Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
‘भारताचा आकस्मिक निधी’ हा भारताच्या राष्ट्रपतींच्या वतीने वित्त मंत्रालयाच्या आर्थिक व्यवहार विभागाकडे असतो. हे कार्यकारी कृतीद्वारे ऑपरेट केले जाऊ शकते आणि आपत्ती आणि संबंधित अनपेक्षित खर्चादरम्यान वापरले जाऊ शकते. अलीकडेच, सरकारने आकस्मिक निधीसाठी खर्चाच्या नियमांमध्ये बदल केले आहेत, ज्यामुळे एकूण निधीपैकी 40 टक्के रक्कम खर्च सचिवांच्या विल्हेवाटीवर ठेवण्याची परवानगी दिली आहे.

Notes:
केरळ आणि तामिळनाडूनंतर, कर्नाटक उच्च न्यायालयाने राज्याच्या ऑनलाइन जुगारावरील बंदी रद्द केली आहे आणि ते राज्यघटनेनुसार अत्यंत विषारी असल्याचे घोषित केले आहे. न्यायालयाने कर्नाटक पोलीस कायदा, 1963 मधील महत्त्वाच्या सुधारणा रद्द केल्या, ज्या राज्यात सर्व प्रकारच्या जुगारावर बंदी घालण्यासाठी गेल्या वर्षी आणल्या गेल्या होत्या. न्यायालयाने म्हटले आहे की राज्यघटनेतील तरतुदींनुसार बेटिंग आणि जुगाराचे नियमन करण्यासाठी राज्य कायदा आणू शकते.

Notes:
“पसुवुला पांडुगा” (कॅटल फेस्टिव्हल) हा चित्तूर, आंध्र प्रदेश येथे आयोजित केलेला एक प्रसिद्ध कार्यक्रम आहे. नवीन वर्षापासून उगादी (तेलुगु नववर्ष) पर्यंत हजारो गावकरी संपूर्ण प्रदेशातील 20 हून अधिक गावांमध्ये “पसुवुला पांडुगा” मध्ये भाग घेतात. याला मैलारा पांडुगा म्हणूनही ओळखले जाते, जेथे बैलाला बॅचमध्ये सेट ट्रॅकमध्ये सोडले जाते. हे धावण्याच्या शर्यतीसारखेच आहे आणि त्यांच्या कामगिरीवर आधारित बक्षिसे दिली जातील. हे तमिळनाडूच्या जल्लीकट्टू उत्सवासारखे नाही.

Notes:
इन्शुरन्स रेग्युलेटरी अँड डेव्हलपमेंट ऑथॉरिटी (IRDAI) ने जामीन विमा बाजाराचा विस्तार करण्यासाठी जामीन रोख्यांसाठी नियम शिथिल केले आहेत.
जामीन बाँड हा एक प्रकारचा विमा पॉलिसी आहे जो व्यवहार किंवा करारामध्ये गुंतलेल्या पक्षाला कराराचा भंग किंवा इतर प्रकारच्या गैर-कार्यक्षमतेमुळे होणाऱ्या संभाव्य आर्थिक नुकसानापासून संरक्षण करतो.

Notes:
आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री वायएस जगन मोहन रेड्डी यांनी राज्यातील 13 नवीन जिल्ह्यांचे डिजिटली उद्घाटन केले, एकूण संख्या 26 झाली. सर्व नवीन जिल्हे 4 एप्रिलपासून लागू झाले आहेत. राज्य सरकारने AP जिल्हा निर्मिती कायदा, कलम 3(5)  13 नवीन जिल्हे तयार करण्यासाठी अधिकृत राजपत्र अधिसूचना जारी केली.

Notes:
विमान अपघातात वाचल्यानंतर कोलंबियाच्या अॅमेझॉन रेनफॉरेस्टमध्ये एका महिन्याहून अधिक काळ बेपत्ता झालेल्या हुइटोटो देशी गटातील चार स्थानिक मुले त्यांच्या नातेवाईकांशी पुन्हा भेटली आहेत.
160 सैनिक आणि 70 स्थानिक लोकांचा समावेश असलेल्या मोठ्या शोध आणि बचाव मोहिमेनंतर मुलांना शोधण्यात आले ज्यांना जंगलाची माहिती होती.

Notes:
OpenAI CEO सॅम ऑल्टमन यांच्या नेतृत्वाखालील ‘वर्ल्डकॉइन प्रोजेक्ट’ला जगभरात मान्यता मिळाली आहे कारण जगभरातील व्यक्ती डिजिटल ओळख आणि मोफत क्रिप्टोकरन्सी मिळवण्याच्या बदल्यात डोळ्यांच्या स्कॅनमध्ये सहभागी होतात.
यामुळे गोपनीयतेची चिंता निर्माण होत आहे.
“Orb” नावाचे उपकरण वापरून, ‘Orb ऑपरेटर’ म्हणून ओळखले जाणारे Worldcoin स्वयंसेवक एखाद्या व्यक्तीचा बायोमेट्रिक डेटा संकलित करण्यासाठी त्याच्या बुबुळाचा नमुना स्कॅन करतात आणि त्यांना वर्ल्ड अॅपद्वारे वर्ल्ड आयडी मिळविण्यात मदत करतात.

Notes:
सिक्युरिटीज अँड एक्स्चेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) ने IPO बंद झाल्यानंतर शेअर्सच्या सूचिबद्ध होण्याची वेळ सहा दिवसांवरून तीन दिवसांवर आणली आहे.
हा बदल, 1 सप्टेंबरपासून ऐच्छिक आणि 1 डिसेंबरनंतर अनिवार्य, जलद भांडवल प्रवेश आणि पूर्वीची गुंतवणूक तरलता प्रदान करून जारीकर्ते आणि गुंतवणूकदार दोघांनाही लाभ देण्याचा हेतू आहे.

Notes:
इंटरनॅशनल ऑर्गनायझेशन फॉर मायग्रेशन (IOM) ने म्हटले आहे की अफगाणिस्तानमधील 79 टक्के लोकांना पिणे, स्वयंपाक करणे, आंघोळ करणे आणि धुणे यासारख्या आवश्यक गरजांसाठी पुरेसा पाणी उपलब्ध नाही.
अफगाणिस्तानातील पाण्याचे संकट विविध आव्हाने, विशेषत: 30 वर्षांतील सर्वात गंभीर दुष्काळ, तीव्र होत चाललेली आर्थिक उलथापालथ आणि चाळीस वर्षांच्या युद्धाचे चिरस्थायी परिणाम यामुळे आणखी वाढले आहे.

Notes:
दक्षिण-दक्षिण सहकार्यासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस दरवर्षी 12 सप्टेंबर रोजी साजरा केला जातो. या वर्षी, थीम ‘एकता, समानता आणि भागीदारी: SDGs साध्य करण्यासाठी दक्षिण-दक्षिण सहकार्य अनलॉक करणे’ आहे. दक्षिण-दक्षिण सहकार्य हे दक्षिणेकडील लोक आणि देशांमधील एकतेचे प्रकटीकरण आहे जे त्यांचे राष्ट्रीय कल्याण, त्यांचे राष्ट्रीय आणि सामूहिक स्वावलंबन आणि विकास उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी योगदान देते.