Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित झालेल्या प्रभा अत्रे कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहेत?
[A] साहित्य
[B] संगीत
[C] खेळ
[D] नागरी सेवा
Show Answer
Correct Answer: B [ संगीत]
Notes:
भारताचे राष्ट्रपती राम नाथ कोविंद यांनी 73 व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला यावर्षी 128 पद्म पुरस्कार प्रदान करण्यास मान्यता दिली. ८९ वर्षीय किराणा घराण्याच्या गायिका प्रभा अत्रे यांना पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. एका मंचावरून हिंदी आणि इंग्रजीमध्ये संगीतावरील 11 पुस्तके प्रकाशित करण्याचा विश्वविक्रम तिच्या नावावर आहे. तिने ‘स्वरमयी गुरुकुल’ स्थापन केले. राधेश्याम खेमका (मरणोत्तर; साहित्य, यूपी), जनरल बिपिन रावत (नागरी सेवा) आणि कल्याण सिंग (मरणोत्तर; सार्वजनिक व्यवहार, यूपी) यांनाही पद्मविभूषणने सन्मानित करण्यात आले.
12. ‘हलारी’ ही गाढवाची जात आहे, ती मूळ भारतीय कोणत्या राज्यातील आहे?
[A] गुजरात
[B] महाराष्ट्र
[C] पंजाब
[D] बिहार
Show Answer
Correct Answer: A [ गुजरात]
Notes:
‘हलारी’ ही गाढवांची एक जात आहे जी मूळची गुजरातमधील सौराष्ट्र प्रदेशातील आहे. देशात या जातीची लोकसंख्या झपाट्याने कमी होत आहे. केंद्रीय मंत्री परसोत्तम रुपाला हालारी गाढवांच्या संवर्धनासाठी मालधारी (किंवा पारंपारिक पशुपालक) च्या बैठकीचे अध्यक्षस्थान करतील. हालारी गाढवे, काहमी आणि भगरी जातीच्या शेळ्यांसह पशु मेळा देखील आयोजित केला जाईल.
13. भारतातील पहिली डिजिटल वॉटर डेटा बँक ‘AQVERIUM’ कोणत्या राज्याने सुरू केली?
[A] महाराष्ट्र
[B] कर्नाटक
[C] गुजरात
[D] आसाम
Show Answer
Correct Answer: B [ कर्नाटक]
Notes:
कर्नाटकने भारतातील पहिली डिजिटल वॉटर डेटा बँक ‘AQVERIUM’ बेंगळुरूमध्ये सुरू केली. एक्वाक्राफ्ट ग्रुप व्हेंचर्सने वॉटर डेटा बँक तयार केली आहे. डिजिटल वॉटर डेटा बँक ही सर्व संस्था आणि स्त्रोतांकडून पाण्याच्या डेटाची क्युरेट केलेली यादी आहे. हे संशोधन आणि विश्लेषणातून अंतर्दृष्टी आणि पुरावे देखील प्रदान करते आणि जल प्रदूषण हाताळण्यासाठी विश्वसनीय माहिती प्रदान करते.
14. ‘रिझर्व्ह बँक इनोव्हेशन हब (RBIH)’ चे पहिले अध्यक्ष कोण आहेत?
[A] सेनापती क्रिस गोपालकृष्णन
[B] उर्जित पटेल
[C] अभिजीत बॅनर्जी
[D] विरल आचार्य
Show Answer
Correct Answer: A [ सेनापती क्रिस गोपालकृष्णन]
Notes:
रिझर्व्ह बँक इनोव्हेशन हब (RBIH) चे बेंगळुरू येथे आरबीआय गव्हर्नर शक्तीकांत दास यांनी उद्घाटन केले. 100 कोटी रुपयांच्या प्रारंभिक भांडवली योगदानासह, आर्थिक नवकल्पना प्रोत्साहित करण्यासाठी आणि त्यांचे पालनपोषण करण्यासाठी याची स्थापना करण्यात आली आहे. सेनापती (क्रिस) गोपालकृष्णन हे पहिले अध्यक्ष आहेत तर त्यांचे सदस्य म्हणून उद्योग आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील नामवंत व्यक्ती आहेत.
15. कोणत्या संस्थेने कार्बन डायऑक्साइड तयार न करता लाकडी अल्कोहोलमधून हायड्रोजन सोडू शकेल असा उत्प्रेरक विकसित केला?
[A] IIT मद्रास
[B] आयआयटी दिल्ली
[C] आयआयटी गुवाहाटी
[D] आयआयटी खरगपूर
Show Answer
Correct Answer: C [ आयआयटी गुवाहाटी]
Notes:
लिक्विड ऑरगॅनिक हायड्रोजन वाहक हे एक सेंद्रिय संयुग आहे जे रासायनिक अभिक्रियांद्वारे हायड्रोजन शोषून घेण्यास आणि सोडण्यास सक्षम आहे.
IIT गुवाहाटीमधील संशोधकांनी एक उत्प्रेरक विकसित केला आहे जो कार्बन डायऑक्साइडच्या साइड उत्पादनाशिवाय लाकडी अल्कोहोलमधून हायड्रोजन वायू सोडू शकतो.
ही पद्धत मिथेनॉलला आशादायक LOHC बनवते.
16. ‘इनिशिएटिव्ह ऑन क्रिटिकल अँड इमर्जिंग टेक्नॉलॉजी (iCET)’ हा भारत आणि कोणत्या देशामधील उपक्रम आहे?
