Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. ‘जागतिक पाणथळ क्षेत्र 2022’ ची थीम काय आहे?
[A] लोक आणि निसर्गासाठी वेटलँड्स अॅक्शन
[B] युनिव्हर्सल वेटलँड्स
[C] पाणथळ प्रदेशातील कचरा व्यवस्थापन
[D] पाणथळ प्रदेश आणि हवामान बदल
Show Answer
Correct Answer: A [ लोक आणि निसर्गासाठी वेटलँड्स अॅक्शन]
Notes:
जागतिक पाणथळ क्षेत्र दिन दरवर्षी 2 फेब्रुवारी रोजी त्यांचे महत्त्व आणि त्यांचे जतन करण्याची गरज याविषयी जागरुकता निर्माण करण्यासाठी पाळला जातो. या दिवशी, 1971 मध्ये पाणथळ क्षेत्रावरील अधिवेशन स्वीकारण्यात आले. जागतिक पाणथळ क्षेत्र दिवस 2022 हा प्रथमच संयुक्त राष्ट्रांचा आंतरराष्ट्रीय दिवस म्हणून साजरा केला जातो. यंदाच्या जागतिक पाणथळ दिवसाची थीम ‘वेटलँड्स अॅक्शन फॉर पीपल अँड नेचर’ अशी आहे.
12. ‘स्पर्श’ हा कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाचा उपक्रम आहे?
[A] गृह मंत्रालय
[B] ग्रामीण विकास मंत्रालय
[C] संरक्षण मंत्रालय
[D] पर्यटन मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: C [ संरक्षण मंत्रालय]
Notes:
सिस्टम फॉर पेन्शन अॅडमिनिस्ट्रेशन (रक्षा)- स्पर्श हा संरक्षण मंत्रालयाचा एक उपक्रम आहे. पेन्शन प्रशासनात कार्यक्षमता आणि पारदर्शकता आणणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. अलीकडेच संरक्षण मंत्रालयाने चार लाखांहून अधिक सामायिक सेवा केंद्रांमध्ये SPARSH उपक्रमांतर्गत ऑनबोर्ड पेन्शन सेवांसाठी सामंजस्य करार केला आहे. हा सामंजस्य करार पेन्शनधारकांना, विशेषत: देशाच्या दुर्गम भागात राहणाऱ्यांना कनेक्टिव्हिटी प्रदान करेल.
13. ‘भारत भाग्य विधाता’ महोत्सवाचे ठिकाण कोणते आहे?
[A] मुंबई
[B] नवी दिल्ली
[C] लखनौ
[D] अहमदाबाद
Show Answer
Correct Answer: B [ नवी दिल्ली]
Notes:
‘भारत भाग्य विधाता’ हा दहा दिवसांचा मेगा लाल किल्ला महोत्सव नुकताच नवी दिल्लीतील लाल किल्ल्यावर सुरू झाला. केंद्रीय महिला आणि बालविकास मंत्री स्मृती इराणी यांच्या हस्ते महोत्सवाचे उद्घाटन झाले. सांस्कृतिक मंत्रालयाकडून आझादी का अमृत महोत्सवाचा एक भाग म्हणून लाल किल्ला मेगा फेस्टिव्हलचे आयोजन करण्यात आले आहे. लाल किल्ला उत्सव हा देशाचा वारसा आणि भारताच्या प्रत्येक भागातील संस्कृतीचे स्मरण करण्यासाठी आहे.
14. ‘ऑर्बिटफ्रंटल कॉर्टेक्स’ हे शरीराच्या कोणत्या भागात आहे?
[A] हृदय
[B] मेंदू
[C] स्नायू
[D] यकृत
Show Answer
Correct Answer: B [ मेंदू]
Notes:
ऑर्बिटफ्रंटल कॉर्टेक्स हे मेंदूतील एक क्षेत्र आहे जेथे गंध आणि ओळखीच्या पुरस्कार मूल्याबद्दल माहिती दर्शविली जाते.
एका नवीन अभ्यासात, संशोधक मेंदूच्या ऑर्बिटफ्रंटल कॉर्टेक्स प्रदेशातील सिग्नलवर आधारित वेदना अनुभवत असलेल्या व्यक्तीचा अंदाज लावण्यासाठी अल्गोरिदम प्रशिक्षित करण्यात सक्षम होते.
15. कोणत्या मंत्रालयाने ‘इंडिया फार्मा आणि इंडिया मेडिकल डिव्हाइसेस अवॉर्ड्स 2022’ प्रदान केले?
[A] आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय
[B] रसायने आणि खते मंत्रालय
[C] गृह मंत्रालय
[D] विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [ रसायने आणि खते मंत्रालय]
Notes:
फार्मा आणि वैद्यकीय उपकरणे क्षेत्र 2022 वरील आंतरराष्ट्रीय परिषदेची 7 वी आवृत्ती नुकतीच नवी दिल्ली येथे पार पडली. याप्रसंगी रसायने आणि खते मंत्रालयाच्या राज्यमंत्र्यांनी इंडिया फार्मा आणि इंडिया मेडिकल डिव्हाइसेस पुरस्कार 2022 प्रदान केले. फार्मास्युटिकल्स विभागाने पुरस्कारांच्या सहा मुख्य श्रेणी जाहीर केल्या आहेत – लीडर्स श्रेणी, कंपनी ऑफ द इयर, एमएसएमई ऑफ द इयर, स्टार्ट-अप्स ऑफ द इयर, इनोव्हेशन कॅटेगरी, सीएसआर कॅटेगरी.
16. पीआरएल प्रगत रेडियल-वेग अबू-स्काय सर्च स्पेक्ट्रोग्राफ (PARAS) टेलिस्कोप कोणत्या ठिकाणी आहे?
