Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. ‘राष्ट्रीय एड्स आणि एसटीडी नियंत्रण कार्यक्रम’ योजनेच्या कोणत्या श्रेणीत येतो?
[A] मुख्य योजना
[B] केंद्रीय क्षेत्र योजना
[C] केंद्र पुरस्कृत योजना
[D] कोर योजनेचा गाभा
Show Answer
Correct Answer: B [ केंद्रीय क्षेत्र योजना]
Notes:
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 1 एप्रिल ते 31 मार्च 2026 या कालावधीत राष्ट्रीय एड्स आणि एसटीडी नियंत्रण कार्यक्रम सुरू ठेवण्यास मान्यता दिली आहे. ही एक केंद्रीय क्षेत्र योजना आहे जी पूर्णपणे भारत सरकारद्वारे अनुदानित आहे. कार्यक्रमाचा पाचवा टप्पा 15471.94 कोटी रुपयांच्या खर्चासह वाढविण्यात आला आहे. राष्ट्रीय एड्स प्रतिसाद भारत सरकारने 1992 मध्ये सुरू केला होता.
12. चार्टर्ड अकाउंटंट्स विधेयकाच्या अध्यक्षतेखाली समन्वय समिती स्थापन करण्याचा विचार आहे?
[A] अर्थमंत्री
[B] कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्री
[C] कॉर्पोरेट व्यवहार सचिव
[D] वित्त सचिव
Show Answer
Correct Answer: C [ कॉर्पोरेट व्यवहार सचिव]
Notes:
चार्टर्ड अकाउंटंट्स, कॉस्ट अँड वर्क्स अकाउंटंट्स आणि कंपनी सेक्रेटरीज (सुधारणा) विधेयक नॉन-चार्टर्ड अकाउंटंट (सीए), नॉन-कॉस्ट अकाउंटंट आणि नॉन-कंपनी सेक्रेटरी यांना संबंधित संस्थांच्या शिस्तपालन समित्यांचे पीठासीन अधिकारी म्हणून नियुक्त करण्याचा प्रयत्न करते. या विधेयकात कॉर्पोरेट अफेअर्स सेक्रेटरी यांच्या अध्यक्षतेखाली एक समन्वय समिती स्थापन करण्याचा विचार आहे. यामध्ये तीन संस्थांचे प्रतिनिधित्व असेल: इन्स्टिट्यूट ऑफ चार्टर्ड अकाउंटंट्स ऑफ इंडिया (ICAI), इन्स्टिट्यूट ऑफ कॉस्ट अकाउंटंट्स ऑफ इंडिया (पूर्वीचे ICWAI म्हणून ओळखले जाणारे), आणि इन्स्टिट्यूट ऑफ कंपनी सेक्रेटरीज ऑफ इंडिया (ICSI).
13. कोणत्या संस्थेने ऑनलाइन बाँड प्लॅटफॉर्म प्रदात्यांद्वारे (OBPP) उत्पादन ऑफरिंगवर मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत?
[A] RBI
[B] सेबी
[C] NPCI
[D] IRDAI
Show Answer
Correct Answer: B [ सेबी]
Notes:
सिक्युरिटीज अँड एक्स्चेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) ने ऑनलाइन बाँड प्लॅटफॉर्म प्रदात्यांवर निर्बंध लादले आहेत, त्यांना सूचीबद्ध कर्ज सिक्युरिटीज व्यतिरिक्त इतर उत्पादने ऑफर करण्यास मनाई केली आहे.
तथापि, SEBI ने या प्लॅटफॉर्मना सरकारी सिक्युरिटीज, ट्रेझरी बिल्स, सूचीबद्ध सार्वभौम गोल्ड बाँड्स, सूचीबद्ध म्युनिसिपल डेट सिक्युरिटीज आणि सूचीबद्ध सिक्युरिटीज्ड डेट इन्स्ट्रुमेंट्स यासारख्या विशिष्ट सिक्युरिटीज ऑफर करण्याची परवानगी दिली आहे.
