Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]
मराठी चालू घडामोडी 2025-26. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या भारतीय राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाने GI-टॅग केलेल्या कार्पेट्सची पहिली खेप जर्मनीला निर्यात केली?
[A] पश्चिम बंगाल
[B] जम्मू आणि काश्मीर
[C] हिमाचल प्रदेश
[D] उत्तराखंड
Show Answer
Correct Answer: B [ जम्मू आणि काश्मीर]
Notes:
जम्मू आणि काश्मीरच्या GI-टॅग केलेल्या कार्पेट्सची पहिली खेप नवी दिल्लीतून जर्मनीला निर्यात करण्यात आली. जम्मू आणि काश्मीर सरकारने क्विक रिस्पॉन्स (क्यूआर) कोडसह काश्मिरी कार्पेटसाठी भौगोलिक संकेत (GI) नोंदणी सुरू केली आहे. हे निर्माता, विणकर, वापरलेला कच्चा माल यांच्या माहितीसह हाताने बांधलेल्या कार्पेट्सची वास्तविकता प्रमाणित करेल.
12. सागरी बर्फ म्हणजे काय?
[A] गोठलेले CO2
[B] गोठलेले समुद्राचे पाणी
[C] गोठलेले मीठ
[D] गोठलेली साखर
Show Answer
Correct Answer: B [ गोठलेले समुद्राचे पाणी]
Notes:
सागरी बर्फ हे गोठलेले समुद्री पाणी आहे जे समुद्राच्या पृष्ठभागावर तरंगते.
उन्हाळ्यात ते वितळण्याची प्रक्रिया पार पाडते आणि नंतर हिवाळ्यात पुन्हा गोठते.
हे प्रत्येक गोलार्धाच्या हिवाळ्यात आर्क्टिक आणि अंटार्क्टिक दोन्हीमध्ये तयार होते.
एका नवीन अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की आर्क्टिक 2030 पर्यंत उन्हाळ्यात समुद्र बर्फमुक्त होऊ शकेल.
13. कॉम्प्टन-बेल्कोविच कोणत्या खगोलीय पिंडाच्या दूरवर ज्वालामुखी संकुल आहे?
[A] पृथ्वी
[B] चंद्र
[C] रवि
[D] शुक्र
Show Answer
Correct Answer: B [ चंद्र]
Notes:
कॉम्प्टन-बेल्कोविच नावाच्या प्राचीन चंद्राच्या ज्वालामुखीच्या खाली एक महत्त्वपूर्ण ग्रॅनाइट निर्मिती आढळली. म्हणूनच, चंद्राच्या दूरच्या बाजूला एकदा ज्वालामुखी क्रियाकलाप झाला या कल्पनेला समर्थन देणारा एक नवीन पुरावा समोर आला आहे.
हा शोध चंद्राच्या दूरच्या बाजूला भूतकाळातील ज्वालामुखीच्या उद्रेकाची समज मजबूत करतो.
14. कोणत्या देशाने नुकतेच ‘बेकायदेशीर स्थलांतर विधेयक’ मंजूर केले आहे?
[A] भारत
[B] संयुक्त राज्य
[C] यूके
[D] श्रीलंका
Show Answer
Correct Answer: C [ यूके]
Notes:
ऋषी सुनक सरकारच्या विजयात, यूके हाऊस ऑफ लॉर्ड्सने बेकायदेशीर स्थलांतर विधेयक मंजूर केले, हा कायदा यूकेमधून बेकायदेशीर स्थलांतरितांना काढून टाकणे गृह सचिवांचे “कर्तव्य” बनवेल हे विधेयक आश्रय साधकांसाठी विद्यमान संरक्षणांमध्ये लक्षणीय बदल करेल.
आश्रयाच्या मार्गांवर प्रवेश कमी करून, विधेयक देशात बेकायदेशीर स्थलांतर रोखण्याचा प्रयत्न करते – विशेषत: इंग्रजी चॅनेल ओलांडणार्या लहान बोटींद्वारे.
15. ‘जागतिक आदिवासी लोकांचा आंतरराष्ट्रीय दिवस’ कधी साजरा करण्यात आला?
[A] १५ ऑगस्ट
[B] 3 ऑगस्ट
[C] १५ ऑगस्ट
[D] ९ ऑगस्ट
Show Answer
Correct Answer: D [ ९ ऑगस्ट]
Notes:
जानेवारी 2022 मध्ये मंजूर झालेल्या समावेशी संरक्षण उपक्रमाच्या (ICI) सुरुवातीच्या टप्प्याचा तपशील देणारा अलीकडील अहवाल, संवर्धनामध्ये स्थानिक लोक आणि स्थानिक समुदायांच्या भूमिकेचा वाढता पुरावा अधोरेखित करतो.
तथापि, त्यांना हवामान बदल कमी करण्यासाठी आणि अनुकूलनासाठी 1% पेक्षा कमी निधी वाटप करण्यात आला आहे.
9 ऑगस्ट, 2023 रोजी जागतिक आदिवासी लोकांच्या आंतरराष्ट्रीय दिनानिमित्त प्रसिद्ध झालेल्या, अहवालात IPs आणि LC चे अधिकार आणि समस्यांना खऱ्या अर्थाने संबोधित करण्यासाठी लक्षणीय विस्ताराच्या गरजेवर जोर देण्यात आला आहे.
