Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
2018 मध्ये, भारताचे सरन्यायाधीश DY चंद्रचूड यांनी समलैंगिकतेला गुन्हेगार ठरवणारा कायदा वाचून दाखवला,
अप्रत्यक्ष भेदभावाच्या कल्पनेचा उल्लेख करून, जेथे तटस्थ कायदे एखाद्या समूहाचे विषमतेने नुकसान करू शकतात.
सर्वोच्च न्यायालयाने समानता न्यायशास्त्रात अप्रत्यक्ष भेदभावाला मान्यता देण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

Notes:
उत्तर प्रदेशातील लोकारी येथील मंदिरातून बेकायदेशीरपणे काढण्यात आलेली बकरीचे डोके योगिनीची १० व्या शतकातील दगडी मूर्ती यूकेमधून भारतात परत करण्यात येत असल्याची घोषणा केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्र्यांनी केली आहे. हे शिल्प मूळत: वाळूच्या दगडातील दगडी देवतांच्या गटाचे होते. 2013 मध्ये लोकारी येथील त्याच मंदिरातून चोरीला गेलेले म्हशीचे डोके असलेल्या वृषणाना योगिनीचे असेच एक शिल्प पॅरिसमधून जप्त करण्यात आले होते. योगिनी या तांत्रिक पूजेशी संबंधित महिला देवतांचा समूह आहे. त्यांची 64 जणांच्या समुहाप्रमाणे पूजा केली जाते आणि त्यांच्याकडे असीम शक्ती असल्याचे मानले जाते.

Notes:
दक्षिण रेल्वेने ऑटोमॅटिक तिकीट व्हेंडिंग मशिन्स (ATVM) मध्ये क्विक रिस्पॉन्स (QR) कोड-आधारित तिकीट भाड्याचे पेमेंट सुरू केले आहे. कॅशलेस व्यवहार आणि डिजिटल पेमेंटला प्रोत्साहन देणे हा यामागचा उद्देश आहे. रेल्वे प्रशासनानुसार, QR कोड सुविधेचा वापर करून प्रवास आणि प्लॅटफॉर्म तिकीट खरेदी करता येईल. सीझन तिकिटांचे नूतनीकरण देखील डिजिटल पद्धतीने पूर्ण केले जाऊ शकते.

Notes:
नॅशनल हेल्थ अकाउंट (NHA) अंदाज अहवाल केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या अंतर्गत नॅशनल हेल्थ सिस्टम्स रिसोर्स सेंटर (NHSRC) द्वारे तयार केला जातो.
हा अहवाल 2014 पासून प्रसिद्ध केला जात आहे आणि 2019-20 चा 7 वा अहवाल नुकताच प्रसिद्ध झाला आहे.
जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) विकसित केलेल्या सिस्टीम ऑफ हेल्थ अकाउंट्स, 2011 च्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वीकृत मानकांवर आधारित लेखा फ्रेमवर्क वापरून NHA अंदाज तयार केले जातात.

Notes:
अलीकडील अभ्यासानुसार, युनायटेड स्टेट्स डिपार्टमेंट ऑफ अॅग्रीकल्चर (USDA) च्या शास्त्रज्ञांनी ज्वारीच्या नवीन जाती तयार केल्या आहेत ज्या उप-सहारा आफ्रिकेतील माता आणि मुलांच्या पोषणाच्या गरजा पूर्ण करू शकतात.
या प्रगत ज्वारीच्या ओळी एका वनस्पतीमध्ये अनेक गुणांचा समावेश करून विकसित केल्या गेल्या आहेत, ज्या प्रदेशासाठी एक महत्त्वपूर्ण पीक म्हणून अंदाजे 300 दशलक्ष लोक ज्वारीवर अवलंबून आहेत.

Notes:
2001 मध्ये, युनेस्कोने सांस्कृतिक विविधतेवर सार्वत्रिक घोषणा स्वीकारली. डिसेंबर 2002 मध्ये, यूएन जनरल असेंब्लीने 21 मे हा संवाद आणि विकासासाठी सांस्कृतिक विविधता जागतिक दिन म्हणून घोषित केला. हा दिवस केवळ जागतिक संस्कृतींच्या महानतेवरच प्रकाश टाकत नाही, तर शांतता आणि शाश्वत विकास साधण्यासाठी आंतरसांस्कृतिक संवादाची भूमिका देखील अधोरेखित करतो. UN जनरल असेंब्लीने 2015 मध्ये संस्कृती आणि शाश्वत विकासावर एकमताने ठराव मंजूर केला.  

Notes:
रेल्वे संरक्षण दल (RPF) ने 3 मे ते 31 मे 2022 या कालावधीत “ऑपरेशन महिला सुरक्षा” ही संपूर्ण भारत मोहीम सुरू केली. या मोहिमेदरम्यान, RPF ने अधिकृत नसताना महिलांसाठी आरक्षित डब्यांमधून प्रवास करणाऱ्या ७,००० हून अधिक व्यक्तींना अटक केली आहे. . आरपीएफने 150 महिलांना मानवी तस्करीच्या बळी होण्यापासून वाचवले. महिला प्रवाशांना सुरक्षितता आणि सुरक्षा प्रदान करण्यासाठी “मेरी सहेली” हा आणखी एक संपूर्ण भारत उपक्रम देखील कार्यरत आहे.

Notes:
शास्त्रज्ञांनी आग्नेय युनायटेड स्टेट्समध्ये ‘रॅट लंगवर्म’ (अँजिओस्ट्रॉन्गिलस कॅन्टोनेन्सिस) नावाच्या परजीवी मेंदूतील कृमीच्या प्रसाराविषयी चेतावणी जारी केली आहे. हा आक्रमक परजीवी ताजे उत्पादन आणि एस्कार्गॉट्ससह दूषित अन्न खाल्ल्याने संकुचित होऊ शकतो.

Notes:
शास्त्रज्ञांनी 2018 आणि 2020 दरम्यान लाल महाकाय तारा Betelgeuse च्या अंधुक होण्यामागील कारण यशस्वीरित्या निर्धारित केले आहे. या शोधाने पूर्वीच्या सिद्धांतांचे खंडन केले आहे जे सूचित करतात की हा तारा त्याच्या उत्क्रांतीच्या अंतिम टप्प्याकडे जात आहे, ज्यामुळे सुपरनोव्हा किंवा मोठा स्फोट होऊ शकतो. त्याऐवजी, मंद होण्याच्या घटनेचे श्रेय तार्‍याच्या पृष्ठभागावर धूळ फुटल्यामुळे होते.

Notes:
इंडिगो मधील एक प्रमुख भागधारक इंटरग्लोब एंटरप्रायझेसने इलेक्ट्रिक व्हर्टिकल टेकऑफ आणि लँडिंग (eVTOL) विमानात विशेष असणारी एक प्रमुख यूएस-आधारित कंपनी आर्चर एव्हिएशन इंक सह सहकार्याचे अनावरण केले आहे.
या धोरणात्मक भागीदारीचे उद्दिष्ट 2026 पर्यंत संपूर्ण भारतभर एक नाविन्यपूर्ण सर्व-इलेक्ट्रिक एअर टॅक्सी सेवा प्रवर्तित करणे आणि चालवणे हे आहे.