Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
प्रायोगिक प्रगत सुपरकंडक्टिंग टोकामाक (EAST) फ्यूजन एनर्जी रिअॅक्टर हेफेई, चीन येथे आहे.
अणुभट्टीने 403 सेकंदांपर्यंत प्लाझ्मा टिकवून ठेवणारा कृत्रिम सूर्य तयार करून नवा विक्रम प्रस्थापित केला आहे.
याने 2017 चा 101 सेकंदाचा विक्रम मोडला.

Notes:
बॉर्डर रोड ऑर्गनायझेशन (बीआरओ) ने हाती घेतलेल्या लिपुलेख बांधकामाचा पंतप्रधानांनी उल्लेख केल्यानंतर, नेपाळच्या विरोधकांनी दावा केला आहे की नेपाळने आपल्या नकाशात समाविष्ट केलेल्या भागात भारत सरकार बांधकाम उपक्रम राबवत आहे. भारतीय दूतावासाने सांगितले की नेपाळच्या सीमेवर भारताची भूमिका सर्वज्ञात, सातत्यपूर्ण आणि अस्पष्ट आहे. उत्तराखंडमधील पिथौरागढ जिल्ह्यातील लिम्पियाधुरा, कालापानी आणि लिपुलेख या भागांवर नेपाळ दावा करत आहे.

Notes:
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद (ICMR) आणि ऑक्सफर्ड विद्यापीठ, UK यांच्यात स्वाक्षरी केलेल्या सामंजस्य कराराला मंजुरी दिली. ICMR आणि Deutsche Forschungsgemeinschaft eV (DFG), जर्मनी आणि ICMR आणि राष्ट्रीय ऍलर्जी आणि संसर्गजन्य रोग संस्था (NIAID) यांच्यातील सामंजस्य करारालाही मान्यता देण्यात आली.

Notes:
कायसनूर फॉरेस्ट डिसीज (KFD) हा एक विषाणूजन्य संसर्ग आहे जो हेमाफिसालिस स्पिनिगेरा नावाच्या टिक द्वारे पसरतो. कर्नाटकातील जंगले पूर्ववत करून या रोगाचा प्रादुर्भाव रोखला जाऊ शकतो.
हा आजार, ज्याचे नाव पश्चिम घाटातील कायसनूर जंगलात आहे, जिथे तो उद्भवला आहे, तो हेमाफिसालिस स्पिनिगेरा या टिक द्वारे होणारा रक्तस्रावी ताप आहे.
यात मृत्यूचे प्रमाण ३ ते ५ टक्के आहे.

Notes:
ताज्या अहवालात आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने (IMF) प्रधानमंत्री गरीब कल्याण योजनेचे कौतुक केले आहे. या कार्यक्रमाने गरिबांना विमा उपलब्ध करून दिला आणि देशातील अत्यंत गरिबीचे प्रमाण वाढण्यापासून रोखले. कोणत्याही अन्न अनुदानाशिवाय, महामारीमध्ये अत्यंत गरिबी 1.05 टक्क्यांनी वाढली असती.

Notes:
धुबरी बंदर हे आसाममधील प्रमुख नदी बंदर आहे. केंद्रीय बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग आणि सर्बानंद सोनोवाल यांनी अलीकडेच या बंदरातील पायाभूत सुविधांच्या सुधारणांची घोषणा केली आहे.
भूतान आणि बांगलादेशातील भागधारकांना फायदा व्हावा या उद्देशाने नवीन गोदाम आणि रस्त्याच्या बांधकामासह धुबरी बंदरावर आधुनिक एकात्मिक कार्यालय संकुल विकसित करण्याची योजना जाहीर करण्यात आली.

Notes:
नॅशनल बँक फॉर फायनान्सिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर अँड डेव्हलपमेंट (NaBFID) ने 7.43 टक्के कूपन दराने 10 वर्षांच्या कालावधीचे सूचीबद्ध बॉण्ड्स प्रथमच जारी करून ₹10,000 कोटी उभारले आहेत.
डेव्हलपमेंट फायनान्स संस्थेचे इन्फ्रास्ट्रक्चर बॉण्ड्स ₹5,000 कोटींच्या बेस इश्यूच्या तुलनेत अंदाजे 4.7 पटीने ओव्हरसबस्क्राइब झाले.
ऑल इंडिया फायनान्शियल इन्स्टिट्यूशन (AIFI) द्वारे जारी केलेले हे सर्वात मोठे कर्ज आहे.

Notes:
नवी दिल्ली येथे नुकतेच ‘मूव्हिंग मेन्टल हेल्थ बियॉन्ड इन्स्टिट्यूशन्स’ या विषयावरील राष्ट्रीय परिषदेचे उद्घाटन झाले.
कॉन्फरन्सचा मुख्य उद्देश मानसिक आरोग्य सेवा कायदा, 2017 च्या अंमलबजावणीदरम्यान येणाऱ्या अडचणी दूर करणे आणि मानसिक आरोग्यविषयक समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी भविष्यातील पावले उचलण्याबाबत विचारपूर्वक चर्चा करणे हा आहे.

Notes:
मद्रास हायकोर्टाने मातृ निसर्गाला जिवंत व्यक्तीचे सर्व संबंधित अधिकार, कर्तव्ये आणि दायित्वे असलेले जिवंत प्राणी म्हणून घोषित करण्यासाठी “पॅरन्स पॅट्रिए अधिकार क्षेत्र” लागू केले आहे. वनजमीन म्हणून वर्गीकृत सरकारी जमिनीसाठी कथितपणे जमीन करार मंजूर केल्याबद्दल त्याच्याविरुद्धची कार्यवाही रद्द करण्याची मागणी करणाऱ्या अधिकाऱ्याच्या याचिकेला उत्तर देताना हा आदेश देण्यात आला. न्यायालयाने म्हटले आहे की, निसर्गाचा अंदाधुंद विनाश वनस्पती आणि प्राण्यांचे अस्तित्व धोक्यात येईल.

Notes:
संतूर वादक भजन सोपोरी, ज्यांनासंतूरचे संत आणितारांचा राजा असेही संबोधले जाते, त्यांचे वयाच्या ७३ व्या वर्षी नुकतेच निधन झाले. 1992 मध्ये पुरस्कार आणि जम्मू आणि काश्मीर राज्य जीवनगौरव पुरस्कार या ज्येष्ठ संगीतकाराला त्यांच्या कारकिर्दीत २००४ मध्ये पद्मश्री, संगीत नाटक अकादमीसह अनेक पुरस्कार मिळाले.