Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या संस्थेने सूचीबद्ध कंपन्यांच्या संचालक मंडळावर कायमस्वरूपी जागा असलेल्या व्यक्तींच्या प्रथेवर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला?
[A] RBI
[B] सेबी
[C] निती आयोग
[D] NSE
Show Answer
Correct Answer: B [ सेबी]
Notes:
सूचीबद्ध घटकांद्वारे अधिक पारदर्शकता आणि भौतिक घटनांचे वेळेवर प्रकटीकरण सुनिश्चित करण्यासाठी, SEBI ने निकषांमध्ये सुधारणा करण्याचा निर्णय घेतला ज्याद्वारे घटनांची भौतिकता निश्चित करण्यासाठी परिमाणात्मक थ्रेशोल्ड लागू केला जाईल. नियामकाने सूचीबद्ध कंपन्यांच्या संचालक मंडळावर कायमस्वरूपी जागा असलेल्या व्यक्तींची प्रथा दूर करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
12. मेजर ध्यानचंद क्रीडा विद्यापीठाची स्थापना कोणत्या ठिकाणी होत आहे?
[A] दिल्ली
[B] मेरठ
[C] कोलकाता
[D] हैदराबाद
Show Answer
Correct Answer: B [ मेरठ]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी उत्तर प्रदेशातील मेरठ येथे मेजर ध्यानचंद क्रीडा विद्यापीठाची पायाभरणी केली. ही संस्था सिंथेटिक हॉकी मैदान, फुटबॉल मैदान, बास्केटबॉल, व्हॉलीबॉल, हँडबॉल, कबड्डी मैदान, लॉन टेनिस कोर्ट इत्यादी आधुनिक आणि अत्याधुनिक क्रीडा पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून देणार आहे. मजबूत क्रीडा संस्कृती आणि देशात जागतिक दर्जाच्या क्रीडा पायाभूत सुविधा निर्माण करणे.
13. मुल्लापेरियार धरण कोणत्या दोन राज्यांच्या सीमेवर आहे?
[A] तामिळनाडू- केरळ
[B] तामिळनाडू- आंध्र प्रदेश
[C] आंध्र प्रदेश- तेलंगणा
[D] तामिळनाडू – कर्नाटक
Show Answer
Correct Answer: A [ तामिळनाडू- केरळ]
Notes:
मुल्लापेरियार धरण केरळ राज्यातील पेरियार नदीवर तामिळनाडूच्या सीमेजवळ आहे. कर्नल जॉन पेनीक्यूक हे ब्रिटिश अभियंता होते ज्यांनी 1895 मध्ये केरळच्या इडुक्की येथे मुल्लापेरियार धरण बांधले जे तामिळनाडूच्या 5 जिल्ह्यांना पाणी पुरवते. तामिळनाडू सरकार युनायटेड किंगडममध्ये कर्नल जॉन पेनीक्यूक यांचा पुतळा बसवणार आहे. थेनी जिल्ह्यात, पेनीक्यूकचा वाढदिवस पोंगलसोबत १५ जानेवारीला साजरा केला जातो.
14. PwC इंडियाने कोणत्या संस्थेच्या सहकार्याने “क्लिनिकल ट्रायल अपॉर्च्युनिटीज इन इंडिया रिपोर्ट” जारी केला आहे?
[A] जागतिक बँक
[B] एम्स
[C] USAIC
[D] निती आयोग
Show Answer
Correct Answer: C [ USAIC]
Notes:
पीडब्ल्यूसी इंडिया आणि यूएस-इंडिया चेंबर ऑफ कॉमर्स (यूएसएआयसी) द्वारे “भारतातील क्लिनिकल ट्रायल अपॉर्च्युनिटीज” अहवाल प्रसिद्ध करण्यात आला.
अहवालात नमूद केले आहे की 2013 पासून भारताच्या नियामक सुधारणा आणि 2019 च्या नवीन औषधे आणि क्लिनिकल चाचणी नियमांमुळे देश क्लिनिकल चाचण्या आयोजित करण्यासाठी अनुकूल गंतव्यस्थान बनले आहे.
15. आशिया-पॅसिफिक प्रदेशातील प्रमुख तीन डेटा सेंटर मार्केटमध्ये कोणते भारतीय शहर आहे?
[A] मुंबई
[B] चेन्नई
[C] नवी दिल्ली
[D] बेंगळुरू
Show Answer
Correct Answer: A [ मुंबई]
Notes:
डेटा सेंटर Q1 2023 अहवाल नुकताच आंतरराष्ट्रीय मालमत्ता सल्लागार नाइट फ्रँक यांनी प्रसिद्ध केला.
या अहवालानुसार, भारताची व्यावसायिक राजधानी असलेल्या मुंबईची क्षमता 2,337 मेगावॅट आहे आणि ती या प्रदेशातील शीर्ष तीन डेटा सेंटर मार्केटमध्ये आहे.
शांघाय 2,692 मेगावॅट क्षमतेसह आघाडीवर आहे, त्यानंतर टोकियो 2,575 मेगावॅट क्षमतेसह आहे.
16. एम्बरग्रीस, ज्याला नुकतेच चर्चेत होते त्यालाही म्हणतात?
[A] तरंगते सोने
[B] सुक्या कस्तुरी
[C] शुष्क बर्फ
[D] सागरी सोने
Show Answer
Correct Answer: A [ तरंगते सोने]
Notes:
एम्बरग्रीस नावाचा पदार्थ, ज्याला बर्याचदा ‘फ्लोटिंग गोल्ड’ म्हणून संबोधले जाते, अलीकडेच ला पाल्माच्या कॅनरी बेटाच्या किनाऱ्यावर वाहून गेलेल्या शुक्राणू व्हेलच्या मृतदेहात सापडले.
