Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
दक्षिण कोरियाने नुकतेच नुरी हे स्वदेशी अंतराळ रॉकेट प्रक्षेपित केले.
याने व्यावसायिक दर्जाचा उपग्रह कक्षेत यशस्वीपणे पाठवला. कोरिया एरोस्पेस रिसर्च इन्स्टिट्यूट (KARI), दक्षिण कोरियाच्या अंतराळ संस्थेच्या म्हणण्यानुसार, तीन-स्टेज, 155-फूट-उंच रॉकेटने त्याचे सर्व पेलोड्स त्यांच्या नियुक्त कक्षामध्ये यशस्वीरित्या तैनात केले.

Notes:
‘प्रोजेक्ट कुइपर’ हा बहुराष्ट्रीय तंत्रज्ञान कंपनी Amazon चा प्रमुख प्रकल्प आहे. हा Amazon चा प्रस्तावित अंतराळातून इंटरनेट उपक्रम आहे. अॅमेझॉनने जाहीर केले की त्याने उपग्रहांना कक्षेत आणण्यासाठी तीन वेगवेगळ्या रॉकेटवर नवीन प्रक्षेपण बुक केले आहेत. हे उपग्रह सध्या युरोपियन प्रक्षेपण प्रदाता एरियनस्पेस, यूएस-आधारित युनायटेड लॉन्च अलायन्स आणि ब्लू ओरिजिन यांनी विकसित केलेल्या रॉकेटवर उड्डाण करतील.

Notes:
1980 च्या दशकात आणि नंतर तेलंगणा राज्यत्वाच्या आंदोलनादरम्यान त्यांच्या क्रांतिकारी गाण्यांसाठी प्रसिद्ध तेलंगणातील लोक गायक आणि बल्लादीर गद्दार यांचे वयाच्या 77 व्या वर्षी निधन झाले.
माजी नक्षलवादी, गद्दर यांनी जंगलांसह भूमिगत जीवन व्यतीत केले होते. ते एक ज्वलंत गायक आणि कवी होते.

Notes:
केंद्रीय राज्यमंत्री (IC) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान जितेंद्र सिंह यांनी 108 पाकळ्या असलेल्या कमळ फुलाच्या नवीन जातीचे अनावरण केले. ‘NBRI नमोह 108’ नावाचे कमळ लखनौ येथील CSIR-National Botanical Research Institute (NBRI) ने विकसित केले आहे.

Notes:
भारतीय लष्कर आणि भारतीय वायुसेनेच्या 120 कर्मचार्‍यांचा समावेश असलेला तुकडा कझाकस्तानला संयुक्त लष्करी ‘अभ्यास KAZIND-2023’ च्या 7 व्या आवृत्तीत भाग घेण्यासाठी रवाना झाला. कझाकस्तानमधील ओटार येथे. भारत आणि कझाकस्तान यांच्यातील संयुक्त सराव 2016 मध्ये ‘व्यायाम PRABAL DOSTYK’ म्हणून स्थापित करण्यात आला होता. दुसऱ्या आवृत्तीनंतर, तो ‘व्यायाम KAZIND’ म्हणून कंपनी-स्तरीय सरावामध्ये श्रेणीसुधारित करण्यात आला. हवाई दलाच्या घटकाचा समावेश करून या वर्षी द्वि-सेवा सराव म्हणून या सरावात सुधारणा करण्यात आली आहे.

Notes:
अध्यक्ष पुतिन यांनी आंतरराष्ट्रीय उत्तर-दक्षिण वाहतूक कॉरिडॉर (INSTC) ला रशियाच्या आर्क्टिक किनार्‍यावरील मुर्मन्स्क बंदराशी जोडण्याच्या योजनांचा उल्लेख केला.
हे 7,200 किमीचे INSTC नेटवर्क इराण, अझरबैजान आणि रशियामधून धावते जे रशिया आणि भारत दरम्यान सर्वात लहान जमीन आणि सागरी मार्ग देउ करते.
15 दिवसांत आर्क्टिक बंदरातून पश्चिम भारताला माल पाठवणे कसे शक्य होईल याचे वर्णन करून मुरमान्स्कला INSTC ला जोडून युरेशियन कनेक्टिव्हिटीला चालना देण्याचे पुतिन यांचे उद्दिष्ट आहे.
रशियाचा आशियातील वाढता मुख्य भाग आणि युरेशियन भूभागावर वाहतूक पायाभूत सुविधा विकसित करण्याच्या प्रयत्नांमध्ये प्रस्तावित कनेक्टिव्हिटीला धोरणात्मक महत्त्व आहे.
INSTC सारख्या प्रकल्पांमध्ये भारत एक प्रमुख भागीदार आहे जे चीनच्या BRI चे संतुलन राखण्यासाठी उभे आहेत.

