Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]
मराठी चालू घडामोडी 2025-26. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. रणथंबोर राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात/केंद्रशासित प्रदेशात आहे?
[A] राजस्थान
[B] गुजरात
[C] आसाम
[D] पश्चिम बंगाल
Show Answer
Correct Answer: A [ राजस्थान]
Notes:
रणथंबोर राष्ट्रीय उद्यान हे राजस्थानच्या सवाई माधोपूर जिल्ह्यात आहे. राज्य सरकार रणथंबोर राष्ट्रीय उद्यानांतर्गत चालवण्यात येत असलेल्या ‘स्पेशल टायगर प्रोटेक्शन फोर्स’ (STPF) मध्ये 85 नवीन पदे निर्माण करणार आहे.
या प्रस्तावांतर्गत सहाय्यक वनसंरक्षकाची एक पदे, प्रादेशिक वन अधिकाऱ्यांची तीन पदे आणि वनरक्षकाची ८१ पदे असणार आहेत.
12. कोणत्या देशाने अलीकडेच ताजिकिस्तानसोबत पुढील वर्षासाठी वीज आयात करण्याचा करार केला आहे?
[A] भारत
[B] पाकिस्तान
[C] अफगाणिस्तान
[D] कझाकस्तान
Show Answer
Correct Answer: C [ अफगाणिस्तान]
Notes:
अफगाणिस्तानने ताजिकिस्तानच्या “ताजिक इलेक्ट्रिसिटी” कंपनीशी पुढील वर्षासाठी वीज आयात करण्याच्या मुदतवाढीसाठी नवीन करार केला आहे. अलीकडील अहवालानुसार, अफगाणिस्तानला वर्षाला 850 मेगावॅट विजेची गरज आहे. अफगाणिस्तान उझबेकिस्तान, ताजिकिस्तान, तुर्कमेनिस्तान आणि इराणमधून 620 मेगावॅट आयात करतो.
13. भारतात विकसित होत असलेल्या कोविड-19 वर उपचार करणाऱ्या पहिल्या स्वदेशी औषधाचे नाव काय आहे?
[A] कोरोनिल
[B] विन्कोव्ह-19
[C] भारतकोव्ह-19
[D] Covidpro
Show Answer
Correct Answer: B [ विन्कोव्ह-19]
Notes:
COVID-19 वर उपचार करणारे पहिले स्वदेशी औषध ‘Vincov-19’ हे CSIR-Centre for Cellular & आण्विक जीवशास्त्र (CCMB), हैदराबाद विद्यापीठ (UoH) आणि तेलंगणा-आधारित VINS Bioproducts. क्लिनिकल चाचण्या पूर्ण झाल्यानंतर हे औषध लवकरच लोकांसाठी उपलब्ध करून दिले जाणार आहे. SARS-CoV-2 विषाणू निष्क्रिय होतो आणि घोड्यांमध्ये टोचला जातो. रक्ताच्या सीरमद्वारे तयार होणारी अँटीबॉडीज औषधात रूपांतरित करण्यासाठी संश्लेषित केली जाते.
14. कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाने ‘5G तंत्रज्ञान प्रशिक्षण कार्यक्रम’ सुरू करण्याची घोषणा केली आहे?
[A] पश्चिम बंगाल
[B] उत्तर प्रदेश
[C] आसाम
[D] गुजरात
Show Answer
Correct Answer: B [ उत्तर प्रदेश]
Notes:
उत्तर प्रदेश राज्य सरकार कौशल्य विकास मिशन अंतर्गत 5G तंत्रज्ञान प्रशिक्षण कार्यक्रम सुरू करण्याची योजना आखत आहे.
हे नवीन आणि भविष्यातील रोजगारक्षम तंत्रज्ञान चालवण्यासाठी कुशल कामगार निर्माण करण्याचा प्रयत्न करते.
15. 2022 पर्यंत मालमत्तेनुसार भारतातील खाजगी क्षेत्रातील सर्वात मोठी बँक कोणती आहे?
[A] आयसीआयसीआय बँक
[B] एचडीएफसी बँक
[C] अॅक्सिस बँक
[D] कोटक महिंद्रा बँक
Show Answer
Correct Answer: B [ एचडीएफसी बँक]
Notes:
एचडीएफसी बँक आणि एचडीएफसी लिमिटेडने अलीकडेच दोन संस्थांच्या विलीनीकरणाची घोषणा केली. एचडीएफसी बँक, मालमत्तेनुसार भारतातील सर्वात मोठी खाजगी क्षेत्रातील बँक, तिचे मार्केट कॅप 8.35 ट्रिलियन रुपये आहे. एचडीएफसी लिमिटेड, भारतातील सर्वात मोठी गृहनिर्माण वित्त कंपनी ज्याचे 5.26 ट्रिलियन रुपये किमतीचे अॅसेट अंडर मॅनेजमेंट (AUM) आणि 4.44 ट्रिलियन रुपयांचे मार्केट कॅप HDFC बँकेत विलीन होणार आहे. नियामक मंजुरीनंतर HDFC लिमिटेडच्या उपकंपनी किंवा सहयोगी देखील HDFC बँकेकडे हस्तांतरित केल्या जातील.
16. जतिन गोस्वामी, सोनल मानसिंग आणि कल्याणसुंदरम हे कोणते पुरस्कार/फेलोशिप प्राप्तकर्ते आहेत?
