Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
नॅशनल ऑर्गन अँड टिश्यू ट्रान्सप्लांट ऑर्गनायझेशन (NOTTO) द्वारे गोळा केलेल्या डेटावरून असे दिसून येते की 1995 ते 2021 दरम्यान, भारतात अवयव प्राप्त करणाऱ्यांमध्ये लक्षणीय लिंग असमानता होती.
या कालावधीत प्रत्यारोपण झालेल्या एकूण 36,640 रुग्णांपैकी तब्बल 29,695 रुग्ण हे पुरुष होते, जे आरोग्यसेवा शोधणाऱ्यांमध्ये प्रचलित लैंगिक असमतोल अधोरेखित करतात.

Notes:
नोव्हाक जोकोविचने वर्षअखेरीस आठव्यांदा एटीपी क्रमवारीत प्रथम क्रमांकाची कमाई केली.
सर्बियाच्या 36 वर्षीय खेळाडूने कार्लोस अल्काराझकडून पुन्हा अव्वल स्थान पटकावले आहे.
जोकोविचने चारपैकी तीन ग्रँडस्लॅम स्पर्धा जिंकल्या, जानेवारीमध्ये ऑस्ट्रेलियन ओपन, जूनमधील फ्रेंच ओपन आणि सप्टेंबरमध्ये यूएस ओपन, त्याने त्याच्या कारकिर्दीत पुरुषांच्या विक्रमी 24 स्पर्धा जिंकल्या आणि दुसऱ्या विम्बल्डन स्पर्धेत तो उपविजेता ठरला.

Notes:
हौथी चळवळ, अधिकृतपणे अन्सार अल्लाह किंवा “सपोर्टर्स ऑफ गॉड” असे नाव आहे, ही एक शिया इस्लामवादी राजकीय आणि लष्करी संघटना आहे जी येमेनच्या सादा गव्हर्नरेटमध्ये 1990 च्या दशकात उद्भवली आहे.
येमेनच्या वायव्य सादा प्रांतातील कुळातील, हौथी शिया इस्लामच्या झैदी शाखेचे पालन करतात.
त्यांचा उदय हा काही प्रमाणात सौदीच्या वाढत्या आर्थिक आणि धार्मिक प्रभावाविरुद्धच्या प्रतिसादाशी जोडलेला आहे.
नोव्हेंबर 2009 मध्ये, येमेनच्या केंद्र सरकारच्या विरोधात बंडखोरी करताना हौथींनी सौदी अरेबियामध्ये प्रवेश केला.
मुळात हुसेन बद्र अल-दीन अल-हौथी एक येमेनी राजकारणी आणि झायदी पंथाचा कार्यकर्ता यांच्या नेतृत्वाखाली या चळवळीचे मूळ झैदी पुनरुज्जीवनवादात आहे.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, श्रीलंकेचे राष्ट्रपती रानिल विक्रमसिंघे आणि मॉरिशसचे पंतप्रधान प्रविंद जुगनाथ यांच्यासमवेत व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे श्रीलंका आणि मॉरिशसमध्ये युनिफाइड पेमेंट इंटरफेस (UPI) सेवा आणि मॉरिशसमध्ये रुपे कार्ड सेवांचे उद्घाटन केले.
श्री जगन्नाथ यांनी मॉरिशसचे देशांतर्गत कार्ड म्हणून सह-ब्रँडेड रुपे कार्डची घोषणा केली.
या उपक्रमाचा उद्देश देशांमधील आर्थिक संबंध आणि कनेक्टिव्हिटी वाढवणे, त्यांच्या नागरिकांना सुविधा प्रदान करणे हा आहे. श्रीलंकेच्या राष्ट्रपतींनी श्री राम मंदिराच्या अभिषेकबद्दल मोदींचे अभिनंदन केले आणि दीर्घकालीन आर्थिक संबंधांवर प्रकाश टाकला.

Notes:
Inflection AI ने अलीकडेच त्याचे अपग्रेड केलेले LLM, Inflection 2.5 चे अनावरण केले, जे Pi वैयक्तिक सहाय्यक चॅटबॉटला सामर्थ्य देते.
एक स्पर्धात्मक इन-हाऊस मॉडेल म्हणून स्थानबद्ध LLM, Inflection 2.5 कोडिंग आणि गणितासारख्या IQ क्षेत्रांमध्ये उत्कृष्ट, एक अद्वितीय सहानुभूतीपूर्ण फाइन-ट्यूनिंगचे प्रदर्शन करते.
रिअल-टाइम वेब शोध क्षमतांसह Pi आता विविध विषयांवर अद्ययावत माहिती प्रदान करते.
Pi  वापरकर्त्यांना खोल संभाषणांमध्ये गुंतवून ठेवते, सहा वेगळ्या आवाजांसह विनामूल्य प्रवेश देते.
वेब मजकूराच्या विस्तृत प्रदर्शनामुळे ते प्रश्नांच्या विस्तृत श्रेणीची उत्तरे देण्यास सक्षम करते.

