Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
एनर्जी एफिशिएन्सी सर्व्हिसेस लिमिटेड (EESL) ने सप्टेंबरपासून देशभरात 10 दशलक्ष ब्रशलेस डायरेक्ट करंट मोटर (BLDC) पंखे तैनात करून ऊर्जा-कार्यक्षम चाहत्यांसाठी बाजारपेठ वाढवण्याची योजना आखली आहे. EESL हा ऊर्जा मंत्रालयाच्या PSU चा संयुक्त उपक्रम आहे. ही योजना ऊर्जेचा वापर कमी करण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग आहे.
हे देशाच्या राष्ट्रीय निर्धारित योगदान (NDC) लक्ष्यांना समर्थन देण्यासाठी देखील डिझाइन केले आहे.

Notes:
बांगलादेश आणि मॉरिशसचे शास्त्रज्ञ सुमारे 35 दिवस चाललेल्या सहयोगी सागरी मोहिमेसाठी भारतीय संशोधन जहाज ‘सागर निधी’ मध्ये सामील झाले.
ही मोहीम पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेल्या इंडियन नॅशनल सेंटर फॉर ओशन इन्फॉर्मेशन सर्व्हिसेस (INCOIS) द्वारे आयोजित केली जात आहे.

Notes:
मध्यस्थी विधेयक, 2023 नुकतेच राज्यसभेने मंजूर केले आहे. मध्यस्थी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी लागणारा वेळ 180 दिवसांपर्यंत कमी करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
या विधेयकामुळे मध्यस्थी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठीचा वेळ अर्धा करण्यात आला आहे.
सरकारने स्वीकारलेल्या संसदीय समितीच्या इतर महत्त्वाच्या शिफारशींनुसार, प्री-लिटिगेशन मध्यस्थी अनिवार्य करण्याऐवजी ऐच्छिक करण्यात आली आहे.

Notes:
मंत्रिमंडळाने PPP मॉडेलवर 10,000 ई-बसने शहर बस ऑपरेशन वाढवण्यासाठी “PM- eBus Sewa” या बस योजनेला मंजुरी दिली आहे.
या योजनेचा अंदाजे खर्च रु. 57,613 कोटी असेल, ज्यापैकी रु. 20,000 कोटींचे समर्थन केंद्र सरकार प्रदान करेल.
ही योजना 10 वर्षांसाठी बस चालवण्यास मदत करेल. या योजनेंतर्गत संघटित बससेवा नसलेल्या शहरांना प्राधान्य दिले जाईल.

Notes:
Vodafone Idea च्या बिझनेस डिव्हिजनने, ज्याला Vi Business म्हणून ओळखले जाते, C-DOT (सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ टेलीमॅटिक्स) च्या सहकार्याने IoT (इंटरनेट ऑफ थिंग्ज) लॅब-एज-ए-सेवा सुरू केली आहे. ही लॅब, जी Vi C-DOT IoT लॅब म्हणून ओळखली जाते, 175 पेक्षा जास्त संख्या असलेल्या चाचणी परिदृश्‍यांची विस्तृत श्रेणी सुलभ करण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे

Notes:
‘नई चेतना – 2.0’ महिलांविरुद्धच्या हिंसाचार निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस – 25 नोव्हेंबर रोजी लॉन्च केला जाईल,ते 23 डिसेंबरपर्यंत 34 भारतीय राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये पाळले जाईल.
नऊ मंत्रालये ग्रामीण विकास मंत्रालयाच्या लैंगिक-आधारित हिंसाचाराच्या विरोधात राष्ट्रीय मोहिमेला पाठिंबा देतील.

Notes:
पुणे, भारतातील सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ अॅडव्हान्स्ड कॉम्प्युटिंग (C-DAC) येथे स्थित AIRAWAT, 13,170 टेराफ्लॉप्सच्या प्रचंड वेगाची बढाई मारणारा, देशातील सर्वात वेगवान आणि सर्वात व्यापक AI सुपरकॉम्प्युटर आहे.
टॉप 500 ग्लोबल सुपरकॉम्प्युटिंग यादीच्या 61 व्या आवृत्तीने AIRAWAT ला जगभरात 75 व्या क्रमांकावर स्थान दिले आहे.

Notes:
केंद्रीय पर्यावरण आणि वन मंत्रालयाने अलीकडेच एक मसुदा अधिसूचना जारी करून कांगडा जिल्ह्यातील पोंग धरण वन्यजीव अभयारण्याच्या सीमेपासून एक किलोमीटरचा परिसर इको-सेन्सिटिव्ह झोन म्हणून घोषित केला आहे.
पोंग डॅम तलाव (महाराणा प्रताप सागर या नावानेही ओळखला जातो) हा शिवालिक टेकड्यांमधील आर्द्र प्रदेशातील बियास नदीवर पोंग धरणाच्या बांधकामामुळे तयार झालेला मानवनिर्मित जलाशय आहे.
1983 मध्ये हिमाचल प्रदेश सरकारने संपूर्ण जलाशयाला वन्यजीव अभयारण्य घोषित केले.
नोव्हेंबर 2002 मध्ये पोंग डॅम तलावाला रामसार साइट म्हणून घोषित करण्यात आले.

Notes:
कोडेक्स कमिटी ऑन स्पाइसेस अँड क्युलिनरी हर्ब्स (CCSCH) चे 7 वे सत्र 29 जानेवारी ते 2 फेब्रुवारी 2024 या कालावधीत कोची येथे पार पडले.
कोडेक्स एलिमेंटेरियस कमिशन (CAC) अंतर्गत 2013 मध्ये स्थापन झालेल्या, भारताने मसाल्यांसोबत सातत्याने समितीचे आयोजन केले आहे.
बोर्ड इंडिया आयोजन सचिवालय म्हणून काम करत आहे.
या सत्रात लहान वेलची, हळद, काळीभोर फळे येणारे एक सदाहरित झुडूप, allspice आणि स्टार anise साठी गुणवत्ता मानके अंतिम करण्यात आली.
FAO आणि WHO द्वारे संयुक्तपणे स्थापित केलेले कोडेक्स एलिमेंटेरियस कमिशन ही 189 सदस्य देशांसह एक आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे, जी दरवर्षी जिनिव्हा आणि रोम येथे बैठक घेते.

Notes:
भारताची “व्योमित्र”,एक महिला रोबोट अंतराळवीर गगनयान मोहिमेपूर्वी भारताच्या मानवीय अंतराळ उड्डाणाचे उद्घाटन करेल.
2024 मध्ये तिसऱ्या तिमाहीच्या प्रक्षेपणासाठी सेट केलेले, व्योमित्र अंतराळातील मानवी कार्यांचे अनुकरण करते, पॅरामीटर्सचे निरीक्षण करते, अलर्ट जारी करते आणि जीवन समर्थन ऑपरेशन्स चालवते.
केंद्रीय मंत्री डॉ जितेंद्र सिंह यांनी व्योमित्राच्या क्षमतांवर भर देत हे तपशील उघड केले.
2025 साठी नियोजित असलेल्या गगनयानचे उद्दिष्ट भारतीय अंतराळवीरांना कक्षेत प्रक्षेपित करणे, मानवी अंतराळ क्षमतांचे प्रदर्शन करणे आहे.
ऑक्टोबर 2023 मधील यशस्वी TV D1 चाचणीने मानवयुक्त मोहिमेसाठी तत्परतेची खात्री देत ​​गगनयानसाठी महत्त्वपूर्ण प्रणाली प्रमाणित केली.