Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
अफगाणिस्तान हा सध्या जगातील सर्वात मोठा अफू उत्पादक देश आहे. अलीकडेच तालिबानने अफगाणिस्तानात खसखसच्या लागवडीवर बंदी घालण्याची घोषणा केली. इतर अंमली पदार्थांच्या उत्पादनावर, वापरावर किंवा वाहतुकीवरही बंदी घालण्यात आली होती. संयुक्त राष्ट्रांच्या अंदाजानुसार, 2017 मध्ये अफगाणिस्तानचे अफूचे उत्पादन USD 1.4 अब्ज इतके होते. अलीकडच्या काही महिन्यांत त्यात सातत्याने वाढ होत आहे.

Notes:
1945 मध्ये सोव्हिएत युनियनने कुरिल बेटांवर विजय मिळवला तेव्हापासूनच जपानच्या मालकीला आव्हान दिले जात आहे. 2022 च्या डिप्लोमॅटिक ब्लूबुकच्या नवीनतम आवृत्तीमध्ये, जे जपानी परराष्ट्र मंत्रालयाने प्रकाशित केले होते, उत्तर प्रदेश हे “जपानचे सार्वभौमत्व असलेल्या बेटांवर आहेत, परंतु आता रशियाने बेकायदेशीरपणे कब्जा केला आहे.”

Notes:
भारतीय वंशाच्या शास्त्रज्ञ जोयिता गुप्ता यांना डच विज्ञानातील सर्वोच्च सन्मान असलेला स्पिनोझा पुरस्कार मिळाला आहे.
हे सहसा डच नोबेल पारितोषिक म्हणून ओळखले जाते.
पुरस्कारासाठी निवडले गेलेले आणखी एक शास्त्रज्ञ टोबी कियर्स यांच्यासमवेत ‘न्याय्य आणि शाश्वत जगावर’ लक्ष केंद्रित करणाऱ्या तिच्या वैज्ञानिक कार्यासाठी तिला ओळखले गेले.

Notes:
संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद 18 जुलै रोजी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) च्या धोक्यांवर प्रथमच बैठक घेणार आहे. युनायटेड किंगडमने आयोजित केलेल्या या बैठकीत जागतिक नेते कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि संभाव्य धोक्यांबद्दल चर्चा करतील.
सुरक्षा ही बैठक यूकेच्या परिषदेच्या अध्यक्षपदाचा केंद्रबिंदू म्हणून सादर केली गेली आहे.

Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने कर्जदारांवर दंडात्मक शुल्क लादण्याबाबत बँका आणि इतर नियंत्रित संस्थांसाठी (REs) मार्गदर्शक तत्त्वांचा एक नवीन संच जारी केला आहे.
कर्जदाराने ज्या अटींवर क्रेडिट सुविधा मंजूर केल्या होत्या त्या अटींचे पालन न केल्यास अनेक बँका दंडात्मक व्याजदर वापरतात, लागू व्याजदरापेक्षा अधिक आणि अधिक. मार्गदर्शक तत्त्वे 1 जानेवारी 2024 पासून लागू होतील.

Notes:
बुद्ध पौर्णिमेच्या मुहूर्तावर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी १६ मे रोजी नेपाळमधील लुंबिनीला अधिकृत भेट देणार आहेत. परराष्ट्र मंत्रालयाच्या (MEA) नुसार, पंतप्रधान नेपाळचे पंतप्रधान शेर बहादूर देउबा यांच्या निमंत्रणावरून नेपाळला भेट देत आहेत. लुंबिनी येथे राणी महामायादेवीने सुमारे ५६३ ईसापूर्व सिद्धार्थ गौतमाला जन्म दिला.

Notes:
भारतीय नौदल आणि बांगलादेश नौदल यांच्यातील द्विपक्षीय सराव बोंगोसागरची तिसरी आवृत्ती बांगलादेशातील पोर्ट मोंगला येथे सुरू झाली. सरावाचा हार्बर टप्पा सुरू आहे तर 26 मे 2022 पासून उत्तर बंगालच्या उपसागरात सागरी टप्पा सुरू होणार आहे. बोंगोसागर व्यायामाचा उद्देश सागरी सराव आणि ऑपरेशन्सच्या दोन दरम्यान विस्तृत स्पेक्ट्रमद्वारे उच्च पातळीवरील परस्परसंवाद आणि संयुक्त ऑपरेशनल कौशल्ये विकसित करणे आहे.

Notes:
युनायटेड नेशन्स कॉन्फरन्स ऑन ट्रेड अँड डेव्हलपमेंट (UNCTAD) ने आपल्या ताज्या जागतिक गुंतवणुकीच्या अहवालात म्हटले आहे की, भारतातील थेट विदेशी गुंतवणुकीचा ओघ 2021 मध्ये 45 अब्ज डॉलर्स इतका घसरला आहे, जो मागील वर्षातील USD 64 अब्ज होता. 2021 कॅलेंडर वर्षात थेट विदेशी गुंतवणूक (FDI) प्राप्त करणार्‍यांमध्ये भारताच्या क्रमवारीत एका स्थानाने 7व्या स्थानावर झेप घेतली आहे, तरीही देशात FDIचा प्रवाह कमी होत आहे. युनायटेड स्टेट्स (USD 367 अब्ज) एफडीआयचे सर्वोच्च प्राप्तकर्ता राहिले.

Notes:
अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बिडेन यांनी वॉशिंग्टनमध्ये आशियाई पॅसिफिक अमेरिकन इतिहास आणि संस्कृतीच्या राष्ट्रीय संग्रहालयाच्या निर्मितीचा अभ्यास करण्यासाठी एक आयोग स्थापन करण्याच्या विधेयकावर स्वाक्षरी केली. हे पाऊल दीर्घकाळापासून प्रचलित असलेल्या आशियाई विरोधी द्वेषाचे संकट कमी करण्याच्या प्रयत्नात आहे. वॉशिंग्टन डीसीमध्येनॅशनल म्युझियम ऑफ द अमेरिकन लॅटिनो आणिनॅशनल म्युझियम ऑफ आफ्रिकन अमेरिकन हिस्ट्री अँड कल्चर देखील आहे.

Notes:
जम्मू आणि काश्मीरमधील मुश्क बुडजी तांदळाची जात प्रामुख्याने रोगांना बळी पडण्याची शक्यता आणि मर्यादित उत्पादन क्षमतेमुळे नामशेष होण्याच्या उंबरठ्यावर आहे. जम्मू आणि काश्मीरमधील अधिकारी मुश्क बुडजी या नावाने ओळखल्या जाणार्‍या सुगंधी तांदूळ जातीच्या लागवडीला पुनरुज्जीवित करण्याचा आणि 5,000 हेक्टर क्षेत्रापर्यंत त्याची लागवड वाढवण्याची योजना आखत आहेत.