Notes:
मीनाक्षी सुंदरेश्वर मंदिरातील भव्य चिथिराई कार महोत्सवासाठी हजारो भाविक मासी रस्त्यावर येतात.
चिथिराई किंवा पांगुनी या तमिळ महिन्यांत साजरा केला जाणारा हा सण देवी मीनाक्षी आणि भगवान सुंदरेश्वर यांच्या दैवी मिलनाचा सन्मान करतो.
हे शैव आणि वैष्णव यांच्यातील ऐक्याचे प्रतीक आहे, भगवान शिव आणि भगवान विष्णू या दोघांचा गौरव करते.
हा सण विविध विधींचा विस्तार करतो, ज्याची सुरुवात मंदिरातील ध्वजारोहणापासून होते आणि 700 वर्षांपूर्वीच्या परंपरेत रुजलेल्या अलागर हिल्स येथे उत्सवात समाप्त होते.

Notes:
इराकच्या संसदेने नुकताच समलैंगिक संबंधांना गुन्हेगार ठरवणारा कायदा मंजूर केला आणि अशा कृत्यांसाठी 15 वर्षांपर्यंत तुरुंगवासाची तरतूद केली.
समलैंगिकता किंवा वेश्याव्यवसायाला प्रोत्साहन दिल्यास किमान सात वर्षांची शिक्षा होऊ शकते.
याशिवाय, एखाद्याचे जैविक लिंग बदलल्यास किंवा वेशभूषा केल्यास एक ते तीन वर्षांचा तुरुंगवास होऊ शकतो.
धार्मिक मूल्यांचे समर्थन करणे आणि इराकी समाजाचे नैतिक क्षय होण्यापासून संरक्षण करणे या उद्देशाने पुराणमतवादी शिया मुस्लिम पक्षांनी या कायद्याचे समर्थन केले.

Notes:
वाढत्या तापमानामुळे, हिमाचल प्रदेशातील स्पिती खोऱ्यात 3,400 मीटर उंचीवर सफरचंदाची लागवड व्यवहार्य झाली आहे.
शेतकरी बार्ली आणि बटाट्यांपासून सफरचंदांकडे वळत आहेत, जे आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण आहेत.
2023-24 मध्ये स्पिती व्हॅलीने 34 कोटी रुपयांच्या सफरचंदांचे उत्पादन केले.
समशीतोष्ण फळ सफरचंद 4000 वर्षांपूर्वी मध्य पूर्व मध्ये उद्भवले.
चीन हा जगातील सर्वात मोठा सफरचंद उत्पादक देश आहे.

Notes:
येथील संशोधक एस.एन. बोस नॅशनल सेंटर फॉर बेसिक सायन्सेस प्रथिने रेणू आणि त्यांच्या फोल्डिंगमधील चेपेरोन्सची भूमिका तपासण्यासाठी कोव्हॅलेंट मॅग्नेटिक ट्वीझर (सीएमटी) वापरत आहेत. प्रथिनांचा समूह चेपेरोन्स हे चुकीचा फोल्डिंग आणि एकत्रीकरण रोखण्यासाठी महत्त्वपूर्ण विशेषतः तणावाखाली योग्य प्रथिने तयार करण्यात मदत करतात. प्रमुख मानवी संरक्षकांमध्ये HSP70 आणि HSP90 यांचा समावेश होतो. चुकीच्या फोल्ड केलेल्या प्रथिनांमुळे पार्किन्सन्स, अल्झायमर आणि जन्मजात मोतीबिंदू यांसारखे रोग होऊ शकतात, जे सेल्युलर फंक्शनमध्ये चेपेरोन्सचे महत्त्व अधोरेखित करतात.

Notes:
गुजरातला अलीकडेच एक्युट एन्सेफलायटीस सिंड्रोम (AES) प्रकरणांमध्ये वाढ झाल्यामुळे आरोग्याच्या संकटाचा सामना करावा लागला, ज्याचा प्रामुख्याने मुलांवर परिणाम झाला आणि अनेक मृत्यू झाले.
एक्युट एन्सेफलायटीस सिंड्रोम (AES) मध्ये अचानक उच्च ताप, आकुंचन, बदललेली चेतना आणि अवयव बिघडणे यांचा समावेश होतो. लक्षणांमध्ये उलट्या, अतिसार यांचा समावेश असू शकतो आणि गंभीर प्रकरणांमध्ये श्वसनक्रिया बंद पडणे आणि अनुनासिक रक्तस्राव होऊ शकतो.
हे विषाणू, बॅक्टेरिया, बुरशी, परजीवी किंवा विषासारख्या विविध रोगजनकांमुळे होऊ शकते.
एक्युट एन्सेफलायटीस सिंड्रोम (AES) चे निदान करणे कठीण आहे कारण ते चंडीपुरा व्हेसिक्युलोव्हायरस आणि जपानी एन्सेफलायटीस सारख्या इतर संक्रमणांसह लक्षणे सामायिक करते.
या उद्रेकाने गुजरातच्या 33 पैकी 26 जिल्ह्यांना प्रभावित केले आहे, ज्यात प्रमुख शहरे आणि शेजारील राज्यांमध्ये प्रकरणे आहेत.
19 ऑगस्ट 2024 पर्यंत 178 प्रकरणे आणि 78 मृत्यू झाले, 28 मुले चांदीपुरा व्हेसिक्युलोव्हायरससाठी सकारात्मक आहेत.