Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
‘सरहुल उत्सव’ हा झारखंड प्रदेशातील सर्वात लोकप्रिय आदिवासी उत्सव आहे. हे नवीन वर्षाची सुरुवात दर्शवते. हा उत्साही उत्सव दरवर्षी वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला साजरा केला जातो. या वर्षी, तो 4 एप्रिल रोजी पडला. तो सामान्यतः स्थानिक सरना धर्माच्या आदिवासी समुदायांद्वारे, विशेषत: मुंडा, हो, आणि ओराव जमातींद्वारे साजरा केला जातो.

Notes:
भारतीय हवाई दल तरंग शक्ती नावाच्या मोठ्या प्रमाणावर बहुराष्ट्रीय सरावासाठी तयारी करत आहे, ज्यामध्ये 12 राष्ट्रांच्या हवाई दलांचा समावेश असेल, सहा देश त्यांच्या विमानांसह आणि उर्वरित सहा निरीक्षक म्हणून सामील होतील.
हा सराव भारतातील सर्वात मोठा हवाई सराव ठरणार आहे. सहभागी हवाई दलांमध्ये लष्करी सहकार्य मजबूत करणे आणि संयुक्त ऑपरेशन्समध्ये परस्पर कार्यक्षमता आणि समन्वय वाढवणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.

Notes:
केंट, यूके येथे केलेल्या उत्खननादरम्यान, ब्रिटनमध्ये सापडलेल्या सर्वात लांब दगडी साधनांपैकी एक 800 इतर प्रागैतिहासिक कलाकृतींसोबत सापडले जे खोल हिमयुगातील गाळात जतन केले गेले होते.
दगडी साधन 29.5cm मोजत होते आणि इतर लक्षणीय निष्कर्ष म्हणजे “जायंट हँडॅक्स” आणि रोमन स्मशानभूमी, हिमयुगाच्या क्रियाकलापापेक्षा एक चतुर्थांश दशलक्ष वर्षांनंतरचे आहे.

Notes:
जानेवारी 2022 मध्ये मंजूर झालेल्या समावेशी संरक्षण उपक्रमाच्या (ICI) सुरुवातीच्या टप्प्याचा तपशील देणारा अलीकडील अहवाल, संवर्धनामध्ये स्थानिक लोक आणि स्थानिक समुदायांच्या भूमिकेचा वाढता पुरावा अधोरेखित करतो.
तथापि, त्यांना हवामान बदल कमी करण्यासाठी आणि अनुकूलनासाठी 1% पेक्षा कमी निधी वाटप करण्यात आला आहे.
9 ऑगस्ट, 2023 रोजी जागतिक आदिवासी लोकांच्या आंतरराष्ट्रीय दिनानिमित्त प्रसिद्ध झालेल्या, अहवालात IPs आणि LC चे अधिकार आणि समस्यांना खऱ्या अर्थाने संबोधित करण्यासाठी लक्षणीय विस्ताराच्या गरजेवर जोर देण्यात आला आहे.

Notes:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) च्या बँकनोट सर्वेक्षणानुसार, 100 रुपयांच्या नोटांना भारतातील लोक सर्वाधिक पसंती देतात, तर 2,000 रुपयांच्या नोटांना सर्वात कमी पसंती दिली जाते. ग्राहक स्तरावर रोख रकमेची मागणी आणि मूल्याच्या प्राधान्यांचे मूल्यांकन करण्यासाठी हे सर्वेक्षण करण्यात आले आहे. 10 पैकी किमान 7 प्रतिसादकर्ते बँक नोटांच्या नवीन मालिकेबद्दल समाधानी होते. सुमारे 3 टक्के प्रतिसादकर्त्यांना कोणत्याही नोटांच्या सुरक्षा वैशिष्ट्याची माहिती नव्हती.

Notes:
यूएस सुप्रीम कोर्टाच्या 1973 च्या Roe v Wade निर्णयामध्ये असे म्हटले आहे की गर्भपातासाठी स्त्रीच्या प्रवेशास कठोरपणे प्रतिबंधित किंवा नाकारणारे कायदे संविधानाच्या गोपनीयतेच्या अधिकाराचे उल्लंघन करतात. यूएस सुप्रीम कोर्टाने अलीकडेच हा ऐतिहासिक निर्णय उलटवला होता, वैयक्तिक राज्यांना या प्रक्रियेस परवानगी किंवा प्रतिबंधित करण्याची परवानगी दिली होती.

Notes:
भारतातील सर्वात मोठी लोकसंख्या आणि सर्वाधिक विजेची मागणी असूनही, उत्तर प्रदेशला सौरऊर्जेची उद्दिष्टे गाठण्यात आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. सरकारच्या सार्वजनिक धोरण थिंक टँक NITI आयोगाच्या सहकार्याने वसुधा फाऊंडेशन या नानफा संस्थेने दिलेल्या अहवालात असे दिसून आले आहे की जुलै 2023 मध्ये उत्तर प्रदेशमध्ये महाराष्ट्रासह देशात सर्वाधिक विजेची मागणी होती, दोन्ही ठिकाणी 15.3 अब्ज युनिट विजेचा वापर नोंदवला गेला.

Notes:
ग्लोबल हेल्थकेअर अहवालानुसार, भारत सध्या 1.42 अब्ज लोकसंख्येला पुरेशा प्रमाणात सेवा देण्यासाठी 2 अब्ज चौरस फूट आरोग्यसेवा पायाभूत सुविधांच्या कमतरतेचा सामना करत आहे.
जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) दर 1000 लोकांमागे 3 खाटांचे प्रमाण सुचवते, जे सूचित करते की शिफारस केलेल्या मानकांची पूर्तता करण्यासाठी भारताला अतिरिक्त 2.4 दशलक्ष खाटांची आवश्यकता आहे.

Notes:
2023-24 मध्ये विस्तारित लागवडीमुळे भारत हा जगातील आघाडीचा मसूर उत्पादक देश बनणार आहे.
मसूरी ची त्वचा काढून टाकल्यानंतर प्रामुख्याने ‘डाळ’ म्हणून वापरली जाते.
मसूर कडक, दंव-सहनशील आणि थंड हवामानात वाढतात.
इष्टतम वाढीचे तापमान 18-30 डिग्री सेल्सिअस असते.
मसूर वाढी साठी पाण्याचा निचरा होणारी, तटस्थ चिकणमाती माती आदर्श असते.
मसूर-उत्पादक भारतातील प्रमुख राज्यांमध्ये मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश आणि राजस्थान यांचा समावेश होतो.
उत्पादनात जागतिक स्तरावर दुस-या क्रमांकावर असूनही भारत पारंपारिकपणे कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, रशिया, सिंगापूर आणि तुर्की येथून आयात करतो.
परंतु अलीकडच्या काही वर्षांत विविध स्त्रोतांमध्ये विविधता आणली आहे.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सिक्कीमच्या रांगपो येथे पहिल्या रेल्वे स्थानकाची पायाभरणी केली.
स्थानिक संस्कृती आणि हिमालयाच्या लँडस्केपने प्रेरित स्टेशनची रचना, सिक्कीमच्या समृद्ध परंपरांना आदरांजली अर्पण करते.
41,000 कोटी रुपयांच्या 2,000 हून अधिक रेल्वे पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचा समावेश आहे.
हा उपक्रम देशव्यापी प्रयत्नांचा एक भाग असून याचे उद्दिष्ट वाहतूक नेटवर्कमध्ये परिवर्तन करणे, कनेक्टिव्हिटीला प्रोत्साहन देणे आणि देशभरात आर्थिक विकासाला चालना देणे आहे.