Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. UNCTAD इन्व्हेस्टमेंट ट्रेंड मॉनिटर नुसार, 2020 च्या तुलनेत 2021 मध्ये FDI भारतात आला.
[A] वाढले
[B] कमी झाले
[C] तसाच राहिला
[D] माहीत नाही
Show Answer
Correct Answer: B [ कमी झाले]
Notes:
यूएन कॉन्फरन्स ऑन ट्रेड अँड डेव्हलपमेंट (UNCTAD) गुंतवणूक ट्रेंड मॉनिटर म्हणतो की 2021 मध्ये भारतात थेट परकीय गुंतवणुकीचा प्रवाह (FDI) मागील वर्षाच्या तुलनेत 26 टक्क्यांनी कमी होता. 2021 मध्ये जागतिक थेट परकीय गुंतवणुकीच्या प्रवाहात जोरदार उसळी दिसून आली, जी 2020 मध्ये USD 929 अब्ज वरून 77 टक्क्यांनी वाढून USD 1.65 ट्रिलियन झाली. चीनमध्ये मजबूत सेवा FDI द्वारे चालवलेल्या USD 179 अब्ज गुंतवणुकीसह विक्रमी 20 टक्क्यांनी वाढ झाली.
12. भारतीय रेल्वेच्या कोणत्या नेटवर्कने पहिले QR कोड-आधारित पेमेंट सुरू केले?
[A] वेस्टर्न नेटवर्क
[B] ईशान्य नेटवर्क
[C] दक्षिण नेटवर्क
[D] उत्तर नेटवर्क
Show Answer
Correct Answer: C [ दक्षिण नेटवर्क]
Notes:
दक्षिण रेल्वेने ऑटोमॅटिक तिकीट व्हेंडिंग मशिन्स (ATVM) मध्ये क्विक रिस्पॉन्स (QR) कोड-आधारित तिकीट भाड्याचे पेमेंट सुरू केले आहे. कॅशलेस व्यवहार आणि डिजिटल पेमेंटला प्रोत्साहन देणे हा यामागचा उद्देश आहे. रेल्वे प्रशासनानुसार, QR कोड सुविधेचा वापर करून प्रवास आणि प्लॅटफॉर्म तिकीट खरेदी करता येईल. सीझन तिकिटांचे नूतनीकरण देखील डिजिटल पद्धतीने पूर्ण केले जाऊ शकते.
13. कोणत्या जागतिक संघटनेने अलीकडेच ‘डेटा कायदा’ मसुदा प्रकाशित केला आहे?
[A] G-20
[B] युरोपियन युनियन
[C] सार्क
[D] आसियान
Show Answer
Correct Answer: B [ युरोपियन युनियन]
Notes:
युरोपियन कमिशनने डेटा सामायिकरणासाठी नवीन नियमांसह डेटा कायद्याचा मसुदा प्रकाशित केला आणि ‘डेटा-चपळ अर्थव्यवस्थे’मध्ये आघाडीवर बनण्यासाठी युरोपियन युनियनच्या धोरणाचा भाग बनवला. प्रस्तावित कायद्याचे उद्दिष्ट डेटा सामायिकरण आणि डेटा वापरणे सुलभ करणे आणि EU-व्यापी स्तरावर एक मानक सेट करणे आहे. हे निर्मात्यांना कनेक्ट केलेल्या डिव्हाइसेसच्या मालकांना ते कोणता डेटा गोळा करत आहेत हे पाहण्याची परवानगी देण्यास आवाहन करते.
14. कोणत्या राज्य सरकारने राज्यातील घरांसाठी दरमहा 300 युनिट मोफत वीज देण्याची घोषणा केली आहे?
[A] आसाम
[B] पंजाब
[C] गोवा
[D] अरुणाचल प्रदेश
Show Answer
Correct Answer: B [ पंजाब]
Notes:
पंजाब सरकारने राज्यातील घरांसाठी दर महिन्याला ३०० युनिट मोफत वीज देण्याची घोषणा केली. दोन महिन्यांत 600 युनिट्सपेक्षा जास्त वापर झाल्यास लोकांना संपूर्ण बिल भरावे लागेल. अनुसूचित जाती, मागास जाती, दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंबे आणि स्वातंत्र्यसैनिक यांच्याकडून केवळ 600 आणि त्याहून अधिक युनिट्सच्या वापरासाठी शुल्क आकारले जाईल.
