Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
सर्वोच्च न्यायालयाने देशातील गुंतवणूकदार संरक्षण व्यवस्था तपासण्यासाठी एका पॅनेलसाठी सीलबंद कव्हरमध्ये तज्ञांची यादी सादर करण्यास सरकारला नकार दिला आहे. न्यायालय स्वत: समितीच्या सदस्यांची निवड करेल, असे सरन्यायाधीश डीवाय चंद्रचूड यांच्या अध्यक्षतेखालील खंडपीठाने सांगितले. सर्वोच्च न्यायालयात अदानी समूहातील हिंडेनबर्ग संशोधन अहवाल आणि त्याचा गुंतवणूकदारांवर झालेला परिणाम यावर जनहित याचिकेवर (पीआयएल) सुनावणी सुरू आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने सीलबंद कव्हर सूचनांचा सरकारचा प्रस्तावही फेटाळला.

Notes:
आक्रमक प्रजाती हा एक जीव आहे जो विशिष्ट क्षेत्रासाठी स्थानिक किंवा मूळ नसतो.
बर्मी अजगर ही आग्नेय आशियामध्ये आढळणाऱ्या कंस्ट्रक्टर सापाची एक प्रजाती आहे.
हा जगातील सर्वात मोठा सापांपैकी एक आहे, जो 20 फुटांपेक्षा जास्त लांब आणि 200 पौंडांपेक्षा जास्त वजन वाढण्यास सक्षम आहे. जगातील काही भागांमध्ये, विशेषतः यूएस मधील एव्हरग्लेड्स वेटलँडमध्ये ही एक आक्रमक प्रजाती बनली आहे. साप विविध प्राण्यांना खातात आणि ही आक्रमक प्रजाती मूळ वन्यजीवांसाठी एक महत्त्वपूर्ण धोका आहे.

Notes:
अवांगखू हे भारत-म्यानमार सीमेवरील भारतातील पहिले गाव आहे. हे नागालँडच्या फेक जिल्ह्यात आहे.
मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय आणि माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयातील केंद्रीय राज्यमंत्री एल मुरुगन हे भारत-म्यानमार सीमेवरील भारतातील पहिल्या गावाला भेट देणारे पहिले केंद्रीय मंत्री ठरले.

Notes:
‘भारताचा आकस्मिक निधी’ हा भारताच्या राष्ट्रपतींच्या वतीने वित्त मंत्रालयाच्या आर्थिक व्यवहार विभागाकडे असतो. हे कार्यकारी कृतीद्वारे ऑपरेट केले जाऊ शकते आणि आपत्ती आणि संबंधित अनपेक्षित खर्चादरम्यान वापरले जाऊ शकते. अलीकडेच, सरकारने आकस्मिक निधीसाठी खर्चाच्या नियमांमध्ये बदल केले आहेत, ज्यामुळे एकूण निधीपैकी 40 टक्के रक्कम खर्च सचिवांच्या विल्हेवाटीवर ठेवण्याची परवानगी दिली आहे.

Notes:
Moderna च्या Covid-19 लसीला ‘Spikevax’ नावाची लस यूएस अन्न आणि औषध प्रशासनाकडून 18 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या लोकांमध्ये वापरण्यासाठी पूर्ण मान्यता मिळाली आहे. Pfizer च्या Covid-19 लस, Comirnaty नंतर FDA कडून पूर्ण मान्यता मिळवणारी ही दुसरी Covid-19 लस आहे, जी ऑगस्टमध्ये मंजूर झाली होती. अमेरिकेत परवाना मिळवणारे हे Moderna चे पहिले उत्पादन आहे

Notes:
गती शक्ती हे एक डिजिटल व्यासपीठ आहे, जे पायाभूत सुविधा कनेक्टिव्हिटी प्रकल्पांच्या एकात्मिक नियोजन आणि समन्वित अंमलबजावणीसाठी 16 मंत्रालयांना एकत्र आणेल. PM गति शक्ती नॅशनल मास्टर प्लॅन (NMP) अंतर्गत, रस्ते, वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (NMP) नुसार, सरकार 22 ग्रीनफील्ड एक्सप्रेसवे, 23 प्रमुख पायाभूत सुविधा प्रकल्पांसह इतर महामार्ग आणि 35 मल्टी-मॉडल लॉजिस्टिक पार्क (MMLP) विकसित करण्याची योजना आखत आहे.

Notes:
सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाच्या अंतर्गत राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय (NSO) द्वारे नियतकालिक श्रम शक्ती सर्वेक्षण (PLFS). अलीकडील अद्यतनानुसार, शहरी भागातील 15 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या व्यक्तींसाठी बेरोजगारीचा दर जुलै-सप्टेंबर 2021 मध्ये 9.8 टक्क्यांवर आला आहे, जो मागील वर्षाच्या याच तिमाहीत 13.2 टक्क्यांवरून खाली आला आहे.

Notes:
जागतिक हवामान संघटनेच्या म्हणण्यानुसार, जुलैच्या सुरुवातीचा आठवडा संपूर्ण ग्रहासाठी विक्रमी सर्वात उष्ण आठवडा होता.

Notes:
येत्या काही महिन्यांत, हायड्रोजनवर चालणाऱ्या बसेसची प्राथमिक चाचणी दिल्लीत सुरू होण्याची अपेक्षा आहे, इतर राज्यांनीही त्याचे अनुकरण केले पाहिजे.
या चाचणीमध्ये, हायड्रोजनवर चालणाऱ्या बस या इलेक्ट्रिक बसेसप्रमाणेच चालतात, कारण हायड्रोजन ‘फ्युएल सेल’ बॅटरीवर प्रतिक्रिया देऊन कोणतेही कार्बन उत्सर्जन न करता वीज निर्माण करते.

Notes:
भारतातील सुमारे 40% खारफुटीची जंगले असलेल्या पश्चिम बंगालने खारफुटीच्या पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी आंतरराष्ट्रीय दिनानिमित्त राज्यात ‘मॅन्ग्रोव्ह सेल’ स्थापन करण्याची घोषणा केली.
हे व्यासपीठ खारफुटी व्यवस्थापनातील राज्य सरकारच्या प्रयत्नांना सातत्य आणेल.
सेलकडे खारफुटीच्या लागवडीसाठी वार्षिक कृती आराखडा आहे आणि तो देखभाल आणि एनजीओशी समन्वय साधेल.