Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
रजिस्ट्रार जनरल ऑफ इंडियाच्या स्पेशल बुलेटिननुसार, भारताच्या माता मृत्यूचे प्रमाण (MMR) 10 अंकांनी घसरले आहे, 2016-18 मधील 113 वरून 2017-19 मध्ये 103 वर आले आहे. गुणोत्तरात 8.8% घट झाली आहे. देशात MMR हळूहळू कमी होत आहे, 2014-2016 मध्ये 130 वरून 2015-17 मध्ये 122, 2016-18 मध्ये 113 आणि 2017-19 मध्ये 103 पर्यंत घसरले आहे.

Notes:
इजिप्त, रशिया आणि युक्रेनमधून गहू आयात करणाऱ्या प्रमुख देशांपैकी एक, वाणिज्य मंत्रालयाने भारताला गहू पुरवठादार म्हणून मान्यता दिली आहे. रशिया-युक्रेन युद्धामुळे जागतिक गव्हाच्या उत्पादनात घट झाली आहे. जागतिक गव्हाच्या निर्यातीत रशिया आणि युक्रेनचा वाटा जवळपास एक तृतीयांश आहे. युद्धापूर्वी, इजिप्त दरवर्षी रशियाकडून USD 2 अब्ज आणि युक्रेनमधून USD 611 दशलक्ष किमतीचा गहू आयात करत असे. इजिप्तने भारतातून सुमारे 1 दशलक्ष टन गहू आयात केला.

Notes:
ऑल इंडिया रेडिओ न्यूजने स्पर्धा परीक्षांसाठी अभ्यास हा साप्ताहिक संवादात्मक कार्यक्रम सुरू केला आहे. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आणि नोकरी शोधणाऱ्यांना मार्गदर्शन करणे हा त्याचा उद्देश आहे. प्रोग्राममध्ये स्पष्टीकरण, तथ्य फाइल, परीक्षा दिनदर्शिका आणि आठवड्याचे प्रश्न यांसारखे विभाग देखील समाविष्ट आहेत. अतिथी वक्ता किंवा तज्ञ विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे देतात.

Notes:
पर्यावरण मंत्रालयाच्या आकडेवारीवरून असे दिसून आले आहे की 2020 मध्ये देशात दररोज 651.23 टन BMW निर्माण झाले. कोविड-19 महामारीच्या उद्रेकानंतर, दोन वर्षांत दररोजचे BMW उत्पादन सुमारे 962.31 टनांनी वाढले. या कालावधीत दररोज निर्माण होणाऱ्या BMW पैकी 60 टक्के कोविडशी संबंधित होते. केरळने 2020 मध्ये दररोज सुमारे 40.41 टन BMW आणि 2020 ते 2022 पर्यंत 178.37 टन कोविड-संबंधित BMW निर्माण केले. BMW निर्मितीमध्ये महाराष्ट्र, कर्नाटक, तामिळनाडू, गुजरात आणि उत्तर प्रदेश देखील आघाडीवर आहेत. महाराष्ट्रात सर्वाधिक सामान्य जैव-वैद्यकीय कचरा प्रक्रिया सुविधा आहेत (३०), तर केरळमध्ये १ सुविधा आहे.

Notes:
गुड मॅन्युफॅक्चरिंग प्रॅक्टिसेस (GMP) ही औषधी उत्पादने गुणवत्ता मानकांनुसार सातत्याने उत्पादित आणि नियंत्रित केली जातात याची खात्री करण्यासाठी एक प्रणाली आहे.
भारत सरकारने सर्व औषध उत्पादकांकडून सुधारित GMP मानकांची अंमलबजावणी करणे अनिवार्य केले आहे.
250 कोटींपेक्षा जास्त उलाढाल असलेल्या कंपन्यांनी सहा महिन्यांच्या आत पालन करणे आवश्यक आहे, तर लहान उद्योगांना जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) मानकांनुसार अद्यतनित GMP लागू करण्यासाठी एक वर्ष आहे.