एम्बरग्रीस, संरक्षित शुक्राणू व्हेलच्या पचनसंस्थेतून मिळविलेले मेणासारखे पदार्थ आहे आणि बहुतेक ते कस्तुरीसारखे परफ्यूम आणि सुगंध तयार करण्यासाठी वापरण्यासाठी ओळखले जाते.
17. 10 GW ची एकत्रित मोठ्या प्रमाणात सौर प्रतिष्ठापना करणारे भारतातील पहिले राज्य कोणते आहे?
[A] उत्तर प्रदेश
[B] राजस्थान
[C] गुजरात
[D] पंजाब
Show Answer
Correct Answer: B [ राजस्थान]
Notes:
राजस्थान हे भारतातील पहिले राज्य बनले आहे ज्याने 10 GW ची एकत्रित मोठ्या प्रमाणात सौर प्रतिष्ठापना केली. देशातील ४९,३४६ मेगावॅट सौरऊर्जा क्षमतेपैकी १०,५०६ मेगावॅट राज्यात आहे. राज्याच्या एकूण क्षमतेपैकी ९,५४२ मेगावॅट ग्राउंड-माउंटेड आहे, ६६८ मेगावॅट रुफटॉप आहे आणि २९६ मेगावॅट ऑफ-ग्रीड क्षेत्रात विकसित करण्यात आली आहे. छतावरील सौर क्षमतेचे केंद्र म्हणूनही ते उदयास येत आहे. राज्याने “इन्व्हेस्ट राजस्थान” मोहिमेदरम्यान ऊर्जा क्षेत्रातील अनेक सामंजस्य करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत.
18. इंडिया टेक्निकल अँड इकॉनॉमिक कोऑपरेशन (ITEC)’ कोणत्या मंत्रालयाशी संबंधित आहे?
[A] अर्थमंत्रालय
[B] परराष्ट्र मंत्रालय
[C] विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
[D] इलेक्ट्रॉनिक्स आणि आयटी मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [ परराष्ट्र मंत्रालय]
Notes:
इंडिया टेक्निकल अँड इकॉनॉमिक कोऑपरेशन (ITEC) कार्यक्रम हा परराष्ट्र मंत्रालयाचा एक उपक्रम आहे, ज्यामध्ये ITEC सदस्य देशांतील सहभागींना प्रशिक्षण दिले जाते. भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांचा जमैकाचा दौरा हा भारतीय राष्ट्रपतींचा देशाचा पहिला दौरा आहे. दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संबंधांच्या स्थापनेच्या 60 व्या वर्धापन दिनानिमित्त हे होत आहे. भारताने जमैकासाठी ITEC स्लॉट 30 वरून 60 पर्यंत वाढवले आहेत.
19. दक्षिण चीन समुद्रातील ‘स्कारबोरो शोल’च्या प्रादेशिक हक्कामध्ये कोणते देश सामील आहेत?
[A] चीन आणि फिलीपिन्स
[B] चीन आणि तैवान
[C] चीन आणि इंडोनेशिया
[D] चीन आणि मलेशिया
Show Answer
Correct Answer: A [ चीन आणि फिलीपिन्स]
Notes:
चीनने दक्षिण चीन समुद्रात स्कारबोरो शोलजवळ अडथळा निर्माण केल्याने नवा वाद निर्माण झाला. 2012 पासून चीन आणि फिलीपिन्समध्ये दीर्घकाळ चाललेला प्रादेशिक वाद पुन्हा सुरू झाला आहे. दक्षिण चीन समुद्र हा चिनी मुख्य भूभागाच्या अगदी दक्षिणेस वसलेला आहे आणि ब्रुनेई, चीन, इंडोनेशिया, मलेशिया, फिलीपिन्स, तैवान आणि व्हिएतनाम या देशांच्या सीमेवर आहे.
20. मसुदा महामारी करार चर्चेमध्ये नमूद केलेल्या PABS चे पूर्ण स्वरूप काय आहे?
[A] सार्वजनिक जागरूकता आणि वर्तणूक अभ्यास प्रणाली
[B] पॅथोजेन ऍक्सेस आणि बेनिफिट शेअरिंग सिस्टम (Pathogen Access and Benefit Sharing System)
[C] फार्मास्युटिकल अॅडव्हान्समेंट्स आणि बायोमेडिकल सायन्सेस सिस्टम
[D] पॅथोजेनिक विश्लेषण आणि जैव संश्लेषण प्रणाली
Show Answer
Correct Answer: B [पॅथोजेन ऍक्सेस आणि बेनिफिट शेअरिंग सिस्टम (Pathogen Access and Benefit Sharing System)]
Notes:
(PABS) म्हणजे पॅथोजेन ऍक्सेस आणि बेनिफिट शेअरिंग सिस्टम मसुदा महामारी कराराच्या कलम 10 मध्ये याचा उल्लेख आहे, जे सदस्य देशांना PABS अंतर्गत प्रवेश आणि लाभ सामायिकरणासाठी बहुपक्षीय प्रणाली स्थापित करण्यास सांगते.
PABS स्टँडर्ड मटेरिअल ट्रान्सफर करारामध्ये आर्थिक दायित्वाचा समावेश असेल ज्याद्वारे 10% लस आणि अँटीव्हायरल WHO ला परवडणाऱ्या किमतीत महामारीच्या काळात पुरवले जातील.
विकसनशील देशांनी तत्त्वतः सहमती दर्शवली असताना, त्यांनी त्याच्या कारभारावर स्पष्टता मागितली आणि कोविड-19 दरम्यान महत्त्वाची भूमिका बजावलेल्या लहान लस निर्मात्यांना ते हतोत्साहित करेल की नाही याबद्दल शंका उपस्थित केली.