Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. भारतीय रेल्वेसाठी सौर फोटोव्होल्टेइक पॉवर प्लांट, जो थेट कर्षणाला वीज पुरवतो, कोणत्या ठिकाणी विकसित करण्यात आला आहे?
[A] मुंबई
[B] कोलकाता
[C] झाशी
[D] बिना
Show Answer
Correct Answer: D [ बिना]
Notes:
सरकारी मालकीच्या PSU Bharat Heavy Electricals Ltd (BHEL) ने भारतीय रेल्वेसाठी 1.7 MW चा सौर उर्जा प्रकल्प यशस्वीरित्या कार्यान्वित केला आहे, जो थेट रेल्वेच्या ट्रॅक्शन सिस्टमला वीज पुरवतो. बीना, मध्य प्रदेश येथे ते कार्यान्वित झाले. भारतीय रेल्वेला तिच्या ऊर्जेच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी स्वावलंबी बनवण्याचे हे पाऊल आहे आणि रेल्वेच्या रिकाम्या जमिनींचा वापर करून अक्षय ऊर्जा निर्मिती करण्याची संधी उपलब्ध करून देते.
12. नुकतीच सुरू झालेली ‘अनबॉक्स मी मोहीम’ कोणत्या दिवसाशी संबंधित आहे?
[A] आंतरराष्ट्रीय ट्रान्सजेंडर दृश्यमानता दिवस
[B] शून्य भेदभाव दिवस
[C] जागतिक मानवतावादी दिन
[D] आफ्रिकन वंशाच्या लोकांसाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस
Show Answer
Correct Answer: A [ आंतरराष्ट्रीय ट्रान्सजेंडर दृश्यमानता दिवस]
Notes:
आंतरराष्ट्रीय ट्रान्सजेंडर दिवस 31 मार्च रोजी साजरा केला जातो. यूएसएआयडीने ‘अनबॉक्स मी कॅम्पेन’ नावाचा एक उपक्रम सुरू केला, जो ट्रान्सजेंडर मुलांच्या हक्कांसाठी समर्थन करतो. बालपणात लिंग ओळखीबद्दल पालक, शिक्षक आणि समाजामध्ये जागरुकता निर्माण करणे हा यामागचा उद्देश आहे. या मोहिमेचा उगम भारतात झाला, जिथे 90 टक्क्यांहून अधिक ट्रान्सजेंडर लोक 15 वर्षांच्या वयापर्यंत त्यांचे घर सोडतात किंवा बाहेर पाठवतात.
13. बातमीत दिसलेली ‘Acinetobacter baumannii’ म्हणजे काय?
[A] क्रिप्टोकरन्सी
[B] मालवेअर
[C] जिवाणू
[D] प्राणी प्रजाती
Show Answer
Correct Answer: C [ जिवाणू]
Notes:
Acinetobacter baumannii, बहुऔषध-प्रतिरोधक बॅक्टेरिया, अनेक प्रतिजैविकांना प्रतिकार करण्याच्या क्षमतेसाठी कुप्रसिद्ध लाल अलर्ट रोगकारक आहे.
संशोधकांनी रोग निर्माण करणाऱ्या जीवाणूंच्या आव्हानात्मक प्रजातीच्या विरूद्ध, अबाउसिन नावाचे संभाव्य नवीन प्रतिजैविक ओळखण्यासाठी मशीन-लर्निंगचा वापर केला आहे.
14. खालीलपैकी कोणते त्रि-राज्य संरक्षित क्षेत्र आहे?
[A] बांधवगड राष्ट्रीय उद्यान
[B] राष्ट्रीय चंबळ अभयारण्य
[C] ब्लॅकबक राष्ट्रीय उद्यान
[D] अचनकमार-अमरकंटक बायोस्फीअर रिझर्व्ह
Show Answer
Correct Answer: B [ राष्ट्रीय चंबळ अभयारण्य]
Notes:
राष्ट्रीय चंबळ अभयारण्य हे नदीचे अभयारण्य म्हणून 1979 मध्ये स्थापन करण्यात आले. हे राजस्थान, उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेश या त्रिसूत्रीजवळ वसलेले आहे. येथे सध्या जंगलातील घरियाल लोकसंख्या सर्वात जास्त आहे.
15. 2023 मध्ये UN च्या क्लायमेट एम्बिशन समिट (CAS) चे यजमान कोणते शहर आहे?
[A] नवी दिल्ली
[B] न्यू यॉर्क
[C] चेन्नई
[D] कॅनबेरा
Show Answer
Correct Answer: B [ न्यू यॉर्क]
Notes:
संयुक्त राष्ट्रांच्या आमसभेचा भाग म्हणून न्यूयॉर्कमधील हवामान महत्त्वाकांक्षा शिखर परिषद (CAS) नुकतीच संपन्न झाली. जागतिक हरितगृह वायू उत्सर्जनात एकत्रितपणे 42% वाटा असलेले चीन, युनायटेड स्टेट्स आणि भारत हे तीन प्रमुख उत्सर्जन करणारे देश होते. शिखरावर अनुपस्थित.