Notes:
सायबोल्डचा पाण्याचा साप, एक सौम्य विषारी प्रजाती, या वर्षी जूनमध्ये मान्सूनच्या सुरुवातीपासून यमुनेच्या पूर मैदानावर नियमितपणे दिसत आहे, पर्यावरणशास्त्रज्ञ म्हणतात. यावरून असे सूचित होते की प्रजाती आपल्या नैसर्गिक अधिवासाकडे परत आली आहे.
ही प्रजाती आशियामध्ये स्थानिक आहे. अनेक दशकांपासून हा साप दिल्लीतून गायब झाला होता आणि नंतर 2015 मध्ये त्याच्या उपस्थितीची पुष्टी झाली.

Notes:
युक्रेनच्या सैन्याने रशियाकडून क्रिमियाजवळील अनेक वायू आणि तेल ऑफशोअर ड्रिलिंग प्लॅटफॉर्मवर नियंत्रण मिळवले आहे, असे युक्रेनच्या लष्करी गुप्तचर संस्थेने (GUR) म्हटले आहे. GUR ने सांगितले की कीवच्या सैन्याने “युनिक ऑपरेशन” मध्ये “बॉयको टॉवर्स” म्हणून ओळखले जाणारे ड्रिलिंग प्लॅटफॉर्म पुन्हा ताब्यात घेतले आहेत.

Notes:
केंद्रीय कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्री, धर्मेंद्र प्रधान यांनी, इंडियास्किल्स 2023-24 अधिकृतपणे लाँच केले आणि जागतिक कौशल्य 2022 च्या विजेत्यांना सन्मानित केले. त्यांनी सहभागींची संख्या गेल्या वर्षी 0.25 दशलक्ष वरून 2.5 दशलक्ष पर्यंत वाढवण्याचे आवाहन केले, IndiaSkills हे जागतिक स्किल्सचे अग्रदूत आहे. , वर्ल्डस्किल इंटरनॅशनल द्वारे आयोजित जगातील सर्वात मोठी कौशल्य स्पर्धा, दर दोन वर्षांनी एकदा आयोजित केली जाते.

Notes:
गल्फ कोऑपरेशन देशांना (GCCs) कृषी उत्पादनांच्या निर्यातीला चालना देण्यासाठी, कृषी आणि प्रक्रिया केलेले अन्न उत्पादने निर्यात विकास प्राधिकरण (APEDA), वाणिज्य मंत्रालयाने, जागतिक किरकोळ प्रमुख Lulu Hypermarket सह सामंजस्य करार (MoU) वर स्वाक्षरी केली.
सामंजस्य करारासह, APEDA संपूर्ण GCC मध्ये बाजरीसह भारतीय कृषी उत्पादनांना प्रोत्साहन देईल कारण LuLu Group International (LLC) ची उपस्थिती GCC, इजिप्त, भारत आणि सुदूर पूर्व भागात आहे.

Notes:
अमेरिकेचे माजी परराष्ट्र सचिव हेन्री किसिंजर, ज्यांना शीतयुद्धाच्या काळातील सर्वात प्रबळ अमेरिकन राजकारणी मानले जाते, त्यांचे वयाच्या 100 व्या वर्षी निधन झाले.
राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार आणि परराष्ट्र सचिव म्हणून, जर्मन वंशाचे किसिंजर हे चीनसोबतच्या ऐतिहासिक संबंधांचे मुख्य शिल्पकार होते, सोव्हिएट्सशी ऐतिहासिक अण्वस्त्र नियंत्रण चर्चा, 1973 चा इस्रायल-अरब शांतता करार आणि अखेरीस व्हिएतनाम युद्धातून बाहेर पडणे.
व्हिएतनामच्या वाटाघाटींसाठी त्यांना 1973 मध्ये शांततेचा नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.
तथापि, किसिंजरचा वारसा लॅटिन अमेरिका, दक्षिण आशिया आणि आफ्रिका यांसारख्या ठिकाणी कथितरित्या मानवी हक्कांचे उल्लंघन करणाऱ्या विवादास्पद धोरणांच्या पाठिंब्यावर तीव्र टीका करतो.