[A] ऑस्ट्रेलिया
[B] संयुक्त राज्य
[C] फ्रान्स
[D] UAE
Show Answer
Correct Answer: B [ संयुक्त राज्य]
Notes:
गंभीर आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञानावरील US-भारत पुढाकार (iCET) मे 2022 मध्ये सुरू करण्यात आला.
गंभीर आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञानावरील यूएस-भारत पुढाकाराच्या परिणामांची अंमलबजावणी करण्यासाठी धोरणात्मक व्यापार संवादाची पहिली बैठक लवकरच होणार आहे.
या बैठकीमुळे निर्यात नियंत्रणे सुव्यवस्थित करणे, उच्च-तंत्रज्ञान वाणिज्य सुधारणे आणि देशांमधील तंत्रज्ञान हस्तांतरण सुलभ करण्यात मदत करणे अपेक्षित आहे.
17. कोणती संस्था ‘क्लास ऑफ यंग ग्लोबल लीडर्स (YGLs)’ ची घोषणा करते?
[A] जागतिक बँक
[B] जागतिक आर्थिक मंच
[C] आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी
[D] नासा
Show Answer
Correct Answer: B [ जागतिक आर्थिक मंच]
Notes:
वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमने ‘क्लास ऑफ यंग ग्लोबल लीडर्स (YGLs)’ ची घोषणा केली, ज्यात संशोधक, कल्पक उद्योजक, कार्यकर्ते आणि 30 ते 40 वयोगटातील आश्वासक राजकीय नेते यांचा समावेश आहे. 2022 च्या यादीत समाविष्ट असलेल्या भारतीयांमध्ये आम आदमी पक्षाचे नेते राघव यांचा समावेश आहे. चढ्ढा, एडलवाईस म्युच्युअल फंडाच्या सीईओ राधिका गुप्ता, अॅथलीट मानसी जोशी, भारतपेचे सीईओ सुहेल समीर, इनोव्ह8 कोवर्किंगचे संस्थापक रितेश मलिक, शुगर कॉस्मेटिक्सच्या सीईओ विनीता सिंग आणि ग्लोबल हिमालयन एक्स्पिडिशनचे सीईओ जयदीप बन्सल.
18. NATO शिखर परिषदेचे आयोजन करणारे विल्निअस कोणत्या देशात आहे?
[A] यूके
[B] जर्मनी
[C] लिथुआनिया
[D] फिलीपिन्स
Show Answer
Correct Answer: C [ लिथुआनिया]
Notes:
युतीच्या शिखर परिषदेसाठी NATO देशाचे नेते आणि शिष्टमंडळे विल्निअसमध्ये जमले.
नाटो शिखर परिषदेत 40 राष्ट्रप्रमुखांसह 2,400 सदस्यांसह 48 शिष्टमंडळे एकत्र येण्याची अपेक्षा आहे. लिथुआनिया प्रथमच या स्केलच्या कार्यक्रमाचे आयोजन करत आहे.
हा ईशान्य युरोपमधील एक देश आहे, जो तीन बाल्टिक राज्यांपैकी दक्षिणेकडील आणि सर्वात मोठा आहे.
19. कोणत्या शहराने अलीकडेचइंडिया एनर्जी ट्रान्झिशन समिट आयोजित केले?
[A] पुणे
[B] म्हैसूर
[C] नवी दिल्ली
[D] बेंगळुरू
Show Answer
Correct Answer: C [ नवी दिल्ली]
Notes:
ऊर्जा, नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री आर के सिंह यांनी नवी दिल्ली येथेइंडिया एनर्जी ट्रान्झिशन समिटला संबोधित केले. मंत्री म्हणाले की भारत ऊर्जा संक्रमणामध्ये आघाडीवर आहे आणि जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी अक्षय ऊर्जा क्षमता आहे. ग्रीन हायड्रोजन, ग्रीन अमोनिया आणि इलेक्ट्रिक व्हेईकल ईव्हीचे व्हिजन साध्य केले तर भारत 2030 पर्यंत 700 GW नूतनीकरणक्षम ऊर्जा मिळवू शकतो, असेही त्यांनी पुष्टी दिली.
20. NavIC ही नॅव्हिगेशन प्रणाली कोणत्या देशाने विकसित केली आहे?
[A] रशिया
[B] भारत
[C] जपान
[D] संयुक्त राज्य
Show Answer
Correct Answer: B [ भारत]
Notes:
NavIC म्हणजे नेव्हिगेशन विथ इंडियन कॉन्स्टेलेशन (NavIC), जी इस्रोने स्थापन केलेली नेव्हिगेशन प्रणाली आहे. ही एक प्रादेशिक नेव्हिगेशन उपग्रह प्रणाली आहे जी पूर्वी भारतीय प्रादेशिक नेव्हिगेशन उपग्रह प्रणाली (IRNSS) म्हणून ओळखली जात होती. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान राज्यमंत्री राजीव चंद्रशेखर यांच्या म्हणण्यानुसार, भारत सरकारला लवकरच NavIC सह एकत्रित होण्यासाठी स्मार्टफोनची आवश्यकता असेल. 1 जानेवारी, 2025 पर्यंत, 5G फोनना NavIC साठी अनिवार्य समर्थन देणे आवश्यक आहे, तर सध्या GPS वापरत असलेल्या L1 बँडमध्ये कार्यरत असलेल्या इतर फोनना डिसेंबर 2025 पर्यंत NavIC समर्थन प्रदान करणे आवश्यक आहे.