16. ‘टोकनायझेशन’, जे बातम्यांमध्ये दिसले होते, ते याशी संबंधित आहे:
[A] क्रिप्टोकरन्सी
[B] पेमेंट सुरक्षा
[C] जैव-तंत्रज्ञान
[D] कृत्रिम बुद्धिमत्ता
Show Answer
Correct Answer: B [ पेमेंट सुरक्षा]
Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने सप्टेंबर 2021 मध्ये कार्ड-ऑन-फाइल टोकनायझेशन (COFT) सुरू केले आणि 1 ऑक्टोबर 2022 पासून अंमलबजावणी सुरू केली. टोकन नावाच्या पर्यायी कोडसह वास्तविक कार्ड तपशील बदलणे म्हणजे टोकनीकरण. सध्या, कार्ड-ऑन-फाइल (CoF) टोकन केवळ व्यापार्याच्या अनुप्रयोगाद्वारे किंवा वेबपृष्ठाद्वारे तयार केले जाऊ शकते. RBI ने आता थेट जारीकर्ता बँक स्तरावर CoF टोकन निर्मिती सुविधा सुरू करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे.
17. अलीकडेच बातम्यांमध्ये पाहिलेले एरविकुलम राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात आहे?
[A] तामिळनाडू
[B] केरळ
[C] ओडिशा
[D] कर्नाटक
Show Answer
Correct Answer: B [केरळ]
Notes:
एरविकुलम नॅशनल पार्क (ENP) केरळच्या इडुक्की जिल्ह्यातील निलगिरी तहरच्या बछड्याच्या हंगामासाठी बंद होत आहे.
या उद्यानामध्ये विविध वनस्पती आणि प्राणी आहेत.
1978 मध्ये राष्ट्रीय उद्यान घोषित करण्यात आले.
एरविकुलम नॅशनल पार्क (ENP) 97 चौ.कि.मी.मध्ये पसरले आहे, ज्यामध्ये हिमालयाच्या दक्षिणेकडील सर्वोच्च शिखर अनामुडी आहे.
दर बारा वर्षांनी फुलणाऱ्या “नीलाकुरिंजी” फुलांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या या उद्यानात पावसाळ्यात जोरदार पाऊस पडतो.
जैवविविधतेने समृद्ध, येथे निलगिरी ताहर, गौर, स्लॉथ बेअर सारख्या प्रजाती आहेत आणि दुर्मिळ फुलपाखरे आणि जगातील सर्वात मोठा पतंग, ॲटलस मॉथ आहे.
18. अलीकडेच भारत सरकारचे मुख्य जलतज्ज्ञ म्हणून कोणी पदभार स्वीकारला आहे?
[A] अधीर अरोरा
[B] करमबीर सिंग
[C] लोचन सिंग पठानिया [Lochan Singh Pathania][D] सुनील लांबा
Show Answer
Correct Answer: C [लोचन सिंग पठानिया [Lochan Singh Pathania]]
Notes:
व्हाईस ॲडमिरल लोचन सिंग पठानिया हे भारत सरकारचे मुख्य जलतज्ज्ञ आहेत.
पठानिया हे हायड्रोग्राफी स्पेशालिस्ट असून त्यांची चार दशकांहून अधिक काळातील नौदल कारकीर्द आहे.
1990 मध्ये ते भारतीय नौदलात कार्यकारी शाखेत रुजू झाले.
त्यांनी दर्शक आणि संध्याक जहाजांचे नेतृत्व केले आहे आणि संपूर्ण भारत आणि हिंदी महासागर क्षेत्रामध्ये जलविज्ञान सर्वेक्षण केले आहे.
19. अलीकडेच सरकारने खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्रात ग्रीन हायड्रोजन वापरण्यासाठी प्रायोगिक कार्यक्रम सुरू करण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत?
[A] पोलाद क्षेत्र
[B] वाहतूक क्षेत्र
[C] औद्योगिक क्षेत्र
[D] शिपिंग क्षेत्र
Show Answer
Correct Answer: B [वाहतूक क्षेत्र]
Notes:
भारत सरकारने नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालयाद्वारे वाहतूक क्षेत्रात ग्रीन हायड्रोजन वापरण्यावर लक्ष केंद्रित करून राष्ट्रीय हरित हायड्रोजन मिशन अंतर्गत पथदर्शी प्रकल्पांसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत.
नूतनीकरणक्षम ऊर्जा आणि इलेक्ट्रोलायझर्सच्या घटत्या किमतीसह ग्रीन हायड्रोजनचा वापर करणारी वाहने लवकरच किमती-स्पर्धाक्षम होण्याची अपेक्षा आहे.
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय हरित हायड्रोजन मिशन योजना अंमलबजावणी एजन्सींसह वाहतुकीतील जीवाश्म इंधनाच्या जागी ग्रीन हायड्रोजनतंत्रज्ञान आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासाला आधार देण्यासाठी पायलट प्रकल्प राबवतील.
20. अलीकडे बातम्यांमध्ये दिसणारी फणी येरवा जमात बहुतेक कोणत्या राज्यात आढळते?
[A] महाराष्ट्र
[B] कर्नाटक
[C] आंध्र प्रदेश
[D] गुजरात
Show Answer
Correct Answer: B [कर्नाटक]
Notes:
कर्नाटकच्या पश्चिम घाटातील जंगलात राहणाऱ्या जमातींना, माकुता गावाप्रमाणेच, उपजीविका सुरक्षित करण्याच्या आव्हानांना तोंड द्यावे लागते.
वनहक्क कायद्यांतर्गत जमीन अधिकार संपादन करूनही फणी येरवा सारख्या जमाती बदलत्या उदरनिर्वाह आणि दारूच्या व्यसनाशी झुंजत आहेत.
2021 मध्ये, स्थानिकांच्या मदतीने येरवा समुदायाने त्यांच्या 135 एकर क्षेत्रावरील 19 घरांसाठी वन हक्क कायद्यांतर्गत जमिनीचे हक्क मिळवले.
फणी येरवा जमाती प्रामुख्याने कर्नाटकच्या पश्चिम घाट प्रदेशात राहते.