14. दिल्ली सरकारचे NCT विधेयक कोणत्या संस्थेची स्थापना करण्याचा प्रस्ताव आहे?
[A] राष्ट्रीय राजधानी नागरी सेवा प्राधिकरण
[B] राष्ट्रीय भांडवल प्राधिकरण
[C] राष्ट्रीय राजधानी सरकार व्यवहार प्राधिकरण
[D] राष्ट्रीय राजधानी मुख्य सचिव प्राधिकरण
Show Answer
Correct Answer: A [ राष्ट्रीय राजधानी नागरी सेवा प्राधिकरण]
Notes:
संसदेने सरकार ऑफ नॅशनल कॅपिटल टेरिटरी ऑफ दिल्ली (सुधारणा) विधेयक 2023 मंजूर केले आहे.
राज्यसभेने विधेयकाच्या बाजूने 131 खासदारांनी मतदान करून मंजूर केले, तर 102 खासदारांनी विधेयकाच्या विरोधात मतदान केले. ते केंद्र सरकारला दिल्ली सरकारच्या कारभारासंदर्भात नियम बनवण्याचा अधिकार देते.
त्यात दिल्लीचे मुख्यमंत्री, दिल्लीचे मुख्य सचिव आणि दिल्लीचे प्रधान गृह सचिव यांचा समावेश असलेल्या राष्ट्रीय राजधानी नागरी सेवा प्राधिकरणाच्या घटनेची तरतूद आहे.
15. बातम्यांमध्ये दिसणारे बक्सा व्याघ्र प्रकल्प कोणत्या राज्यात/केंद्रशासित प्रदेशात आहे?
[A] महाराष्ट्र
[B] पश्चिम बंगाल
[C] उत्तर प्रदेश
[D] तेलंगणा
Show Answer
Correct Answer: B [ पश्चिम बंगाल]
Notes:
राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणाने (एनजीटी) पश्चिम बंगाल सरकारला बक्सा व्याघ्र प्रकल्पातील सर्व हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्स किंवा कॅम्पिंग स्टेशन दोन महिन्यांत बंद करण्याचे निर्देश दिले आहेत. NGT ने सांगितले की, वन गावांचे महसुली गावांमध्ये रूपांतर करून अशा भागात व्यावसायिक क्रियाकलापांना परवानगी देता येणार नाही. वनविभागाने एनजीटीला माहिती दिली होती की हे उपक्रम पूर्वीवन गावे असलेल्या आणि 2014 मध्येमहसूल गावे म्हणून नियुक्त केलेल्या भागांपुरते मर्यादित आहेत.
16. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने कोणत्या देशासोबत उद्योग आणि प्रगत तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात सहकार्यासाठी सामंजस्य कराराला मंजुरी दिली?
[A] UAE
[B] ऑस्ट्रेलिया
[C] फ्रान्स
[D] जर्मनी
Show Answer
Correct Answer: A [ UAE]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली केंद्रीय मंत्रिमंडळाने भारत आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) यांच्यातील उद्योग आणि प्रगत तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्याबाबत द्विपक्षीय सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी करण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली. या सामंजस्य करारामुळे या क्षेत्रांची वाढ होईल, देशांतर्गत उत्पादन वाढेल, निर्यात वाढेल आणि आयात कमी होईल.
17. स्थलांतरित कामगारांच्या कल्याणासाठी कोणत्या राज्याने नऊ राज्यांशी करार केला?
[A] ओडिशा
[B] झारखंड
[C] बिहार
[D] उत्तर प्रदेश
Show Answer
Correct Answer: B [ झारखंड]
Notes:
कामासाठी राज्याबाहेर जाणाऱ्या मजुरांची लक्षणीय टक्केवारी असलेले झारखंड या स्थलांतरित कामगारांच्या कल्याणासाठी नऊ राज्यांशी करार करणार आहे.