16. भारताने कोणत्या देशासोबत व्हाईट शिपिंग माहितीची देवाणघेवाण करण्यासाठी स्टँडर्ड ऑपरेटिंग प्रोसिजर (SOP) वर स्वाक्षरी केली?
[A] श्रीलंका
[B] फ्रान्स
[C] बांगलादेश
[D] फिलीपिन्स
Show Answer
Correct Answer: D [ फिलीपिन्स]
Notes:
अॅडमिरल आर हरी कुमार, नौदल प्रमुख आणि फिलीपीन कोस्ट गार्डचे कमांडंट यांनी व्हाईट शिपिंग माहितीच्या देवाणघेवाणीसाठी मानक ऑपरेटिंग प्रक्रिया (SOP) वर स्वाक्षरी केली.
फिलीपीन कोस्ट गार्ड आणि भारतीय नौदल यांच्यातील SOP वर स्वाक्षरी केल्याने व्यापारी जहाज वाहतुकीवरील माहितीची देवाणघेवाण सुलभ होईल, ज्यामुळे या प्रदेशातील सागरी सुरक्षा आणि सुरक्षा वाढण्यास हातभार लागेल.
17. खुव्सगुल लेक नॅशनल पार्क, जे नुकतेच युनेस्को वर्ल्ड नेटवर्क ऑफ बायोस्फीअर रिझर्व्हमध्ये समाविष्ट केले गेले आहे, ते कोणत्या देशात आहे?
[A] युक्रेन
[B] मंगोलिया
[C] चिली
[D] मेक्सिको
Show Answer
Correct Answer: B [ मंगोलिया]
Notes:
मंगोलियाचे खुव्सगुल लेक नॅशनल पार्क नुकतेच युनेस्कोच्या वर्ल्ड नेटवर्क ऑफ बायोस्फीअर रिझर्व्हमध्ये समाविष्ट करण्यात आले आहे. पॅरिस, फ्रान्स येथे होत असलेल्या मॅन आणि बायोस्फीअर प्रोग्रामच्या आंतरराष्ट्रीय समन्वय परिषदेच्या 34 व्या सत्रादरम्यान हा निर्णय घेण्यात आला. खुव्सगुल तलाव उत्तर मंगोलियामध्ये रशियन सीमेजवळ स्थित आहे, मंगोलियाचे सुमारे 70 टक्के ताजे पाणी आहे.
18. भारतातील धार्मिक स्वातंत्र्यावर कोणती संस्था सुनावणी घेणार आहे?
[A] USCIRF
[B] राष्ट्रीय अभिलेखागार आणि अभिलेख प्रशासन
[C] ICCR
[D] नीती आयोग
Show Answer
Correct Answer: A [ USCIRF]
Notes:
अमेरिकेच्या आंतरराष्ट्रीय धार्मिक स्वातंत्र्य आयोगाने (USCIRF) पुढील आठवड्यात भारतात धार्मिक स्वातंत्र्याबाबत सुनावणी घेणार असल्याची घोषणा केली. 2020 पासून, USCIRF ने शिफारस केली आहे की अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने धार्मिक स्वातंत्र्याच्या पद्धतशीर, चालू आणि गंभीर उल्लंघनासाठी भारताला विशेष चिंतेचा देश (CPC) म्हणून नियुक्त केले आहे.
19. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशात यशभूमी कन्व्हेन्शन सेंटरचे उद्घाटन केले?
[A] महाराष्ट्र
[B] नवी दिल्ली
[C] उत्तर प्रदेश
[D] गुजरात
Show Answer
Correct Answer: B [ नवी दिल्ली]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिल्लीच्या द्वारका येथे इंडिया इंटरनॅशनल कन्व्हेन्शन आणि एक्स्पो सेंटरच्या पहिल्या टप्प्यात यशोभूमी कन्व्हेन्शन सेंटरचे उद्घाटन केले. 73,000 चौरस मीटर पेक्षा जास्त व्यापलेली, यशोभूमी जगातील सर्वात मोठ्या MICE (मीटिंग्ज, प्रोत्साहन, परिषद आणि प्रदर्शने) सुविधा आणि देशातील सर्वात मोठा LED मीडिया दर्शनी भाग आहे. 11,000 प्रतिनिधींच्या क्षमतेसह, यशोभूमीला त्याच्या पर्यावरणपूरक डिझाइनसाठी ग्रीन सिटीज प्लॅटिनम प्रमाणपत्र मिळाले आहे.
20.
कन्जेशन टॅक्स कोणत्या भारतीय शहरात सुरू होणार आहे?
[A] नवी दिल्ली
[B] मुंबई
[C] बेंगळुरू
[D] कोलकाता
Show Answer
Correct Answer: C [ बेंगळुरू]
Notes:
बेंगळुरूमधील नऊ नियुक्त मार्गांवर गर्दीच्या वेळी गर्दीचा कर लागू केला जाणार आहे. खाजगी वाहनांच्या वापरास परावृत्त करणे आणि सार्वजनिक वाहतुकीच्या वापरास प्रोत्साहन देण्याच्या उद्देशाने शहरातील वाहतूक कोंडी कमी करण्याचा हा प्रयत्न आहे. वाहतूक विलंब, गर्दी, सिग्नल थांबणे, वेळेचे नुकसान, इंधनाची हानी आणि संबंधित कारणांमुळे बेंगळुरूला दरवर्षी ₹19,725 कोटींचे नुकसान होत असल्याचा अंदाज आहे.