Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
तेलंगणा सरकारने नुकताच तलाव विकास कार्यक्रम सुरू केला. हैदराबाद आणि आजूबाजूच्या ५० पाणवठ्यांचे पुनरुज्जीवन आणि विकास करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
50 तलावांपैकी 25 तलाव ग्रेटर हैदराबाद महानगरपालिका (GHMC) हद्दीत आणि उर्वरित 25 हैदराबाद महानगर विकास प्राधिकरण (HMDA) हद्दीत आहेत.

Notes:
Squirrelpox विषाणू हा युनायटेड किंगडमच्या लाल गिलहरींना प्रभावित करणारा एक प्राणघातक रोग आहे.
उत्तर अमेरिकेतील आक्रमक, गैर-नेटिव्ह राखाडी गिलहरी या रोगजनकाचे मुख्य वाहक आहेत. हिवाळ्यात फक्त तीनपैकी एका ठिकाणी पॉक्सने 80% लाल गिलहरी मारल्या आहेत 11,000 लोकांनी वेल्श सरकारला लस संशोधनासाठी निधी देण्याचे आवाहन करणाऱ्या याचिकेवर स्वाक्षरी केली आहे.

Notes:
जागतिक कर्करोग दिन दरवर्षी 4 फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जातो. जागतिक कर्करोग दिन 2022 ची थीम ‘केअर गॅप बंद करा’ आहे. लॅन्सेट ऑन्कोलॉजीच्या अभ्यासानुसार, भारतात दरवर्षी सुमारे 1.3 दशलक्ष कर्करोगाची प्रकरणे नोंदवली जातात आणि एकूण मृत्यूंपैकी आठ टक्के. कोविड-19 महामारीच्या काळात निदान आणि उपचारात विलंब झाल्यामुळे पुढील 5-10 वर्षांमध्ये हे प्रमाण वाढण्याची शक्यता आहे.

Notes:
सीमांकन आयोग ज्याला सीमांकन कमिशन ऑफ इंडिया देखील ओळखले जाते ते सीमांकन आयोग कायद्याच्या तरतुदींनुसार स्थापित केले गेले आहे. नुकत्याच झालेल्या जनगणनेच्या आधारे विविध विधानसभा आणि लोकसभा मतदारसंघांच्या सीमारेषा पुन्हा रेखाटणे हे त्याचे मुख्य कार्य आहे. आयोगाने नुकतेच जम्मू-काश्मीरच्या निवडणूक नकाशात महत्त्वपूर्ण बदल सुचवले आहेत.

Notes:
NITI Aayog ने ‘Blended Finance द्वारे भारतातील हेल्थकेअर रीइमेजिनिंग’ नावाचा अहवाल प्रसिद्ध केला. अहवालानुसार, देशातील सुमारे 65 टक्के रुग्णालयातील खाटा काही राज्यांमध्ये केंद्रित असलेल्या जवळपास 50 टक्के लोकसंख्येची पूर्तता करतात. लोकांना आरोग्य सुविधांमध्ये समान प्रवेश मिळावा यासाठी खाटांची संख्या किमान 30 टक्क्यांनी वाढवायला हवी यावरही अहवालात भर देण्यात आला आहे.

Notes:
HDFC म्युच्युअल फंडाने भारतातील पहिल्या संरक्षण निधी – HDFC संरक्षण निधीसाठी SEBI कडे योजना माहिती दस्तऐवज (SID) दाखल केला. ही एक ओपन-एंडेड इक्विटी योजना आहे, जी संरक्षण क्षेत्रात गुंतवणूक करेल & संलग्न क्षेत्रातील कंपन्या. संबंधित क्षेत्रांमध्ये एरोस्पेस, स्फोटके, जहाजबांधणी, उद्योग किंवा सोसायटी ऑफ इंडियन डिफेन्स मॅन्युफॅक्चरर्स (SIDM) च्या यादीतील साठा यांचा समावेश होतो.

Notes:
अलीकडील अभ्यासात, सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट स्टडीज (CDS) आणि इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ स्पेस सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी (IIST) च्या संशोधकांनी 2020-21 आर्थिक वर्षासाठी भारताच्या अंतराळ अर्थव्यवस्थेचा आकार 36,794 कोटी रुपये (अंदाजे USD 5 अब्ज) मोजला आहे. . GDP च्या टक्केवारीनुसार भारताच्या अंतराळ अर्थव्यवस्थेचा अंदाजे आकार 2011-12 मधील 0.26% वरून 2020-21 मध्ये 0.19% पर्यंत घसरला.

Notes:
आदर्श कॉलनी उपक्रमाचा एक भाग म्हणून, ओडिशा सरकारने किनारपट्टीची धूप आणि हवामान बदलामुळे प्रभावित झालेल्या लोकांसाठी भारतातील पहिली पुनर्वसन वसाहत उभारण्यासाठी ₹22.5 कोटी मंजूर केले आहेत.
केंद्रपाडा जिल्ह्यातील सातभयातील लोकांसाठी ही वसाहत उभारण्यात येणार आहे.
हा निधी विस्थापितांसाठी घरे बांधणे, पिण्याचे पाणी, वीज, रस्ते आणि इतर सुविधांसाठी उपयोगात आणणार आहे.

Notes:
केंद्र सरकारने अलीकडेच स्टार्टअप्स आणि MSMEs च्या विलीनीकरण आणि अधिग्रहण (M&As) च्या मान्यतेला नियंत्रित करणारे नियम सुधारित केले आहेत. कॉर्पोरेट अफेअर्स मिनिस्ट्री (MCA) च्या अधिसूचनेनुसार, 15 ते 60 दिवसांच्या आत मान्यता मिळवणे सक्षम करण्यासाठी M&A प्रक्रिया सुलभ करणे हे नवीन नियमांचे उद्दिष्ट आहे.

Notes:
अंटार्क्टिक करारावर 1959 मध्ये 12 देशांनी स्वाक्षरी केली होती आणि 1961 मध्ये अंमलात आली होती. अंटार्क्टिक झोनचे लष्करीीकरण करणे आणि शांततापूर्ण संशोधन कार्यांसाठी त्याचा वापर करणे हे त्याचे उद्दिष्ट होते. भारताने 1983 मध्ये अंटार्क्टिका करारावर स्वाक्षरी केली. अलीकडेच, केंद्रीय भूविज्ञान मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंग यांनी भारतीय अंटार्क्टिक विधेयक, 2020 चा मसुदा मांडला. अंटार्क्टिकाबाबत भारतातील हा पहिला देशांतर्गत कायदा आहे. हे भारतीय न्यायालयांचे कार्यक्षेत्र अंटार्क्टिकापर्यंत विस्तारित करते. अंटार्क्टिकावर 27 देशांत देशांतर्गत कायदे आहेत.