Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणते केंद्रीय मंत्रालय केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दल (CAPF) शी संबंधित आहे?
[A] गृह मंत्रालय
[B] कार्मिक सार्वजनिक तक्रार आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय
[C] संरक्षण मंत्रालय
[D] युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: A [ गृह मंत्रालय]
Notes:
गृह मंत्रालयाने (MHA) केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दल (CAPF) साठी 13 प्रादेशिक भाषांमध्ये कॉन्स्टेबल (सामान्य कर्तव्य) परीक्षा आयोजित करण्यास मान्यता दिली आहे.
हे हिंदी आणि इंग्रजी व्यतिरिक्त आहे. केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलात (CAPF) स्थानिक तरुणांच्या सहभागाला प्रोत्साहन देणे आणि प्रादेशिक भाषांना प्रोत्साहन देणे हा यामागचा उद्देश आहे.
12. कोणत्या राज्याने राज्य सरकारी सेवेतील प्रवेशाची उच्च वयोमर्यादा 2023 पर्यंत 38 वर्षे केली आहे?
[A] केरळा
[B] तामिळनाडू
[C] ओडिशा
[D] पश्चिम बंगाल
Show Answer
Correct Answer: C [ ओडिशा]
Notes:
ओडिशा मंत्रिमंडळाने राज्य सरकारी सेवेतील प्रवेशाची उच्च वयोमर्यादा 2023 पर्यंत तीन वर्षांसाठी 38 पर्यंत वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. सध्या, राज्य सरकारी सेवांसाठी अर्ज करण्याची कमाल वयोमर्यादा 32 वर्षे आहे. हे फक्त 2021, 2022 आणि 2023 या कॅलेंडर वर्षांमध्ये आधीपासून केलेल्या किंवा केल्या जाणाऱ्या जाहिरातींसाठी लागू होते. 38 वर्षांच्या वरच्या वयोमर्यादेवरील आरक्षित श्रेणींसाठी देखील सवलती आहेत.
13. लाओखोवा आणि बुराचापोरी वन्यजीव अभयारण्ये कोणत्या राज्यात आहेत?
[A] आसाम
[B] मध्य प्रदेश
[C] आंध्र प्रदेश
[D] महाराष्ट्र
Show Answer
Correct Answer: A [ आसाम]
Notes:
आसामच्या काझीरंगा नॅशनल पार्क आणि टायगर रिझर्व्हमधील गणनेत असे आढळून आले आहे की राष्ट्रीय उद्यानात किमान 868 दलदलीचे हरणे आहेत, जे दोन पुरामुळे 2018 मध्ये गणले गेले 907 पेक्षा कमी आहेत. पाणथळ पक्ष्यांच्या गणनेत, 126 प्रजातींच्या पक्ष्यांच्या एकूण 66,776 संख्येची गणना करण्यात आली, त्यापैकी 42,205 पक्ष्यांची गणना काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान परिसरात करण्यात आली, तर 24,571 पक्ष्यांची संख्या लाओखोवा आणि बुरचापोरी विल्हेड सनापोरी येथे मोजण्यात आली.
14. कोंकर्स-एम क्षेपणास्त्रांच्या निर्मितीसाठी भारतीय लष्कराने कोणत्या कंपनीसोबत करार केला?
[A] डीआरडीओ
[B] भारत डायनॅमिक्स लि
[C] हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लि
[D] भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लि
Show Answer
Correct Answer: B [ भारत डायनॅमिक्स लि]
Notes:
भारत डायनॅमिक्स लिमिटेड (BDL) आणि भारतीय लष्कराने Konkurs-M अँटी-टँक मार्गदर्शित क्षेपणास्त्रांच्या निर्मिती आणि पुरवठ्यासाठी 3,131.82 कोटी रुपयांच्या करारावर स्वाक्षरी केली आहे. 75-4000 मीटर श्रेणीचे क्षेपणास्त्र एकतर BMP-II रणगाड्यातून किंवा ग्राउंड लाँचरमधून सोडले जाऊ शकते. Konkurs-M ची निर्मिती रशियन ओरिजिनल इक्विपमेंट मॅन्युफॅक्चरर (OEM) सह परवाना करारांतर्गत केली जात आहे.
15. वैयक्तिक वन्य प्राण्यांच्या कायदेशीर अधिकारांना मान्यता देणारा पहिला देश कोणता?
[A] दक्षिण आफ्रिका
[B] इक्वेडोर
[C] चिली
[D] ऑस्ट्रेलिया
Show Answer
Correct Answer: B [ इक्वेडोर]
Notes:
दक्षिण अमेरिकेत वसलेल्या इक्वेडोरने वैयक्तिक वन्य प्राण्यांच्या कायदेशीर अधिकारांना मान्यता देणारा पहिला देश बनून इतिहास रचला आहे. देशातील सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेला निर्णय म्हणजे एस्ट्रेलिटा नावाच्या लोकरी माकडाच्या प्राण्याला निसर्गाचे अधिकार लागू करण्याची ही पहिलीच वेळ असल्याचे मानले जात आहे. कायदे इकोसिस्टमचे अस्तित्व आणि पुनर्जन्माचे कायदेशीर अधिकार ओळखतात.