राज्य स्थलांतरित नियंत्रण कक्षाकडे उपलब्ध असलेल्या आकडेवारीनुसार, झारखंडमधील 15 लाखांहून अधिक नोंदणीकृत स्थलांतरित कामगार इतर राज्यांमध्ये आहेत. मात्र, नोंदणी नसलेल्या स्थलांतरित कामगारांची संख्या ५० लाखांच्या जवळपास आहे.
18. आंतरराष्ट्रीय आयुष परिषद आणि प्रदर्शन 2024 चे ठिकाण कोणते शहर होते?
[A] नवी दिल्ली, भारत
[B] दुबई, UAE
[C] मुंबई, भारत
[D] लंडन, यूके
Show Answer
Correct Answer: B [दुबई, UAE]
Notes:
दुबईतील दुसरी आंतरराष्ट्रीय आयुष परिषद आयुषला असंसर्गजन्य जुनाट आजारांना प्रतिबंध आणि व्यवस्थापन करण्यासाठी विश्वासार्ह आणि किफायतशीर आरोग्यसेवा दृष्टिकोन म्हणून दाखवते. जगभरातील 1500 हून अधिक तज्ञ, 50 चर्चा, 300 शोधनिबंध आणि 1300 प्रतिनिधींसह एनसीडीचा सामना करण्यासाठी पारंपारिक औषधांच्या प्रभावीतेवर प्रकाश टाकणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
19. अलीकडेच बातम्यांमध्ये दिसलेले ‘अँड्रोग्राफिस थेनिएनसिस’ (‘Andrographis theniensis’)म्हणजे काय?
[A] वनस्पती
[B] फ्लॉवर
[C] जिवाणू
[D] बुरशी
Show Answer
Correct Answer: A [वनस्पती]
Notes:
तामिळनाडूच्या पश्चिम घाटातील थेनी जिल्ह्यात ‘अँड्रोग्राफिस थेनिएनसिस’ (‘Andrographis theniensis’) या नवीन वनस्पती प्रजातीचा शोध लागला.
त्याच्या स्थानावरून नाव देण्यात आलेली वनस्पती अँड्रोग्राफिस मेगामलायना सारखी दिसते.
ज्यामध्ये चकचकीत पाने आणि देठ, नऊ-शिरा असलेला खालचा ओठ, मधल्या लोबवर फिकट पिवळसर विरळ केस आणि पिवळा अँथर आहे.
एन्ड्रोग्राफिस, एक उष्णकटिबंधीय आशियाई वंश, पारंपारिक औषध प्रणालींमध्ये विविध आजारांवर उपचार करण्यासाठी ओळखले जाते.
भारतात जवळपास 25 प्रजातींसह सर्दी, खोकला, ताप आणि बरेच काही विरूद्ध औषधी उपयोगांसाठी त्याचे महत्त्व आहे.
20. अलीकडेच 390 वर्षे जुना दीपस्तंभ कोणत्या नदीच्या काठावर सापडला?
[A] कृष्णा नदी
[B] कावेरी नदी
[C] गोदावरी नदी
[D] प्राणहिता नदी
Show Answer
Correct Answer: A [कृष्णा नदी]
Notes:
तेलंगणातील नालगोंडा जिल्ह्यात कृष्णा नदीच्या काठावर 390 वर्षीय दीपस्तंभ सापडला.
20 फूटांवर उभा असलेला दीपस्तंभ दिव्याच्या पोकळ्या आणि बहुभाषिक शिलालेख असलेला स्तंभ काशी विश्वनाथाला समर्पित असून साधारणतः दीपस्तंभ जून 1635 चा आहे.
दख्खन प्रदेशात असामान्य परंतु गोव्यासारख्या पश्चिम किनारपट्टीच्या मंदिरांमध्ये प्रचलित हे संभाव्य नदीमार्ग व्यापार मार्ग दीपगृह म्हणून काम करते.
हा दीपस्तंभ सुरुवातीच्या मध्ययुगीन काळात व्यापार कनेक्शन वाढवते.