Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. जनविश्वास (तरतुदी सुधारणा) विधेयकाशी कोणते केंद्रीय मंत्रालय संबंधित आहे?
[A] अर्थमंत्रालय
[B] वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय
[C] एमएसएमई मंत्रालय
[D] कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [ वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय]
Notes:
जनविश्वास (तरतुदी सुधारणा) विधेयक, 2023 नुकतेच लोकसभेने मंजूर केले.
भारतात व्यवसाय करणे आणि राहणे सुलभ करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
42 कायद्यांतर्गत किरकोळ गुन्ह्यांना गुन्हेगारी ठरवून देशातील नियमांची पुनर्परिभाषित करण्याचे उद्दिष्ट आहे, ज्यामुळे अनुपालन कमी होईल. केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाने मागील वर्षी डिसेंबरमध्ये संसदेत प्रस्तावित कायदा सादर केला होता.
12. भारताच्या संरक्षण मंत्रालयाने मायक्रोसॉफ्ट ऑपरेटिंग सिस्टीम कोणत्या ऑपरेटिंग सिस्टीमने बदलण्याचा निर्णय घेतला आहे?
[A] माया
[B] mac OS
[C] कुकू
[D] हायकू
Show Answer
Correct Answer: A [ माया]
Notes:
भारताच्या संरक्षण मंत्रालयाने आपल्या सर्व संगणकांमध्ये मायक्रोसॉफ्ट ऑपरेटिंग सिस्टम (OS) बदलण्याचा निर्णय घेतला आहे जे मायासह इंटरनेटशी कनेक्ट होऊ शकतात. माया, जी भारतीय सरकारी संस्थांनी सहा महिन्यांत विकसित केली आहे आणि सायबर गुन्हेगारांकडून होणारे मालवेअर हल्ले रोखण्याचे उद्दिष्ट आहे. नवीन ओएसला चक्रव्यूह नावाच्या संरक्षण प्रणालीचे समर्थन केले जाईल.
13. कोणत्या संस्थेने बँका आणि NBFC ला कर्जदारांवर कर्ज चुकवल्यास दंडात्मक व्याज आकारू नये यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत?
[A] अर्थमंत्रालय
[B] RBI
[C] नीती आयोग
[D] भारताचे सर्वोच्च न्यायालय
Show Answer
Correct Answer: B [ RBI]
Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने कर्जदारांवर दंडात्मक शुल्क लादण्याबाबत बँका आणि इतर नियंत्रित संस्थांसाठी (REs) मार्गदर्शक तत्त्वांचा एक नवीन संच जारी केला आहे.
कर्जदाराने ज्या अटींवर क्रेडिट सुविधा मंजूर केल्या होत्या त्या अटींचे पालन न केल्यास अनेक बँका दंडात्मक व्याजदर वापरतात, लागू व्याजदरापेक्षा अधिक आणि अधिक. मार्गदर्शक तत्त्वे 1 जानेवारी 2024 पासून लागू होतील.
14. भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ने घरोघरी बँकिंग सेवा पुरवण्यासाठी बँकांच्या कोणत्या श्रेणीला मान्यता दिली?
[A] स्थानिक क्षेत्र बँका
[B] नागरी सहकारी बँका
[C] ग्रामीण सहकारी बँका
[D] पेमेंट बँका
Show Answer
Correct Answer: B [ नागरी सहकारी बँका]
Notes:
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने सहकारी बँकांकडून गृहकर्जाची मर्यादा रु.वरून दुप्पट केली. 30 ते रु. टियर I शहरांसाठी 60 लाख आणि रु. 70 लाख ते रु. टियर II शहरांच्या बाबतीत 1.40 कोटी. RBI ने देखील ग्रामीण सहकारी बँकांना (RCB) निवासी रिअल इस्टेट प्रकल्पांना परवडणारी घरे आणि सर्वसमावेशक वाढीस समर्थन देण्यासाठी वित्तपुरवठा करण्याची परवानगी दिली. नागरी सहकारी बँकांना (UCBs) ग्राहकांच्या, विशेषत: ज्येष्ठ नागरिकांच्या आणि दिव्यांग व्यक्तींच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी घरोघरी बँकिंग सेवा पुरवण्याची परवानगी देण्यात आली होती.