Notes:
गुगल डीपमाइंड आणि स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीच्या संशोधकांच्या सहकार्याने अलोहा हा मानवीय रोबोट विकसित करण्यात आला आहे.
हा नाविन्यपूर्ण रोबो द्विमॅन्युअल टेलिऑपरेशनसाठी डिझाइन केलेला आहे आणि स्वायत्तपणे आणि वापरकर्त्या-नियंत्रित ऑपरेशनद्वारे अनेक कार्ये करण्यास सक्षम आहे.
ALOHA चा विकास रोबोटिक्सच्या क्षेत्रातील लक्षणीय प्रगती दर्शवितो.
व्यावहारिक रोबोटिक ऍप्लिकेशन्ससह मशीन लर्निंग अल्गोरिदम एकत्र करण्याच्या क्षमतेचे प्रदर्शन करतो.
ALOHA चे हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअरचे मुक्त-स्रोत स्वरूप रोबोटिक्स संशोधन आणि विकासाच्या व्यापक क्षेत्रात योगदान देण्यासाठी Google DeepMind आणि Stanford University च्या वचनबद्धतेवर जोर देते.

Notes:
2021 मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 16 जानेवारी हा राष्ट्रीय स्टार्टअप दिवस म्हणून घोषित केला.
राष्ट्रीय स्टार्टअप दिवस भारतीय स्टार्टअप इकोसिस्टम साजरा करण्यासाठी आणि त्याला चालना देण्यासाठी महत्त्वपूर्ण उपक्रम म्हणून ओळखला जातो.
वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयासह उद्योग आणि अंतर्गत व्यापार प्रोत्साहन विभागाने 10 ते 16 जानेवारी हा राष्ट्रीय स्टार्टअप सप्ताह म्हणून नियुक्त केला आहे.
11 जानेवारी 2024 रोजी सचिव राजेश कुमार सिंग यांनी “स्टार्टअप्स अनलॉकिंग इनफिनिट पोटेंशिअल” या थीम अंतर्गत स्टार्टअप इंडिया इनोव्हेशन वीक लाँच केले.
15 जानेवारी 2022 रोजी उद्घाटनाच्या राष्ट्रीय स्टार्टअप दिनावेळी पंतप्रधान मोदींनी स्टार्टअप क्षेत्राच्या वाढीची प्रशंसा केली.

Notes:
प्रजासत्ताक दिनाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने पद्म पुरस्कार (Padma Awards 2024 Winners) जाहीर केले.
त्यामध्ये महाराष्ट्राचे मल्लखांब प्रशिक्षक उदय देशपांडेंना (Uday Deshpande) पद्मश्री पुरस्काराने गौरवण्यात आलं आहे.
एकूण 5 जणांचा पद्मविभूषण तर 17 जणांचा पद्मभूषण पुरस्काराने गौरव करण्यात आला.
तर 110 जणांना पद्मश्री पुरस्कार जाहीर झाला आहे.
देशातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कारांपैकी एक, पद्मविभूषण, पद्मभूषण आणि पद्मश्री या तीन श्रेणींमध्ये प्रदान केले जातात.
हे पुरस्कार विविध शाखा/कार्यक्रमांच्या क्षेत्रात दिले जातात.
उदा.- कला, सामाजिक कार्य, सार्वजनिक व्यवहार, विज्ञान आणि अभियांत्रिकी, व्यापार आणि उद्योग, वैद्यक, साहित्य आणि शिक्षण, क्रीडा, नागरी सेवा, इ. ‘पद्मविभूषण’ प्रदान केला जातो.
अपवादात्मक आणि प्रतिष्ठित सेवेसाठी उच्च श्रेणीतील विशिष्ट सेवेसाठी ‘पद्मभूषण’ आणि
कोणत्याही क्षेत्रातील विशिष्ट सेवेसाठी ‘पद्मश्री दरवर्षी प्रजासत्ताक दिनानिमित्त पुरस्कारांची घोषणा केली जाते.

महाराष्ट्रातून

1) उदय विश्वनाथ देशपांडे (क्रीडा, मल्लखांब प्रशिक्षक)

2) मनोहर डोळे (औषधी)

3) झहीर काझी (साहित्य, शिक्षण)

4) चंद्रशेखर महादेवराव मेश्राम (औषधी)

5) कल्पना मोरपरीया (व्यापार-उद्योग)

6) शंकरबाबा पापळकर (समाजसेवा)

महाराष्ट्रातून या व्यक्तींना पद्मश्री पुरस्कार प्राप्त झाले.

Notes:
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने सर्व दावा सेवा किंवा मास ड्रग ॲडमिनिस्ट्रेशन (MDA) मोहीम सुरू केली आहे.
(MDA) मोहीम ज्याचे उद्दिष्ट 2027 पर्यंत 10 उच्च ओझे असलेल्या राज्यांमध्ये लिम्फॅटिक फिलेरियासिस (LF) दूर करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
बिहार, छत्तीसगड, झारखंड, महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, पश्चिम बंगाल, कर्नाटक, ओडिशा, मध्य प्रदेश आणि आंध्र प्रदेशमध्ये आरोग्य कर्मचारी घरोघरी मास ड्रग ॲडमिनिस्ट्रेशन (MDA) आयोजित करतील.
(MDA) मोहिमेत ब्लॉक स्तरावर सखोल निरीक्षण आणि कव्हरेज आणि मॉनिटरिंग रिपोर्ट्सचे दैनंदिन विश्लेषण यावर भर दिला जाईल.