15. अधिकृत आकडेवारीनुसार, 2020 मध्ये कोणत्या राज्यात दररोज सर्वाधिक जैव-वैद्यकीय कचरा निर्माण झाला?
[A] उत्तर प्रदेश
[B] केरळा
[C] महाराष्ट्र
[D] कर्नाटक
Show Answer
Correct Answer: B [ केरळा]
Notes:
पर्यावरण मंत्रालयाच्या आकडेवारीवरून असे दिसून आले आहे की 2020 मध्ये देशात दररोज 651.23 टन BMW निर्माण झाले. कोविड-19 महामारीच्या उद्रेकानंतर, दोन वर्षांत दररोजचे BMW उत्पादन सुमारे 962.31 टनांनी वाढले. या कालावधीत दररोज निर्माण होणाऱ्या BMW पैकी 60 टक्के कोविडशी संबंधित होते. केरळने 2020 मध्ये दररोज सुमारे 40.41 टन BMW आणि 2020 ते 2022 पर्यंत 178.37 टन कोविड-संबंधित BMW निर्माण केले. BMW निर्मितीमध्ये महाराष्ट्र, कर्नाटक, तामिळनाडू, गुजरात आणि उत्तर प्रदेश देखील आघाडीवर आहेत. महाराष्ट्रात सर्वाधिक सामान्य जैव-वैद्यकीय कचरा प्रक्रिया सुविधा आहेत (३०), तर केरळमध्ये १ सुविधा आहे.
16. कोणत्या कंपनीने ‘जस्ट वॉक आउट’ हे कॅशियर-लेस शॉपिंग तंत्रज्ञान विकसित केले आहे?
[A] सफरचंद
[B] ऍमेझॉन
[C] वॉलमार्ट
[D] e बे
Show Answer
Correct Answer: B [ ऍमेझॉन]
Notes:
ऍमेझॉनने कपड्यांच्या किरकोळ विक्रेत्यांसाठी आपल्या कॅशियर-लेस शॉपिंग तंत्रज्ञानाची नवीन आवृत्ती विकसित केली आहे ज्यामुळे सुविधा आणि किराणा दुकानांच्या पलीकडे प्रणालीचा विस्तार केला जातो. किरकोळ आणि क्लाउड-कंप्युटिंग जायंटने म्हटले आहे की त्याच्या जस्ट वॉक आउट तंत्रज्ञानाची नवीनतम पुनरावृत्ती कपड्यांचा मागोवा ठेवण्यासाठी रेडिओ फ्रिक्वेन्सी आयडेंटिफिकेशन, किंवा RFID, टॅग वापरते.
17. कोणत्या संस्थेने ‘कृषी आणि अन्न सुरक्षेवर आपत्तीचा प्रभाव‘ अहवाल प्रकाशित केले?
[A] नाबार्ड
[B] नीती आयोग
[C] FAO
[D] UNEP
Show Answer
Correct Answer: C [ FAO]
Notes:
अन्न आणि कृषी संघटना (FAO) च्या ‘कृषी आणि अन्न सुरक्षेवर आपत्तीचा प्रभाव’ शीर्षकाच्या अहवालानुसार, गेल्या पाच दशकांमध्ये अत्यंत आपत्तीच्या घटनांच्या वारंवारतेमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. 1970 च्या दशकात, जगाने दर वर्षी अंदाजे 100 आपत्तीच्या घटनांचा अनुभव घेतला. तथापि, गेल्या दोन दशकांत ही संख्या जागतिक स्तरावर दरवर्षी सुमारे 400 आपत्तींपर्यंत पोहोचली आहे. हा ट्रेंड जगभरातील शेती आणि अन्न सुरक्षेसाठी आपत्तींमुळे निर्माण होणारी वाढती आव्हाने आणि धोके हायलाइट करतो.
18. भारताच्या 54व्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचे यजमानपद कोणते शहर आहे?