15. कोणत्या संस्थेने पूरसंबंधित माहितीचे योगदान देण्यासाठी स्नॅपफ्लड नावाचे व्यासपीठ सुरू केले आहे?
[A] भारतीय हवामान विभाग
[B] आयआयटी हैदराबाद
[C] IISc बेंगळुरू
[D] भारतीय उष्णकटिबंधीय हवामानशास्त्र संस्था
Show Answer
Correct Answer: B [ आयआयटी हैदराबाद]
Notes:
पूर-संबंधित माहितीचे योगदान देण्यासाठी नागरिकांना प्रोत्साहित करण्यासाठी संशोधकांनी स्नॅपफ्लड नावाचे व्यासपीठ सुरू करण्याची घोषणा केली. आयआयटी हैदराबादच्या संशोधकांनी विकसित केलेली अर्बन फ्लड इन्फॉर्मेशन सिस्टीम (UFIS) हैदराबादमधील शहरी पुराचा प्रभाव कमी करण्यास मदत करेल.
16. कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाने डिजिटल स्पर्धा कायद्यावर समिती (CDCL) स्थापन केली?
[A] कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय
[B] अर्थमंत्रालय
[C] एमएसएमई मंत्रालय
[D] इलेक्ट्रॉनिक्स आणि आयटी मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: A [ कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय]
Notes:
कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालयाने (MCA) डिजिटल स्पर्धा कायद्यावरील (CDCL) 16 सदस्यीय समितीची मुदत 31 डिसेंबर 2023 पर्यंत वाढवली.
प्रस्तावित डिजिटल स्पर्धा कायद्याचा मसुदा विधेयक सादर करण्याचे काम सोपवण्यात आलेल्या या पॅनेलची वाढीव मुदत , 31 ऑक्टोबर रोजी कालबाह्य झाला होता.
CDCL ला डिजिटल स्पर्धा कायद्याच्या (DCA) मसुद्यासह त्याचा अहवाल सरकारला सादर करावा लागेल.
17. कोणते शहर पहिले भारतीय कला, वास्तुकला आणि विशेषत: द्विवार्षिक Design आयोजित. (IAADB) 2023 चे यजमान आहे?
[A] चेन्नई
[B] नवी दिल्ली
[C] Mysuru
[D] वाराणसी
Show Answer
Correct Answer: B [नवी दिल्ली]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लाल किल्ल्यावर पहिल्या भारतीय कला, वास्तुकला आणि डिझाइन बिएनाले (डिझाइन विशेषतः द्विवार्षिक) आयोजित(IAADB) 2023 चे उद्घाटन केले.
कार्यक्रमादरम्यान, पंतप्रधानांनी लाल किल्ल्यावर ‘आत्मनिर्भर भारत डिझाईन सेंटर’ आणि विद्यार्थी बिएनाले- समुन्नतीचे (Student Biennale Samunnati) उद्घाटनही केले. पंतप्रधानांनी लाल किल्ल्यावर स्मारक तिकिटही लॉन्च केले.
18. भारतातील कोणते राज्य आदिवासी गटांसाठी मानव विकास निर्देशांक अहवाल जाहीर करणार आहे जे केरळनंतर असे करणारे दुसरे राज्य बनले आहे?
[A] तामिळनाडू
[B] कर्नाटक
[C] आंध्रप्रदेश
[D] महाराष्ट्र
Show Answer
Correct Answer: B [कर्नाटक]
Notes:
केरळनंतर आदिवासी गटांसाठी मानव विकास निर्देशांक (HDI) अहवाल प्रसिद्ध करणार असे करणारे भारतातील दुसरे राज्य म्हणून कर्नाटक आहे.
