Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]
मराठी चालू घडामोडी 2025-26. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या संस्थेने, ‘ATL सारथी’ एक व्यापक स्व-निरीक्षण फ्रेमवर्क लाँच केले?
[A] RBI
[B] सेबी
[C] नीती आयोग
[D] BSE
Show Answer
Correct Answer: C [ नीती आयोग]
Notes:
अटल टिंकरिंग लॅब्स (ATL) च्या इकोसिस्टमला बळकट करण्यासाठी एक व्यापक स्व-निरीक्षण फ्रेमवर्क अटल इनोव्हेशन मिशन (AIM) – NITI आयोगाने ATL सारथी लाँच केली.
आजपर्यंत, AIM ने अटल टिंकरिंग लॅब (ATLs) स्थापन करण्यासाठी 10,000 शाळांना निधी दिला आहे. ‘MyATL डॅशबोर्ड’ म्हणून ओळखल्या जाणार्या सेल्फ-रिपोर्टिंग डॅशबोर्डसारख्या नियमित प्रक्रियेच्या सुधारणांद्वारे ATL ची कार्यक्षमता वाढवण्याची खात्री देणारे चार स्तंभ या उपक्रमात आहेत.
12. सहाव्या हिंद महासागर परिषदेचे (IOC) यजमान कोणता देश आहे?
[A] भारत
[B] श्रीलंका
[C] बांगलादेश
[D] म्यानमार
Show Answer
Correct Answer: C [ बांगलादेश]
Notes:
6वी हिंद महासागर परिषद (IOC) या प्रदेशातील सर्वांसाठी सुरक्षा आणि वाढीसाठी प्रादेशिक सहकार्याच्या शक्यतांवर चर्चा करण्यासाठी राज्ये आणि प्रमुख सागरी भागीदारांना एकत्र आणण्यासाठी (SAGAR) आयोजित केले जात आहे.
ढाका, बांगलादेश येथे आयोजित करण्यात आला आहे. हिंद महासागर परिषद (IOC) 2016 मध्ये सुरू झाली.
13. पुरुषांसाठी T20 क्रिकेटमध्ये 10,000 धावा करणारा पहिला भारतीय क्रिकेटपटू कोण आहे?
[A] महेंद्रसिंग धोनी
[B] विराट कोहली
[C] रोहित शर्मा
[D] रवींद्र जडेजा
Show Answer
Correct Answer: C [ रोहित शर्मा]
Notes:
टीम इंडिया आणि मुंबई इंडियन्सचा कर्णधार रोहित शर्मा पुरुषांच्या T20 क्रिकेटमध्ये 10,000 धावा पूर्ण करणारा दुसरा भारतीय फलंदाज ठरला आहे. विराट कोहली हा गेल्या वर्षी 10,000 T20 धावा करणारा पहिला भारतीय फलंदाज ठरला तर वेस्ट इंडिजचा दिग्गज ख्रिस गेल हा T20 क्रिकेटमध्ये पाच धावा करणारा जगातील पहिला क्रिकेटपटू ठरला. पंजाब किंग्ज (PBKS) विरुद्धच्या सामन्यात रोहित शर्माने हा ऐतिहासिक टप्पा गाठला.
14. बातम्यांमध्ये दिसणारे सांता फे बेडूक कोणत्या प्रदेशात आढळतात?
[A] दक्षिण आशिया
[B] दक्षिण अमेरिका
[C] युरोप
[D] ओशनिया
Show Answer
Correct Answer: B [ दक्षिण अमेरिका]
Notes:
Leptodactylus laticeps ही Leptodactylidae कुटुंबातील बेडकाची एक प्रजाती आहे.
हे दक्षिण अमेरिकन प्रदेशात विशेषतः अर्जेंटिना, बोलिव्हिया आणि पॅराग्वेमध्ये आढळते.
अर्जेंटिनातील शास्त्रज्ञांनी एका वेगळ्या “तेंदुए-प्रिंट” पॅटर्नसह बेडकावर संशोधन केले आहे, ज्यामुळे त्याच्या पुनरुत्पादक वर्तनाबद्दल अंतर्दृष्टी प्राप्त होईल, ज्याचा उद्देश धोक्यात असलेल्या सांता फे बेडकाचे रक्षण करणे आहे. कोरड्या चाको प्रदेशात जंगलतोडीमुळे अधिवास नष्ट झाल्यामुळे प्रजातींना धोका आहे.
15. कोणत्या संस्थेने Osteo HRNet नावाचा फ्रेमवर्क विकसित केला आहे?
[A] IIT मद्रास
[B] आयआयटी वाराणसी
[C] आयआयटी गुवाहाटी
[D] आयआयटी कानपूर
Show Answer
Correct Answer: C [ आयआयटी गुवाहाटी]
Notes:
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, गुवाहाटी येथील शास्त्रज्ञांच्या टीमने Osteo HRNet नावाची एक अत्याधुनिक फ्रेमवर्क तयार केली आहे, जी एक्स-रे प्रतिमांचे विश्लेषण करून गुडघा ऑस्टियोआर्थराइटिस (OA) च्या तीव्रतेचे स्वयंचलितपणे मूल्यांकन करण्यासाठी डीप लर्निंग (DL) तंत्राचा वापर करते.
या कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) मॉडेलमध्ये स्थितीची व्याप्ती ओळखण्याची आणि दुर्गम ठिकाणी आरोग्यसेवा व्यावसायिकांना मदत करण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे अधिक अचूक निदान करणे शक्य होते.
