Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. 2022 मध्ये, कोणत्या देशाचा प्रजनन दर जगातील सर्वात कमी 0.78 आहे?
[A] जपान
[B] दक्षिण कोरिया
[C] चीन
[D] जर्मनी
Show Answer
Correct Answer: B [ दक्षिण कोरिया]
Notes:
दक्षिण कोरियाचा प्रजनन दर जगात सर्वात कमी आहे. प्रति दक्षिण कोरियातील महिलांच्या पुनरुत्पादक जीवनात अपेक्षित बाळांची सरासरी संख्या 2021 मध्ये 0.81 वरून 2022 मध्ये 0.78 पर्यंत घसरली.
स्थिर लोकसंख्या राखण्यासाठी देशाला 2.1 च्या प्रजनन दराची आवश्यकता आहे. तथापि, 2020 पासून त्याच्या मृत्यूची संख्या जन्मापेक्षा जास्त झाली आहे. कमी प्रजनन दरामुळे दक्षिण कोरियामध्ये मोठी आर्थिक चिंता निर्माण झाली आहे.
12. कोणत्या राज्याने/केंद्रशासित प्रदेशाने विविध क्षेत्रात शहराच्या विकासाचे मार्गदर्शन करण्यासाठी ‘२०४१ साठी मास्टर प्लॅन’ जारी केला?
[A] कर्नाटक
[B] नवी दिल्ली
[C] ओडिशा
[D] पश्चिम बंगाल
Show Answer
Correct Answer: B [ नवी दिल्ली]
Notes:
दिल्लीसाठी हा चौथा मास्टर प्लॅन आहे. दिल्ली विकास प्राधिकरण (DDA) ने दिल्ली-2041 (MPD) साठी मास्टर प्लॅनचा मसुदा जारी केला आहे, ज्याचा उद्देश विविध क्षेत्रांमध्ये शहराच्या विकासाचे मार्गदर्शन करणे आहे.
पर्यावरणीयदृष्ट्या शाश्वत विकास साध्य करणे, रहिवाशांना चांगली गुणवत्ता प्रदान करणे, हवामान बदलाच्या समस्यांचे निराकरण करणे आणि आर्थिक, सर्जनशील आणि सांस्कृतिक वाढीसाठी गतिशील वातावरण तयार करणे यावर योजना केंद्रित आहे.
13. खालीलपैकी कशाची शक्ती मजबूत करण्यासाठी सरकारने इंटर-सर्व्हिसेस ऑर्गनायझेशन विधेयक आणले आहे?
[A] त्रि सेवा कमांडर
[B] संरक्षण मंत्री
[C] लष्करी सल्लागार
[D] लष्करप्रमुख
Show Answer
Correct Answer: A [ त्रि सेवा कमांडर]
Notes:
ट्राय सर्व्हिसेस कमांडर्सची शक्ती मजबूत करण्यासाठी सरकारने लोकसभेत इंटर-सर्व्हिसेस ऑर्गनायझेशन (कमांड, कंट्रोल आणि शिस्त) विधेयक, 2023 सादर केले आहे.
हे विधेयक आंतर-सेवा संस्थांच्या कमांडर-इन-चीफ किंवा ऑफिसर-इन-कमांडला सेवा कर्मचार्यांच्या संदर्भात शिस्त राखण्यासाठी आणि त्यांच्या कर्तव्यांचे योग्य पालन करण्यासाठी सक्षम बनविण्याचा प्रयत्न करते.
या विधेयकात कमांडर-इन-चीफ किंवा, जसं असेल तर, इंटर-सर्व्हिसेस ऑर्गनायझेशनचे ऑफिसर-इन-कमांड हे अशा इंटर-सर्व्हिसेस ऑर्गनायझेशनचे प्रमुख असतील.
14. INS चिल्का, जिथे अग्निवीरांची पहिली तुकडी उत्तीर्ण झाली, ती कोणत्या राज्यात आहे?
[A] पश्चिम बंगाल
[B] ओडिशा
[C] झारखंड
[D] उत्तराखंड
Show Answer
Correct Answer: B [ ओडिशा]
Notes:
ओडिशामध्ये स्थित INS चिल्का ही भारतीय नौदलातील अग्निवीरांसाठी प्रमुख मूलभूत प्रशिक्षण प्रतिष्ठान आहे.
अलीकडेच, INS चिल्का येथून 2,585 अग्निवीरांची पहिली तुकडी उत्तीर्ण झाली.
भारतीय नौदलातील 272 महिलांसह एकूण 2,585 अग्निवीर उत्तीर्ण झाले. नौदल प्रमुख अॅडमिरल आर. हरी कुमार यांनी अग्निवीरांच्या पहिल्या तुकडीच्या पासिंग आऊट परेडचा आढावा घेतला.
15. UN सांख्यिकी आयोगासाठी कोणत्या आशियाई देशाची 4 वर्षांच्या कालावधीसाठी निवड झाली आहे?
[A] भारत
[B] श्रीलंका
[C] चीन
[D] बांगलादेश
Show Answer
Correct Answer: A [ भारत]
Notes:
UN सांख्यिकी आयोग ही आंतरराष्ट्रीय सांख्यिकीय क्रियाकलापांसाठी सर्वोच्च निर्णय घेणारी संस्था आहे.
