Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
लाँच व्हेईकल मार्क-3 (LVM3), पूर्वी जिओसिंक्रोनस सॅटेलाइट लॉन्च व्हेईकल मार्क III (GSLV Mk3) म्हणून ओळखले जात असे, हे भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) द्वारे विकसित केलेले तीन-टप्प्याचे मध्यम-लिफ्ट प्रक्षेपण वाहन आहे.
भारतीय अंतराळ संस्थेने जाहीर केले आहे की त्यांचे सर्वात मोठे रॉकेट LVM3 26 मार्च रोजी श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून प्रक्षेपित केले जाईल.

Notes:
शव्वाल चंद्र ही इस्लामिक कॅलेंडरमधील एक महत्त्वाची खगोलीय घटना आहे जी ईद-अल-फित्रची सुरूवात करते.
हे इस्लामिक कॅलेंडरच्या दहाव्या महिन्यात येते, ज्याला हिजरी कॅलेंडर देखील म्हणतात.
यावर्षी ते 20 किंवा 21 एप्रिलला असण्याची शक्यता आहे. प्रत्येक महिन्याची सुरुवात चंद्राच्या दर्शनाने होते.

Notes:
सेंट्रल मरीन फिशरीज रिसर्च इन्स्टिट्यूट (CMFRI) ने ‘क्वीन फिश’ गटातील एक नवीन कॅरंगीड प्रजाती ओळखली आहे. याला scomberoides pelagicus’ असे नाव आहे आणि स्थानिक भाषेत हा मासा पोला वट्टा म्हणून ओळखला जातो. नवीन माशांमध्ये खोल अंडाकृती शरीर, अवतल पृष्ठीय डोके प्रोफाइल आणि मोठमोठे आणि कमी गिल रेकर आहेत. भारतीय समुद्रात कॅरंगीड्सच्या 60 हून अधिक प्रजाती आहेत आणि त्यापैकी चार ‘क्वीन फिश’ श्रेणीतील आहेत.

Notes:
भारतीय खाजगी क्षेत्रातील बँक, येस बँकेने येस बँक अॅग्री इन्फिनिटी हा वार्षिक स्टार्ट-अप सक्षम कार्यक्रम सुरू केला आहे. क्षेत्रातील उद्योजकांना मार्गदर्शन करून ‘अन्न आणि कृषी इकोसिस्टम’साठी डिजिटल आर्थिक उपायांचा सह-विकसित करण्याचे उद्दिष्ट आहे.

Notes:
अभ्यासाच्या पहिल्या सहभागीमध्ये इंट्राकॉर्टिकल व्हिज्युअल प्रोस्थेसिस (ICVP) यशस्वीरित्या शस्त्रक्रियेने रोपण केले गेले आहे. दृष्टी गमावलेल्या लोकांची आंशिक दृष्टी पुनर्संचयित करण्याची क्षमता या प्रणालीमध्ये असल्याचे म्हटले जाते. ICVP हे इम्प्लांट आहे जे मेंदूच्या व्हिज्युअल कॉर्टेक्सशी थेट जोडण्यासाठी डोळयातील पडदा आणि ऑप्टिक नसा बायपास करते.

Notes:
जागतिक बँकेचे मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ, कारमेन रेनहार्ट यांनी अलीकडेच चेतावणी दिली की रशिया आणि त्याचे मित्र बेलारूस डीफॉल्टच्या “शक्‍तिशाली जवळ” आहेत. व्लादिमीर पुतीन यांनी युक्रेनवर आक्रमण केल्यानंतर पश्चिमेकडून लादण्यात आलेल्या निर्बंधांदरम्यान, रशिया आपले कर्ज फेडण्यास असमर्थ आहे. रशियाला यूएस डॉलरमध्ये नामांकित केलेल्या काही कर्जांवर USD 117m (£89m) भरावे लागतील.

Notes:
धोकादायकपणे उष्ण क्षेत्रे हे असे क्षेत्र आहेत जे मानवी कोनाडाबाहेर येतात, ज्यांचे सरासरी वार्षिक तापमान 29°C पेक्षा जास्त असते. एका नवीन अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की जर जगाने सध्याचा मार्ग चालू ठेवला तर 2080 पर्यंत जागतिक लोकसंख्येपैकी एक तृतीयांश धोकादायक उष्ण परिस्थितीत जगत असेल.

Notes:
अंटार्क्टिक करारावर 1959 मध्ये 12 देशांनी स्वाक्षरी केली होती आणि 1961 मध्ये अंमलात आली होती. अंटार्क्टिक झोनचे लष्करीीकरण करणे आणि शांततापूर्ण संशोधन कार्यांसाठी त्याचा वापर करणे हे त्याचे उद्दिष्ट होते. भारताने 1983 मध्ये अंटार्क्टिका करारावर स्वाक्षरी केली. अलीकडेच, केंद्रीय भूविज्ञान मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंग यांनी भारतीय अंटार्क्टिक विधेयक, 2020 चा मसुदा मांडला. अंटार्क्टिकाबाबत भारतातील हा पहिला देशांतर्गत कायदा आहे. हे भारतीय न्यायालयांचे कार्यक्षेत्र अंटार्क्टिकापर्यंत विस्तारित करते. अंटार्क्टिकावर 27 देशांत देशांतर्गत कायदे आहेत.

Notes:
सरकारी मालकीच्या NHPC ने हायड्रोजन निर्मितीसाठी ग्रीन हायड्रोजन तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी हिमाचल प्रदेशातील चंबा जिल्हा प्रशासनासोबत सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली आहे. हा प्रकल्प NHPC रिन्युएबल एनर्जी लिमिटेड (NREL), NHPC ची पूर्ण मालकीची उपकंपनी राबवेल. NHPC चा संशोधन आणि विकास विभाग आणि NHPC चे चमेरा-II पॉवर स्टेशन देखील या प्रकल्पाचा भाग असेल.

Notes:
1986 मध्ये युक्रेनमधील चेरनोबिल येथे घडलेल्या आण्विक दुर्घटनेच्या स्मरणार्थ दरवर्षी 26 एप्रिल रोजी ‘आंतरराष्ट्रीय चेरनोबिल स्मरण दिन’ साजरा केला जातो. ही आपत्ती जगातील सर्वात मोठी आण्विक दुर्घटना मानली जाते. त्यामुळे, बेलारूस, युक्रेन आणि रशियामधील सुमारे ८.४ दशलक्ष लोकांना किरणोत्सर्गाच्या संपर्कात आणणाऱ्या घटनेचा प्रभाव अधोरेखित करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांनी आंतरराष्ट्रीय चेरनोबिल स्मरण दिन साजरा करण्याचा निर्णय घेतला.