16. ‘भारतातील रस्ते अपघात-2022’ या वार्षिक अहवालानुसार, कोणत्या राज्यात रस्ते अपघातात सर्वाधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे?
[A] गुजरात
[B] उत्तर प्रदेश
[C] राजस्थान
[D] कर्नाटक
Show Answer
Correct Answer: B [ उत्तर प्रदेश]
Notes:
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने “भारतातील रस्ते अपघात-2022” या विषयावर आपला वार्षिक अहवाल प्रकाशित केला आहे. 2022 मध्ये एकूण 4,61,312 रस्ते अपघात झाले, ज्यात 1,68,491 लोकांचा मृत्यू झाला, तर 4,43,366 लोक जखमी झाले. 2022 मध्ये तामिळनाडूमध्ये राष्ट्रीय महामार्गांवर सर्वाधिक रस्ते अपघातांची नोंद झाली, त्यानंतर मध्य प्रदेशचा क्रमांक लागतो. रस्ते अपघातात सर्वाधिक मृत्यू उत्तर प्रदेशात झाले आहेत.
17. इंटरनॅशनल ऑर्गनायझेशन फॉर मायग्रेशन (IOM) चे मुख्यालय कोणते आहे?
[A] न्यू यॉर्क
[B] जिनिव्हा
[C] पॅरिस
[D] रोम
Show Answer
Correct Answer: B [ जिनिव्हा]
Notes:
इंटरनॅशनल ऑर्गनायझेशन फॉर मायग्रेशन (IOM) ने डेन्मार्कमधील कोपनहेगन येथील यूएन सिटी येथे कायदेशीर ओळख आणि अधिकार-आधारित रिटर्न मॅनेजमेंट कॉन्फरन्स नावाची परिषद आयोजित केली होती. कायदेशीर ओळख नसलेल्या व्यक्तींबाबत मूळ आणि गंतव्य देशांमधील चर्चा सुलभ करणे हा या परिषदेचा उद्देश आहे. जागतिक स्तरावर, स्वित्झर्लंडमधील जिनिव्हा येथे मुख्यालय असलेल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या IOM ने अहवाल दिल्यानुसार, अंदाजे एक अब्ज लोकांकडे कायदेशीर ओळख नाही.
18. अलीकडील अभ्यासानुसार, आर्गोलँड नावाचा खंड सध्याच्या कोणत्या खंडातून अदृश्य झाला आहे?
[A] आफ्रिका
[B] आशिया
[C] ऑस्ट्रेलिया
[D] युरोप
Show Answer
Correct Answer: C [ ऑस्ट्रेलिया]
Notes:
नुकत्याच झालेल्या एका अभ्यासात अर्गोलँडच्या दीर्घकाळ हरवलेल्या खंडाचे अस्तित्व उघड झाले आहे, जे अंदाजे 155 दशलक्ष वर्षांपूर्वी ऑस्ट्रेलियापासून वेगळे झाल्यानंतर अदृश्य झाले होते.
या खंडाने एकदा ज्युरासिक काळात ऑस्ट्रेलियाची ईशान्य सीमा तयार केली होती.
19. महिलांवरील हिंसाचार निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस कोणत्या महिन्यात साजरा केला जातो?
[A] नोव्हेंबर
[B] डिसेंबर
[C] जानेवारी
[D] मार्च
Show Answer
Correct Answer: A [ नोव्हेंबर]
Notes:
युनायटेड नेशन्स जनरल असेंब्लीने 25 नोव्हेंबर हा महिलांवरील हिंसाचार निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस म्हणून नियुक्त केला आहे.
लिंग-आधारित हिंसाचाराच्या विरोधात 16 दिवसांची सक्रियता ही वार्षिक मोहीम आहे जी 25 नोव्हेंबरपासून सुरू होते, महिलांवरील हिंसाचार निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस आणि 10 डिसेंबर रोजी आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार दिनी समाप्त होते.
20. खालीलपैकी कोणता पर्याय FiloBot चे वर्णन करतो, ज्याचा अलीकडेच बातम्यांमध्ये उल्लेख आहे?
[A] चक्रीवादळांची माहिती देणारा बॉट
[B] बनावट बातम्या ओळखण्यासाठी एक कृत्रिम बुद्धिमत्ता साधन
[C] नवीन नाविन्यपूर्ण वनस्पती-प्रेरित रोबोट
[D] बनावट बातम्या ओळखण्यासाठी एक कृत्रिम बुद्धिमत्ता साधन
Show Answer
Correct Answer: C [नवीन नाविन्यपूर्ण वनस्पती-प्रेरित रोबोट]
Notes:
एक नवीन नाविन्यपूर्ण वनस्पती-प्रेरित रोबोट FiloBot उदयास आला आहे.
जो पूर्व-प्रोग्राम केलेल्या हालचालींशिवाय वेलींप्रमाणे चढणारा संरचना आहे.
हे 3D प्रिंटिंग फिलामेंट मिररिंग क्रिपर ग्रोथ वापरून विस्तारित करते.
फोटोट्रॉपिझम सारख्या वनस्पतींच्या वर्तनाचा वापर करून FiloBot हलत्या प्रकाशाच्या तीव्रतेच्या आधारावर त्याचा मार्ग गतिमानपणे समायोजित करतो.
FiloBot यशस्वी चाचण्या अनुकूलनक्षमतेवर प्रकाश टाकतात, डायनॅमिक वातावरणात नेव्हिगेट आणि स्वयं-निर्माण पायाभूत सुविधा करणार्या रोबोटची कल्पना करतात.