Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
हरियाणातील फरिदाबाद येथे 36 व्या सूरजकुंड आंतरराष्ट्रीय हस्तकला मेळ्याचे उद्घाटन उपाध्यक्ष जगदीप धनखर यांच्या हस्ते करण्यात आले. या वर्षासाठी, शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन ही सहभागी आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे तर आठ ईशान्येकडील राज्ये, अरुणाचल प्रदेश, नागालँड, सिक्कीम, आसाम, मणिपूर, मेघालय, मिझोराम आणि त्रिपुरा ही थीम राज्ये आहेत. या राज्यांतील कलाकार एकत्र येऊन त्यांची कला, हस्तकला आणि पाककृती एकाच व्यासपीठावर प्रदर्शित करतील.

Notes:
गल्फ कोऑपरेशन कौन्सिल (GCC) हे बहारीन, कुवैत, ओमान, कतार, सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती या सहा अरब राज्यांचे संघटन आहे. भारत सरकारने उघड केले की भारतातील सुमारे निम्मी स्थलांतरित लोक गल्फ कोऑपरेशन कौन्सिल (GCC) देशांमध्ये काम करतात. बहुतेक स्थलांतरित अर्ध-कुशल किंवा अकुशल कामगार आहेत, तर 20-23% पांढरे कॉलर व्यावसायिक जसे की डॉक्टर, अभियंता, आर्किटेक्ट, चार्टर्ड अकाउंटंट आणि बँकर्स आहेत.

Notes:
नागालँड राज्यातील मिलक नदीत ‘स्यूडोलागुव्हिया व्हेस्पा’ नावाच्या बटू कॅटफिशच्या नवीन प्रजातीचा शोध लागला आहे. नेपाळ, भारत आणि बांग्लादेशमधील गंगा आणि ब्रह्मपुत्रा नाल्यांमधील डोंगराळ प्रवाह आणि नद्यांमध्ये, म्यानमार आणि पश्चिम घाट, द्वीपकल्पीय भारतातील इरावडी आणि सितांग नाल्यांमध्ये स्यूडोलागुव्हिया वंशाचे लहान मासे आहेत. व्हेस्पा हा लॅटिन शब्द व्हेस्पा या शब्दापासून बनला आहे, ज्याचा अर्थ वासप आहे.

Notes:
केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान राज्यमंत्री डॉ जितेंद्र सिंह यांनी हैदराबादमध्ये भारतातील पहिल्या ओपन रॉक म्युझियमचे उद्घाटन केले. संग्रहालयात भारताच्या विविध भागांतील सुमारे ३५ प्रकारचे खडक प्रदर्शित केले आहेत ज्यांचे वय ३.३ अब्ज वर्षे ते पृथ्वीच्या इतिहासातील ५५ दशलक्ष वर्षे आहे. केंद्रीय मंत्र्यांनी CSIR-National Geophysical Research Institute (NGRI) ने विकसित केलेले लखनौ आणि डेहराडूनचे भूकंप धोक्याचे नकाशे देखील जारी केले.

Notes:
अलीकडे, गुजरात सरकारने, आपल्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागामार्फत (DST), मेहसाणा, गुजरातमध्ये ‘सॅटेलाइट नेटवर्क पोर्टल साइट’ स्थापन करण्यासाठी वनवेब इंडिया कम्युनिकेशन्ससोबत सामंजस्य करार केला.
भारतातील एखाद्या राज्याद्वारे अशा प्रकारची स्थापना करण्याची ही पहिलीच घटना आहे. साइट हाय-स्पीड, कमी विलंबता आणि परवडणारी कनेक्टिव्हिटी प्रदान करण्यासाठी नियोजित आहे.

Notes:
COP28 च्या तयारीसाठी, UAE प्रेसीडेंसी आणि इंटरनॅशनल एनर्जी एजन्सी (IEA) ने 1.5°C लक्ष्याशी संरेखित ऊर्जा संक्रमण तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित केलेले प्रारंभिक उच्च-स्तरीय संवाद आयोजित केले.
हा प्रयत्न इंटरनॅशनल रिन्युएबल एनर्जी एजन्सी (IRENA) सह संयुक्त उपक्रम आहे आणि याला युनायटेड नेशन्स फ्रेमवर्क कन्व्हेन्शन ऑन क्लायमेट चेंज (UNFCCC) कडून पाठिंबा मिळेल.

Notes:
यूएसएचे नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस अॅडमिनिस्ट्रेशन (NASA) आणि यूएस मिलिटरी यांनी प्रात्यक्षिक रॉकेट फॉर एजाइल सिस्लुनर ऑपरेशन्स (DRACO) नावाच्या प्रकल्पासाठी सहकार्य केले आहे.
2025 च्या उत्तरार्धात किंवा 2026 च्या सुरुवातीला अणुऊर्जेवर चालणारा उपग्रह पृथ्वीच्या कक्षेत प्रक्षेपित करण्याचे या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट आहे.
या प्रकल्पासाठीचे अवकाशयान लॉकहीड मार्टिनने विकसित केले आहे.
प्रकल्पामध्ये न्यूक्लियर थर्मल प्रोपल्शन (NPT) तंत्रज्ञानाची अंतराळातील चाचणी समाविष्ट आहे, जी महत्त्वपूर्ण तांत्रिक प्रगती दर्शवते.

Notes:
RSF 2022 वर्ल्ड प्रेस फ्रीडम इंडेक्सनुसार, भारताचे रँकिंग गेल्या वर्षीच्या 142 व्या स्थानावरून 150 व्या स्थानावर घसरले आहे. या वर्षी, नॉर्वे (प्रथम), डेन्मार्क (दुसरे) आणि स्वीडन (तृतीय) शीर्षस्थानी होते, तर उत्तर कोरिया 180 देश आणि प्रदेशांच्या यादीत तळाशी राहिले. रिपोर्टर्स सॅन्स फ्रंटियर्स (आरएसएफ) किंवा रिपोर्टर्स विदाऊट बॉर्डर्स, जागतिक मीडिया वॉच-डॉग दरवर्षी अहवाल प्रकाशित करते.

Notes:
लडाखमधील हिमालय पर्वतरांगांमध्ये शास्त्रज्ञांना मॅडसोइडे सापाचे जीवाश्म सापडले आहेत. Madtsoiidae हा मध्यम आकाराच्या ते अवाढव्य सापांचा नामशेष झालेला समूह आहे. हे संशोधन भारतीय उपखंडातील दुर्मिळ सर्प प्रजातीच्या अस्तित्वावर प्रकाश टाकते. ते 30 फूट लांबीपर्यंत वाढतात असे मानले जाते. वाडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ हिमालयन जिऑलॉजी, डेहराडून, पंजाब युनिव्हर्सिटी, आयआयटी रोपर आणि कोमेनियस युनिव्हर्सिटी, स्लोव्हाकिया येथील संशोधकांनी हा अभ्यास केला आहे.

Notes:
केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी नवी दिल्ली येथेइंडस्ट्रियल डिकार्बोनायझेशन समिट 2022 चे उद्घाटन केले. 2070 पर्यंत कार्बन न्यूट्रॅलिटीच्या रोड मॅपवर लक्ष केंद्रित केले आहे. मंत्र्यांनी पर्यावरण, पर्यावरण आणि विकास यांच्यातील समतोल राखण्यावर भर दिला. ग्रीन हायड्रोजन, बायो-इथेनॉल, बायो-एलएनजी आणि बायो-सीएनजीवर सरकारच्या प्राधान्याबद्दलही त्यांनी सांगितले.