[A] नैनिताल
[B] गुवाहाटी
[C] माउंट अबू
[D] महेंद्रगिरी
Show Answer
Correct Answer: C [ माउंट अबू]
Notes:
या तारखेपर्यंत ज्ञात असलेल्या सर्वात जास्त घनता आणि गुरूपेक्षा १३ पट अधिक वस्तुमान असलेला ‘TOI 4603b’ हा नवीन गुरू-आकाराचा एक्सोप्लॅनेट शास्त्रज्ञांच्या आंतरराष्ट्रीय चमूने शोधून काढला आहे, असे इस्रोचे म्हणणे आहे की या एक्सोप्लॅनेटचा शोध PRL प्रगत रेडियल-वेग अबू-स्काय शोध स्पेक्ट्रोग्राफ (PARAS) माउंट अबू येथील गुरुशिखर वेधशाळेत PRL च्या 1.2 मीटर दुर्बिणीत स्वदेशी बनावटीचा वापर करून लावला गेला आहे.
17. SEBI नुसार, REIT आणि InvIT युनिट्सचे इश्यू बंद झाल्यानंतर वाटप आणि सूचीसाठी वेळ-मर्यादा काय आहे?
[A] 10 दिवस
[B] 8 दिवस
[C] 6 दिवस
[D] 3 दिवस
Show Answer
Correct Answer: C [ 6 दिवस]
Notes:
बाजार नियामक सिक्युरिटीज अँड एक्स्चेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) ने REIT आणि InvIT युनिट्सचे इश्यू बंद केल्यानंतर वाटप आणि सूचीसाठी लागणारा वेळ सध्याच्या 12 दिवसांवरून सहा कामकाजाच्या दिवसांवर आणला आहे. नवीन नियम रिअल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट (REIT) आणि इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट (InvIT) च्या युनिट्सच्या सार्वजनिक इश्यूवर लागू होईल, जे 1 जून किंवा त्यानंतर उघडेल. या निर्णयाचा उद्देश REIT च्या युनिट्सच्या सार्वजनिक इश्यूची प्रक्रिया सुलभ करणे आणि आमंत्रित करा.
18. सहा विश्वचषकांमध्ये दिसलेली पहिली महिला क्रिकेटपटू कोण?
[A] झुलन गोस्वामी
[B] मिताली राज
[C] शार्लोट एडवर्ड्स
[D] क्लेअर टेलर
Show Answer
Correct Answer: B [ मिताली राज]
Notes:
प्रसिद्ध महिला क्रिकेटर मिताली राजने नुकतीच सर्व प्रकारच्या क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली. 39 वर्षीय ही खेळाडू आतापर्यंतच्या सहा विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी होणारी जगातील पहिली आणि एकमेव महिला क्रिकेटपटू आहे. या पराक्रमासाठी ती अलीकडेच सचिन तेंडुलकर आणि पाकिस्तानच्या जावेद मियांदाद यांच्या यादीत सामील झाली. 232 एकदिवसीय सामन्यांमध्ये तिने केलेल्या 7,805 धावा ही महिलांच्या एकदिवसीय सामन्यातील सर्वोच्च आहे. एकूण १०,८६८ धावा, महिला क्रिकेट विक्रमासह ती दीर्घकाळ भारताची कर्णधार आहे.
19. कोणता फुटबॉल खेळाडू जगातील तिसरा सर्वाधिक सक्रिय आंतरराष्ट्रीय गोल करणारा खेळाडू आहे (जून 2022 पर्यंत)?
[A] बायचुंग भुतिया
[B] सुनील छेत्री
[C] ताकाशी इनुई
[D] मुलगा ह्युंग-मिन
Show Answer
Correct Answer: B [ सुनील छेत्री]
Notes:
भारतीय पुरुष फुटबॉल संघाचा कर्णधार सुनील छेत्री आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल इतिहासातील संयुक्त पाचवा सर्वाधिक गोल करणारा खेळाडू ठरला आहे. सक्रिय आंतरराष्ट्रीय गोल करणाऱ्यांच्या यादीतही तो पोर्तुगालचा ख्रिस्तियानो रोनाल्डो आणि अर्जेंटिनाचा लिओनेल मेस्सी यांच्या मागे तिसऱ्या स्थानावर आहे. भारताच्या हाँगकाँगविरुद्धच्या एएफसी आशियाई चषक पात्रता फेरीच्या सामन्यात छेत्रीने ही कामगिरी केली, जी भारताने जिंकली.
20. अलीकडे कोणत्या देशाच्या शास्त्रज्ञांनी डुकराच्या भ्रूणामध्ये मानवी किडनी वाढवली आहे?
[A] संयुक्त राज्य
[B] रशिया
[C] चीन
[D] जपान
Show Answer
Correct Answer: C [ चीन]
Notes:
चायनीज ऍकॅडमी ऑफ सायन्सेस ग्वांगझू इन्स्टिट्यूट ऑफ बायोमेडिसिन अँड हेल्थ येथील चिनी शास्त्रज्ञांनी अशाप्रकारच्या पहिल्या प्रकारात डुकराच्या भ्रूणामध्ये मानवी किडनी यशस्वीरित्या वाढवली आहे. यामुळे प्रत्यारोपणाच्या अवयवांच्या कमतरतेवर एक संभाव्य उपाय सादर केला आहे. या महत्त्वपूर्ण कामगिरीमध्ये डुक्कर भ्रूणांमध्ये मानवी स्टेम पेशींचा समावेश होता, परिणामी मूत्रपिंडांमध्ये 50 ते 60 टक्के मानवी पेशी असतात.