Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. इंडियन कौन्सिल ऑफ हिस्टोरिकल रिसर्च (ICHR) ही कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाच्या अंतर्गत स्वायत्त संस्था आहे?
[A] सांस्कृतिक मंत्रालय
[B] परराष्ट्र मंत्रालय
[C] शिक्षण मंत्रालय
[D] पर्यटन मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: C [ शिक्षण मंत्रालय]
Notes:
भारतीय ऐतिहासिक संशोधन परिषद (ICHR) ही केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाच्या अंतर्गत असलेली स्वायत्त संस्था आहे. प्रोफेसर रघुवेंद्र तन्वर यांची नुकतीच भारतीय इतिहास संशोधन परिषद (ICHR) चे अध्यक्ष म्हणून तीन वर्षांच्या कालावधीसाठी किंवा पुढील आदेश येईपर्यंत नियुक्ती करण्यात आली आहे. ऐतिहासिक संशोधनाला दिशा देणे आणि इतिहासाच्या वस्तुनिष्ठ आणि वैज्ञानिक लेखनाला प्रोत्साहन देणे हे परिषदेचे उद्दिष्ट आहे.
12. नुकतीच बातमीत दिसलेली जस्टिटिया म्हणजे काय?
[A] लघुग्रह
[B] उल्का
[C] एक्सो-ग्रह
[D] उपग्रह
Show Answer
Correct Answer: A [ लघुग्रह]
Notes:
युनायटेड अरब अमिराती (UAE) ने सौरमालेचा इतिहास आणि जीवनाच्या संभाव्य उत्पत्तीचा शोध घेण्यासाठी लघुग्रहांच्या पट्ट्यामध्ये नवीन अंतराळ यान पाठवण्याची योजना आखली आहे.
एमिरेट्स मिशन टू द एस्टेरॉइड बेल्ट (EMA) चे उद्दिष्ट सात वेगवेगळ्या लघुग्रहांना भेट देणे आणि त्यापैकी एका (269) जस्टिटियावर उतरणे आहे. हे 2028 मध्ये लॉन्च होणार आहे.
13. कोणत्या अंतराळ संस्थेच्या संशोधकांनी ‘फ्राइड स्पेस फूड एक्सपेरिमेंट’ केले?
[A] नासा
[B] इस्रो
[C] ESA
[D] JAXA
Show Answer
Correct Answer: C [ ESA]
Notes:
“पॅराबॉलिक फ्लाइट” हा शब्द ज्या प्रक्रियेमध्ये विमान किमान 20,000 फूट उंचीवरून स्वतःला उंच करतो त्या प्रक्रियेचे वर्णन करण्यासाठी वापरला जातो.
युरोपियन स्पेस एजन्सी (ESA) च्या संशोधकांनी पॅराबॉलिक फ्लाइटद्वारे ‘फ्राईड स्पेस फूड एक्सपेरिमेंट’ आयोजित केले होते.
14. मुख्यमंत्री नाश्ता योजना कोणते राज्य/केंद्रशासित प्रदेश लागू करते?
[A] केरळा
[B] तामिळनाडू
[C] गोवा
[D] पंजाब
Show Answer
Correct Answer: B [ तामिळनाडू]
Notes:
तामिळनाडूमध्ये, मुख्यमंत्री नाश्ता योजना राज्यभरातील 31,000 शाळांमध्ये विस्तारित करण्यात आली आहे, ज्याचा फायदा 17 लाख विद्यार्थ्यांना झाला आहे.
सुरुवातीला, 1,545 सरकारी शाळांमध्ये शिकणाऱ्या इयत्ता 1 ते 5 मधील 1,14,095 विद्यार्थ्यांना पौष्टिक नाश्ता देण्यासाठी ही योजना आखण्यात आली होती आणि या योजनेसाठी 33.56 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली होती.
15. राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण (NFHS-5) नुसार भारतात नवीन एकूण प्रजनन दर (TFR) किती आहे?
[A] 2.4
[B] 2.2
[C] 2
[D] 1.9
Show Answer
Correct Answer: C [2]
Notes:
केंद्रीय आरोग्य मंत्री मनसुख मांडविया यांनी वडोदरा येथे आयोजित ‘स्वास्थ्य चिंतन शिबिर’मध्ये राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षणाच्या (NFHS-5) 5व्या फेरीचा राष्ट्रीय अहवाल जारी केला. एकूण प्रजनन दर (TFR) जो प्रति महिला सरासरी मुलांची संख्या म्हणून मोजला जातो तो NFHS-4 आणि 5 दरम्यान राष्ट्रीय स्तरावर 2.2 वरून 2.0 पर्यंत खाली आला आहे. भारतात फक्त पाच राज्ये आहेत, जी प्रतिस्थापन पातळीच्या वर आहेत. 2.1 च्या प्रजनन क्षमता. यामध्ये बिहार (2.98), मेघालय, उत्तर प्रदेश, झारखंड आणि मणिपूर यांचा समावेश आहे.
16. कोणत्या संस्थेने हिंदी, बांगला आणि उर्दू भाषेचा उल्लेख असलेल्या बहुभाषिकतेवर भारत-पुरस्कृत ठराव स्वीकारला?
