Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
महाराणा प्रताप लोक मध्य प्रदेश सरकार बांधणार आहे. भोपाळमध्ये ‘वीर शिरोमणी महाराणा प्रताप लोक’ बांधण्यात येणार आहे. मेवाडचे राजपूत राजा महाराणा प्रताप यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ ते उभारले जाणार आहे.
मुख्यमंत्र्यांनी महाराणा प्रताप यांच्या जयंतीनिमित्त राज्यात सुट्टी जाहीर केली.

Notes:
नवी दिल्ली येथील इंडिया इंटरनॅशनल सेंटर (IIC) च्या हीरक महोत्सवी सोहळ्यात राष्ट्रपती राम नाथ कोविंद सहभागी झाले होते. विचारांच्या देवाणघेवाणीसाठी हे एक आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठ आहे, ज्याची कल्पना सुरुवातीला जॉन डी रॉकफेलर III यांनी भारताचे तत्कालीन उपराष्ट्रपती डॉ. एस राधाकृष्णन यांना मांडली होती. याची स्थापना 1958 साली झाली. जम्मू-काश्मीरचे माजी राज्यपाल एन.एन. वोहरा सध्या IIC चे अध्यक्ष आहेत.

Notes:
भारताचा कर्णधार रोहित शर्मा आणि वेगवान गोलंदाज जसप्रीत बुमराह यांना विस्डेनने वर्षातील त्यांच्या पाच क्रिकेटपटूंपैकी दोन म्हणून गौरवले आहे. न्यूझीलंडचा सलामीवीर डेव्हन कॉनवे, इंग्लंडचा वेगवान गोलंदाज ऑली रॉबिन्सन आणि दक्षिण आफ्रिकेची महिला कर्णधार डेन व्हॅन निकेर्क यांच्यासोबत त्यांची नावे आहेत. इंग्लंडचा कर्णधार जो रूटला विस्डेन क्रिकेटर्स अल्मानॅकच्या 2022 आवृत्तीमध्ये जगातील आघाडीचा क्रिकेटर म्हणून निवडण्यात आले.

Notes:
सीमांकन आयोग, ज्याने जम्मू आणि काश्मीरचा निवडणूक नकाशा पुन्हा तयार केला, त्याचे नेतृत्व सर्वोच्च न्यायालयाच्या निवृत्त न्यायाधीश न्यायमूर्ती रंजना प्रकाश देसाई यांनी केले. मुख्य निवडणूक आयुक्त सुशील चंद्र आणि राज्य निवडणूक आयुक्त के के शर्मा हे त्याचे पदसिद्ध सदस्य आहेत. सीमांकन आयोगाने आपला अंतिम अहवाल जारी केला, ज्यामध्ये काश्मीरसाठी 47 आणि जम्मूसाठी 43 जागा नियुक्त केल्या आहेत. पाच संसदीय मतदारसंघ असतील, प्रत्येकात 18 विधानसभा जागा असतील तर 9 जागा अनुसूचित जमातीसाठी (एसटी) राखीव असतील. काश्मिरी स्थलांतरित आणि पाकव्याप्त काश्मीरमधील विस्थापितांसाठी विधानसभेत अतिरिक्त जागांची शिफारस करण्यात आली होती.

Notes:
ग्रेट बॅरियर रीफ ही जगातील सर्वात मोठी कोरल रीफ प्रणाली आहे, जी ऑस्ट्रेलियाच्या क्वीन्सलँड मुख्य भूमीच्या पूर्व किनार्‍याजवळ आहे. शास्त्रज्ञांनी असे उघड केले आहे की भूगर्भातील पाण्याच्या स्त्रोतांद्वारे महत्त्वपूर्ण प्रदूषण रीफमध्ये प्रवेश करत आहे. नदीच्या पाणलोटातून होणारे प्रदूषण कमी करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या धोरणकर्त्यांसाठी या शोधाचा महत्त्वपूर्ण परिणाम होतो.

