Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
श्रीलंकेचा फिरकीपटू मुथय्या मुरलीधरनच्या नावावर कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक 800 बळी घेणाऱ्या गोलंदाजाचा विक्रम आहे. ऑस्ट्रेलियाचा फिरकी गोलंदाज शेन वॉर्न 145 कसोटीत 708 विकेट्स घेऊन दुसऱ्या स्थानावर आहे. महान फिरकी गोलंदाज शेन वॉर्नचे वयाच्या ५२ व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. त्यांची कारकीर्द 1992 ते 2007 अशी 15 वर्षांची होती.

Notes:
रशियाने विकसित केलेला T-14 अरमाटा बॅटल टँक अलीकडेच युक्रेनियन पोझिशन्सवर गोळीबार करण्यासाठी तैनात करण्यात आला आहे.
T-14 चे पहिल्यांदा 2015 मध्ये अनावरण करण्यात आले होते. त्यात मानवरहित बुर्ज आहे आणि त्याचे कर्मचारी दूरस्थपणे शस्त्रास्त्रे नियंत्रित करू शकतात. हायवेवर टाक्यांचा कमाल वेग ताशी 80 किलोमीटर आहे.

Notes:
परकीय व्यापार महासंचालनालयाने (DGFT) नुकत्याच केलेल्या अधिसूचनेनुसार, प्रति युनिट किंमत 20 रुपयांपेक्षा कमी असल्यास सिगारेट लाइटरची उत्पादनाच्या इनबाउंड शिपमेंटला परावृत्त करण्यासाठी आयात प्रतिबंधित आहे.
पॉकेट लाइटर, गॅस इंधन, न भरता येण्याजोगे किंवा रिफिल करण्यायोग्य यावर बंदी घालण्यात आली आहे. तथापि, CIF मूल्य प्रति युनिट रु. 20 किंवा अधिक असल्यास आयात प्रतिबंधित नाही.

Notes:
SALVEX सरावाची सातवी आवृत्ती, जी भारतीय नौदल आणि यूएस नौदल यांच्यातील सहयोगी साल्व्हेज आणि एक्सप्लोझिव्ह ऑर्डनन्स डिस्पोजल (EOD) कवायती आहे, नुकतीच कोची येथे २६ जून ते ६ जुलै २०२३ या कालावधीत पार पडली.
२००५ पासून भारतीय नौदल ( IN) आणि यूएस नेव्ही (USN) संयुक्त बचाव आणि EOD सरावांमध्ये गुंतले आहेत. सरावाच्या या आवृत्तीत दोन्ही नौदल दलांचा सक्रिय सहभाग दिसून आला, ज्यामध्ये INS Nireekshak, USNS Salvor, तसेच विशेषज्ञ डायव्हिंग आणि EOD संघांचा सहभाग होता.

Notes:
पाच वर्षांच्या अंतरानंतर 2021-22 मध्ये भारतातील सर्वोच्च साखर उत्पादक म्हणून महाराष्ट्राने उत्तर प्रदेश (UP) ला मागे टाकले आहे. राज्याचे 2021-22 गाळप वर्ष-ऑक्टोबर-सप्टेंबर- 138 लाख टन (लि.) उत्पादन होते. 2018-19 च्या आधीच्या 107.21 लाख टनांच्या तुलनेत हे आतापर्यंतचे सर्वाधिक आहे. महाराष्ट्रानंतर उत्तर प्रदेश आणि कर्नाटकचा क्रमांक लागतो.

Notes:
चंद्रावर चांद्रयान-3 च्या यशस्वी लँडिंगच्या स्मरणार्थ केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 23 ऑगस्ट हा ‘राष्ट्रीय अंतराळ दिवस’ म्हणून घोषित केला आहे. मंत्रिमंडळाने प्रकाशनात ‘तिरंगा पॉइंट’ (चांद्रयान-2 चा ठसा) आणि शिवशक्ती पॉइंट (चांद्रयान-3 चे लँडिंग साईट) अशी दोन चंद्र स्थाने निश्चित केल्याबद्दलही कौतुक केले.

Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने अलीकडेच वाढीव रोख राखीव प्रमाण (I-CRR) टप्प्याटप्प्याने बंद करण्याची घोषणा केली आहे, जो 10 ऑगस्ट 2023 रोजी सादर करण्यात आला होता. I-CRR विविध घटकांमुळे निर्माण होणारी अतिरिक्त तरलता शोषून घेण्यासाठी लागू करण्यात आला होता. बँकिंग प्रणालीमध्ये 2,000 रुपयांच्या नोटा परत करणे समाविष्ट आहे. RBI चे उद्दिष्ट आहे की I-CRR निधी हळूहळू जारी करण्‍यासाठी प्रणाली तरलतेला धक्का बसू नये आणि मनी मार्केटचे सुव्यवस्थित कामकाज सुनिश्चित करण्‍यासाठी.

Notes:
सायगा मृगाचा संवर्धनाचा दर्जा IUCN रेड लिस्टमध्ये क्रिटिकल एन्डेंजर्ड वरून जवळच्या धोक्यात वाढला आहे, ही एक संवर्धन यशोगाथा आहे.
शिकारीमुळे 1990 पासून एकेकाळी मुबलक सायगा संख्या मोठ्या प्रमाणात घसरली.
परंतु कझाकस्तानच्या अलीकडील संरक्षण प्रयत्नांमध्ये, शिकारी आणि रोगाचा प्रादुर्भाव कमी करण्यासाठी नेतृत्वामुळे संख्यांचे पुनरुज्जीवन झाले आहे, ज्यामुळे स्थिती बदलणे शक्य झाले आहे.
सायगामध्ये दोन उप-प्रजाती आहेत-
1) सायगा टाटारिका टाटारिका (बहुतांश श्रेणीत आढळतात),
2) सायगा टाटारिका मंगोलिका (फक्त मंगोलियामध्ये आढळतात).
मृग एकेकाळी संपूर्ण युरेशियन स्टेप्पेमध्ये सापडले होते, गवताळ प्रदेशाचा मोठा पट्टा जो युरोपमधील हंगेरीपासून आशियातील मंचुरियापर्यंत पसरलेला होता. आज, सायगा काळवीट हा प्राणी कझाकस्तान, मंगोलिया, रशियन फेडरेशन आणि उझबेकिस्तानमध्ये खंडित लोकसंख्येमध्ये आढळतो.

Notes:
तेलंगणा सरकारने वंचित घटकांना आधार देण्यासाठी आपल्या प्रमुख  ‘सहा हमी’ कार्यक्रमांतर्गत योजनांमध्ये प्रवेश सक्षम करण्यासाठी  ‘प्रजा पालन गॅरंटी दारकस्थु’ नावाचा नवीन सामायिक अर्ज सादर केला आहे.
एक पानाचा फॉर्म ओळख, पत्ता, संपर्क इत्यादींसंबंधी मूलभूत तपशीलांसाठी डिझाइन केलेला आहे.
तर दुसरे पान आर्थिक मदत, अनुदानित रेशन, वीज, घर इत्यादींसारख्या विशिष्ट कल्याणकारी उपायांसाठी संबंधित माहिती आणि दस्तऐवज गोळा करते.
या प्रमाणित स्वरूपातील अर्ज  उपक्रमांतर्गत थेट लाभ हस्तांतरणाचा विस्तार करण्यासाठी 1 जानेवारीपासून राज्यभर उघडेल.

Notes:
साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रातील 20 मार्च 2018 रोजी पद्मभूषण पुरस्कार प्राप्त वेद प्रकाश नंदा यांचे 1 जानेवारी 2024 रोजी निधन झाले.
ते कोलोरॅडो येथील डेन्व्हर विद्यापीठातील आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे प्रतिष्ठित प्राध्यापक होते.
हे सूचित करते की त्यांचे प्राथमिक आंतरराष्ट्रीय कायद्यात शैक्षणिक कौशल्य होते.
या क्षेत्रातील त्यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान डेन्व्हर विद्यापीठात वेद नंदा सेंटर फॉर इंटरनॅशनल अँड कंपेरेटिव्ह लॉच्या स्थापनेद्वारे ओळखले गेले.
आंतरराष्ट्रीय कायद्यातील त्यांच्या गहन प्रभावावर आणि विशेषतेवर जोर दिला.