Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
अलीकडील डेटानुसार, 2022 मध्ये जगातील शीर्ष 8 शहरांमधील उच्च रस्त्यावर भाड्याच्या किमतींमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. डेटानुसार, काही शहरांमध्ये 50% वाढ झाली आहे. किरकोळ ठिकाणांची वाढती मागणी, ई-कॉमर्सची वाढ आणि ऑनलाइन खरेदीकडे वळणे यामुळे भाड्याच्या किमती वाढल्या आहेत.

Notes:
युनिसेफने अलीकडेच ‘पॉलीक्रिसिसमधील मुलांसाठी प्रॉस्पेक्ट्स: ए 2023 ग्लोबल आउटलुक’ हा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. हे ‘पॉलीक्रिसिस’ चे स्पष्टीकरण देते बहुविध, एकाचवेळी येणारी संकटे जी जोरदारपणे परस्परावलंबी आहेत. अहवालानुसार, संकटांच्या काही परिणामांमध्ये अन्न आणि ऊर्जेच्या उच्च किमतींमुळे जागतिक भूक आणि कुपोषण, आरोग्यसेवेपर्यंत मर्यादित प्रवेश, शिकण्याच्या नुकसानीतून सावकाश पुनर्प्राप्ती इत्यादींचा समावेश होतो.

Notes:
बल्गेरिया दरवर्षी ३ मार्च रोजी आपला मुक्तिदिन साजरा करतो. हा दिवस जवळजवळ पाच शतकांनंतर बल्गेरियाला ऑट्टोमन राजवटीपासून स्वातंत्र्य मिळवून देतो.
1877-1878 च्या रशिया-तुर्की युद्धात रशियन आणि रोमानियन सैनिकांसोबत लढलेल्या बल्गेरियन स्वयंसेवकांचा सन्मान करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो.

Notes:
ओडिशा परिबार संचालनालयाच्या स्थापनेला राज्य मंत्रिमंडळाने नुकतीच मान्यता दिली.
भारताच्या इतर भागांमध्ये आणि जगभरात राहणाऱ्या ओडियांसाठी हा संपर्क आणि समर्थन प्रणालीचा एक-स्टॉप पॉइंट असेल.
ओडिशा परिवार संचालनालय ओडिया भाषा, साहित्य आणि संस्कृती विभागांतर्गत देशातील आणि जगभरातील प्रवासी ओडियांशी अधिक चांगले जोडले जाईल.

Notes:
सेनकाकू बेट हे पूर्व चीन समुद्रातील एक निर्जन बेट साखळी आहे जी अनेक दशकांपासून जपानद्वारे प्रशासित आहे. चीन आणि जपान या बेटावर दावा करत आहेत. जपान आणि चीनमधील वरिष्ठ संरक्षण अधिकार्‍यांनी त्यांचा पहिला उच्चस्तरीय संवाद साधला आणि शारीरिक संघर्ष टाळण्यासाठी हॉटलाइन स्थापन करण्याचे मान्य केले. चीन सेनकाकू बेट समूहाला दियाओयू म्हणतो आणि त्यावर ऐतिहासिक दावा असल्याचे म्हटले आहे.

Notes:
गृह मंत्रालयाने भारतातील गुन्हेगारी कायद्यांचे “सर्वसमावेशक पुनरावलोकन” करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी भारतीय दंड संहिता (IPC), फौजदारी प्रक्रिया संहिता (CrPC) आणि भारतीय पुरावा कायदा यामध्ये सुधारणा करण्यासाठी भारताचे सरन्यायाधीश, खासदार आणि मुख्यमंत्र्यांसह न्यायपालिकेतून सूचना मागवल्या. उच्च न्यायालयांचे मुख्य न्यायाधीश, केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासक, बार कौन्सिल आणि कायदा विद्यापीठांकडून सूचना मागवण्यात आल्या होत्या.

Notes:
आसाम सरकार उद्योगपती आणि परोपकारी रतन टाटा यांना राज्याचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार ‘आसाम वैभव’ प्रदान करणार आहे. राज्य आसाम वैभव, आसाम सौरव आणि आसाम गौरव पुरस्कारही प्रदान करेल. आसाम सौरव पुरस्कार ऑलिम्पिक पदक विजेती लोव्हलिना बोरगोहेनसह पाच व्यक्तींना प्रदान केला जाईल.

Notes:
NITI Aayog ने ‘Blended Finance द्वारे भारतातील हेल्थकेअर रीइमेजिनिंग’ नावाचा अहवाल प्रसिद्ध केला. अहवालानुसार, देशातील सुमारे 65 टक्के रुग्णालयातील खाटा काही राज्यांमध्ये केंद्रित असलेल्या जवळपास 50 टक्के लोकसंख्येची पूर्तता करतात. लोकांना आरोग्य सुविधांमध्ये समान प्रवेश मिळावा यासाठी खाटांची संख्या किमान 30 टक्क्यांनी वाढवायला हवी यावरही अहवालात भर देण्यात आला आहे.

Notes:
मादागास्कर पाच आठवड्यांत चौथे चक्रीवादळ पाहत आहे कारण एमनातीने जोरदार भूभाग केला आहे. मादागास्करला दरवर्षी नोव्हेंबर ते एप्रिल दरम्यान अनेक चक्रीवादळांचा तडाखा बसतो. या महिन्याच्या सुरुवातीस चक्रीवादळ बत्सिराई नावाच्या दुसर्‍या वादळाच्या प्रभावातून बेट राष्ट्र अजूनही सावरत आहे, ज्यामध्ये 120 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला होता.

Notes:
ग्लोबल एंटरप्रेन्योरशिप मॉनिटर (GEM) नुसार, एकूण उद्योजक क्रियाकलाप दर 14.4 टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे. यात १८-६४ वयोगटातील प्रौढांचा समावेश आहे ज्यांनी एकतर नवीन व्यवसाय सुरू केला आहे किंवा नवीन व्यवसाय चालवला आहे. GEM सर्वेक्षणाचे नेतृत्व एंटरप्रेन्योरशिप डेव्हलपमेंट इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (EDII), अहमदाबाद यांनी केले आणि कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाने माहिती दिली.