Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या बोर्डाने एल साल्वाडोरला बिटकॉइनला कायदेशीर चलन म्हणून त्याच्या स्थितीतून वगळण्याची विनंती केली. एल साल्वाडोरने गेल्या वर्षी IMF ला १.३ अब्ज डॉलरचे कर्ज मागितले होते. IMF ने देशाला मोठ्या जोखमीमुळे बिटकॉइनची कायदेशीर निविदा स्थिती काढून टाकण्याची विनंती केली आहे. आयएमएफकडून कर्ज मिळवण्याच्या देशाच्या प्रयत्नांमध्येही हा मोठा अडथळा असल्याचे बोलले जात आहे.

Notes:
सामाजिक न्याय आणि सशक्तीकरण मंत्रालयाने केंद्रीय क्षेत्र योजना “स्माइल: सपोर्ट फॉर मार्जिनलाइज्ड इंडिव्हिजुअल्स फॉर लिलीहुड अँड एंटरप्राइज” सुरू केली आहे. ही छत्री योजना ट्रान्सजेंडर समुदाय आणि भीक मागण्याच्या कृतीत गुंतलेल्या लोकांसाठी कल्याणकारी उपाय प्रदान करण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे.

Notes:
कोकण रेल्वेने नुकतेच संपूर्ण झोनमध्ये 100 टक्के विद्युतीकरण पूर्ण केले आहे आणि शाश्वत विकासासाठी नवीन मानदंड प्रस्थापित केले आहेत. कोकण रेल्वेने महाराष्ट्रातील रोहा आणि कर्नाटकातील ठोकूर दरम्यानच्या संपूर्ण ७४१ किमी लांबीच्या मार्गावर विद्युतीकरणाचे काम पूर्ण केले आहे. या विद्युतीकरण प्रकल्पाची किंमत 1287 कोटी रुपये आहे.

Notes:
भारतीय खाजगी क्षेत्रातील अॅक्सिस बँकेने यूएस बँक सिटीग्रुपचा भारतीय ग्राहक बँकिंग व्यवसाय विकत घेतला आहे. या विक्रीत क्रेडिट कार्ड, रिटेल बँकिंग, संपत्ती व्यवस्थापन आणि 12,325 कोटी रुपयांची ग्राहक कर्जे यांचा समावेश आहे, 13 मार्केटमधील किरकोळ कामकाजातून बाहेर पडण्याच्या योजनेचा एक भाग म्हणून. या विक्रीत Citi चे भारतातील संस्थात्मक ग्राहक व्यवसाय वगळले आहेत.  

Notes:
Skill India, प्रशिक्षण महासंचालनालय (DGT) च्या सहकार्याने, देशभरात 700 हून अधिक ठिकाणी एक दिवसभराचा ‘प्रशिक्षण मेळा’ आयोजित करत आहे. या उपक्रमाचे उद्दिष्ट एक लाखाहून अधिक शिकाऊ उमेदवारांना भरतीसाठी समर्थन देण्याचे आहे. हे नियोक्त्यांना योग्य प्रतिभा नियुक्त करण्यात मदत करेल आणि प्रशिक्षण आणि व्यावहारिक कौशल्य-संच प्रदान करून ते विकसित करेल.

Notes:
पुस्तके आणि वाचनाचा आनंद वाढवण्यासाठी 23 एप्रिल रोजी जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन साजरा केला जातो. जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन 2022 ची थीम आहे “वाचा, त्यामुळे तुम्हाला कधीही कमी वाटणार नाही.” प्रत्येक वर्षी, UNESCO आणि पुस्तक उद्योगातील तीन प्रमुख क्षेत्रांचे (प्रकाशक, पुस्तक विक्रेते आणि ग्रंथालये) प्रतिनिधित्व करणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय संस्था एका वर्षाच्या कालावधीसाठी वर्ल्ड बुक कॅपिटलची निवड करतात. ग्वाडालजारा (मेक्सिको) ही 2022 ची जागतिक पुस्तक राजधानी आहे आणि अक्रा (घाना) शहर 2023 ची राजधानी आहे.

Notes:
भारताची किरकोळ चलनवाढ मे महिन्यात आणखी कमी होऊन 20 महिन्यांच्या नीचांकी 4.25% वर आली, एप्रिलमधील 4.7% वरून, ग्राहकांना तोंड द्यावे लागणार्‍या खाद्यपदार्थांच्या किमतीत वाढ होऊन ती 2.91% पर्यंत कमी झाली.
हा सलग तिसरा महिना आहे की महागाई रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) 6% च्या उच्च सहनशीलतेच्या मर्यादेपेक्षा खाली राहिली आहे.

Notes:
जागतिक बँक आणि जागतिक व्यापार संघटना (WTO) यांनी अलीकडेच ‘विकासासाठी सेवांमध्ये व्यापार’ नावाचा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे.
या अहवालानुसार, भारत, दक्षिण आफ्रिका आणि तुर्कीमध्ये, सीमापार सेवा निर्यातीशी थेट संबंधित रोजगार संधी सेवा क्षेत्रातील एकूण कर्मचार्‍यांपैकी 10% पेक्षा जास्त आहेत.

Notes:
शहरी पुराचे धोके कमी करण्यासाठी 2015 मध्ये चीनचा स्पंज सिटी उपक्रम सुरू करण्यात आला.
पायाभूत सुविधा, स्थापत्य आणि अभियांत्रिकी सुधारणांद्वारे पावसाच्या पाण्याचा अधिक चांगला वापर करण्याचा प्रयत्न केला.
चीनला अलिकडच्या आठवड्यात विनाशकारी पुराचा फटका बसला आहे, शहरांचे नुकसान झाले आहे आणि मृत्यू आणि पायाभूत सुविधांचे नुकसान झाले आहे.
दावा केल्याप्रमाणे “स्पंज सिटी” उपक्रम शहरी पुराचे धोके कमी करण्यासाठी प्रभावी ठरला नाही.

Notes:
झारखंडचे मुख्यमंत्री हेमंत सोरेन यांनी येत्या दोन वर्षांत गरजूंसाठी घरे बांधण्यासाठी ७७ व्या स्वातंत्र्य दिनानिमित्त १५ हजार कोटी रुपयांची ‘अबुवा आवास योजना’ सुरू केली.
राज्यातील तरुणांना कौशल्य प्रशिक्षण देण्यासाठी मुख्यमंत्री सारथी योजना सुरू करण्यात आली आहे.
राज्यातील आदिवासी, दलित, मागासवर्गीय, अल्पसंख्याक आणि दिव्यांग तरुणांना स्वयंरोजगारासाठी सवलतीच्या दरात कर्ज उपलब्ध करून देण्यासाठी मुख्यमंत्री रोजगार सृजन योजना राबविण्यात येत आहे.