Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
16 वर्षीय भारतीय ग्रँड मास्टर – रमेशबाबू प्रज्ञनंधाने एअरथिंग्स मास्टर्स बुद्धिबळ स्पर्धेच्या प्राथमिक टप्प्याच्या आठव्या फेरीत नॉर्वेच्या वर्ल्ड चॅम्पियन मॅग्नस कार्लसनवर मोठा विजय मिळवला आहे. यासह, विश्वनाथन आनंद आणि पेंटाला हरिकृष्णानंतर कार्लसनला स्पर्धेच्या सामन्यात पराभूत करणारा केवळ प्रग्नानंध हा तिसरा भारतीय ठरला आहे.

Notes:
केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्रालय, जलशक्ती मंत्रालय, गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय आणि सुलभ इंटरनॅशनल यांनी संयुक्तपणे नवी दिल्ली येथे आझादी का अमृत महोत्सवाच्या अंतर्गत आयोजित स्वच्छताग्रह नावाच्या कार्यक्रमाचे आयोजन केले होते. “स्वच्छता, स्वाधीनता आणि सुलभ” या विचारावर जनजागृती आणि प्रोत्साहन देण्यासाठी हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता.

Notes:
समुद्री फुलपाखरे समुद्री गोगलगाईच्या उपखंडातील आहेत. या गटातील सर्वात लहान प्रजाती, कवचयुक्त टेरोपॉड्स, महासागराच्या आम्लीकरणामुळे धोक्यात आहेत.
समुद्र कार्बन डाय ऑक्साईड (CO2) च्या वाढत्या प्रमाणात शोषून घेतो ज्यामुळे पाणी अधिक अम्लीय होते, पातळ बाह्य आवरण किंवा या लहान समुद्री फुलपाखरांचे ‘घरे’ विरघळतात.

Notes:
रशियाने त्यांच्या निलंबनावर नियोजित मतदानापूर्वी स्पेनस्थित संयुक्त राष्ट्रांच्या जागतिक पर्यटन संघटनेतून माघार घेण्याचा निर्णय घेतला असल्याचे जाहीर केले. माघार घेतल्यानंतरही, UNWTO ने स्पष्ट केले की युक्रेनवर सुरू असलेल्या आक्रमणामुळे ते निलंबनाच्या पुढे जातील. रशियाला शरीरातून वगळण्याची प्रक्रिया पूर्ण होण्यास सुमारे एक वर्ष लागेल.

Notes:
NASA च्या मंगळाचे वातावरण आणि अस्थिर उत्क्रांती N (MAVEN) अंतराळयानाच्या इमेजिंग अल्ट्राव्हायोलेट स्पेक्ट्रोग्राफ (IUVS) साधनाचा वापर करून, ग्रहांच्या शास्त्रज्ञांनी मंगळाच्या वातावरणाचा अभ्यास केला आणि पृष्ठभागाच्या वैशिष्ट्यांचे विलक्षण तपशीलवार निरीक्षण केले.
MAVEN वर असलेले IUVS साधन 110 ते 340 nm पर्यंतच्या तरंगलांबी मोजण्यास सक्षम आहे, जे मानवी डोळ्यांना दिसणार्‍या तरंगलांबीच्या श्रेणीच्या पलीकडे जाते.

Notes:
दक्षिण कोरियाची राष्ट्रीय गुप्तचर सेवा NATO च्या सायबर संरक्षण गटात सामील होणारी आशियातील पहिली बनली. दक्षिण कोरिया चीन आणि उत्तर कोरियाकडून सायबर धोक्यात आहे. NIS ला NATO च्या सहकारी सायबर डिफेन्स सेंटर ऑफ एक्सलन्स (CCDCOE) साठी योगदान देणारा सहभागी म्हणून स्वीकारण्यात आले. हे 2008 मध्ये एस्टोनियामध्ये स्थापन केलेले सायबर संरक्षण केंद्र होते आणि ते सायबर-सुरक्षा संशोधन, प्रशिक्षण आणि व्यायामांवर केंद्रित आहे.

Notes:
से-यंगने कॅरोलिना मारिनचा पराभव करून कोरियाची पहिली महिला एकेरी विश्वविजेती बनली. या वर्षी 12 टूर्नामेंटमधून जागतिक क्रमवारीत एक 11वी फायनल खेळली. नाराओका कोडाई विरुद्धच्या अंतिम सामन्यानंतर थायलंडचा पहिला पुरुष एकेरीचा विश्वविजेता बनून कुनलावुत विटीडसर्नने इतिहास रचला. ज्युनियर आणि सीनियर अशी दोन्ही जागतिक एकेरी स्पर्धा जिंकणारा तो आता सहावा खेळाडू आहे.

Notes:
चेतना मारूची पहिली कादंबरी – वेस्टर्न लेन, 2023 च्या बुकर पुरस्कारासाठी शॉर्टलिस्ट करण्यात आली आहे. चेतना मारू ही लंडनमध्ये राहणारी भारतीय वंशाची लेखिका आहे, तिने तिच्या पहिल्या कादंबरीसह पुरस्काराच्या शॉर्टलिस्टमध्ये स्थान मिळवले आहे. हे पुस्तक ब्रिटीश गुजराती समुदायाच्या जगाचा शोध घेते, क्लिष्ट मानवी भावनांचा शोध घेण्यासाठी स्क्वॅशच्या खेळाचे प्रतीक म्हणून कौशल्याने उपयोग करते.

Notes:
जोसेफ बोकाई यांनी अलीकडेच लायबेरियाच्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत विजय मिळवला.
माजी आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्टार वेहने मिळवलेल्या ४९.३६ टक्के मतांना मागे टाकत बोकाईने ५०.६४ टक्के मतांसह विजय मिळवला.
FIFA ची वर्ल्ड प्लेयर ऑफ द इयर ट्रॉफी आणि बॅलन डी’ओर दोन्ही जिंकणारा वेह हा पहिला आफ्रिकन फुटबॉलपटू आहे.
सत्तापालट झालेल्या प्रदेशात अहिंसक संक्रमण मान्य केल्याबद्दल आणि त्याला प्रोत्साहन दिल्याबद्दल त्यांची प्रशंसा झाली.

Notes:
अलाबामाने अलीकडेच नायट्रोजन हायपोक्सिया ही एक अभिनव पद्धत वापरून दीर्घकाळ मृत्यूदंड भोगणाऱ्या कैद्याला फाशी दिली.
नायट्रोजन हायपोक्सियामध्ये शुद्ध नायट्रोजन वायूचे प्राणघातक सांद्रता श्वास घेणे समाविष्ट आहे ज्यामुळे श्वासोच्छवास जलद होतो.
या पर्यायी अंमलबजावणी पद्धतीमध्ये श्वसन यंत्राचा मास्क वापरला जातो, फुफ्फुसांमध्ये नायट्रोजन पंप केला जातो, ज्यामुळे व्यक्ती बेशुद्ध पडते आणि ऑक्सिजनच्या कमतरतेमुळे मृत्यू होतो.
प्राणघातक इंजेक्शन आणि इलेक्ट्रोक्युशन यांसारख्या पारंपारिक फाशीच्या शिक्षेच्या पद्धतींपासून सुटका म्हणून नायट्रोजन हायपोक्सिया लक्ष वेधून घेत आहे.