Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
गौला नदी, ज्याला गोला नदी म्हणूनही ओळखले जाते, ही भारतातील अंदाजे ५०० किमी लांबीची नदी आहे जी कमी हिमालयात उगम पावते. केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने अलीकडेच उत्तराखंड सरकारला नैनिताल जिल्ह्यातील गौला नदीतील खाणकाम 30 जूनपर्यंत सुरू ठेवण्याची परवानगी दिली आहे.

Notes:
राष्ट्रीय सांख्यिकी आयोग (NSC) ने भारतातील सर्वेक्षण प्रक्रिया सुधारण्यासाठी आणि डेटाची गुणवत्ता सुधारण्याच्या पद्धती तपासण्यासाठी पाच तज्ञ समित्या स्थापन केल्या आहेत.
या समित्या NSC ला विविध पैलूंवर शिफारसी प्रदान करतील, जसे की सर्वेक्षणांमध्ये तंत्रज्ञान एकत्रित करणे, सॅम्पलिंग तंत्र, डेटा संकलन प्रक्रिया आणि सांख्यिकीय पद्धती.

Notes:
झूलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया (ZSI) च्या अलीकडील प्रकाशनात असे दिसून आले आहे की देशात आढळणारे सुमारे 5% पक्षी स्थानिक आहेत आणि जगाच्या इतर भागात नोंदवले जात नाहीत.
ZSI च्या 108 व्या स्थापना दिनी नुकतेच 75 Endemic Birds of India असे शीर्षक असलेले प्रकाशन प्रकाशित करण्यात आले. भारतात 1,353 पक्षी प्रजाती आहेत, जे जागतिक पक्षी विविधतेच्या अंदाजे 12.40% प्रतिनिधित्व करतात.
या 1,353 पक्ष्यांच्या प्रजातींपैकी 78 (5%) या देशात स्थानिक आहेत.

Notes:
युनिक आयडेंटिफिकेशन अथॉरिटी ऑफ इंडिया (UIDAI) ने आरोपीची ओळख पटवण्यासाठी संशयिताचे चित्र आणि गुन्ह्याच्या ठिकाणावरील बोटांचे ठसे आधार डेटाबेसशी जुळवण्याच्या दिल्ली पोलिसांच्या याचिकेला विरोध केला आहे. आधार कायद्याच्या कलम 33 मध्ये म्हटले आहे की, UIDAI आणि आधारधारकाला सुनावणीची संधी दिल्यानंतर उच्च न्यायालय किंवा सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांनी असा आदेश दिल्यास ओळख माहिती उघड केली जाऊ शकते. तथापि, मूळ बायोमेट्रिक माहिती या उपविभागांतर्गत उघड केली जाणार नाही.

Notes:
गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाने (MoHUA) म्युनिसिपल सॉलिड आणि लिक्विड वेस्टमधील परिपत्रक अर्थव्यवस्थेचा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे.’ सध्या भारतात दररोज १.४ लाख टन घनकचरा निर्माण होतो, त्यापैकी ३५ टक्के सुका कचरा आहे. या अहवालात असा अंदाज आहे की महापालिकेच्या ओल्या, घन आणि बांधकाम कचऱ्यावर योग्य प्रक्रिया केल्यास वर्षाला सुमारे 30,000 कोटी रुपयांचा महसूल मिळू शकतो.

Notes:
सर्वोच्च न्यायालयाच्या माजी न्यायाधीश न्यायमूर्ती रंजना प्रकाश देसाई यांची प्रेस कौन्सिल ऑफ इंडियाच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. तिने नोव्हेंबर 2021 मध्ये पद सोडलेले निवृत्त न्यायमूर्ती सीके प्रसाद यांची जागा घेतली. न्यायमूर्ती देसाई यांनी जम्मू आणि काश्मीरवरील सीमांकन आयोगाचे अध्यक्ष, महाराष्ट्र राज्याचे सरकारी वकील आणि मुंबई उच्च न्यायालयात न्यायाधीश म्हणूनही काम केले आहे.

Notes:
भारतीय मानक ब्युरो (BIS) ने अलीकडेच उघड केले आहे की भारतीय मानके ग्लोबल बायोफ्युएल अलायन्स (GBA) च्या उद्दिष्टांमध्ये एक मौल्यवान जोड म्हणून काम करतील. नुकत्याच झालेल्या G20 नेत्यांच्या शिखर परिषदेदरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सादर केलेला हा आंतरराष्ट्रीय मंच आहे. मुख्य मानके जैवइंधन किंवा संबंधित बाबींशी संबंधित भागधारकांना मदत करतील.

Notes:
उत्तर प्रदेशने स्वच्छ भारत मिशन ग्रामीणमध्ये 100% ODF प्लस कव्हरेज मिळवून एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे, 95,767 गावांनी घन आणि द्रव कचरा व्यवस्थापन प्रणालीसह स्वतःला ODF+ घोषित केले आहे. देशव्यापी ‘स्वच्छता ही सेवा’ मोहिमेच्या अनुषंगाने गेल्या नऊ महिन्यांत 80,000 हून अधिक गावांनी ओडीएफ प्लस दर्जा प्राप्त केला आहे, ज्यामध्ये राज्यातील 88 लाख लोक सहभागी झाले आहेत.

Notes:
केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पीयूष गोयल, ग्लोबल इन्फ्रास्ट्रक्चर अँड इन्व्हेस्टमेंट (PGII) आणि इंडो-पॅसिफिक इकॉनॉमिक फ्रेमवर्क फॉर प्रोस्पॅरिटी (IPEF) च्या भागीदारीतील गुंतवणूकदार मंचात सहभागी झाले. मंचाला आयपीईएफ भागीदार देशांचे मंत्री आणि वरिष्ठ अधिकारी देखील उपस्थित होते.
युनायटेड स्टेट्समधील सॅन फ्रान्सिस्को येथे APEC अनौपचारिक नेत्यांच्या संवादात मंत्री सहभागी झाले होते.

Notes:
नासाच्या चंद्र क्ष-किरण वेधशाळेने अलीकडेच आकाशगंगेच्या उपग्रह आकाशगंगा मोठ्या मॅगेलॅनिक क्लाउडमध्ये वसलेल्या 30 डोराडस बी एक सुपरनोव्हा अवशेषाची मनमोहक प्रतिमा कॅप्चर केली आहे.
NGC 2060 या नावानेही ओळखली जाणारी ही खगोलीय घटना एका गतिमान तारा-निर्मित प्रदेशाचा भाग आहे जिथे 8 ते 10 दशलक्ष वर्षांपासून तारे सतत उदयास येत आहेत.
पृथ्वीपासून 160,000 प्रकाश-वर्षे दूर स्थित 30 Doradus B गडद वायू ढग, तरुण तारे, उच्च-ऊर्जेचे झटके आणि अतिउष्ण वायू वैशिष्ट्यीकृत एक जटिल लँडस्केप सादर करते.
30डोराडस बी सारखा सुपरनोव्हा ताऱ्याच्या जीवनाचा स्फोटक अंत दर्शवितो आणि अचानक उद्रेकात त्याची चमक लाखो पटीने वाढते.