Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणते मंत्रालय ‘फ्लाय अॅश मॅनेजमेंट अँड युटिलायझेशन मिशन’ची नोडल एजन्सी आहे?
[A] पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय
[B] कोळसा मंत्रालय
[C] उर्जा मंत्रालय
[D] नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: A [ पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय]
Notes:
राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणाने (एनजीटी) आपल्या आदेशात ‘फ्लाय अॅश मॅनेजमेंट अँड युटिलायझेशन मिशन’ ची स्थापना करण्याचे निर्देश दिले. MoEF & CC चे सचिव नोडल एजन्सी असतील. फ्लाय ऍश हाताळणे आणि विल्हेवाट लावणे आणि संबंधित समस्यांचे समन्वय आणि निरीक्षण करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. पर्यावरण, वन मंत्रालयाच्या सचिवांनी संयुक्तपणे याचे नेतृत्व केले आहे.
12. कोणत्या संस्थेने ‘PSOs साठी सायबर रेझिलिन्स आणि डिजिटल पेमेंट सुरक्षा नियंत्रणांवर ड्राफ्ट मास्टर डायरेक्शन्स’ जारी केले?
[A] NPCI
[B] नीती आयोग
[C] RBI
[D] सेबी
Show Answer
Correct Answer: C [ RBI]
Notes:
PSOs साठी सायबर रेझिलिन्स आणि डिजिटल पेमेंट सुरक्षा नियंत्रणांवरील मास्टर डायरेक्शन्सचा मसुदा रिझर्व्ह बँकेने अलीकडेच जारी केला आहे.
ही एक गव्हर्नन्स फ्रेमवर्क आहे जी सायबरसुरक्षा जोखीम ओळखणे, मूल्यांकन करणे, देखरेख करणे आणि नियंत्रित करणे या प्रक्रियांचा समावेश करते.
13. मूळतः पूर्व आशियातील जोरो कोळी कोणत्या देशात आक्रमक प्रजाती म्हणून पसरत आहेत?
[A] भारत
[B] संयुक्त राज्य
[C] दक्षिण आफ्रिका
[D] जर्मनी
Show Answer
Correct Answer: B [ संयुक्त राज्य]
Notes:
मूळतः पूर्व आशियातील जोरो स्पायडर म्हणून ओळखल्या जाणार्या ट्रायकोनेफिला क्लावाटा, जॉर्जियाला त्यांचे नवीन निवासस्थान म्हणून स्थापित करून संपूर्ण युनायटेड स्टेट्समध्ये पसरू लागले आहेत.
हे धक्कादायक कोळी त्यांच्या रंगीबेरंगी स्वरूपासाठी आणि त्यांच्या जाळ्यांच्या प्रभावी आकारासाठी ओळखले जातात.
मादी जोरो कोळी 3 इंच पर्यंत वाढू शकते, तर नर लहान असतात. जोरो कोळी हे ओर्ब विणकर आहेत, मोठे गोलाकार जाळे फिरवतात.
14. भारतात गेल्या पाच वर्षांत हाताने सफाई केल्यामुळे किती मृत्यूची नोंद झाली?
[A] 25
[B] 15
[C] 10
[D] 0
Show Answer
Correct Answer: D [0]
Notes:
केंद्र सरकारने सांगितले की, सामाजिक न्याय मंत्रालयाने सादर केलेल्या आकडेवारीनुसार, गेल्या पाच वर्षांत भारतात हाताने सफाई केल्यामुळे एकही मृत्यू झालेला नाही.
गटारे आणि सेप्टिक टाक्या साफ करताना 330 लोक मरण पावले आहेत.
सामाजिक न्याय मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की भारतात हाताने मैला साफ करणे यापुढे प्रचलित आहे; तमिळनाडू, छत्तीसगड, बिहार ही राज्ये ज्यात सर्व जिल्हे मुक्त स्थितीचा अहवाल देतात.
15. त्वचा कर्करोगाच्या लसीच्या प्रगत-स्टेज क्लिनिकल चाचणीमध्ये कोणती कंपनी सहभागी आहे?
[A] डॉ रेड्डीज
[B] भारत बायोटेक
[C] मॉडर्ना
[D] सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया
Show Answer
Correct Answer: C [ मॉडर्ना]
Notes:
अलीकडेच, Moderna आणि त्याचे सहकारी मर्क यांनी प्रगत-स्टेज क्लिनिकल चाचणीसाठी रुग्ण नोंदणी सुरू करण्याची घोषणा केली. या चाचणीचे उद्दिष्ट इम्युनोथेरपी औषध Keytruda च्या संयोगाने त्वचेच्या कर्करोगासाठी त्यांच्या सानुकूलित mRNA-आधारित लसीची चाचणी करणे आहे.
मेलेनोमा हा त्वचेच्या कर्करोगाचा सर्वात प्राणघातक प्रकार आहे.
16. कोणत्या देशाने ‘अपोलो’ नावाचा ह्युमनॉइड रोबोट विकसित केला आहे जो मानवांसोबत काम करण्यासाठी डिझाइन केलेला आहे?
[A] भारत
[B] संयुक्त राज्य
[C] इस्रायल
[D] UAE
Show Answer
Correct Answer: B [ संयुक्त राज्य]
Notes:
यूएस-आधारित रोबोटिक्स स्टार्टअप Apptronik ने एक ह्युमनॉइड रोबोट विकसित केला आहे जो मानवांसोबत काम करण्यासाठी डिझाइन केलेला आहे. अपोलो नावाचा मानवीय रोबोट 5 फूट 8 इंच उंच आणि त्याचे वजन 72.6 किलोग्रॅम आहे. अपोलो 25 किलोग्रॅमपर्यंत वजन हाताळू शकते आणि ते अशा प्रकारे डिझाइन केले गेले आहे की ते मानवांसोबत सुरक्षितपणे कार्य करू शकते. हे विजेवर काम करते आणि चार तासांच्या बॅटरीने चार्ज करता येते.
