Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाचे (JNU) कुलगुरू ममिदला जगदेश कुमार यांची विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या (UGC) अध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. शिक्षण मंत्रालयाने सांगितले की ही नियुक्ती पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी किंवा तो 65 वर्षांचा होईपर्यंत, यापैकी जे आधी असेल. राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणानुसार, उच्च शिक्षण आयोग UGC आणि AICTE सारख्या नियामक संस्थांचा समावेश करेल.

Notes:
भारत दरवर्षी १२ फेब्रुवारीला राष्ट्रीय उत्पादकता दिवस साजरा करतो. राष्ट्रीय उत्पादकता परिषद (NPC) या विशेष दिवसाचे आयोजन करते. NPC ही वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाच्या अंतर्गत 1958 मध्ये स्थापन झालेली स्वायत्त संस्था आहे. राष्ट्रीय उत्पादकता परिषद 12 ते 18 फेब्रुवारी रोजी “उत्पादकतेद्वारे आत्मनिर्भरता” या थीम अंतर्गत देशभरात उत्पादकता सप्ताह साजरा करते.

Notes:
2030 पर्यंत देशाला ‘ग्लोबल हब फॉर ग्रीन शिप’ इमारत बनवण्यासाठी भारत सरकारने ग्रीन टग ट्रांझिशन प्रोग्राम सुरू केला.
ग्रीन पोर्टमध्ये भारताचे पहिले नॅशनल सेंटर ऑफ एक्सलन्स & गुरुग्राम, हरियाणा मध्ये शिपिंग (NCoEGPS).
या उपक्रमाचा एक भाग म्हणून जवाहरलाल नेहरू बंदर, VO चिदंबरनार बंदर, पारादीप बंदर आणि दीनदयाल पोर्ट, कांडला, प्रत्येकी दोन टग खरेदी करणार आहेत.

Notes:
केरळ केडरचे 1989 च्या बॅचचे IPS अधिकारी नितीन अग्रवाल यांची सीमा सुरक्षा दल (BSF) चे नवीन महासंचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
अग्रवाल यांनी पंकज कुमार सिंग यांची जागा घेतली, जे 31 डिसेंबर रोजी निवृत्त झाले. केंद्रीय राखीव पोलीस दलाचे डीजी सुजॉय लाल थाओसेन यांनी सिंह यांच्या निवृत्तीनंतर अतिरिक्त क्षमतेने बीएसएफचे नेतृत्व केले.

Notes:
केंद्र सरकारने सांगितले की, सामाजिक न्याय मंत्रालयाने सादर केलेल्या आकडेवारीनुसार, गेल्या पाच वर्षांत भारतात हाताने सफाई केल्यामुळे एकही मृत्यू झालेला नाही.
गटारे आणि सेप्टिक टाक्या साफ करताना 330 लोक मरण पावले आहेत.
सामाजिक न्याय मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की भारतात हाताने मैला साफ करणे यापुढे प्रचलित आहे; तमिळनाडू, छत्तीसगड, बिहार ही राज्ये ज्यात सर्व जिल्हे मुक्त स्थितीचा अहवाल देतात.

Notes:
चीनच्या सायबरस्पेस वॉचडॉगने मुलांद्वारे स्मार्टफोनचा वापर दिवसातून दोन तासांपेक्षा जास्त मर्यादित ठेवण्याची योजना प्रस्तावित केली आहे आणि सर्व तंत्रज्ञान कंपन्यांनी निर्बंध सक्षम करण्यासाठी ‘मायनर मोड’ सादर करणे आवश्यक आहे.
“मोबाईल इंटरनेटच्या मायनर मोडच्या निर्मितीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे” हा मसुदा सार्वजनिक टिप्पण्यांसाठी खुला आहे.
चीन स्मार्टफोनच्या वापरासाठी जगातील काही सर्वात कठोर नियम लागू करणार आहे.

Notes:
राजस्थान हे भारतातील पहिले राज्य बनले आहे ज्याने 10 GW ची एकत्रित मोठ्या प्रमाणात सौर प्रतिष्ठापना केली. देशातील ४९,३४६ मेगावॅट सौरऊर्जा क्षमतेपैकी १०,५०६ मेगावॅट राज्यात आहे. राज्याच्या एकूण क्षमतेपैकी ९,५४२ मेगावॅट ग्राउंड-माउंटेड आहे, ६६८ मेगावॅट रुफटॉप आहे आणि २९६ मेगावॅट ऑफ-ग्रीड क्षेत्रात विकसित करण्यात आली आहे. छतावरील सौर क्षमतेचे केंद्र म्हणूनही ते उदयास येत आहे. राज्याने “इन्व्हेस्ट राजस्थान” मोहिमेदरम्यान ऊर्जा क्षेत्रातील अनेक सामंजस्य करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत.

Notes:
NASA च्या गोडार्ड इन्स्टिट्यूट फॉर स्पेस स्टडीज (GISS) मधील वरिष्ठ संशोधन शास्त्रज्ञ सिंथिया रोसेन्झवेग यांना वर्ल्ड फूड प्राइज फाउंडेशनकडून 2022 चा जागतिक अन्न पुरस्कार मिळाला आहे. जागतिक अन्न पुरस्कार हा एक प्रतिष्ठित पुरस्कार आहे ज्याची संकल्पना अन्न आणि कृषीसाठी नोबेल पारितोषिक म्हणून केली जाते. हवामान आणि अन्न प्रणाली यांच्यातील संबंध समजून घेण्यासाठी आणि भविष्यात ते कसे बदलतील याचा अंदाज लावण्यासाठी तिच्या संशोधनासाठी रोसेनझ्वेगची या पुरस्कारासाठी निवड करण्यात आली.

Notes:
इंग्लंडने नेदरलँड्सविरुद्ध 498 धावांची जागतिक विक्रमी एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय धावसंख्या उभारली आणि अॅमस्टेलवीनमध्ये 232 धावांनी सामना जिंकला. इंग्लंड संघाने 2018 मध्ये ट्रेंट ब्रिज येथे ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध 481-6 असा त्यांचा मागील सेटचा पराभव केला. अलीकडील सामन्यात, इंग्लंडच्या तीन खेळाडूंनी शतके झळकावली आणि लियाम लिव्हिंगस्टोनने केवळ 17 चेंडूत इंग्लंडच्या वनडे इतिहासातील सर्वात जलद अर्धशतक केले. सामनावीर जोस बटलरने 47 चेंडूत शतक झळकावून नाबाद 162 धावा केल्या.

Notes:
न्यूयॉर्क शहर, न्यू जर्सी, जॉर्जिया, मेरीलँड आणि टेक्साससह अनेक यूएस राज्यांमधील आरोग्य अधिकारी वेस्ट नाईल विषाणूच्या प्रकरणांवर वाढत्या चिंता व्यक्त करत आहेत. न्यू यॉर्क सिटीमध्ये, पाच वर्षांच्या सरासरीच्या तुलनेत, अधिका-यांनी व्हायरसने संक्रमित मच्छर पूलांची संख्या जास्त नोंदवली आहे, ज्यामध्ये पाच बरोमध्ये 16 मानवी प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत. हा विषाणू प्रामुख्याने डासांच्या चाव्याव्दारे पसरतो आणि त्याची मानवी लस नाही.