Notes:
20,000 वर्षांपूर्वी झालेल्या सिग्नस लूपमधील तारकीय घटनेचा अभ्यास करण्यासाठी NASA ने एक नवीन ध्वनी रॉकेट लाँच केले, जे एक सुपरनोव्हा अवशेष आहे. सिग्नस पृथ्वीपासून सुमारे 2,600 प्रकाशवर्षे दूर आहे.
इंटिग्रल फील्ड अल्ट्राव्हायोलेट स्पेक्ट्रोस्कोप एक्सपेरिमेंट (INFUSE) नावाच्या दणदणीत रॉकेट मिशनचे न्यू मेक्सिकोमध्ये प्रक्षेपण करण्यात आले.
INFUSE मिशनने 240 किमी उंचीवरून काही मिनिटांसाठी अवशेषांची माहिती गोळा करणे अपेक्षित आहे.

Notes:
तांदळाची वाढती महागाई 10% पर्यंत पोहोचत असताना सरकारने सार्वजनिक वितरण वाहिन्यांद्वारे ‘भारत’ ब्रँड अंतर्गत तांदूळ 25 रुपये प्रति किलो दराने विकण्याचा निर्णय घेतला आहे.
हा पुरवठा वाढवण्याचा आणि मुख्य अन्नधान्य अधिक परवडणारा बनवण्याचा प्रयत्न आहे कारण अन्नधान्याच्या उच्च किंमतीमुळे अन्नधान्य महागाई वाढते. किमती स्थिर ठेवण्यासाठी सरकार आधीच भारत ब्रँड अंतर्गत आटा आणि डाळींची विक्री करते.

Notes:
पर्यटन मंत्रालयाने छत्रपती संभाजीनगर येथील अजिंठा आणि एलोरा लेणी आपल्या स्वदेश दर्शन योजनेत समाविष्ट केली आहेत. महाराष्ट्रात स्थित अजिंठा आणि एलोरा लेणी या युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांमध्ये 29 अजिंठा आणि 34 एलोरा लेणी आहेत. ज्यामध्ये 2रे शतक ते 11व्या शतकापर्यंतच्या प्राचीन दगडी चमत्कारांचे प्रदर्शन आहे.
अजिंठा लेणी प्रामुख्याने बौद्ध लेणी म्हणून प्रसिद्द आहेत.
एलोरा लेणी हिंदू, जैन आणि बौद्ध संरचनांचे मिश्रण प्रदर्शित करते.
एलोरा येथील कैलास मंदिर (एक मोनोलिथिक कोरीव काम) करण्यासाठी 18 वर्षे लागली.
अजिंठा आणि एलोरा लेणी युनेस्को साइट म्हणून नियुक्त केले गेले आहे.

Notes:
भारतीय उष्णकटिबंधीय हवामानशास्त्र संस्था [Indian Institute of Tropical Meteorology] भारताचे पृथ्वी प्रणाली मॉडेल एक Open Source सॉफ्टवेअर वातावरण, महासागर, जमीन, बर्फ आणि जैवमंडल परस्परसंवाद विलीन करणारी अग्रणी आहे.
हे हवामान बदलाच्या अचूक अंदाजासाठी संख्यात्मक हवामान अंदाज आणि डेटा एकत्रीकरण वापरते.
सेंटर फॉर क्लायमेट चेंज रिसर्चसोबत सहकार्य करून पृथ्वी प्रणाली मॉडेल या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट हवामान अंदाज वाढवणे, दीर्घकालीन अभ्यासांना समर्थन देणे आणि परिणामांचा अंदाज लावणे हे आहे.
मॉन्सून कन्व्हेक्शन, क्लाउड्स आणि क्लायमेट चेंज योजनेंतर्गत ₹192.28 कोटी निधीसह हे पृथ्वी प्रणाली मॉडेल 2025 पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे.

Notes:
छत्रपती संभाजीनगर येथे 10 फेब्रुवारी रोजी पहिले शिक्षक साहित्य संमेलन पार पडले आहे.
या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष कवी डॉ. हबीब भंडारे, संमेलनाचे उद्घाटन जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी विकास मीना यांच्या हस्ते झाले.
शिक्षकांच्या साहित्य प्रतिभेला तसेच शिक्षकांच्या कलेला वाव मिळावा तसेच शिक्षकांना व्यासपीठ मिळावे या उद्देशाने हे शिक्षक साहित्य संमेलन आयोजित करण्यात आले आहे.
विद्यार्थ्यांच्या भाषा, कला विकासात तसेच त्यांच्या सर्वांगीण विकासात शिक्षकांचे योगदान फार मोलाचे आहे. याच शिक्षकांच्या साहित्य प्रतिभेला वाव मिळावा असा या संमेलनाचा हेतू आहे.