Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
भारतातील पहिला केबल-स्टेड रेल्वे पूल, अंजी खड्डा पूल, मे 2023 पर्यंत कार्यान्वित होणार आहे.
हा पूल प्रथमच काश्मीरच्या केंद्रशासित प्रदेशाला ट्रेनद्वारे उर्वरित भारताशी जोडेल अशी अपेक्षा आहे.
उधमपूर-श्रीनगर-बारामुल्ला रेल्वे प्रकल्पावरील चिनाब पुलानंतर अंजी खड पूल हा दुसरा महत्त्वाचा पूल आहे.

Notes:
नवीन सरकारी आकडेवारीनुसार, जानेवारी महिन्यात अमेझॉन रेनफॉरेस्टमध्ये ब्राझीलमध्ये सर्वात जास्त जंगलतोड झाली आहे. ब्राझीलच्या Amazon मध्ये गेल्या महिन्यात एकूण 430 चौरस किलोमीटर जंगलतोड झाली, जे जानेवारी 2021 च्या तुलनेत पाचपट जास्त आहे. हे सरकारी अंतराळ संशोधन संस्थेच्या प्राथमिक उपग्रह डेटानुसार आहे.

Notes:
मैत्री, सहकार्य आणि परस्पर सहाय्य करार (किंवा YYA संधि) 1948 मध्ये फिनलंडने USSR सोबत स्वाक्षरी केली होती. युक्रेनचे ‘फिनलँडीकरण’ हे फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी व्यवहार्य मॉडेलपैकी एक म्हणून प्रस्तावित केले होते. ‘फिनलँडायझेशन’ शीतयुद्धाच्या काळात फिनलँडने अनुसरण केलेल्या रशिया आणि पश्चिम यांच्यातील कठोर तटस्थतेच्या धोरणाचा संदर्भ देते.

Notes:
स्विस संस्था IQAir ने तयार केलेल्या जागतिक वायु गुणवत्ता अहवालानुसार, नवी दिल्ली सलग चौथ्या वर्षी जगातील सर्वात प्रदूषित राजधानीचे शहर आहे. अहवालानुसार, 2021 मध्ये कोणताही देश WHO च्या हवेच्या गुणवत्तेच्या मानकांची पूर्तता करू शकला नाही. निर्देशांकाने 2021 साठी सर्वात खराब हवेच्या गुणवत्तेच्या टॅगसह 35 भारतीय शहरांची यादी केली आणि या यादीत भिवडी (राजस्थान) पहिल्या क्रमांकावर आहे आणि त्यानंतर गाझियाबाद (उत्तर प्रदेश) आहे.

Notes:
बायोकॉन लिमिटेडचे कार्यकारी अध्यक्ष किरण मुझुमदार-शॉ यांची स्कॉटलंडच्या राष्ट्रीय अकादमीच्या रॉयल सोसायटी ऑफ एडिनबर्ग (RSE) चे फेलो म्हणून निवड झाली आहे. RSE ही जगातील सर्वात जुनी आणि प्रतिष्ठित शैक्षणिक संस्थांपैकी एक आहे. विज्ञान, कला, शिक्षण, व्यवसाय आणि सार्वजनिक जीवन या क्षेत्रांतून RSE मध्ये सामील होण्यासाठी फेलो त्यांच्या सभोवतालचे जग सुधारण्यात त्यांच्या योगदानाची ओळख म्हणून निवडले जातात.

Notes:
“भारताचे राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळ: काय ते हिरवे आहेत?” या शीर्षकाचा एक शोधनिबंध नुकताच प्रसिद्ध झाला.
त्यामुळे राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळे आणि प्रदूषण नियंत्रण समित्यांनी प्रदूषण नियंत्रणासाठी दिलेले आदेश प्रभावीपणे पार पाडले आहेत का, असा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

Notes:
AT2021lwx हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा वैश्विक स्फोट आहे.
साउथॅम्प्टन विद्यापीठाच्या नेतृत्वाखालील खगोलशास्त्रज्ञांच्या गटाने हे निरीक्षण केले.
हा स्फोट कोणत्याही ज्ञात सुपरनोव्हापेक्षा दहापट अधिक तेजस्वी असल्याचे म्हटले जाते, जे स्फोट मोठे तारे मरतात तेव्हा होतात.

Notes:
राजीव वार्ष्णेय हे एक भारतीय कृषी शास्त्रज्ञ आहेत जे शेंगांच्या जीनोमचे डिकोडिंग आणि चण्याच्या नवीन जाती विकसित करण्यासाठी त्यांच्या योगदानासाठी ओळखले जातात.
यावर्षी रॉयल सोसायटीचे फेलो बनलेले ते एकमेव नवीन भारतीय शास्त्रज्ञ आहेत.
राजीव वार्ष्णेय हे FRS झालेले चौथे भारतीय कृषी शास्त्रज्ञ आहेत.

Notes:
इंडियन ओशन नेव्हल सिम्पोजियम (IONS) ने गोवा आणि अरबी समुद्रात आपला पहिला सागरी सराव 2022 (IMEX-22) आयोजित केला आहे. ऑस्ट्रेलिया, बांगलादेश, फ्रान्स, भारत, श्रीलंका, UAE आणि UK यासह इतर 15 IONS सदस्य नौदलातील 22 निरीक्षकांनीही या सरावात भाग घेतला. IMEX – 22 हार्बर फेजसह मुरगाव बंदर, गोवा आणि त्यानंतर अरबी समुद्रातील सागरी टप्पायेथे दोन टप्प्यांत आयोजित करण्यात आल.

Notes:
आपत्ती निवारणासाठी आंतरराष्ट्रीय धोरणाची अंमलबजावणी सुनिश्चित करण्यासाठी ‘यूएन ऑफिस फॉर डिझास्टर रिस्क रिडक्शन (UNDRR)’ ची निर्मिती 1999 मध्ये करण्यात आली. हे जिनिव्हा, स्वित्झर्लंड येथे स्थित आहे. UNDRR ने ग्लोबल असेसमेंट रिपोर्ट (GAR 2022) च्या आधी ग्लोबल असेसमेंट रिपोर्ट (GAR 2022) जारी केला. अहवालानुसार, 2030 पर्यंत जगाला दरवर्षी सुमारे 560 आपत्तींचा सामना करावा लागणार आहे. मागील तीन दशकांच्या तुलनेत हे प्रमाण पाचपट जास्त आहे. हवामानातील बदल आणि अपुरी जोखीम व्यवस्थापनामुळे आपत्तीच्या वारंवारतेत वाढ होऊ शकते.