Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
दक्षिण आशियामध्ये वितरीत केलेल्या भारतीय तारा कासव (जिओचेलोन एलिगन्स) वरील अलीकडील अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की अवैध व्यापारामुळे प्रजातींच्या जनुकीय विविधतेवर तसेच निवासस्थानावर परिणाम झाला आहे. अभ्यासामागील संशोधकांनी अवैज्ञानिक लिप्यंतरणांवर देखील चिंता व्यक्त केली आहे ज्यामुळे विविध लोकसंख्येमध्ये अनुवांशिक मिश्रण झाले आहे, ज्यामुळे अनुवांशिक स्तरावर उपलब्ध लोकसंख्येचे विभाजन करण्यात आव्हान निर्माण झाले आहे. अभ्यासाचे तपशील नुकतेच पीअर रिव्ह्यू केलेल्या आंतरराष्ट्रीय जर्नलमध्ये प्रकाशित झाले आहेत.

Notes:
सौदी अरेबिया शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन (SCO) मध्ये संवाद भागीदार म्हणून सामील होण्यास सहमत आहे.
अमेरिकेच्या सुरक्षेची चिंता असूनही सौदी अरेबियाने चीनसोबत दीर्घकालीन भागीदारी केली आहे.
शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन (SCO) मध्ये राज्याला संवाद भागीदाराचा दर्जा देण्याबाबत देशाने एक ज्ञापन मंजूर केले आहे.

Notes:
मायक्रो-ब्लॉगिंग प्लॅटफॉर्म ट्विटरने ‘जागरुकव्होटर’ मोहीम सुरू केली, ज्याचा उद्देश नागरिकांना मतदान करण्यापूर्वी योग्य ज्ञान देऊन सक्षम करणे आहे. उपक्रमांच्या मालिकेचा उद्देश मतदारांसोबत व्यासपीठावरील सहभाग वाढवणे हा आहे. यामध्ये #AssemblyElections2022 च्या आसपासच्या संभाषणाला समर्थन देण्यासाठी सूचना आणि स्मरणपत्रासह सानुकूलित इमोजी लॉन्च करणे समाविष्ट आहे.

Notes:
माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने आपल्या अधिकार्‍यांकडून सर्वोच्च गुप्त किंवा गुप्त दस्तऐवज इंटरनेटवर शेअर करण्यास मनाई केली आहे. अधिका-यांना कार्यालयात Amazon’s Echo, Apple चे HomePod आणि Google Home सारखी डिजिटल सहाय्यक उपकरणे वापरू नका आणि स्मार्टफोन किंवा घड्याळांमध्ये अलेक्सा आणि सिरीसह डिजिटल सहाय्यक बंद करण्यास सांगण्यात आले आहे. अशा पद्धती विभागीय सुरक्षा सूचना आणि राष्ट्रीय माहिती सुरक्षा धोरण मार्गदर्शक तत्त्वांचे उल्लंघन करतात.

Notes:
‘जायंट मेट्रोवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप (GMRT)’ ही तीस पूर्णपणे स्टीअरेबल पॅराबॉलिक रेडिओ दुर्बिणींचा एक अॅरे आहे. हे महाराष्ट्रातील खोडद येथे पुण्याजवळ आहे. पुण्यातील नॅशनल सेंटर ऑफ रेडिओ अॅस्ट्रोफिजिक्स (NCRA-TIFR) आणि कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, सांताक्रूझ येथील खगोलशास्त्रज्ञांनी GMRT चा वापर वेगवान रेडिओ बर्स्ट (FRB) च्या होस्ट आकाशगंगेतून अणू हायड्रोजन वायूचे वितरण मॅप करण्यासाठी केला आहे.

Notes:
सेंटर फॉर नॅनो अँड सॉफ्ट मॅटर सायन्सेस (CeNS) च्या भारतीय शास्त्रज्ञांनी यूरियाच्या इलेक्ट्रो-ऑक्सिडेशनपासून हायड्रोजन तयार करण्यासाठी निकेल ऑक्साइड (NiOx) आधारित प्रणाली विकसित केली आहे. युरियाच्या इलेक्ट्रोलिसिसच्या मदतीने ऊर्जा-कार्यक्षम आणि कमी खर्चात हायड्रोजन उत्पादनासाठी ही एक इलेक्ट्रो-कॅटलिस्ट प्रणाली आहे. CENS ही विज्ञान & तंत्रज्ञान विभागाची स्वायत्त संस्था आहे.

Notes:
‘भारत भाग्य विधाता’ हा दहा दिवसांचा मेगा लाल किल्ला महोत्सव नुकताच नवी दिल्लीतील लाल किल्ल्यावर सुरू झाला. केंद्रीय महिला आणि बालविकास मंत्री स्मृती इराणी यांच्या हस्ते महोत्सवाचे उद्घाटन झाले. सांस्कृतिक मंत्रालयाकडून आझादी का अमृत महोत्सवाचा एक भाग म्हणून लाल किल्ला मेगा फेस्टिव्हलचे आयोजन करण्यात आले आहे. लाल किल्ला उत्सव हा देशाचा वारसा आणि भारताच्या प्रत्येक भागातील संस्कृतीचे स्मरण करण्यासाठी आहे.

Notes:
सागरी बर्फ हे गोठलेले समुद्री पाणी आहे जे समुद्राच्या पृष्ठभागावर तरंगते.
उन्हाळ्यात ते वितळण्याची प्रक्रिया पार पाडते आणि नंतर हिवाळ्यात पुन्हा गोठते.
हे प्रत्येक गोलार्धाच्या हिवाळ्यात आर्क्टिक आणि अंटार्क्टिक दोन्हीमध्ये तयार होते.
एका नवीन अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की आर्क्टिक 2030 पर्यंत उन्हाळ्यात समुद्र बर्फमुक्त होऊ शकेल.

Notes:
गृह मंत्रालयाने “राज्यांमध्ये अग्निशमन सेवांच्या विस्तार आणि आधुनिकीकरणासाठी योजना” सुरू केली आहे ज्याचे एकूण बजेट रु. 5,000 कोटी रु. कायदेशीर आणि पायाभूत सुविधांशी संबंधित सुधारणांच्या अंमलबजावणीवर आधारित राज्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी एकूण अर्थसंकल्पातून 500 कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे.

Notes:
चीनच्या सायबरस्पेस वॉचडॉगने मुलांद्वारे स्मार्टफोनचा वापर दिवसातून दोन तासांपेक्षा जास्त मर्यादित ठेवण्याची योजना प्रस्तावित केली आहे आणि सर्व तंत्रज्ञान कंपन्यांनी निर्बंध सक्षम करण्यासाठी ‘मायनर मोड’ सादर करणे आवश्यक आहे.
“मोबाईल इंटरनेटच्या मायनर मोडच्या निर्मितीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे” हा मसुदा सार्वजनिक टिप्पण्यांसाठी खुला आहे.
चीन स्मार्टफोनच्या वापरासाठी जगातील काही सर्वात कठोर नियम लागू करणार आहे.