Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
Liberica excelsa ही कॉफीची एक प्रजाती आहे जी ग्लोबल वार्मिंगमुळे वाढलेली उष्णता, दुष्काळ आणि रोग सहन करण्यास सक्षम असल्याचे आढळले आहे.
हवामान बदलाचा धोका असलेल्या अरेबिका आणि रोबस्टा यांना पर्याय म्हणून आफ्रिकेतील मोठ्या कॉफी निर्यातदार देशांकडून याचा प्रचार केला जात आहे.

Notes:
मॅक्स वर्स्टॅपेनने सर्वात वेगवान लॅपसह, सुरुवातीच्या ग्रिडवर नवव्या स्थानावरून मियामी ग्रांप्री जिंकली.
मेक्सिकोचा पेरेझ दुसरा तर फर्नांडो अलोन्सो तिसरा आला.
वर्स्टॅपेन गेल्या वर्षीच्या उद्घाटन मियामी ग्रँड प्रिक्सचा विजेता देखील होता.

Notes:
उत्तर प्रदेश सरकारने मानव संपदा पोर्टलवर गट A आणि B अधिकार्‍यांच्या नियुक्त्या, बदल्या आणि रजेसह वार्षिक नोंदी अपलोड करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या चरणाचा उद्देश पोर्टलची कार्यक्षमता आणि उपयुक्तता सुधारणे आणि प्रशासनात पारदर्शकता वाढवणे आणि कर्मचाऱ्यांना सुविधा देणे हे आहे.

Notes:
NASA च्या जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपने अलीकडेच डायनॅमिक तरुण तार्‍यांची, हर्बिग-हारो 46/47 ची आकर्षक जवळ-अवरक्त प्रतिमा कॅप्चर केली आहे.
हे वेला नक्षत्रात आहेत, जे पृथ्वीपासून सुमारे 1,470 प्रकाश-वर्षे दूर आहेत. हे तारे मंत्रमुग्ध करणाऱ्या प्रदर्शनात सक्रियपणे तयार होत आहेत आणि एकमेकांभोवती फिरत आहेत.
ही आकडेवारी अभ्यासासाठी महत्त्वाची वस्तू आहे कारण ती फक्त काही हजार वर्षे जुनी तुलनेने तरुण आहे.

Notes:
सुमारे 1,800 वर्षांपूर्वी, न्यूझीलंडच्या Taupō ज्वालामुखीचा मोठा उद्रेक झाला ज्यामुळे काचेचे तुकडे अंटार्क्टिकाला गेले. शास्त्रज्ञांनी आता अंटार्क्टिक बर्फाच्या खाली 280 मीटर खोलीवर 2,000 वर्षांहून अधिक काळ गाडलेले असे सहा काचेचे तुकडे शोधून काढले आहेत, जे ज्वालामुखीच्या उद्रेकाच्या ठिकाणापासून अंदाजे 5,000 किलोमीटरचा प्रवास दर्शवतात.

Notes:
गुजरात राज्य सरकारने ग्लोबल फिशरीज कॉन्फरन्स इंडिया 2023 मध्ये गुजरातचे राज्य मासे म्हणून घोल प्रजातीची घोषणा केली आहे.
घोल, ज्याला ब्लॅकस्पॉटेड क्रोकर देखील म्हटले जाते, त्याच्या स्विम ब्लॅडरसाठी अत्यंत मूल्यवान आहे, ज्याचा वापर सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये केला जातो.
हे देखील एक स्वादिष्ट मानले जाते आणि औषधी गुणधर्मांचा दावा केला आहे.
गुजरातची वार्षिक मासळी निर्यात 5,000 कोटी रुपये आहे, जी भारताच्या मासळी निर्यातीपैकी 17% आहे.

Notes:
पश्चिम सायबेरियातील अम्न्या नदीकाठी असलेल्या अम्न्या किल्ल्यामध्ये मातीच्या भिंती आणि लाकडी पॅलिसेडसह खड्डे-घरे आहेत जे प्रगत कृषी आणि संरक्षणात्मक क्षमता सूचित करतात.

Notes:
FMR चा संदर्भ भारताच्या म्यानमारच्या सीमेवर कार्यरत असलेल्या फ्री मूव्हमेंट रेजिमचा आहे.
हे सीमेच्या दोन्ही बाजूने राहणाऱ्या आदिवासी समुदायांना व्हिसाशिवाय सीमेपलीकडे 16 किमीपर्यंत प्रवास करण्यास अनुमती देते.
तथापि, वाढत्या बेकायदेशीर इमिग्रेशन आणि सीमापार गुन्हेगारीशी संबंधित सुरक्षा आव्हाने दरम्यान भारताने FMR योजना बंद करण्याची आणि म्यानमारच्या नागरिकांच्या प्रवेशासाठी व्हिसा अनिवार्य करण्याची योजना आखली आहे.
FMR गैर-आदिवासींच्या प्रवेशाची सुविधा देत असल्याच्या चिंतेमुळे 75 वर्षांनंतर कराराचे पुनर्मूल्यांकन करण्यात आले.

Notes:
कर्नाटक सरकारने AIGDF आणि NIMHANS च्या भागीदारीत तंत्रज्ञानाच्या अत्यधिक वापरामुळे उद्भवणाऱ्या मानसिक आरोग्याच्या आव्हानांना तोंड देण्यासाठी डिजिटल डिटॉक्स इनिशिएटिव्ह सुरू केला.
या उपक्रमाचा उद्देश जबाबदार गेमिंगला प्रोत्साहन देणे, जागरूकता कार्यक्रम, डिजिटल डिटॉक्स केंद्रांवर वैयक्तिकृत मार्गदर्शन आणि कार्यशाळेद्वारे समुदाय जोडणे हे आहे.
हे इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांवर जास्त अवलंबून राहिल्यामुळे कमी होत जाणारे लक्ष आणि ताणलेले वास्तविक-जागतिक कनेक्शन यासारख्या समस्यांना प्रतिसाद देते, सुधारित मानसिक आरोग्यासाठी तंत्रज्ञानाच्या वापरासाठी संतुलित दृष्टीकोन आवश्यकतेवर जोर देते.

Notes:
INS तिर आणि INS सुजाता  यांच्या समवेत भारत, मोझांबिक, टांझानिया (IMT) हे देश ट्राय लेटरल एक्सरसाइजमध्ये सामील झाले आहेत .
हा ट्रायलेट एक्सरसाइज 21 ते 29 मार्च 2024 मध्ये साजरा होणार आहे.
IMT TRILAT 22 ऑक्टोबर रोजी INS Tarkash सह सुरू झाले होते.
सध्याच्या आवृत्तीच्या बंदर टप्प्यात (मार्च 21-24) झांझिबार आणि मापुटोमध्ये डॅमेज कंट्रोल, फायर फायटिंग, व्हिजिट बोर्ड शोध आणि जप्ती, वैद्यकीय व्याख्याने आणि बरेच काही समाविष्ट आहे.
तसेच सागरी टप्प्यामध्ये धोक्यांचा सामना, युक्ती, गोळीबार व्यायाम आणि संयुक्त EEZ पाळत ठेवण्यावर लक्ष केंद्रित करतो.