Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
केरळ विद्यापीठातील भौतिकशास्त्र विभागातील प्राध्यापक आणि संशोधन अभ्यासक यांनी पाचव्या पिढीचे (5G) मायक्रोवेव्ह शोषक विकसित केले आहेत, ज्याचा उपयोग इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक रेडिएशनपासून प्रभावी ढाल म्हणून केला जाऊ शकतो. जीव उच्च श्रेणीतील इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांवरही त्याचा परिणाम होतो.
उच्च वारंवारता प्रदेशात मायक्रोवेव्ह शोषण्यासाठी त्यांनी नवीन शील्डिंग सामग्री, ‘मायनाइट इलेक्ट्राइड’ वापरली.

Notes:
आंध्र प्रदेशातील चित्तूर येथील पोलीस विभागाने ‘शी ऑटो’ स्टँड उभारला आहे, जो राज्यातील पहिला आहे. महिला आणि विद्यार्थिनींना सुरक्षित वाहतूक उपलब्ध करून देणे हा यामागील उद्देश आहे. महिलांसाठी खास ऑटो स्टँड उभारणारे तिरुपती हे राज्यातील पहिले शहर आहे.

Notes:
मुख्यतः इलेक्ट्रिक स्कूटर आणि तीनचाकी इलेक्ट्रिक रिक्षांमध्ये बॅटरी-स्वॅपिंगचा अवलंब करण्यास समर्थन देण्यासाठी सरकारी थिंक-टँक नीति आयोगाने बॅटरी स्वॅपिंग धोरणाचा मसुदा तयार केला आहे. धोरणांतर्गत, NITI आयोगाने अदलाबदल करण्यायोग्य बॅटरीसह इलेक्ट्रिक वाहनांना (EVs), स्वॅप करण्यायोग्य बॅटरी बनवणाऱ्या कंपन्यांना सबसिडी, नवीन बॅटरी-ए-ए-सर्व्हिस बिझनेस मॉडेल आणि इंटरऑपरेबल बॅटरीसाठी मानके इत्यादी ऑफर करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे.

Notes:
मार्केट ऍक्सेस इनिशिएटिव्ह (MAI) योजना स्टार्टअप्स आणि नवीन निर्यातदारांना आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होण्यासाठी विमान भाडे प्रतिपूर्ती प्राप्त करण्यास अनुमती देण्यासाठी अद्यतनित करण्यात आली आहे आणि विद्यमान निर्यातदारांना आता या प्रोत्साहनासाठी 20% उच्च मर्यादा प्राप्त होईल.
या उपाययोजना असूनही, भारताच्या वस्तूंच्या निर्यातीत जूनमध्ये वार्षिक 22% ची लक्षणीय घट झाली आहे, ती $32.97 अब्जपर्यंत पोहोचली आहे, जी तीन वर्षातील सर्वात मोठी घसरण आहे. MAI योजनेचे उद्दिष्ट निर्यात प्रोत्साहन उपक्रमांसाठी आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे आहे.

Notes:
ऑलिम्पिक आणि जागतिक चॅम्पियन भालाफेकपटू नीरज चोप्राला पुरुषांच्या ‘वर्ल्ड अॅथलीट ऑफ द इयर’ पुरस्कारासाठी निवडण्यात आले.
25 वर्षीय भारतीय प्रतिष्ठित सन्मानासाठी निवडलेल्या पाच खेळाडूंपैकी एक होता.

Notes:
कर्नाटकाने वारसा स्थळे म्हणून पुनर्संचयित आणि जतन करण्यासाठी शतकानुशतके जुने बंगलोर-चिक्कबल्लापूर-कोलार लाईट रेल्वे सेक्शनवरील दोड्डाजला, देवनहल्ली, अवतीहल्ली आणि नंदी हॉल्ट या स्थानकांची निवड केली आहे.
1900 च्या दशकाच्या सुरुवातीस उद्‌घाटन झालेली ही ऑन लाईन स्टेशन्स स्थापत्य इतिहासाचे प्रदर्शन करतात आणि जीर्णोद्धार नैसर्गिक सौंदर्य, संस्कृती आणि पर्यटनासाठी परंपरांवर प्रकाश टाकतील.

