Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
लुसोफोन हे लोक आणि देश आहेत जे पोर्तुगीजला अधिकृत भाषा म्हणून ओळखतात. 5 मे ची अधिकृतपणे 2009 मध्ये पोर्तुगीज-भाषिक देशांच्या समुदायाने (CPLP) स्थापना केली,वर्ष “जागतिक पोर्तुगीज भाषा दिवस” म्हणून जी 2000 पासून UNESCO सोबत अधिकृत भागीदारीत आहे.

Notes:
सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ टेलिमॅटिक्स (C-DOT), दूरसंचार मंत्रालयाच्या दूरसंचार विभागाचे संशोधन आणि विकास केंद्र, भारतातील प्रमुख दूरसंचार ऑपरेटर्सपैकी एक असलेल्या Vodafone Idea Limited सोबत सामंजस्य करार केला आहे. “जागतिक दूरसंचार आणि माहिती सोसायटी दिन (WTISD)” च्या निमित्ताने त्यांच्या कौशल्याचा वापर भारतात IoT/M2M सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी आणि तैनात करण्यासाठी या सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी करण्यात आली.

Notes:
विधेयक 2019 च्या कायद्यात सुधारणा करून काश्मिरी स्थलांतरित आणि POK मधील विस्थापितांना विधानसभेत प्रतिनिधित्व प्रदान करण्याचा प्रयत्न करते. यात काश्मिरी स्थलांतरित समुदायातील दोन सदस्यांना नामनिर्देशित करण्याची तरतूद आहे, ज्यापैकी एक महिला सदस्य असेल आणि लेफ्टनंट गव्हर्नरला पाकव्याप्त काश्मीर मधील विस्थापित व्यक्तींचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या एका व्यक्तीला विधानसभेत नामनिर्देशित करण्याचा अधिकार असेल. या विधेयकात जम्मू-काश्मीर विधानसभेच्या एकूण जागांची संख्या 107 वरून 114 पर्यंत वाढवण्याचा प्रस्ताव आहे, त्यापैकी 7 जागा अनुसूचित जातीच्या सदस्यांसाठी राखीव असतील आणि 9 जागा अनुसूचित जमातीच्या आमदारांसाठी राखीव असतील. या विधेयकानुसार पाकव्याप्त काश्मीरसाठी विधानसभेच्या 24 जागा राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत.

Notes:
चिलीच्या वलपाराइसो भागात जलद गतीने लागलेल्या वणव्यामुळे 112 लोकांचा मृत्यू झाला आहे.
ही आग चिलीमधील आतापर्यंतची सर्वात भयंकर आग असल्याचे मानले जाते.
काही आगी जाणूनबुजून लागल्या आहेत का, याचा तपास सरकार करत आहे.
आगीमुळे अंदाजे 3,000 ते 6,000 घरेही नष्ट झाली आहेत.
एल निनोमुळे झालेल्या विक्रमी तापमानाच्या आठवडाभरामुळे ही आग लागल्याचे मानले जाते.
उच्च उष्णतेमुळे दुष्काळ आणि सामान्यत: वणव्याचा धोका वाढला आहे.

Notes:
गोवा शिपयार्ड लिमिटेडमध्ये जनसंपर्क अधिकारी म्हणून काम करणाऱ्या निखिल मुकुंद वाघ यांना नुकताच “महागौरव 2024” पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.  कोल्हापुरातील कणेरी मठ येथे झालेल्या कार्यक्रमात महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या हस्ते त्यांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.  निखिलच्या जनसंपर्क क्षेत्रातील महान कार्याची दखल घेत हा पुरस्कार खूप मोठा आहे.

Notes:
शास्त्रज्ञांनी अलीकडेच पश्चिम घाटात कांगारू सरड्याची Agasthyagama Edge नवीन प्रजाती शोधून काढली. EDGE प्रोग्रामच्या नावावरून नाव दिले गेल. हे Agasthyagama Edge अगस्त्यगामा गणातील दुसरे आहे. अगामिडे कुटुंबातील Agasthyagama Edge  कुलामावू इडुक्की येथे आढळते. प्रजाती त्याच्या विशिष्टतेसाठी आणि जागतिक धोक्यात लक्षणीय आहे.