[A] कोची
[B] गोवा
[C] चेन्नई
[D] गुवाहाटी
Show Answer
Correct Answer: B [ गोवा]
Notes:
20 ते 28 नोव्हेंबर 2023 या कालावधीत गोव्यात 54 वा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव आयोजित करण्यात आला आहे.
या महोत्सवात ब्रिटीश चित्रपट ‘कॅचिंग डस्ट’ हा चित्रपट सुरू होणार आहे, तर अमेरिकन चित्रपट ‘द फेदरवेट’ हा शेवटचा चित्रपट असेल. तुर्की चित्रपट अबाऊट ड्राय ग्रासेस हा मिडफेस्ट चित्रपट असेल. हॉलिवूड स्टार मायकेल डग्लस यांना यंदाच्या इफ्फीमध्ये सत्यजित रे जीवनगौरव पुरस्काराने सन्मानित करण्यात येणार आहे.
9 दिवस चालणाऱ्या या महोत्सवात 270 हून अधिक चित्रपट प्रदर्शित केले जाणार आहेत.
फीचर विभागातील ओपनिंग फिल्म मल्याळम फिल्म आहे, अट्टम, आणि नॉन फीचर विभागात मणिपूरचा एंड्रो ड्रीम्स आहे.
19. अलीकडेच 2023 लीफ एरिक्सन चंद्र पुरस्काराने कोणाला सन्मानित करण्यात आले आहे?
[A] इस्रो (ISRO)
[B] नासा (NASA)
[C] JAXA
[D] ROSCOSMOS
Show Answer
Correct Answer: A [इस्रो (ISRO)]
Notes:
ISRO ला चांद्रयान-3 च्या यशस्वी मोहिमेबद्दल आइसलँडच्या हुसाविक येथील एक्सप्लोरेशन म्युझियमने 2023 चा लीफ एरिक्सन चंद्र पुरस्कार प्रदान केला आहे.
नॉर्स एक्सप्लोरर लीफ एरिक्सन यांच्या सन्मानार्थ आइसलँडमधील हुसाविक येथील एक्सप्लोरेशन म्युझियमने हा पुरस्कार दिला आहे.
2015 पासून दरवर्षी हा पुरस्कार दिला जात आहे.
चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवाजवळ अंतराळयानाचे पहिले सॉफ्ट-लँडिंग हा पुरस्कार साजरा केला जातो.
23 ऑगस्ट 2023 रोजी, चंद्रावर यशस्वी लँडिंग करणारे भारत चौथे राष्ट्र बनले.
भारतीय राजदूत बालसुब्रमण्यम श्याम यांनी इस्रोच्या वतीने हा पुरस्कार स्वीकारला.
20. प्रवाळ खडकांनी सागरी तळाचा किती टक्के भाग व्यापला आहे?
[A] 0.1% पेक्षा कमी
[B] सुमारे 1%
[C] सुमारे 1.5%
[D] सुमारे 2.5%
Show Answer
Correct Answer: A [0.1% पेक्षा कमी]
Notes:
अहवालांनुसार प्रवाळ खडक एकूण महासागराच्या तळाच्या क्षेत्रफळाच्या 0.1% पेक्षा कमी व्यापतात.
परंतु सर्व ज्ञात सागरी प्रजातींपैकी सुमारे 25% काही टप्प्यावर समर्थन करतात त्यामुळे सागरी जैवविविधतेसाठी प्रवाळ खडक महत्त्वपूर्ण आहे.
हे त्यांचे प्रचंड पर्यावरणीय महत्त्व आकाराच्या विषमतेवर प्रकाश टाकते.
हवामान बदलामुळे त्यांच्या अस्तित्वाला मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
कोरल व्हिटा हे दुबईतील स्टार्टअप आहे जे जमिनीवर आधारित प्रयोगशाळेत उष्मा-प्रतिरोधक कोरल वाढवून समुद्रात परत प्रत्यारोपित करून कोरल रीफ पुनर्संचयित करण्याचा प्रयत्न करते.
दुबईतील त्याच्या कोरल फार्ममध्ये खाडीच्या पाण्यातून छाटलेले कोरल ठेवलेले आहेत ज्यामुळे त्यांना पुनर्लावणीपूर्वी पुन्हा निर्माण होण्यासाठी आदर्श परिस्थिती मिळते.