Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. ‘कॅपिटल एम्प्लॉयर’ हा नवीन उपक्रम कोणत्या योजनेअंतर्गत आहे?
[A] दीनदयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना
[B] पंतप्रधान ग्राम सडक योजना
[C] राष्ट्रीय ग्राम स्वराज योजना
[D] मिशन अंत्योदय
Show Answer
Correct Answer: A [दीनदयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना]
Notes:
कॅपिटल एम्प्लॉयर इनिशिएटिव्ह ही दयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजना (DDU-GKY) अंतर्गत एक योजना आहे. हा ग्रामीण विकास मंत्रालय (MoRD) द्वारे वित्तपुरवठा केलेला देशव्यापी प्लेसमेंट-लिंक्ड कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम आहे. ‘कॅप्टिव्ह एम्प्लॉयर’ उपक्रम प्रशिक्षणोत्तर उमेदवारांना किमान सहा महिन्यांसाठी किमान 10,000 रुपयांच्या CTC सह नियुक्तीचे आश्वासन देतो.
12. VLA1553, ला रीयुनियन स्ट्रेनवर आधारित, कोणत्या रोगावरील लस आहे?
[A] COVID-19
[B] मलेरिया
[C] चिकुनगुनिया
[D] डेंग्यू
Show Answer
Correct Answer: C [ चिकुनगुनिया]
Notes:
VLA1553, पूर्व मध्य दक्षिण आफ्रिकेतील जीनोटाइप असलेल्या चिकनगुनियाच्या ला रियुनियन स्ट्रेनवर आधारित आहे.
तिसऱ्या टप्प्यातील क्लिनिकल चाचणीने हे दाखवून दिले आहे की जिवंत चिकनगुनिया लस उच्च पातळीचे संरक्षण प्रदान करते.
लसीने एकल प्रशासन मिळाल्यानंतर 28 दिवसांनी सहभागींमध्ये 98.9 टक्के इतका उच्च प्रतिसाद दर प्रदर्शित केला.
13. बातम्यांमध्ये पाहिलेला माउंट कुन कोणत्या राज्यात/केंद्रशासित प्रदेशात आहे?
[A] लडाख
[B] जम्मू आणि काश्मीर
[C] सिक्कीम
[D] आसाम
Show Answer
Correct Answer: A [ लडाख]
Notes:
माउंट कुन हे पश्चिम हिमालय पर्वतरांगेत लडाखमध्ये वसलेले आहे. हे 23,219 फूट उंचीसह मासिफचे दुसरे सर्वोच्च शिखर आहे. कारगिल विजय दिवसाच्या स्मरणार्थ, भारतीय लष्कराच्या डॅगर विभागातील गिर्यारोहकांच्या गटाने माउंट कुन शिखरावर यशस्वी चढाई करून, विक्रमी वेळेत 7,077 मीटर शिखर गाठून आणि श्रद्धांजली अर्पण करण्यासाठी योगासने करून विलक्षण कामगिरी केली.
14. कोणत्या संस्थेने ‘Scorching divide’ नावाचा अहवाल प्रसिद्ध केला: आरोग्य आणि उत्पन्नातील लिंग असमानता किती तीव्र उष्णतेने वाढवते?
[A] WHO
[B] FAO
[C] ऑक्सफॅम इंटरनॅशनल
[D] अर्श्त-रॉकफेलर फाउंडेशन
Show Answer
Correct Answer: D [ अर्श्त-रॉकफेलर फाउंडेशन]
Notes:
ज्वलंत विभाजन: आरोग्य आणि उत्पन्नातील लैंगिक असमानता किती तीव्र उष्णता वाढवते याचा अहवाल अलीकडेच Arsht-Rockefeller Foundation Resilience Center (Arsht-Rock) ने प्रसिद्ध केला आहे.
अहवालात असा इशारा देण्यात आला आहे की उष्ण वर्षांमध्ये, अति तापमानामुळे 2050 पर्यंत भारत, नायजेरिया आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये दरवर्षी अंदाजे 204,000 महिलांचा मृत्यू होऊ शकतो.
15. अमृत भारत स्टेशन योजना देशभरातील किती रेल्वे स्थानकांचा कायापालट करणार आहे?
[A] 309
[B] 1309
[C] 2309
[D] 5309
Show Answer
Correct Answer: B [1309]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी महत्त्वपूर्ण अमृत भारत स्टेशन योजनेचा भाग म्हणून देशभरातील ५०८ रेल्वे स्थानकांच्या पुनर्विकासासाठी पायाभरणी कार्यक्रमाचे अक्षरशः उद्घाटन केले.
अमृत भारत स्टेशन योजनेच्या शुभारंभाचे उद्दिष्ट देशभरातील 1,309 स्थानकांचे नूतनीकरण करण्याचे आहे.
