Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
निःशस्त्रीकरण आणि अप्रसार प्रकरणांवर भारत-EU सल्लामसलतांची सातवी फेरी आभासी स्वरूपात आयोजित करण्यात आली होती. भारत-EU धोरणात्मक भागीदारी आणखी बळकट करण्यासाठी ‘रोडमॅप टू 2025’ अंतर्गत चर्चा यंत्रणांचा एक भाग आहे.

Notes:
भारत आणि UAE ने पुढील पाच वर्षात व्यापार US$ 100 अब्ज पर्यंत वाढवण्यासाठी ऐतिहासिक व्यापक आर्थिक भागीदारी करार (CEPA) वर स्वाक्षरी केली. कराराचा एक भाग म्हणून, नेत्यांनी संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये भारतीय तंत्रज्ञान संस्था स्थापन करण्याचे मान्य केले. आयआयटी इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी कायदा, 1961 द्वारे शासित आहेत आणि सध्या भारतात 23 IIT आहेत.

Notes:
प्रत्येकाला सन्मानाने पूर्ण आणि उत्पादक जीवन जगण्याचा अधिकार जपण्यासाठी दरवर्षी 1 मार्च रोजी शून्य भेदभाव दिन पाळला जातो. या वर्षी ‘शून्य भेदभाव दिन’ ची थीम “हानीकारक कायदे काढून टाका, सशक्त करणारे कायदे तयार करा”. या वर्षी, UNAIDS जगभरात प्रचलित असलेल्या भेदभाव करणार्‍या कायद्यांविरुद्ध कारवाई करण्याची तातडीची गरज अधोरेखित करत आहे.

Notes:
स्वतंत्र सल्लागार फर्म ऑक्सफर्ड इकॉनॉमिक्सच्या नवीन अहवालानुसार, YouTube च्या निर्मात्या इकोसिस्टमने भारतीय GDP मध्ये 6,800 कोटी रुपयांचे योगदान दिले आहे. YouTube ने 2020 मध्ये भारतात 683,900 पूर्णवेळ समतुल्य नोकऱ्यांना समर्थन दिले. त्यात असेही म्हटले आहे की YouTube वर भारतात 100,000 पेक्षा जास्त सदस्यांसह 40,000 हून अधिक चॅनेल आहेत.

Notes:
हवामान, पर्यावरण आणि आरोग्य विज्ञान आणि सेवांच्या प्रगतीसाठी 2023-2033 अंमलबजावणी योजनेला WMO ने अलीकडेच मान्यता दिली.
ही 10 वर्षांची योजना आहे ज्याचा उद्देश आरोग्य सेवा एकत्रित करणे आणि वाढवणे आहे.
19व्या जागतिक हवामानशास्त्रीय काँग्रेसमधील स्पीकर्सनी देखील अति उष्णतेबद्दल आणि पूर्व चेतावणी प्रणाली मजबूत करण्याच्या गरजेबद्दल चिंता व्यक्त केली.

Notes:
वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पियुष गोयल यांनी घोषणा केली की 2021-22 आर्थिक वर्षात भारताची व्यापारी निर्यात 418 अब्ज डॉलर्सच्या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचली आहे. पेट्रोलियम उत्पादने, अभियांत्रिकी वस्तू, रत्ने आणि दागिने आणि रसायनांच्या उच्च शिपमेंटमुळे ही वाढ झाली आहे. 2021-22 मध्ये भारताचा माल व्यापार (निर्यात आणि आयात) USD 1 ट्रिलियन ओलांडला. भारताच्या आयातीनेही USD 610 अब्जच्या सार्वकालिक उच्चांक गाठला आहे.

Notes:
जागतिक बँकेच्या अलीकडील अहवालात असे दिसून आले आहे की ऑनलाइन गिगचे काम जागतिक स्तरावर, विशेषतः विकसनशील देशांमध्ये वाढत आहे. अहवालाचा अंदाज आहे की जगभरात अंदाजे 435 दशलक्ष लोक ऑनलाइन गिग कामात गुंतलेले आहेत, 2016 आणि 2023 दरम्यान अशा कामाची मागणी 41% ने वाढली आहे. अहवाल जगभरातील गिग कामगारांसमोरील आव्हानांना तोंड देण्यासाठी सामाजिक संरक्षण आणि कामगार मानकांची आवश्यकता अधोरेखित करतो.

Notes:
उत्तर प्रदेश स्टेट इन्स्टिट्यूट ऑफ एज्युकेशन (SIE) ने भोजपुरी, अवधी, ब्रज आणि बुंदेलखंडी यांसारख्या राज्यातील प्रादेशिक बोली/भाषांमधील 76,000 शब्दांचा समावेश असलेला पहिला प्रकारचा बोलीचा शब्दकोश तयार केला आहे. या उपक्रमाचा उद्देश राज्याच्या प्रादेशिक बोलींचे जतन करणे आणि राज्याच्या विविध भागांमधील भाषिक अडथळे दूर करणे हा आहे.

Notes:
नॅशनल बँक फॉर अॅग्रिकल्चर अँड रुरल डेव्हलपमेंट (नाबार्ड) ने बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) वर त्यांच्या ‘सामाजिक बाँड्स’ची सूची जाहीर केली. या ऑफरद्वारे बँकेने ₹1,040 कोटी उभारले होते. हा निधी तेलंगणातील जल जीवन मिशन (केंद्र सरकारचा पेयजल प्रकल्प) पुनर्वित्त करण्यासाठी वापरला जाईल.

Notes:
झोसुरबाल्पिन हे नवीन ओळखले जाणारे संयुग आहे जे प्रतिजैविकांच्या श्रेणीत येते.
हा शोध औषधाच्या क्षेत्रात विशेषतः महत्त्वपूर्ण आहे कारण तो औषध-प्रतिरोधक जीवाणू विशेषत: Acinetobacter baumannii चा सामना करण्याची क्षमता दर्शवितो.
झोसूराबाल्पिनची कृती करण्याची पद्धत वेगळी आणि पूर्वी अज्ञात आहे ती प्रतिजैविक उपचारांमध्ये एक नाविन्यपूर्ण विकास म्हणून चिन्हांकित करते.
हे बॅक्टेरियामधील मुख्य प्रक्रियेस प्रतिबंध करून कार्य करते ज्यामुळे त्याचा नाश होतो.
प्रयोगशाळेच्या चाचण्या आणि प्राण्यांच्या मॉडेल्समध्ये दर्शविल्याप्रमाणे जीवाणूंच्या प्रतिरोधक स्ट्रेन विरुद्ध झोसूराबाल्पिनची प्रभावीता प्रतिजैविक प्रतिरोधनाच्या वाढत्या आव्हानाला तोंड देण्यासाठी त्याचे महत्त्व अधोरेखित करते.