म्हैसूर विद्यापीठाच्या सेंटर फॉर द स्टडी ऑफ सोशल एक्सक्लुजन अँड इनक्लुझिव्ह पॉलिसी (CSSEIP) द्वारे हाती घेतलेला हा संशोधन प्रकल्प त्याचे संचालक डीसी नानजुंडा आणि मांड्या पीजी स्टडी सेंटर ऑफ इकॉनॉमिक्स विभागातील प्राध्यापक जीएस प्रेमकुमार यांनी प्रायोजित केला होता.
केंद्रीय आदिवासी व्यवहार मंत्रालय तीन वर्षांच्या कालावधीत केलेल्या या सर्वसमावेशक अभ्यासामध्ये कर्नाटकातील विविध वस्त्यांमध्ये पसरलेल्या 51 पेक्षा जास्त असुरक्षित आदिवासी गटांमधील 5,000 हून अधिक सदस्यांकडून डेटा गोळा करण्यात आला.
19. नुकत्याच बातम्यांमध्ये पाहिल्या गेलेल्या टायडल डिसप्शन इव्हेंट्स (TDEs) काय आहेत?
[A] समुद्राच्या भरतीशी संबंधित घटना
[B] तारा आणि कृष्णविवर यांचा समावेश असलेली खगोलीय घटना
[C] एक्सोप्लॅनेटवर हवामानाचा त्रास
[D] सुपरनोव्हा स्फोट
Show Answer
Correct Answer: B [तारा आणि कृष्णविवर यांचा समावेश असलेली खगोलीय घटना]
Notes:
खगोलशास्त्रज्ञांच्या एका आंतरराष्ट्रीय संघाने अलीकडेच AT 2023clx चे निरीक्षण केले जो पृथ्वीच्या सर्वात जवळचा टायडल डिसप्शन इव्हेंट (TDE) आहे. TDEs तेव्हा घडतात जेव्हा एखादा तारा एका अतिमॅसिव्ह ब्लॅक होलच्या खूप जवळ येतो.
जो भरतीच्या शक्तींनी फाटतो. परिणामी मलबा ब्लॅक होलवर पडतो, रेडिएशन उत्सर्जित करतो जे TDE ची घटना दर्शवते.
या आंतरराष्ट्रीय संघाची बहु-तरंगलांबी निरीक्षणे या खगोलीय घटनांबद्दलची आमची समज वाढवतात.
20. अलीकडेच बातम्यांमध्ये दिसलेले थ्रीप्स परविस्पिनस खालीलपैकी कोणत्या प्रजातीचे आहे?
[A] आक्रमक कीटक प्रजाती [Invasive insect species][B] फुलपाखरू
[C] कोळी
[D] मासे
Show Answer
Correct Answer: A [आक्रमक कीटक प्रजाती [Invasive insect species]]
Notes:
केंद्रीय कृषिमंत्र्यांनी राज्यसभेत खुलासा केला की थ्रीप्स परविस्पिनस या आक्रमक कीटकाने तेलंगणा आणि आंध्र प्रदेशातील स्थानिक मिरचीचे थ्रिप्स विस्थापित केले असावेत.
ही पॉलिफॅगस कीटक ड्रमस्टिक कबुतराचे वाटाणे आणि आंबा यासह विविध पिकांवर परिणाम करते.
मूळतः 2015 मध्ये भारतात नोंदवले गेले Thrips Parvispinus जागतिक स्तरावर पसरले आहे ज्यामुळे आर्थिक नुकसान आणि विषाणूजन्य संसर्ग झाला आहे.
थ्रीप्स परविस्पिनस कीटकांचा प्रादुर्भाव अतिवृष्टीमुळे वाढतो.
थ्रीप्स परविस्पिनसमुळे फुलांची गळती होते, फळांचे उत्पादन कमी होते, बदलत्या कृषी पद्धती आणि हवामान परिस्थितीमुळे बागायती पिकांना धोका निर्माण होतो.