[A] संयुक्त राष्ट्र
[B] जागतिक आर्थिक मंच
[C] आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी
[D] जागतिक व्यापार संघटना
Show Answer
Correct Answer: A [ संयुक्त राष्ट्र]
Notes:
युनायटेड नेशन्स जनरल असेंब्लीने (UNGA) बहुभाषिकतेवर भारत प्रायोजित ठराव स्वीकारला आहे ज्यामध्ये पहिल्यांदा हिंदी, बांगला आणि उर्दू भाषेचा उल्लेख आहे. ठराव यूएनला हिंदी भाषेसह अधिकृत आणि अशासकीय भाषांमध्ये महत्त्वाचे संप्रेषण आणि संदेश प्रदान करण्यासाठी प्रोत्साहित करतो.Hindi @ UN प्रकल्प 2018 मध्ये हिंदी भाषेत UN चा लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी लाँच करण्यात आला.
17. कोणत्या देशाने अमेरिकन बुली XL कुत्र्यांवर बंदी घालण्याची घोषणा केली आहे?
[A] जपान
[B] भारत
[C] यूके
[D] चीन
Show Answer
Correct Answer: C [ यूके]
Notes:
गंभीर आणि कधी कधी प्राणघातक हल्ल्यांच्या मालिकेमुळे यूके सरकारने अमेरिकन बुली XL कुत्र्यांवर वर्षाच्या अखेरीस बंदी घालण्याची घोषणा केली आहे. जातीला “समुदायांसाठी धोका” मानले जाते. अमेरिकन बुली एक्सएल हे चार अमेरिकन बुली प्रकारांपैकी सर्वात मोठे आहे, जे त्यांच्या ताकदीसाठी, स्नायूंच्या बांधणीसाठी आणि 60 किलोपर्यंत वजन आणि 53 सेमी उंचीपर्यंत पोहोचण्याची क्षमता यासाठी ओळखले जाते. 2014-2015 च्या सुमारास हे कुत्रे पहिल्यांदा UK मध्ये दिसले.
18. ‘DXN’ हा कोड कोणत्या भारतीय विमानतळाला देण्यात आला आहे?
[A] नोएडा विमानतळ
[B] पुरंदर विमानतळ
[C] उत्केला विमानतळ
[D] मोपा विमानतळ
Show Answer
Correct Answer: A [ नोएडा विमानतळ]
Notes:
इंटरनॅशनल एअर ट्रान्सपोर्ट असोसिएशन (IATA) ने जेवारमध्ये लवकरच सुरू होणार्या नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला (NIA) आंतरराष्ट्रीय तीन-अक्षरी कोड ‘DXN’ नियुक्त केला आहे. हा कोड तिकीट आरक्षण, बोर्डिंग पास, लगेज टॅग डिझायनेटर आणि इतर कागदपत्रांवर वापरला जातो. सप्टेंबर २०२४ च्या अंतिम मुदतीपूर्वी विमानतळ उघडण्याची अपेक्षा आहे.
19. कोणती संस्था ‘घरगुती महागाई अपेक्षा सर्वेक्षण‘ करते?
[A] NITI आयोग
[B] अर्थमंत्रालय
[C] RBI
[D] SEBI
Show Answer
Correct Answer: C [ RBI]
Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने ‘घरगुतींच्या महागाई अपेक्षा सर्वेक्षण’ आणि ‘ग्राहक आत्मविश्वास सर्वेक्षण’ सुरू करण्याची घोषणा केली जी डिसेंबर 2023 मध्ये नियोजित द्वि-मासिक चलनविषयक धोरणासाठी मुख्य इनपुट प्रदान करेल.
भोपाळसह भुवनेश्वर, चंदीगड, चेन्नई आणि दिल्ली 19 शहरांमध्ये सर्वेक्षण केले गेले आहे.
20. नुकतीच संस्थात्मक श्रेणीमध्ये सुभाष चंद्र बोस आपत्ती प्रबंध पुरस्कार-2024 साठी कोणत्या संस्थेची निवड करण्यात आली आहे?
[A] 60 पॅराशूट फील्ड हॉस्पिटल, यूपी
[B] 30 पॅराशूट फील्ड हॉस्पिटल, यूपी
[C] केजीएमयू, लखनौ
[D] एम्स, दिल्ली
Show Answer
Correct Answer: A [60 पॅराशूट फील्ड हॉस्पिटल, यूपी]
Notes:
उत्तर प्रदेशातील 60 पॅराशूट फील्ड हॉस्पिटलला उत्कृष्ट आपत्ती व्यवस्थापन प्रयत्नांसाठी सुभाष चंद्र बोस आपदा प्रबंध पुरस्कार-2024 ने सन्मानित करण्यात आले आहे.
केंद्राने स्थापन केलेला वार्षिक पुरस्कार भारतातील व्यक्ती आणि संस्थांना आपत्ती व्यवस्थापनात त्यांच्या निःस्वार्थ सेवेबद्दल गौरवण्यात येतो.
नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या जयंती 23 जानेवारी रोजी जाहीर करण्यात आलेल्या या पुरस्कारामध्ये 51 लाख रुपये रोख पारितोषिक आणि संस्थांसाठी प्रमाणपत्र आणि पाच लाख रुपये आणि व्यक्तींसाठी प्रमाणपत्र यांचा समावेश आहे.