Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
गृह मंत्रालयाने (MHA) जम्मू आणि काश्मीरमध्ये ग्राम संरक्षण गट (VDGs) तयार करण्यास मान्यता दिली. ग्राम संरक्षण गटांचे सदस्य ग्राम संरक्षण रक्षक म्हणून नियुक्त केले जातील. 1990 च्या दशकात, जम्मू आणि काश्मीरमध्ये 4,125 ग्राम संरक्षण समित्या (VDCs) अस्तित्वात होत्या. या नवीन उपक्रमाकडे व्हीडीसींचे पुनरुज्जीवन करण्याची प्रक्रिया म्हणून पाहिले जाते. ते दहशतवादविरोधी कारवायांमध्ये सैन्याला मदत करतात आणि शांतता राखण्यात मदत करतात.

Notes:
दिशांक ऍप्लिकेशन कर्नाटक द्वारे सर्व भूमी अभिलेखांच्या डिजिटायझेशनसाठी (भूमी प्रकल्प अंतर्गत) लागू केले जाते. मोबाईल ऍप्लिकेशन कर्नाटक स्टेट रिमोट सेन्सिंग ऍप्लिकेशन सेंटर (KSRSAC) च्या कर्नाटक भौगोलिक माहिती प्रणाली कार्यक्रमांतर्गत विकसित केले गेले आहे. यामुळे पारदर्शकता येईल आणि जमिनीशी संबंधित वाद कमी होतील अशी अपेक्षा आहे.

Notes:
केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल आणि म्यानमारचे उपपंतप्रधान यांनी संयुक्तपणे म्यानमारमधील सिटवे बंदराचे उद्घाटन केले आणि पहिले भारतीय मालवाहू जहाज स्वीकारले.
सिटवे बंदर भारत सरकारच्या सहाय्य अनुदान अंतर्गत निधीतून मिळालेल्या कलादान मल्टी-मॉडल ट्रान्झिट ट्रान्सपोर्ट प्रोजेक्ट (KMTTP) चा एक भाग म्हणून विकसित केले गेले आहे. हे बंदर पश्चिम बंगालमधील मिझोराम आणि हल्दिया किंवा म्यानमारमधील कलादान नदीद्वारे कोणत्याही भारतीय बंदरात पर्यायी कनेक्टिव्हिटी प्रदान करेल.

Notes:
ऊर्जा, पर्यावरण आणि पाणी परिषदेने (CEEW) जारी केलेल्या अभ्यासानुसार, गेल्या दोन दशकांमध्ये जंगलातील आगीची वारंवारता आणि तीव्रता वाढली आहे. ‘बदलत्या हवामानात जंगलातील आगीचे व्यवस्थापन’ या अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, गेल्या दोन दशकांमध्ये जंगलातील आगीत दहापट वाढ झाली आहे. भारतातील 62 टक्क्यांहून अधिक राज्यांमध्ये जंगलात जास्त तीव्रतेची आग लागण्याची शक्यता आहे. मिझोराममध्ये गेल्या दोन दशकांमध्ये सर्वाधिक जंगलात आग लागली होती, त्यातील ९५ टक्क्यांहून अधिक जिल्हे जंगलात आगीचे ठिकाण आहेत.

Notes:
आयर्लंडने नुकतीच पश्चिम किनार्‍यावरील 20 बेटांपैकी एकामध्ये निर्जन घर असलेल्यांसाठी रिक्त मालमत्ता नूतनीकरण अनुदान योजना जाहीर केली.
ज्या लोकांना रिकाम्या आणि पडक्या घरांचा विकास आणि नूतनीकरण करायचे आहे आणि पश्चिम किनार्‍यावरील 20 बेटांपैकी एकात राहायचे आहे अशा लोकांना ते जास्तीत जास्त USD 92,000 देऊ करते.
ही योजना बेटवासियांसाठी 10 वर्षांच्या धोरणाचा भाग आहे.

Notes:
गेल्या नऊ वर्षांत पंतप्रधान जन धन योजनेंतर्गत ५०.०९ कोटींहून अधिक खाती उघडण्यात आली आहेत आणि ठेवींची रक्कम २.०३ लाख कोटींहून अधिक झाली आहे, असे वित्त मंत्रालयाने म्हटले आहे.
सुमारे 56% जन-धन खातेधारक महिला आहेत आणि सुमारे 67% जन-धन खाती ग्रामीण आणि निमशहरी भागात आहेत. PMJDY खातेधारकांना 33.98 कोटी रुपे कार्ड जारी करण्यात आले.

Notes:
कॉम्प्युटर इमर्जन्सी रिस्पॉन्स टीम (CERT-in) द्वारे जारी केलेल्या नवीन नियमानुसार, VPN कंपन्यांना त्यांच्या ग्राहकांचा डेटा पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी संकलित आणि जतन करण्यास सांगितले जाते. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या देखरेखीखाली असलेल्या CERT-in ने सायबर सुरक्षा घटनांच्या संदर्भात प्रतिसाद क्रियाकलाप तसेच आपत्कालीन उपायांचे समन्वय साधण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वांचा एक नवीन संच जारी केला आहे. पाच वर्षांसाठी, डेटा केंद्रे आणि क्रिप्टो एक्सचेंजेसने त्यांच्या वापरकर्त्यांबद्दल विस्तृत डेटा ठेवणे आवश्यक आहे.

Notes:
अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष अब्राहम लिंकन यांनी 1 जानेवारी 1863 रोजी अलिप्ततावादी संघराज्यातील आफ्रिकन अमेरिकन लोकांना गुलामगिरीतून मुक्त करण्यासाठी मुक्ती घोषणा जारी केली. दोन वर्षांहून अधिक काळ ते कुचकामी राहिले कारण गुलाम मालकांनी त्यांच्या गुलामांकडून ही माहिती लपवून ठेवली. शेवटच्या गुलाम आफ्रिकन अमेरिकन लोकांना गृहयुद्ध संपल्यानंतर दोन महिन्यांनी 19 जून 1865 रोजी मुक्त करण्यात आले.

Notes:
आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन (ABDM) हे राष्ट्रीय आरोग्य प्राधिकरण (NHA) द्वारे लागू केले जाते, जे आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाच्या अंतर्गत येते. सरकारच्या प्रमुख आरोग्य विमा योजनेच्या PM-JAY च्या अंमलबजावणीसाठी NHA ची स्थापना करण्यात आली. ABDM च्या विविध घटकांभोवती नावीन्य आणण्यासाठी NHA प्रथम ओपन-टू-ऑल हॅकाथॉन मालिका आयोजित करणार आहे. 14 जुलैपासून युनिफाइड हेल्थ इंटरफेसवर लक्ष केंद्रित करून ही मालिका सुरू होईल. हॅकाथॉन जगभरातील नवोन्मेषक, डेटा तज्ञ आणि विकासकांना डिजिटल आरोग्य सेवांमध्ये प्रवेश वाढवण्यासाठी सहयोग आणि नाविन्यपूर्ण उपाय तयार करण्यासाठी संधी प्रदान करेल.

Notes:
ऑस्ट्रेलियाने श्रीलंकेवर नववा विजय नोंदवला, जो विश्वचषकातील एकाच प्रतिस्पर्ध्याविरुद्ध संघाचा सर्वाधिक विजय आहे. ऑस्ट्रेलियाने श्रीलंकेचा ५ गडी राखून पराभव केला आणि सध्याच्या विश्वचषकात पहिला विजय नोंदवला. ऑस्ट्रेलियन संघाचे नेतृत्व पॅट कमिन्सकडे आहे.