Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
४८व्या खजुराहो नृत्य महोत्सवाची सुरुवात मध्य प्रदेशातून झाली. 26 फेब्रुवारी 2022 पर्यंत आठवडाभर चालणारा हा फेस्टिव्हल मध्य प्रदेशातील छतरपूर जिल्ह्यात असलेल्या खजुराहो येथे जगप्रसिद्ध ‘खजुराहो डान्स फेस्टिव्हल’ आयोजित करण्यात आला आहे. आझादी का अमृत महोत्सव या थीमवर हा महोत्सव आयोजित करण्यात आला आहे. देशभरातील आणि जगभरातील कलाकार महोत्सवात सादरीकरण करत आहेत.

Notes:
मॅन्युअल स्कॅव्हेंजर्स म्हणून रोजगार प्रतिबंध आणि त्यांचे पुनर्वसन कायदा, 2013 हा सर्व प्रकारातील मॅन्युअल स्कॅव्हेंजिंगचे निर्मूलन करण्यासाठी आणि हाताने सफाई कामगार म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या व्यक्तींचे सर्वांगीण पुनर्वसन सुनिश्चित करण्यासाठी लागू करण्यात आला.
या कायद्याच्या अंमलबजावणीचे मूल्यांकन करण्यासाठी नुकतीच केंद्रीय सनियंत्रण समितीची आठवी बैठक डॉ. आंबेडकर इंटरनॅशनल सेंटर येथे झाली.

Notes:
केंद्र सरकारने सांगितले की, सामाजिक न्याय मंत्रालयाने सादर केलेल्या आकडेवारीनुसार, गेल्या पाच वर्षांत भारतात हाताने सफाई केल्यामुळे एकही मृत्यू झालेला नाही.
गटारे आणि सेप्टिक टाक्या साफ करताना 330 लोक मरण पावले आहेत.
सामाजिक न्याय मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की भारतात हाताने मैला साफ करणे यापुढे प्रचलित आहे; तमिळनाडू, छत्तीसगड, बिहार ही राज्ये ज्यात सर्व जिल्हे मुक्त स्थितीचा अहवाल देतात.

Notes:
‘2023 प्लास्टिक ओव्हरशूट डे’ अहवाल नुकताच स्विस-आधारित संशोधन सल्लागार अर्थ अॅक्शनने प्रसिद्ध केला.
या अहवालानुसार, यावर्षी अंदाजे 68,642,999 टन अतिरिक्त प्लास्टिक कचरा पर्यावरणात टाकला जाईल.

Notes:
भारतीय लष्कराने जम्मू आणि काश्मीरमधील कुपवाडा जिल्ह्यातील मच्छल सेक्टरमधील नियंत्रण रेषेवरील (एलओसी) शेवटचे गाव डन्ना येथे 115 फूट लांबीचा पूल समर्पित केला आहे.
1965 च्या युद्धात या सेक्टरचे रक्षण करताना प्राणाची आहुती देणाऱ्या वीर चक्र, दिवंगत मेजर भगतसिंग यांच्या स्मरणार्थ 115 फूट लांबीच्या पुलाला भगत पूल असे नाव देण्यात आले आहे. डन्ना गाव हे भगत गाव म्हणूनही प्रसिद्ध आहे.

Notes:
दिल्ली आणि मेरठ दरम्यान भारतातील पहिली प्रादेशिक रॅपिड ट्रान्झिट सिस्टीम (RRTS), हैदराबादमधील ग्लोबल मोबिलिटी प्रदाता Alstom द्वारे डिझाइन केली गेली आहे आणि सावली, गुजरातमध्ये तयार केली गेली आहे. प्रणालीचा पहिला ट्रेनसेट दिल्ली-गाझियाबाद-मेरठ RRTS फेज 1 साठी राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र परिवहन महामंडळाकडे सुपूर्द करण्यात आला. भारतातील पहिली अर्ध-हाय-स्पीड प्रादेशिक ट्रेन 180 किमी/तास वेगाने प्रवाशांना हलवू शकते.

Notes:
फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी कामगार मंत्री एलिझाबेथ बोर्न यांची नवीन पंतप्रधान म्हणून निवड केली. प्रतिष्ठेच्या भूमिकेवर एका महिलेची नियुक्ती होण्याची 30 वर्षांत ही दुसरी वेळ आहे. देशाला जूनमध्ये विधानसभेच्या निवडणुकांची अपेक्षा असल्याने ती विद्यमान पंतप्रधान जीन कास्टेक्स यांच्यानंतर यशस्वी झाली. एडिथ क्रेसन यांनी १९९० च्या दशकाच्या सुरुवातीस समाजवादी नेते फ्रँकोइस मिटरॅंड यांच्या अध्यक्षतेदरम्यान या कार्यालयावर कब्जा केला होता.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील मंत्रिमंडळाने राष्ट्रीय जैवइंधन धोरणातील सुधारणांना मंजुरी दिली. 2030 पासून 2025-26 पर्यंत पेट्रोलमध्ये 20 टक्के इथेनॉल मिश्रित करण्याचे लक्ष्य पुढे केले आहे. सध्या पेट्रोलमध्ये सुमारे 10 टक्के इथेनॉल मिसळले जाते. जैव-इंधनाच्या उत्पादनासाठी अधिक फीड स्टॉकची परवानगी देण्यात आली आहे जी ऑटो इंधनासह डोप केली जाऊ शकते.

Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने अलीकडेच फिनटेक संस्थांना सेल्फ-रेग्युलेटरी ऑर्गनायझेशन (SROs) स्थापन करण्याचे आवाहन केले आहे. हे SROs पारदर्शकता, निष्पक्ष स्पर्धा आणि ग्राहक संरक्षणासाठी उद्योग-विशिष्ट आचारसंहिता तयार करण्यासाठी आणि लागू करण्यासाठी जबाबदार अशा गैर-सरकारी संस्था म्हणून काम करतात. ते नियामक आणि बाजार सहभागी यांच्यात मध्यस्थ म्हणून काम करतील.

Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने अहवाल दिला आहे की आर्थिक समावेशन निर्देशांक (FI-Index), जो देशातील आर्थिक समावेशाची व्याप्ती मोजतो, मार्च 2023 मध्ये 60.1 पर्यंत वाढला आहे, सर्व पॅरामीटर्समध्ये वाढ दर्शवित आहे. FI-इंडेक्स 0 ते 100 पर्यंतचे एकल मूल्य प्रदान करते, ज्यामध्ये 0 पूर्ण आर्थिक बहिष्काराचे प्रतिनिधित्व करते आणि 100 संपूर्ण आर्थिक समावेशाचे प्रतिनिधित्व करते. FI-इंडेक्सच्या सुधारणेसाठी मुख्य योगदानकर्ता वापर आणि गुणवत्ता परिमाणे होते.