Notes:
वॉशिंग्टनमध्ये प्रवेश प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर स्वीडन नॉर्थ अटलांटिक ट्रीटी ऑर्गनायझेशन (NATO) 2024 चा 32 वा सदस्य बनला. स्वीडनचा नाटोमध्ये सामील होण्याचा अर्ज रशियाच्या युक्रेनवर पूर्ण-प्रमाणात आक्रमण केल्यानंतर सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण झाल्यानंतर दोन वर्षांनी आला.
नाटोचे सरचिटणीस जेन्स स्टोल्टनबर्ग म्हणाले की स्वीडनच्या प्रवेशामुळे नाटो अधिक मजबूत, स्वीडन अधिक सुरक्षित आणि संपूर्ण अलायन्स अधिक सुरक्षित आहे.

Notes:
NASA ने चंद्रावरील मालवाहतूक बदलण्याचे उद्दिष्ट ठेवत फ्लोट (फ्लेक्झिबल लेव्हिटेशन ऑन अ ट्रॅक) ही पहिली चंद्र रेल्वे प्रणाली जाहीर केली.
नासाच्या चंद्र ते मंगळ या उपक्रमाचा एक भाग फ्लोट (FLOAT) तीन-स्तर लवचिक फिल्म ट्रॅकवर अनपॉवर नसलेल्या चुंबकीय रोबोटचा वापर करतो.
फ्लोट (FLOAT) हे यंत्रमानव ट्रॅकच्या वर चढतात, चंद्राच्या धुळीचा पोशाख कमी करतात आणि शाश्वत चंद्र वसाहतींसाठी विश्वासार्ह वाहतूक देतात.
(FLOAT- Flexible levitation on a track) ही प्रणाली डायमॅग्नेटिक लेव्हिटेशन, इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक प्रोपल्शन आणि ऊर्जा निर्मितीसाठी पर्यायी सौर पॅनेल एकत्रित करते.

Notes:
भारतीय सैन्य मे महिन्याच्या अखेरीस नवीन रशियन इग्ला-एस VSHORAD प्रणाली प्राप्त करणार आहे.
रशियाने विकसित केलेले इग्ला-एस VSHORAD प्रणाली हे वैयक्तिक किंवा क्रू वापरासाठी एक हँडहेल्ड MANPADS आहे.
कमी उडणारी विमाने, क्रूझ क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन यांना लक्ष्य करते.
घटकांमध्ये 9M342 क्षेपणास्त्र, 9P522 प्रक्षेपण यंत्रणा आणि इतर समाविष्ट आहेत.
500m ते 6km च्या श्रेणीत आणि 3.5km उंचीच्या क्षमतेसह इग्ला-एस VSHORAD प्रणाली भारताचे हवाई संरक्षण वाढवते, जे पर्वतीय भागात महत्त्वपूर्ण आहे.

Notes:
NTPC ने ATD BEST Awards 2024 मध्ये टॅलेंट डेव्हलपमेंटसाठी जागतिक स्तरावर तिसरा क्रमांक मिळवला.
न्यू ऑर्लीन्स येथे 21 मे रोजी प्रदान करण्यात आलेला हा पुरस्कार NTPC च्या धोरणात्मक HR आणि प्रतिभा व्यवस्थापनाच्या मुख्य महाव्यवस्थापक सुश्री रचना सिंग भाल यांनी स्वीकारला.
2003 मध्ये स्थापन केलेले एटीडी बेस्ट अवॉर्ड्स कर्मचाऱ्यांच्या विकासात उत्कृष्ट काम करणाऱ्या संस्थांना ओळखतात.
भारतातील सर्वात मोठी ऊर्जा क्षेत्रातील कंपनी एनटीपीसी (NTPC) ही 1975 मध्ये स्थापन झाली आणि तिने विविध ऊर्जा निर्मिती पद्धतींमध्ये विविधता आणली आहे.