Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]
मराठी चालू घडामोडी 2025-26. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या शहराने ‘स्टार्टअप 20 शिखर समिट’ आयोजित केले?
[A] मुंबई
[B] वाराणसी
[C] गांधी नगर
[D] गुडगाव
Show Answer
Correct Answer: D [ गुडगाव]
Notes:
इंडिया G20 प्रेसिडेंसी अंतर्गत स्टार्टअप 20 एंगेजमेंट ग्रुपने आयोजित केलेल्या स्टार्टअप 20 शिखर शिखर परिषदेचा नुकताच गुरुग्राममध्ये समारोप झाला.
2030 पर्यंत स्टार्टअप इकोसिस्टममध्ये दरवर्षी USD 1 ट्रिलियन इतकी महत्त्वाकांक्षी रक्कम वाटप करण्याच्या स्टार्टअप 20 च्या आवाहनाला समर्थन देणारा आणि पाठिंबा देणारा सौदी अरेबिया हा पहिला देश आहे.
12. कोणत्या संस्थेने ‘Uncovering the Invisible: Successes and Challenges for Wildlife Crime Prosecution in Europe’ शीर्षकाचा अहवाल प्रसिद्ध केला?
[A] लाइफ स्वाइप प्रकल्प
[B] ESA
[C] UNEP
[D] FAO
Show Answer
Correct Answer: A [ लाइफ स्वाइप प्रकल्प]
Notes:
‘Uncovering the Invisible: Successes and Challenges for Wildlife Crime Prosecution in Europe’ या शीर्षकाच्या अहवालात असे दिसून आले आहे की युरोपमधील वन्यजीव गुन्ह्यांची लक्षणीय संख्या लक्षात घेतली जात नाही किंवा शिक्षा केली जात नाही, अंदाजे 60% तक्रारींमुळे गुन्हा दाखल होत नाही.
LIFE SWiPE प्रकल्पाद्वारे आयोजित केलेल्या अभ्यासात, जो युरोपमधील वन्यजीव गुन्ह्यांच्या यशस्वी खटल्यांवर लक्ष केंद्रित करतो, असे दिसून आले आहे की निलंबित तुरुंगवास हा सर्वात सामान्य शिक्षेचा प्रकार होता.
13. कोणते राज्य मच्छिमारांना ‘मत्स्य वाहिनी ई-ऑटोरिक्षा’ भाडेतत्त्वावर देणार आहे?
[A] केरळ
[B] तामिळनाडू
[C] कर्नाटक
[D] गोवा
Show Answer
Correct Answer: C [ कर्नाटक]
Notes:
कर्नाटक मत्स्य विकास महामंडळ (KFDC) लवकरच मत्स्य वाहिनी ई-ऑटोरिक्षा मच्छिमारांना भाडेतत्त्वावर देणार आहे, ज्यामुळे त्यांना मासे आणि मूल्यवर्धित मत्स्य उत्पादनांची अधिक प्रभावीपणे विक्री करता येईल.
या प्रकल्पाचा पायलट टप्पा बेंगळुरूमध्ये सुरू होतो.
14. कोणते राज्य ‘राज्यातील आपत्ती-प्रवण शहरांचे सर्वंकष सर्वेक्षण’ करणार आहे?
[A] गुजरात
[B] उत्तराखंड
[C] आसाम
[D] पश्चिम बंगाल
Show Answer
Correct Answer: B [ उत्तराखंड]
Notes:
उत्तराखंड सरकार आपत्तीग्रस्त शहरे आणि शहरांचे सर्वंकष सर्वेक्षण करणार आहे.
उत्तराखंड भूस्खलन शमन आणि व्यवस्थापन केंद्राने जाहीर केले की शहरांचे जिओफिजिकल आणि जिओ-मॅपिंग तपासणी सर्वेक्षणाचा भाग असेल.
या वर्षी जानेवारीत, जोशीमठमधील जमीन कमी होण्याच्या संकटाने देशाचे लक्ष वेधून घेतले.
15. बातम्यांमध्ये दिसणारे जैवविविध आर्द्र भूभाग सावा तलाव कोणत्या देशात आहे?
[A] भारत
[B] श्रीलंका
[C] इराक
[D] अफगाणिस्तान
Show Answer
Correct Answer: C [ इराक]
Notes:
इराकमधील समावा शहराजवळ वसलेले सावा तलाव, जैवविविध आर्द्र प्रदेश प्रामुख्याने मानवी क्रियाकलाप आणि हवामान बदलामुळे नाहीसे झाले आहे. पाच चौरस किलोमीटरचा तलाव 2014 पासून कोरडा पडत आहे आणि त्याला कारणीभूत हवामान बदल आणि वाढते तापमान आहे. या प्रदेशात शेतीसाठी बेकायदेशीरपणे खोदलेल्या 1000 हून अधिक विहिरी आणि तलावाजवळ बांधलेल्या सिमेंट आणि मीठ कारखान्यांमुळे मोठ्या प्रमाणात पाणी वाहून गेले आहे.
16. भारतीय रेल्वे बोर्डाच्या प्रमुखपदी पहिल्या महिला कोण आहेत?
