन वन पोर्टल” संकल्पनेचे अनुसरण करतो.
हे विस्तारित वापरासाठी शुल्कासह विशिष्ट R&D सुविधा शोधणे आणि त्यात प्रवेश करणे सुलभ करते.
तज्ञांचे एक पॅनेल S&T चॅट रूमद्वारे वापरकर्त्यांना मदत करेल.
I-STEM वेब पोर्टलमध्ये डिजिटल कॅटलॉगचा समावेश आहे आणि आत्मनिर्भर भारतसाठी भारत सरकारच्या निर्देशांशी संरेखित करून उद्योग आव्हाने होस्ट करते.
पोर्टलचा आयपी तात्पुरत्या पेटंट अर्जासह संरक्षित आहे.

Notes:
सावित्रीबाई फुले आणि त्यांचे पती ज्योतिबा फुले यांना भारतातील महिला हक्क चळवळीचे प्रणेते मानले जाते. 1848 मध्ये त्यांनी महिलांसाठी देशातील पहिली शाळा स्थापन केली. त्यांनी महिला शिक्षण आणि सक्षमीकरण तसेच उपेक्षित समुदायांची मुक्ती यासारख्या कारणांना सक्षमीकरण केले.