Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
डॉ मनसुख मांडविया, केंद्रीय रसायन मंत्री & खते आणि आरोग्य & फॅमिली वेल्फेअर, फार्मा आणि वैद्यकीय उपकरणे क्षेत्रातील 2022 च्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेच्या 7 व्या आवृत्तीचे उद्घाटन केले. वार्षिक प्रमुख तीन दिवसीय परिषद डॉ आंबेडकर इंटरनॅशनल सेंटर, नवी दिल्ली येथे आयोजित करण्यात आली आहे. मनसुख मांडविया म्हणाले की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे आणि नेतृत्वामुळे भारतीय आरोग्य सेवा क्षेत्र परवडणारे आणि सर्वांसाठी उपलब्ध होत आहे. भारत हे जगातील फार्मा हब असून आमचे उत्पादन जगात पाचवे आहे.

Notes:
मुख्यमंत्री जन आरोग्य मेळा ही उत्तर प्रदेश राज्याशी संबंधित योजना आहे, 2020 मध्ये सुरू करण्यात आली होती.
याचा राज्यातील 12 कोटी रुग्णांना फायदा झाला आहे.
केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने उत्तर प्रदेशचे यशस्वी आरोग्य सेवा मॉडेल स्वीकारण्याची योजना आखली आहे, ज्यामध्ये जन आरोग्य मेळा या संकल्पनेचा समावेश आहे, जे उपस्थितांना वैद्यकीय लक्ष पुरवते आणि गंभीर रुग्णांना विशेष रुग्णालयांमध्ये पाठवते.

Notes:
अलीकडील सेरोप्रिव्हलेन्स अभ्यासानुसार, जगातील 14 टक्के लोकसंख्येला लाइम रोग झाला असावा, जो बोरेलिया बर्गडोर्फेरी या जीवाणूमुळे होतो. हा रोग संक्रमित काळ्या पायाच्या टिक्सच्या चाव्याव्दारे मानवांमध्ये पसरतो. हा अभ्यास संशोधकांना टिक-जनित आजार किती व्यापक आहे हे समजण्यास मदत करेल. सेरोप्रिव्हॅलेन्स ही लोकसंख्येतील व्यक्तींची टक्केवारी आहे ज्यांना संसर्गजन्य एजंटला प्रतिपिंडे असतात.

Notes:
यूएस फेडरल कम्युनिकेशन्स कमिशन (FCC) ने डिश नेटवर्कला आपला पहिला दंड जारी केला आहे, कंपनीला त्याच्या उपग्रहाची योग्यरित्या डि-ऑर्बिट करण्यात अयशस्वी झाल्याबद्दल USD 150,000 भरण्याचे आदेश दिले आहेत. इकोस्टार-7 उपग्रह दोन दशकांहून अधिक काळ अवकाशात आहे. उपग्रहाचे डिऑर्बिटिंग करण्याऐवजी, डिशने तो कमी उंचीवर विल्हेवाट कक्षेत पाठवला ज्यामुळे ऑर्बिटल मोडतोड धोका निर्माण होऊ शकतो.

Notes:
संशोधकांना ५३५ दशलक्ष वर्षांपूर्वी अस्तित्वात असलेल्या प्राण्यातील स्नायूंच्या ऊतींचे जतन केलेले उल्लेखनीय मायक्रोफॉसिल्स सापडले आहेत. हे जीवाश्म चीनच्या दक्षिणेकडील शानक्सी प्रांतातील कुआनचुआनपू भूगर्भीय निर्मितीमध्ये सापडले. जीवाश्‍मांच्या विपुलतेसाठी ओळखल्या जाणार्‍या या भूगर्भीय स्थळाने सुमारे ५४० दशलक्ष वर्षांपूर्वी सुरू झालेल्या कँब्रियन स्फोटाविषयी आपल्या समजात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

Notes:
बेटी बचाओ, बेटी पढाओ उपक्रमाला पाठिंबा देण्यासाठी कलर्सने महिला आणि बाल विकास मंत्रालयासोबत सहकार्य केले आहे. नवीन टीव्ही शो ‘दोरी’ लाँच करून मुलींच्या त्याग करण्याच्या समस्येकडे लक्ष देण्याचे चॅनलचे उद्दिष्ट आहे.

Notes:
गेल्या काही महिन्यांत, आंध्र प्रदेश, ओडिशा आणि पंजाबमधील सरकारी आणि गैर-सरकारी संस्थांनी स्थानिकांनी नोंदवलेल्या डासांशी संबंधित समस्यांना तोंड देण्यासाठी उपाय म्हणून प्रादेशिक जलस्रोतांमध्ये मच्छरफिश आणले आहेत.
विशाखापट्टणममध्ये, अधिकारी अतिरिक्त सहा लाख मच्छर मासे सोडण्याची योजना आखत आहेत, जे काही महिन्यांपूर्वी सुमारे 20 लाख सोडले होते.

Notes:
केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी ओडिशा संशोधन केंद्राचे उद्घाटन केले.
हे केंद्र ओडिशातील कला, संस्कृती, पुरातत्व, परंपरा, साहित्य, समाजशास्त्र, राजकीय प्रक्रिया, कृषी, वाणिज्य, उद्योग, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, आरोग्य सेवा आणि भविष्यातील तंत्रज्ञान यासह विविध क्षेत्रात संशोधन करेल.
ORC ची स्थापना भारतीय सामाजिक विज्ञान संशोधन परिषद (ICSSR), शिक्षण मंत्रालयाचा भारतीय ज्ञान प्रणाली विभाग, IIM संबलपूर, IIT खरगपूर आणि IIT भुवनेश्वर यांच्या सहकार्याने केली जात आहे.

Notes:
उल्लेखनीय कामगिरीमध्ये NTPC कांती यांना “औद्योगिक पाणी वापर कार्यक्षमता” श्रेणीतील FICCI जल पुरस्कार 2023 च्या 11 व्या आवृत्तीने सन्मानित करण्यात आले आहे.
NTPC कांती च्या यशात योगदान देणारा एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे तिची मजबूत सांडपाणी प्रक्रिया प्रणाली जी कठोर गुणवत्ता मानकांनुसार सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करते.
प्रक्रिया केलेल्या पाण्याचा पुनर्वापर केवळ पर्यावरणीय जबाबदारी दाखवत नाही तर वनस्पतीच्या एकूण पाण्याचा ठसाही लक्षणीयरीत्या कमी करतो.

Notes:
अलीकडेच केंद्रीय मंत्री श्री प्रल्हाद जोशी यांनी कोळसा खाणी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेसाठी (CMPFO) C-CARES वेब पोर्टल लाँच केले.
C-DAC ने विकसित केलेले कोळसा क्षेत्रातील 3.3 लाख भविष्य निर्वाह निधी सदस्य आणि 6.1 लाख पेन्शनधारकांसाठी रेकॉर्ड डिजीटल करणे आणि प्रक्रिया सुव्यवस्थित करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
C-CARES वेब पोर्टल दाव्यांचे ऑनलाइन निपटारा, पारदर्शकता, जलद प्रक्रिया आणि चांगले रेकॉर्ड व्यवस्थापन सुनिश्चित करण्यास सक्षम करते.
डिजिटल इंडियाच्या दृष्टीकोनातून संरेखित, कोळसा क्षेत्रातील कार्यक्षम आणि पारदर्शक कामकाजाच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण झेप दर्शवते.