[A] संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप
[B] ग्रॅमी पुरस्कार
[C] साहित्य अकादमी
[D] पद्मश्री
Show Answer
Correct Answer: A [ संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप]
Notes:
उपराष्ट्रपती एम व्यंकय्या नायडू यांनी प्रतिष्ठित कलाकारांना संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप आणि 2018 सालचे संगीत नाटक पुरस्कार प्रदान केले. संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप चार कलाकारांना देण्यात आली: तबलावादक झाकीर हुसेन, नृत्यांगना आणि नृत्यदिग्दर्शक जतिन गोस्वामी, नृत्यांगना सोनल मानसिंग आणि नृत्य शिक्षक थिरुविदाईमारुदुर कुप्पिया कल्याणसुंदरम. इतर ४० जणांना संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आणि ललित कला अकादमी पुरस्कारही प्रदान करण्यात आले.
17. केरळने ‘कॉसमॉस मालाबेरिकस प्रोजेक्ट’साठी कोणत्या देशासोबत सामंजस्य करार केला?
[A] रशिया
[B] नेदरलँड
[C] इटली
[D] डेन्मार्क
Show Answer
Correct Answer: B [ नेदरलँड]
Notes:
केरळ आणि नेदरलँड्सने 18व्या शतकातील दक्षिणेकडील राज्याचा इतिहास स्पष्ट करण्यासाठी कॉसमॉस मालाबारिकस प्रकल्पासाठी सामंजस्य करार केला आहे. कोल्लम आणि मलप्पुरम या दोन केरळ शहरांमध्ये पेंट अॅकॅडमिक स्थापन करण्याचेही या कराराचे उद्दिष्ट आहे. कॉसमॉस मालाबारिकास प्रकल्प केरळ कौन्सिल फॉर हिस्टोरिकल रिसर्च (KCHR), नेदरलँड्सचे नॅशनल आर्काइव्ह्ज आणि लीडेन विद्यापीठाद्वारे राबविण्यात येत आहे. आंतरराष्ट्रीय विद्वान आणि केरळमधील लोकांसाठी डिजीटाइज्ड डच संग्रहण सामग्री उपलब्ध करून देणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
18. बातम्यांमध्ये पाहिलेला क्वार जलविद्युत प्रकल्प कोणत्या राज्यात/केंद्रशासित प्रदेशात आहे?
[A] अरुणाचल प्रदेश
[B] जम्मू आणि काश्मीर
[C] सिक्कीम
[D] गुजरात
Show Answer
Correct Answer: B [ जम्मू आणि काश्मीर]
Notes:
आर्थिक घडामोडींच्या मंत्रिमंडळ समितीने 540 मेगावॅट क्वार हायड्रो-इलेक्ट्रिक प्रकल्पासाठी 4,526.12 कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीला मंजुरी दिली. हे जम्मूमधील चिनाब नदीवर स्थित आहे & काश्मीरमधील किश्तवाड जिल्हा. क्वार जलविद्युत प्रकल्प चेनाब व्हॅली पॉवर प्रोजेक्ट्स प्रायव्हेट लिमिटेड (CVPPL) द्वारे राबविण्यात येणार आहे, जो NHPC लिमिटेड आणि जम्मू & काश्मीर स्टेट पॉवर डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (JKSPDC).
19. अलीकडील अभ्यासानुसार, जुने मुखवटे कोणत्या कार्बन-केंद्रित प्रक्रियेमध्ये समाविष्ट केले गेले आहेत?
[A] कच्च्या तेलाचे शुद्धीकरण
[B] सिमेंटचे उत्पादन
[C] थर्मल पॉवर निर्मिती
[D] खत निर्मिती
Show Answer
Correct Answer: B [ सिमेंटचे उत्पादन]
Notes:
वॉशिंग्टन स्टेट युनिव्हर्सिटीने प्रकाशित केलेल्या अलीकडील अभ्यासात, संशोधकांनी मजबूत, अधिक टिकाऊ काँक्रीट तयार करण्यासाठी जुने मुखवटे सिमेंट मिश्रणात समाविष्ट करण्याची कल्पना दर्शविली आहे. पेपरनुसार, मास्क मटेरियल वापरून तयार केलेले मिश्रण एका महिन्यानंतर सामान्यतः वापरल्या जाणार्या सिमेंटपेक्षा 47% अधिक मजबूत होते. सिमेंटचे उत्पादन ही कार्बन-केंद्रित प्रक्रिया आहे, जी जगभरातील 8% कार्बन उत्सर्जनासाठी जबाबदार आहे.
20.
कोणत्या देशाने अलीकडेच नवीन राज्यघटनेसाठी सार्वमत घेतले आहे?
[A] चीन
[B] सेंट्रल आफ्रिकन रिपब्लिक
[C] युनायटेड किंगडम
[D] नॉर्वे
Show Answer
Correct Answer: B [ सेंट्रल आफ्रिकन रिपब्लिक]
Notes:
सेंट्रल आफ्रिकन रिपब्लिक, आफ्रिकन खंडातील लँड लॉक्ड देशाने नवीन संविधानासाठी सार्वमत घेतले आहे.
अनेक सत्तापालटांचा साक्षीदार असलेल्या देशानंतर हे घडले आहे. 2020 मध्ये, श्री. तोडेरा यांनी 2025 पर्यंत देशाचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून दुसरी टर्म मिळविली.
जर सार्वमत पास झाले तर ते विद्यमान राष्ट्रपतींना तिसर्या टर्मसाठी परवानगी देईल.