Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
95 स्वदेशी न्यूझीलंडचे अवशेष तसेच कलाकृती आणि सांस्कृतिक खजिना जर्मनीतील संग्रहालये आणि विद्यापीठांमधून न्यूझीलंडला परत करण्यात आले आहेत. 95 माओरी आणि मोरीओरी व्यक्तींचे वडिलोपार्जित अवशेष, ज्यात सहा तोई मोको – माओरी ममीफाइड टॅटू केलेले डोके – ते पापा, न्यूझीलंडच्या राष्ट्रीय संग्रहालयात स्वागत करण्यात आले.

Notes:
संशोधकांनी डायव्हर्सिटी फॉर रिस्टोरेशन (D4R) नावाचे एक साधन विकसित केले आहे, जे मूळत: बायोव्हर्सिटी इंटरनॅशनलने तयार केले आहे,
जे कृषी वनीकरण आणि इकोसिस्टम पुनर्संचयित करण्याच्या प्रयत्नांना समर्थन देते.
विशेषत: भारतातील पुनर्संचयित कार्यक्रमांची पूर्तता करण्यासाठी बायोव्हर्सिटी इंटरनॅशनलच्या सहकार्याने अशोका ट्रस्ट फॉर रिसर्च इन इकॉलॉजी अँड द एन्व्हायर्नमेंट (ATREE) च्या संशोधकांच्या टीमने हे टूल आणखी रूपांतरित केले आहे.

Notes:
केंटन कूल या 48 वर्षीय ब्रिटीश नागरिकाने 16व्यांदा जगातील सर्वोच्च शिखर माउंट एव्हरेस्ट सर केले असून, ही कामगिरी करणारा तो पहिला बिगर नेपाळी बनला आहे. 52 वर्षीय नेपाळी शेर्पाने 26व्यांदा माउंट एव्हरेस्ट सर केला आणि त्याने मागील वर्षीचा स्वतःचा विक्रम मोडला. पर्वतावर जास्तीत जास्त स्केलिंग करण्याचा सध्याचा विक्रम त्याच्या नावावर आहे.

Notes:
श्रीलंकन एअरलाइन्स (पूर्वीची एअर लंका म्हणून ओळखली जाणारी) ही श्रीलंकेची राष्ट्रीय वाहक कंपनी आहे. हे संपूर्ण आशियातील 51 देशांमधील 100 हून अधिक गंतव्यस्थानांसाठी दर आठवड्याला 560 पेक्षा जास्त उड्डाणे चालवते. श्रीलंकेच्या नवीन सरकारने देशाची आर्थिक स्थिती स्थिर करण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून तोटा कमी करण्यासाठी आपली राष्ट्रीय विमान कंपनी विकण्याची योजना आखली आहे. मार्च 2021 मध्ये संपलेल्या वर्षात वाहकाचे USD 124 दशलक्ष इतके नुकसान झाले.

Notes:
ग्लोबल मर्सी, जगातील सर्वात मोठे नागरी रुग्णालय जहाज, सेनेगलची राजधानी असलेल्या डकार बंदरात आफ्रिकेत पदार्पण केले. 2023 मध्ये परत येण्यापूर्वी आरोग्य व्यावसायिकांना प्रशिक्षित करण्यासाठी सेनेगलमध्ये चार आठवडे राहण्याची योजना आहे आणि गरिबांसाठी शस्त्रक्रिया सेवा प्रदान केली जाईल. महाकाय जहाज 174 मीटर लांब आणि 28.6 मीटर रुंद आहे आणि त्यात 12 डेक आहेत.

Notes:
डायलॉग अॅप्लिकेशन्ससाठी लँग्वेज मॉडेल (LaMDA) हा Google चा कृत्रिम बुद्धिमत्ता-आधारित चॅटबॉट आहे. अलीकडे, चॅटबॉट “संवेदनशील” बनल्याचा दावा केला गेला आहे ज्याचा अर्थ संवेदनांचा वापर करण्याची क्षमता आहे. धर्म, चेतना आणि रोबोटिक्स यांसारख्या विषयांवर चॅटबॉट मानवांप्रमाणेच संवाद साधण्याचा दावा केला जातो.

Notes:
भारतीय सांस्कृतिक संबंध परिषद (ICCR) ने बिहारच्या नालंदा विद्यापीठात ‘वैशाली’ या लोकशाही महोत्सवाचे आयोजन केले होते. 15 सप्टेंबर हा दिवस जगभरात आंतरराष्ट्रीय लोकशाही दिन म्हणून साजरा केला जातो. बिहारमधली वैशाली म्हणजे लोकशाहीची मुळे सापडलेली जागा. ICCR ही एक स्वायत्त संस्था आहे जी परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखाली आहे.

Notes:
भारताने स्वच्छ भारत मिशन – ग्रामीण अंतर्गत 75% गावे आता उघड्यावर शौचास मुक्त (ODF) प्लस घोषित करून एक महत्त्वपूर्ण स्वच्छता मैलाचा दगड गाठला आहे. ODF प्लस म्हणून 4.4 लाखांहून अधिक गावांची घोषणा 2025 पर्यंत स्वच्छ भारत मिशन-ग्रामीणच्या दुसऱ्या टप्प्यातील उद्दिष्टे पूर्ण करण्याच्या प्रयत्नांचे प्रतिनिधित्व करते.

Notes:
घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाच्या आर्थिक सल्लागाराद्वारे प्रकाशित केला जातो. भारतातील घाऊक किमती या सप्टेंबरमध्ये सलग सहाव्या महिन्यात -0.26% वर चलनवाढीच्या स्थितीत राहिल्या. मागील महिन्यातील चलनवाढीचा दर मोठ्या प्रमाणात इंधन आणि उर्जेच्या किमतींमुळे चालला होता.

Notes:
तांदळाची वाढती महागाई 10% पर्यंत पोहोचत असताना सरकारने सार्वजनिक वितरण वाहिन्यांद्वारे ‘भारत’ ब्रँड अंतर्गत तांदूळ 25 रुपये प्रति किलो दराने विकण्याचा निर्णय घेतला आहे.
हा पुरवठा वाढवण्याचा आणि मुख्य अन्नधान्य अधिक परवडणारा बनवण्याचा प्रयत्न आहे कारण अन्नधान्याच्या उच्च किंमतीमुळे अन्नधान्य महागाई वाढते. किमती स्थिर ठेवण्यासाठी सरकार आधीच भारत ब्रँड अंतर्गत आटा आणि डाळींची विक्री करते.