[A] जया वर्मा सिन्हा
[B] सोमा मोंडल
[C] माधवी पुरी बुच
[D] रेखा शर्मा
Show Answer
Correct Answer: A [ जया वर्मा सिन्हा]
Notes:
केंद्र सरकारने रेल्वे बोर्डाच्या अध्यक्षपदी जया वर्मा सिन्हा यांची नियुक्ती केली, त्या बोर्डाच्या प्रमुखपदी पहिल्या महिला ठरल्या. अनिल कुमार लाहोटी यांच्यानंतर जया वर्मा सिन्हा यांनी रेल्वे बोर्डाचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून नियुक्ती केली. सिन्हा हे भारतीय रेल्वे व्यवस्थापन सेवा (IRMS) चे अनुभवी सदस्य आहेत.
17. अलीकडील अभ्यासानुसार, कोणत्या तंत्रज्ञानामुळे 2027 पर्यंत जागतिक वीज वापरामध्ये वार्षिक 85-134 टेरावॅट-तास (TWh) वाढ होऊ शकते?
[A] गोष्टींचे इंटरनेट
[B] क्वांटम संगणन
[C] कृत्रिम बुद्धिमत्ता
[D] संवर्धित वास्तव
Show Answer
Correct Answer: C [ कृत्रिम बुद्धिमत्ता]
Notes:
एका नवीन अभ्यासानुसार, ChatGPT च्या वाढत्या लोकप्रियतेमुळे 2027 पर्यंत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) द्वारे जागतिक वीज वापरामध्ये 85-134 टेरावॅट-तास (TWh) ची वार्षिक वाढ होऊ शकते. ही अंदाजित AI ऊर्जेची मागणी चालू असल्याचे म्हटले आहे. नेदरलँड, अर्जेंटिना आणि स्वीडन सारख्या राष्ट्रांच्या वार्षिक वीज वापराच्या बरोबरीने.
18. बातम्यांमध्ये दिसलेल्या अश्विनी पोनप्पा आणि तनिषा क्रास्टो कोणता खेळ खेळतात?
[A] स्क्वॅश
[B] बॅडमिंटन
[C] टेनिस
[D] क्रिकेट
Show Answer
Correct Answer: B [बॅडमिंटन]
Notes:
भारतीय बॅडमिंटनपटू अश्विनी पोनप्पा आणि तनिषा क्रास्टो यांनी गुवाहाटी मास्टर्समध्ये तिसरे महिला दुहेरीचे विजेतेपद मिळवले.
34 वर्षीय अश्विनी आणि 20 वर्षीय तनिषा क्रास्टो यांनी गुवाहाटी मास्टर्स BWF सुपर 100 आंतरराष्ट्रीय बॅडमिंटन स्पर्धेत तिसरे महिला दुहेरीचे विजेतेपद आणि दुसरे सुपर 100 मुकुट मिळवला.
19. कोणत्या वृत्तपत्राची स्थापना पं. मदन मोहन मालवीय यांनी केली ?
[A] Anand Bazar Patrika
[B] दैनिक हिंदुस्थान
[C] The Leader (द लीडर)
[D] दैनिक हेराल्ड
Show Answer
Correct Answer: C [The Leader (द लीडर)]
Notes:
मदन मोहन मालवीय (1861-1946) हे एक भारतीय विद्वान, शैक्षणिक सुधारक आणि राजकारणी होते, जे स्वातंत्र्य चळवळीत लक्षणीय होते.
ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे चार वेळा अध्यक्ष होते आणि त्यांनी अखिल भारत हिंदू महासभेची स्थापना केली.
पंडित आणि महामना म्हणून ओळखले जाणारे मालवीय यांनी 1916 मध्ये आशियातील सर्वात मोठे निवासी विद्यापीठ बनारस हिंदू विद्यापीठ (BHU) स्थापना केली व 1919 ते 1938 पर्यंत त्यांनी BHU चे सह-कुलगुरू म्हणून काम केले.
भारत स्काउट्स आणि मार्गदर्शकांचे संस्थापक त्यांनी 1919 मध्ये द लीडर वृत्तपत्राची स्थापना केली आणि हिंदुस्तान टाइम्स (1924-1946) चे अध्यक्षपद भूषवले.
त्यांनी 1936 मध्ये हिंदुस्थान दैनिक सुरू केले.
मालवीय यांना 2014 मध्ये मरणोत्तर भारतरत्न मिळाला.
20. आंतरराष्ट्रीय महिला दिन (IWD) 2024 ची थीम काय आहे?
[A] महिलांमध्ये गुंतवणूक करा: प्रगतीला गती द्या (Invest in Women: Accelerate Progress)
[B] शाश्वत उद्यासाठी आज लैंगिक समानता
[C] डिजिटॉल: लिंग समानतेसाठी नावीन्यपूर्ण आणि तंत्रज्ञान
[D] समान विचार करा, स्मार्ट बनवा, बदलासाठी नवीन करा
Show Answer
Correct Answer: A [महिलांमध्ये गुंतवणूक करा: प्रगतीला गती द्या (Invest in Women: Accelerate Progress)]
Notes:
आंतरराष्ट्रीय महिला दिन (IWD) हा 8 मार्च रोजी सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय क्षेत्रातील महिलांच्या कामगिरीची कबुली देणारा जागतिक कार्यक्रम आहे.
2024 मध्ये युनायटेड नेशन्सची थीम ‘महिलांमध्ये गुंतवणूक करा: प्रगतीचा वेग वाढवा’ (Invest in Women: Accelerate Progress) लिंग समानतेच्या गरजेवर भर देणारी आहे.
IWD हे महिलांच्या कर्तृत्वाचा जागतिक उत्सव म्हणून काम करते.
IWD महिलांचे हक्क आणि संधी वाढवण्यासाठी कृती करण्यासाठी प्रयत्न करीत आहे.