Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
रेड सँडर्स (रेड चंदन) ही दक्षिण भारतातील पूर्व घाट पर्वतराजीतील स्थानिक वृक्ष प्रजाती आहे. इंटरनॅशनल युनियन फॉर कॉन्झर्व्हेशन ऑफ नेचरच्या (IUCN) रेड लिस्टमध्ये (Pterocarpus santalinus) या झाडाचे नुकतेच ‘धोकादायक’ श्रेणीत वर्गीकरण करण्यात आले आहे. आंध्र प्रदेशातील चित्तूर, कडप्पा, नंध्याल, नेल्लोर, प्रकाशम जिल्ह्यांमध्ये आढळणाऱ्या प्रजातींचे मूल्यांकन ‘संकटग्रस्त’ म्हणून करण्यात आले आहे.

Notes:
महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (MGNREGS) ही ग्रामीण विकास मंत्रालयाची प्रमुख योजना आहे. पुढील आर्थिक वर्षापासून, ज्या राज्यांनी योजना लागू केली आहे अशा 80 टक्के जिल्ह्यांमध्ये लोकपाल नियुक्त न करणाऱ्या राज्यांना केंद्र मनरेगासाठी निधी देणार नाही. तक्रारी प्राप्त करण्यासाठी आणि पुरस्कार पारित करण्यासाठी राज्यांना प्रत्येक जिल्ह्यासाठी लोकपाल नियुक्त करणे बंधनकारक आहे.

Notes:
1936 च्या मॉन्ट्रो कन्व्हेन्शननुसार, तुर्कीचे बॉस्पोरस आणि डार्डनेलेस या दोन्ही सामुद्रधुनीवर नियंत्रण आहे. हे सामुद्रधुनी, ज्यांना तुर्की सामुद्रधुनी असेही म्हणतात ते एजियन समुद्र आणि काळा समुद्र यांना मारमाराच्या समुद्राद्वारे जोडतात. हा एकमेव रस्ता आहे ज्याद्वारे काळ्या समुद्रातील बंदरे भूमध्य समुद्रात जाऊ शकतात. तुर्की या अधिवेशनाची अंमलबजावणी करण्यासाठी सज्ज आहे, ज्यामुळे त्यांना भूमध्य समुद्र आणि काळ्या समुद्रादरम्यान रशियन युद्धनौकांची हालचाल मर्यादित करता येईल.

Notes:
नॅशनल सुपरकॉम्प्युटिंग मिशनने (एनएसएम) आयआयटी रुरकी येथे 1.66 पेटाफ्लॉप्सच्या सुपरकंप्युटिंग क्षमतेसह “परम गंगा” हा सुपर कॉम्प्युटर तैनात केला आहे. एनएसएम हे इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (MeiTY) आणि विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने चालवले जाते. (DST) आणि सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ अॅडव्हान्स्ड कॉम्प्युटिंग (C-DAC) आणि इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc), बंगलोर द्वारे लागू केले आहे.

Notes:
भारताने अलीकडेच प्रथमच एका आर्थिक वर्षात USD 400 अब्ज निर्यात करण्याचे लक्ष्य गाठले आहे. हे यश नियोजित वेळेच्या नऊ दिवस आधी मिळाले आहे. FY21 मध्ये भारताची वस्तूंची निर्यात USD 298.1 अब्ज होती. एप्रिल-फेब्रुवारी 2021-22 मध्ये भारताची निर्यात USD 374.81 बिलियन होती जी मागील वर्षात USD 256.55 बिलियन होती, त्यात 46.09% ची वाढ दिसून आली.

Notes:
सौदी अरेबियाच्या पहिल्या अंतराळ मोहिमेचा भाग म्हणून अंतराळात जाणारी रेयानाह बर्नावी ही पहिली अरब महिला अंतराळवीर आहे. केनेडी स्पेस सेंटर, फ्लोरिडा येथून SpaceX Falcon 9 रॉकेटमधून नुकतेच आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) गेलेल्या टीमचा ती एक भाग आहे.

Notes:
MyGovIndia च्या आकडेवारीनुसार, 2022 मध्ये भारताने 89.5 दशलक्ष डिजिटल व्यवहारांची नोंद केली आहे आणि डिजिटल पेमेंटमध्ये इतर चार आघाडीच्या देशांपेक्षा जास्त पाच देशांच्या यादीत अव्वल स्थान पटकावले आहे.
जागतिक रिअल-टाइम पेमेंटमध्ये भारताचा वाटा 46% आहे आणि भारतातील डिजिटल पेमेंट व्यवहार आहेत.

Notes:
NHPC लिमिटेडने सुबनसिरी लोअर जलविद्युत प्रकल्पासाठी धरणाचे बांधकाम यशस्वीरित्या पूर्ण केले आहे. सुबनसिरी लोअर हायड्रोइलेक्ट्रिक प्रकल्प, 2,000 मेगा वॅट्स क्षमतेचा, अरुणाचल प्रदेश आणि आसाम या दोन्ही ठिकाणी स्थित आहे.

Notes:
COVID-19 साथीच्या आजारामुळे आणि राहणीमानाच्या वाढत्या खर्चामुळे गेल्या वर्षी विकसनशील आशियाई देशांमध्ये सुमारे 70 दशलक्ष अधिक लोक अत्यंत गरिबीत जगले.
2022 मध्ये विकसनशील आशियामध्ये 155 दशलक्षाहून अधिक लोकांना अत्यंत गरिबीचा सामना करावा लागला, जर महामारी आली नसती तर त्यापेक्षा 67.8 दशलक्ष अधिक, आशियाई विकास बँकेने (ADB) एका अहवालात म्हटले आहे.

Notes:
सोल, दक्षिण कोरिया येथे आयोजित XV जागतिक वनीकरण काँग्रेस दरम्यान, सोल घोषणा स्वीकारण्यात आली. 141 सहभागी देशांनी स्वाक्षरी केलेली घोषणा, मानवतेच्या अनेक संकटांना तोंड देण्यासाठी मदत करू शकणारी प्रमुख क्षेत्रे ओळखण्यावर लक्ष केंद्रित करते. 2030 पर्यंत निकृष्ट जमीन पुनर्संचयित करण्यासाठी तिप्पट गुंतवणुकीची गरज यावर प्रकाश टाकला.