Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
संजीव सन्याल यांची अलीकडेच पंतप्रधानांच्या आर्थिक सल्लागार समितीचे पूर्णवेळ सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे (EAC-PM). संस्थेचे अध्यक्ष बिबेक देबरॉय यांनी ही माहिती दिली. 2017 मध्ये त्यांना भारत सरकारचे प्रमुख आर्थिक सल्लागार म्हणून नियुक्त करण्यात आले. ते G20 च्या फ्रेमवर्क वर्किंग ग्रुपचे सह-अध्यक्ष म्हणूनही काम करतात.

Notes:
Xenotransplantation ची व्याख्या एकतर मानवी प्राप्तकर्त्यामध्ये प्रत्यारोपण म्हणून केली जाते (a) अमानव प्राणी स्त्रोतांकडून जिवंत पेशी, ऊती किंवा अवयव किंवा (b) मानवी शरीरातील द्रव, पेशी, ऊतक किंवा अवयव ज्यांचा पूर्व-विवो (बाहेरील) संपर्क आहे. जिवंत अमानव प्राण्यांच्या पेशी, ऊती किंवा अवयवांसह. ऐतिहासिक शस्त्रक्रियेनंतर दोन महिन्यांनी, ज्या रुग्णाचे निकामी झालेले हृदय अनुवांशिकदृष्ट्या बदललेल्या डुकराच्या हृदयाने बदलले गेले होते, त्याचा नुकताच मृत्यू झाला.

Notes:
भारतीय लष्कराने अलीकडेच स्वदेशी विकसित ‘टॅक्टिकल लॅन रेडिओ’ खरेदी करण्यासाठी इनोव्हेशन्स फॉर डिफेन्स एक्सलन्स (iDEX) च्या माध्यमातून दुसऱ्या खरेदी करारावर स्वाक्षरी केली. हा रेडिओ दुर्गम आणि कठीण प्रदेशात सुरक्षित रणनीतिक LAN तयार करण्यात मदत करेल.
भारतीय लष्कराने ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमांतर्गत आयडेक्सच्या माध्यमातून बेंगळुरूस्थित अॅस्ट्रोम टेकसोबत दुसरा करार केला.

Notes:
डोळ्यांच्या बुबुळाच्या पुढील भागाचा होणारा दाह, सामान्यतः गुलाबी डोळा म्हणून ओळखला जातो, डोळ्यांच्या बुबुळाच्या पुढील भागाचा होणारा दाह आणि सूज द्वारे वैशिष्ट्यीकृत स्थिती आहे, एक पातळ, पारदर्शक ऊतक थर जो पापणीच्या आतील पृष्ठभाग आणि डोळ्याचा पांढरा भाग व्यापतो.
सततच्या पावसामुळे नवी दिल्ली, चंदीगड आणि गुजरात यांसारख्या देशातील विविध प्रदेशांमध्ये डोळ्यांच्या बुबुळाच्या पुढील भागाचा होणारा दाह, ज्याला ‘गुलाबी डोळा’ असेही म्हणतात, अशा घटनांमध्ये वाढ झाली आहे.

Notes:
G20 पर्यावरण आणि हवामान शाश्वतता मंत्रीस्तरीय बैठक अलीकडेच चेन्नई येथे संपन्न झाली. महत्त्वाच्या हवामान-संबंधित बाबींवर एकमत न होता हा कार्यक्रम संपला.
जीवाश्म इंधनापासून दूर जाण्यासारखे महत्त्वपूर्ण विषय बैठकीत निराकरण झाले नाहीत.

Notes:
भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ग्रीसच्या पंतप्रधानांच्या निमंत्रणावरून अधिकृत भेटीसाठी अथेन्स, ग्रीस येथे गेले.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अथेन्समधील ग्रीक संसदेबाहेर ‘अज्ञात सैनिकाच्या समाधी’वर पुष्पहार अर्पण केला.
ग्रीसला भेट देणारे नरेंद्र मोदी हे गेल्या 40 वर्षांतील पहिले पंतप्रधान आहेत. 1983 मध्ये भारतातून ग्रीसला पंतप्रधानांची शेवटची भेट झाली होती.

Notes:
डीआरडीओ आणि भारतीय नौदलाने स्वदेशी जहाज-बोर्न शस्त्र प्रणाली व्हर्टिकल लॉन्च शॉर्ट रेंज सरफेस टू एअर मिसाइल (VL-SRSAM) ची यशस्वी चाचणी केली आहे. VL-SRSAM ची रचना अॅस्ट्रा क्षेपणास्त्रावर आधारित होती. हे संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने हवेतून हवेत मारा करणारे पहिले क्षेपणास्त्र म्हणून विकसित केले आहे. अ‍ॅस्ट्रा हे सर्व हवामानाच्या पलीकडचे दृश्य-श्रेणी क्षेपणास्त्र आहे.

Notes:
लँग्वेज डायव्हर्सिटी इंडेक्स (LDI) देशाच्या लोकसंख्येतील भाषिक विविधता दर्शविणारी, यादृच्छिकपणे लोकसंख्येमधून निवडलेल्या दोन लोकांची मातृभाषा भिन्न असण्याची शक्यता मोजते. त्याची श्रेणी 0 (प्रत्येकाची मातृभाषा समान असते) ते 1 (कोणत्याही दोन लोकांची मातृभाषा समान नसते).

Notes:
बिहार विधानसभेने एकत्रितपणे अनुसूचित जाती (एससी), अनुसूचित जमाती (एसटी), अत्यंत मागासवर्ग (ईबीसी) आणि इतर मागासवर्गीय (ओबीसी) शैक्षणिक संस्था आणि सार्वजनिक नोकऱ्यांमधील आरक्षण 50% वरून 65% पर्यंत वाढवणारा कायदा मंजूर केला.
आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी (EWS) सध्याचे 10% आरक्षण लक्षात घेता, एकूण आरक्षण आता 75% होईल.

Notes:
तामिळनाडूच्या प्रजासत्ताक दिन परेड 2024 मध्ये कुडावोलाई प्रणाली 10 व्या शतकातील चोल युगातील एक प्राचीन निवडणूक पद्धत दर्शविली गेली.
उथिरामेरूर शिलालेखांमध्ये दस्तऐवजीकरण हे गाव प्रशासन प्रतिनिधी निवडण्यासाठी कार्यरत होते.
या प्रणालीमध्ये गावांची प्रभागांमध्ये विभागणी करणे समाविष्ट होते.
रहिवासी एका अनोख्या प्रक्रियेद्वारे त्यांचे प्रतिनिधी निवडतात.
ताडपत्राच्या तिकिटांवर स्पर्धकांची नावे (वोलाई) भांड्यात (कुडा) आणि निवडून आलेले नेते घोषित करण्यासाठी तिकीट निवडणारा मुलगा या अश्या  ऐतिहासिक प्रणालीचे प्रदर्शन करणाऱ्या तामिळनाडूच्या झांकीने तिसरा-सर्वोत्कृष्ट पुरस्कार मिळवला.