जपानचे शिगेरू कावासाकी हे आयोगाचे सध्याचे अध्यक्ष आहेत.
1 जानेवारी 2024 पासून सुरू होणार्या 4 वर्षांच्या कालावधीसाठी भारताची अलीकडेच या संस्थेवर निवड झाली आहे.
16. जल बजेट स्वीकारणारे भारतातील कोणते राज्य पहिले आहे?
[A] महाराष्ट्र
[B] उत्तर प्रदेश
[C] मध्य प्रदेश
[D] केरळ
Show Answer
Correct Answer: D [ केरळ]
Notes:
केरळ राज्य सरकारने आपल्या प्रकारचा पहिला जल अर्थसंकल्प सादर केला आहे ज्याचा उद्देश संसाधनांचा योग्य वापर आणि अपव्यय रोखून राज्यातील पाणी टंचाई दूर करणे आहे.
या प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यात राज्यातील 94 ग्रामपंचायती आणि 15 ब्लॉक पंचायतींचा समावेश असेल.
17. बातम्यांमध्ये दिसणारा ‘लिपुलेख’ भारताच्या कोणत्या शेजारील देशाच्या सीमेवर आहे?
[A] बांगलादेश
[B] चीन
[C] नेपाळ
[D] भूतान
Show Answer
Correct Answer: C [ नेपाळ]
Notes:
बॉर्डर रोड ऑर्गनायझेशन (बीआरओ) ने हाती घेतलेल्या लिपुलेख बांधकामाचा पंतप्रधानांनी उल्लेख केल्यानंतर, नेपाळच्या विरोधकांनी दावा केला आहे की नेपाळने आपल्या नकाशात समाविष्ट केलेल्या भागात भारत सरकार बांधकाम उपक्रम राबवत आहे. भारतीय दूतावासाने सांगितले की नेपाळच्या सीमेवर भारताची भूमिका सर्वज्ञात, सातत्यपूर्ण आणि अस्पष्ट आहे. उत्तराखंडमधील पिथौरागढ जिल्ह्यातील लिम्पियाधुरा, कालापानी आणि लिपुलेख या भागांवर नेपाळ दावा करत आहे.
18. अलीकडेच लाँच झालेला ‘अडवी ब्रँड’ कोणत्या उत्पादनाचे प्रतिनिधित्व करतो?
[A] कॉटन फॅब्रिक
[B] जंगली मध
[C] रत्ने आणि दागिने
[D] ज्यूट
Show Answer
Correct Answer: B [ जंगली मध]
Notes:
केरळच्या निलांबूर येथील आदिवासींनी गोळा केलेले गौण वनोपज, ज्यात वन्य मधाचा समावेश आहे, अडवी या ब्रँड अंतर्गत ओळखला जाईल. जन शिक्षण संस्था (JSS) आणि नॅशनल बँक फॉर अॅग्रिकल्चर अँड रुरल डेव्हलपमेंट (NABARD) यांनी आदिवासी उत्सवात अडवी ब्रँड लाँच केला. हा ब्रँड जेएसएस आणि नाबार्डने राबवलेल्या गोत्रमृत प्रकल्पाचा एक भाग आहे. ही योजना अडवी उत्पादनांसाठी विस्तीर्ण बाजारपेठ, विशेषत: परदेशी बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न करते.
19. 2023 पर्यंत सीमा सुरक्षा दल (BSF) चे प्रमुख कोण आहेत?
[A] राकेश अग्रवाल
[B] नितीन अग्रवाल
[C] गगनदीप सिंग बेदी
[D] राजेश लखानी
Show Answer
Correct Answer: B [ नितीन अग्रवाल]
Notes:
केरळ केडरचे 1989 च्या बॅचचे IPS अधिकारी नितीन अग्रवाल यांची सीमा सुरक्षा दल (BSF) चे नवीन महासंचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
अग्रवाल यांनी पंकज कुमार सिंग यांची जागा घेतली, जे 31 डिसेंबर रोजी निवृत्त झाले. केंद्रीय राखीव पोलीस दलाचे डीजी सुजॉय लाल थाओसेन यांनी सिंह यांच्या निवृत्तीनंतर अतिरिक्त क्षमतेने बीएसएफचे नेतृत्व केले.
20. दरवर्षी ‘जागतिक सिकलसेल जागरूकता दिवस’ कधी पाळला जातो?
[A] १५ जून
[B] जून १९
[C] 21 जून
[D] 25 जून
Show Answer
Correct Answer: B [ जून १९]
Notes:
‘जागतिक सिकलसेल जागरूकता दिवस’ दरवर्षी 19 जून रोजी सिकलसेल रोग (SCD) बद्दल जागरुकता वाढवण्यासाठी पाळला जातो. सिकल सेल डिसीज (एससीडी) हा अनुवांशिक रक्त विकार आहे ज्यामुळे सिकल-आकाराच्या लाल रक्तपेशी एकत्र चिकटतात, ज्यामुळे रक्त प्रवाह आणि ऑक्सिजन शरीराच्या सर्व भागांमध्ये पोहोचण्यास अडथळा येतो.