16. कोणते राज्य/केंद्रशासित प्रदेश ‘नॉन-कन्फॉर्मिंग इंडस्ट्रियल एरिया रिडेव्हलपमेंट प्रोजेक्ट’ राबविणार आहे?
[A] नवी दिल्ली
[B] आसाम
[C] तेलंगणा
[D] सिक्कीम
Show Answer
Correct Answer: A [ नवी दिल्ली]
Notes:
दिल्ली सरकार नॉन-कन्फॉर्मिंग इंडस्ट्रियल एरिया रिडेव्हलपमेंट प्रोजेक्ट राबवणार आहे. हे सर्व 26 नॉन-कन्फॉर्मिंग औद्योगिक क्षेत्रांना मान्यताप्राप्त अनुरूप औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये रूपांतरित करेल.
शहरातील सर्व 26 नॉन-कन्फॉर्मिंग औद्योगिक क्षेत्रांना अनुरूप औद्योगिक क्षेत्रात रूपांतरित करण्यासाठी 90 टक्के खर्च सरकार उचलणार आहे. उर्वरित 10 टक्के खर्च उद्योग स्वत: करणार आहेत.
17. मंगळाचे वातावरण आणि अस्थिर उत्क्रांती (MAVEN) अंतराळयान कोणत्या अंतराळ संस्थेशी संबंधित आहे?
[A] इस्रो
[B] नासा
[C] कॅन
[D] JAXA
Show Answer
Correct Answer: B [ नासा]
Notes:
NASA च्या मंगळाचे वातावरण आणि अस्थिर उत्क्रांती N (MAVEN) अंतराळयानाच्या इमेजिंग अल्ट्राव्हायोलेट स्पेक्ट्रोग्राफ (IUVS) साधनाचा वापर करून, ग्रहांच्या शास्त्रज्ञांनी मंगळाच्या वातावरणाचा अभ्यास केला आणि पृष्ठभागाच्या वैशिष्ट्यांचे विलक्षण तपशीलवार निरीक्षण केले.
MAVEN वर असलेले IUVS साधन 110 ते 340 nm पर्यंतच्या तरंगलांबी मोजण्यास सक्षम आहे, जे मानवी डोळ्यांना दिसणार्या तरंगलांबीच्या श्रेणीच्या पलीकडे जाते.
18. कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाने ‘सागर संपर्क’ डिफरेन्शियल ग्लोबल नेव्हिगेशन सॅटेलाइट सिस्टम लॉन्च केले?
[A] बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्री
[B] परराष्ट्र व्यवहार मंत्री
[C] एमएसएमई मंत्री
[D] वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री
Show Answer
Correct Answer: A [ बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्री]
Notes:
केंद्रीय बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांनी ‘सागर संपर्क’ नावाने स्वदेशी डिफरेंशियल ग्लोबल नेव्हिगेशन सॅटेलाइट सिस्टम (DGNSS) अधिकृतपणे लॉन्च केले.
डिजिटल इंडिया उपक्रमाच्या अनुषंगाने, ते भारतीय सागरी उद्योगाचे डिजिटल परिवर्तन वाढवेल, ज्याचा उद्देश देशातील सागरी ऑपरेशन्सची कार्यक्षमता आणि परिणामकारकता सुधारणे आहे.
19. 2023 च्या कोणत्या महिन्यात भारतीय बँकिंग प्रणालीची तरलता तुटीत गेली?
[A] एप्रिल
[B] मे
[C] जुलै
[D] ऑगस्ट
Show Answer
Correct Answer: D [ ऑगस्ट]
Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ची तात्पुरती तरलता काढणे आणि कर बहिष्कार यामुळे बँकांच्या निधीवर परिणाम झाल्यामुळे भारतीय बँकिंग प्रणालीची तरलता ऑगस्ट महिन्याच्या शेवटी-मार्चपासून तुटीत घसरली.
आरबीआयच्या आकडेवारीनुसार, 21 ऑगस्टपर्यंत बँकिंग प्रणालीतील तरलता 236 अब्ज रुपयांची ($2.84 अब्ज) तूट होती.
तरलता अधिशेषाने महिन्याच्या सुरुवातीला 2.8 ट्रिलियन रुपयांचा 13 महिन्यांचा उच्चांक गाठला होता, जो तेव्हापासून घसरत आहे.
20. कोणती संस्था/ विभाग दरवर्षी कॉस्ट इन्फ्लेशन इंडेक्स (CII) अधिसूचित करतो?
[A] रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया
[B] केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळ
[C] राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय
[D] आर्थिक व्यवहार विभाग
Show Answer
Correct Answer: B [ केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळ]
Notes:
केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळाने (CBDT) अलीकडेच आर्थिक वर्ष 2022-23 साठी खर्च महागाई निर्देशांक (CII) 331 म्हणून अधिसूचित केला. मागील वर्षासाठी (FY 2021-22) CII 317 म्हणून अधिसूचित करण्यात आला. CII चा वापर मालमत्तेची गणना करण्यासाठी केला जातो. चलनवाढ-समायोजित किंमत किंमत, ज्यासह दीर्घकालीन भांडवली नफा किंवा तोटा नंतर मोजला जातो. ही अधिसूचना मूल्यांकन वर्ष 2023-24 आणि भविष्यातील वर्षांसाठी लागू होईल.