Notes:
सुप्रीम कोर्टाचे न्यायमूर्ती बी.आर. गवई यांची विधी सेवा प्राधिकरण कायदा, 1987 च्या कलम 3A अंतर्गत स्थापन केलेल्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या विधी सेवा समिती (SCLSC) चे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
समितीचे उद्दिष्ट दुर्बल घटकांना मोफत आणि सक्षम कायदेशीर सेवा प्रदान करण्याचे आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या अधिकारक्षेत्रातील  या रचनेत सर्वोच्च न्यायालयाचे विद्यमान न्यायाधीश, भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) यांनी नामनिर्देशित केलेले अध्यक्ष म्हणून तसेच विशिष्ट पात्रता असलेल्या इतर सदस्यांचा समावेश आहे.
CJI देखील समितीच्या सचिवाची नियुक्ती करू शकतो आणि समिती त्या बदल्यात केंद्राने विहित केलेल्या अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करू शकते.
SCLSC सदस्यांसाठीचे नियम NALSA नियम, 1995 च्या नियम 10 मध्ये दिलेले आहेत.
1987 कायद्याच्या कलम 27 अंतर्गत केंद्राला कायद्याच्या तरतुदींची अंमलबजावणी करण्यासाठी CJI सोबत सल्लामसलत करून नियम बनवण्याचा अधिकार आहे.

Notes:
कोडेक्स कमिटी ऑन स्पाइसेस अँड क्युलिनरी हर्ब्स (CCSCH) चे 7 वे सत्र 29 जानेवारी ते 2 फेब्रुवारी 2024 या कालावधीत कोची येथे पार पडले.
कोडेक्स एलिमेंटेरियस कमिशन (CAC) अंतर्गत 2013 मध्ये स्थापन झालेल्या, भारताने मसाल्यांसोबत सातत्याने समितीचे आयोजन केले आहे.
बोर्ड इंडिया आयोजन सचिवालय म्हणून काम करत आहे.
या सत्रात लहान वेलची, हळद, काळीभोर फळे येणारे एक सदाहरित झुडूप, allspice आणि स्टार anise साठी गुणवत्ता मानके अंतिम करण्यात आली.
FAO आणि WHO द्वारे संयुक्तपणे स्थापित केलेले कोडेक्स एलिमेंटेरियस कमिशन ही 189 सदस्य देशांसह एक आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे, जी दरवर्षी जिनिव्हा आणि रोम येथे बैठक घेते.

Notes:
भारतीय पंतप्रधान आणि मॉरिशसचे पंतप्रधान मॉरिशसच्या अगालेगा बेटावर आधुनिक एअरस्ट्रिप आणि जेट्टीचे उद्घाटन करतील.
ज्यामुळे मुख्य भूभाग मॉरिशसशी कनेक्टिव्हिटी मजबूत होईल.
अगालेगा बेट मॉरीशस बेटाच्या उत्तरेस 1,050 किमी अंतरावर आहे.
ह्या बेटाचे एकूण क्षेत्रफळ 2,600 हेक्टर आहे.
ह्या प्रकल्पामुळे दुर्गम बेटांसाठी वाहतूक पायाभूत सुविधा वाढल्या जातील.

Notes:
दावा न केलेल्या ठेवींसाठी 30 बँका RBI च्या UDGAM पोर्टलचा भाग आहेत.
उर्वरित बँकाही सहभागी होण्याच्या प्रक्रियेत आहेत.
UDGAM पोर्टल ज्याचा अर्थ अनक्लेम्ड डिपॉझिट्स-गेटवे टू ऍक्सेस इन्फॉर्मेशन आहे, हे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) विकसित केलेले ऑनलाइन पोर्टल आहे.
UDGAM पोर्टल व्यक्तींना त्यांच्या हक्क नसलेल्या ठेवी आणि खाती शोधण्याची परवानगी देते.