17. कोणत्या कंपनीने MSME निर्यातदारांसाठी क्रॉस-बॉर्डर लॉजिस्टिक सुलभ करण्यासाठी इंडिया पोस्टसोबत करार केला?
[A] ऍमेझॉन
[B] फ्लिपकार्ट
[C] स्विगी
[D] Zomato
Show Answer
Correct Answer: A [ ऍमेझॉन]
Notes:
ई-कॉमर्स कंपनी Amazon ने सांगितले की त्यांनी MSME निर्यातदारांसाठी क्रॉस-बॉर्डर लॉजिस्टिक सुलभ करण्यासाठी इंडिया पोस्टसोबत करार केला आहे. विज्ञान आणि तंत्रज्ञान राज्यमंत्री जितेंद्र सिंह यांनी इंडिया पोस्ट आणि अॅमेझॉन यांच्यातील भागीदारीच्या दशकाच्या स्मरणार्थ पोस्टल तिकिटाचे अनावरण केले.
18. दत्तक वारसा 2.0 कार्यक्रम यापैकी कोणत्या धोरण/विधायिक व्यवस्था अंतर्गत चालतो?
[A] पुरातन वास्तू आणि कला खजिना कायदा, 1972
[B] भारतीय खजिना कायदा, 1878
[C] नॅशनल मिशन ऑन मोन्युमेंट्स अँड अॅन्टिक्विटीज (NMMA)
[D] प्राचीन स्मारके आणि पुरातत्व स्थळे आणि अवशेष कायदा (AMASR कायदा), 1958
Show Answer
Correct Answer: D [ प्राचीन स्मारके आणि पुरातत्व स्थळे आणि अवशेष कायदा (AMASR कायदा), 1958]
Notes:
हेरिटेज 2.0 योजना स्वीकारणे हा एक सरकारी उपक्रम आहे ज्याचा उद्देश कॉर्पोरेट सहभाग आणि त्यांच्या CSR निधीद्वारे भारतातील ऐतिहासिक वास्तूंवरील सुविधा वाढवणे आहे. हा कार्यक्रम 2017 योजनेची सुधारित आवृत्ती आहे आणि 1958 च्या प्राचीन स्मारके आणि पुरातत्व स्थळे आणि अवशेष कायदा (AMASR कायदा) अंतर्गत कार्यरत आहे. इच्छुक भागधारक सर्वसमावेशक माहिती आणि आर्थिक आवश्यकता प्रदान करून समर्पित वेब पोर्टलद्वारे विशिष्ट स्मारके किंवा सुविधा स्वीकारू शकतात. हेरिटेज जागरूकता वाढवण्यासाठी, भारतीय हेरिटेज अॅप लाँच केले जाईल, ज्यामध्ये तपशील, फोटो, सुविधा, जिओटॅग केलेली ठिकाणे आणि नागरिकांच्या प्रतिक्रिया यंत्रणा असलेली स्मारके दाखवली जातील. हा उपक्रम पर्यटन मंत्रालय, सांस्कृतिक मंत्रालय आणि भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण यांच्या सहकार्याने आहे.
19. अमृत वृख्या आंदोलन, 2023′ कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाशी संबंधित आहे?
[A] आसाम
[B] पश्चिम बंगाल
[C] ओडिशा
[D] झारखंड
Show Answer
Correct Answer: A [ आसाम]
Notes:
‘अमृत वृख्या आंदोलन, 2023’ चा एक भाग म्हणून, आसाम सरकारने, सार्वजनिक समर्थनासह, राज्याचे हरित कव्हर वाढविण्याच्या मोहिमेदरम्यान नऊ जागतिक विक्रम करण्याचा प्रयत्न केला. चळवळी दरम्यान प्रयत्न केलेल्या जागतिक विक्रमांमध्ये रोपांची सर्वात मोठी सर्पिल, एकाच ठिकाणी एका दिवसात सर्वाधिक रोपांचे वाटप, 24 तासात एका चमूने लावलेली सर्वाधिक झाडे, एका तासात लावलेली सर्वाधिक झाडे, सर्वात मोठी वृक्षारोपण केलेले मोझॅक, सर्वाधिक 100 जणांच्या पथकाने तासाभरात लावलेली झाडे.
20. मुस्तफा केमाल अतातुर्क 2023, कोणत्या दोन देशांमधील लष्करी सराव होता?
[A] अझरबैजान आणि तुर्की
[B] तुर्की आणि सौदी अरेबिया
[C] रशिया आणि बेलारूस
[D] दक्षिण कोरिया आणि तैवान
Show Answer
Correct Answer: A [ अझरबैजान आणि तुर्की]
Notes:
अझरबैजानने जाहीर केले की ते तुर्कीसोबत लष्करी सराव आयोजित करेल. सराव अनेक प्रदेशात होतील. तुर्की प्रजासत्ताकची शताब्दी साजरी करण्यासाठी हे डावपेच आहेत. अझरबैजान आणि तुर्की जवळचे मित्र आहेत. त्यांच्यात सामरिक भागीदारी आणि परस्पर समर्थनाचा करार आहे. लष्करी हल्ला किंवा आक्रमण झाल्यास दोन्ही देश एकमेकांना साथ देतील, असे या करारात नमूद करण्यात आले आहे. अझरबैजान आणि तुर्की यांच्या दक्षिण-पश्चिमेस 15 किमीची सीमा आहे.