16. सेमिकॉन इंडिया कॉन्फरन्स-2022 चे ठिकाण कोणते आहे?
[A] मुंबई
[B] नवी दिल्ली
[C] बेंगळुरू
[D] चेन्नई
Show Answer
Correct Answer: C [ बेंगळुरू]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी बेंगळुरू येथे सेमीकॉन इंडिया कॉन्फरन्स-2022 चे उद्घाटन केले. 2030 पर्यंत अर्धसंवाहकांचा वापर USD 110 अब्ज ओलांडण्याची अपेक्षा आहे आणि भारतामध्ये जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी स्टार्ट-अप इकोसिस्टम आहे. भारत सरकारने अलीकडेच प्रॉडक्शन लिंक्ड इन्सेंटिव्हज (PLI) योजना सुरू केल्या आहेत ज्या 14 प्रमुख क्षेत्रांमध्ये 26 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त प्रोत्साहन देतात.
17. सर्वोच्च न्यायालयाच्या नुकत्याच दिलेल्या ऐतिहासिक निकालानुसार, कोणत्या संस्थेची शिफारस केंद्र आणि राज्यासाठी बंधनकारक नाही?
[A] वस्तू आणि सेवा कर (GST) परिषद
[B] वित्त आयोग
[C] नीती आयोग
[D] आर्थिक स्थिरता आणि विकास परिषद
Show Answer
Correct Answer: A [ वस्तू आणि सेवा कर (GST) परिषद]
Notes:
वस्तू आणि सेवा कर (जीएसटी) परिषदेच्या शिफारशी केंद्र आणि राज्यांवर बंधनकारक नाहीत, असा ऐतिहासिक निकाल सर्वोच्च न्यायालयाने दिला. सर्वोच्च न्यायालयाने एका सागरी मालवाहतुकीच्या प्रकरणात एकात्मिक GST (IGST) आकारणी रद्द केली आणि शिफारशींना केवळ प्रेरक मूल्य आहे असा निर्णय दिला. त्यात म्हटले आहे की जीएसटीवर कायदा करण्यासाठी संसद आणि राज्य विधानमंडळांना समान अधिकार आहेत आणि परिषदेने सामंजस्याने काम केले पाहिजे.
18. ग्लिश्रोपस मेघालयनस, ज्याचा नुकताच मेघालयात शोध लागला, तो कोणत्या प्रजातीचा आहे?
[A] साप
[B] कासव
[C] वटवाघूळ
[D] कोळी
Show Answer
Correct Answer: C [ वटवाघूळ]
Notes:
शास्त्रज्ञांच्या पथकाने मेघालयातील बांबूच्या जंगलातून बांबूमध्ये राहणाऱ्या बॅटची नवीन प्रजाती शोधून काढली आहे. मेघालय राज्याला 50 वर्षे पूर्ण झाल्यामुळे त्याचे नावग्लिसक्रोपस मेघालयनस असे ठेवण्यात आले आहे. या शोधामुळे, भारतातील एकूण वटवाघुळांच्या प्रजातींची संख्या १३१ झाली असून मेघालयात ६७ प्रजातींसह वटवाघळांची सर्वाधिक विविधता आहे.
19. शास्त्रज्ञांनी परजीवी मेंदूतील कृमीच्या प्रसाराविषयी चेतावणी जारी केली आहे- ‘रॅट लंगवर्म’ कोणत्या देशात?
[A] भारत
[B] चीन
[C] संयुक्त राज्य
[D] इंडोनेशिया
Show Answer
Correct Answer: C [ संयुक्त राज्य]
Notes:
शास्त्रज्ञांनी आग्नेय युनायटेड स्टेट्समध्ये ‘रॅट लंगवर्म’ (अँजिओस्ट्रॉन्गिलस कॅन्टोनेन्सिस) नावाच्या परजीवी मेंदूतील कृमीच्या प्रसाराविषयी चेतावणी जारी केली आहे. हा आक्रमक परजीवी ताजे उत्पादन आणि एस्कार्गॉट्ससह दूषित अन्न खाल्ल्याने संकुचित होऊ शकतो.
20. कोणत्या देशाने ‘अॅडव्हांटेज स्वीट’ क्रूड टँकर जहाज जप्त केले?
[A] संयुक्त राज्य
[B] इराण
[C] इस्रायल
[D] रशिया
Show Answer
Correct Answer: B [ इराण]
Notes:
ओमानच्या आखातात पकडण्यात आलेल्या ‘अॅडव्हांटेज स्वीट’ या जहाजावरील २३ भारतीय खलाशांना इराणमधून सुरक्षितपणे भारतात परतवण्यात आले आहे.
इराणच्या नौदलाने या वर्षी 28 एप्रिल रोजी ओमानच्या आखातात 24 भारतीय क्रू मेंबर्ससह मार्शल बेटांचा ध्वज असलेला तेल टँकर जप्त केला.