Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
केरळमधील आरोग्य विभागाने जीवनशैलीतील आजारांसाठी लोकसंख्येच्या आधारे तपासणीसाठी शायली नावाचे मोबाइल अॅप्लिकेशन विकसित केले आहे. हे नव केरळ कर्म पधतीच्या घटकांपैकी एक आहे. ASHA ला मधुमेह, रक्तदाब, हृदयविकार, श्वसनाचे आजार, कर्करोग आणि जीवनशैलीचे इतर आजार आणि 30 वर्षांपेक्षा जास्त वय असलेल्या सर्व लोकांमधील जोखीम घटकांची माहिती गोळा करण्यासाठी हे अॅप विकसित करण्यात आले आहे.

Notes:
भारतीय नौदल-बांगलादेश नौदल समन्वित गस्त (CORPAT) ची चौथी आवृत्ती बंगालच्या उपसागरात अलीकडेच सुरू झाली. भारतीय नौदल आणि बांगलादेश नौदल आंतरराष्ट्रीय सागरी सीमारेषेवर (IMBL) संयुक्त गस्त घालतील. बांगलादेश नौदलाच्या जहाजांसह स्वदेशी बनावटीची दोन जहाजे INS कोरा आणि INS सुमेधा या सरावात सहभागी होत आहेत. दोन्ही नौदलाची सागरी गस्ती विमानेही गस्तीमध्ये सहभागी होणार आहेत.

Notes:
भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) ने 2022-23 या वर्षात 1,750 किमी लांबीच्या महामार्गांचे मुद्रीकरण करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या मालमत्तेच्या कमाईच्या हालचालीमुळे NHAI ला सुमारे 20,000 कोटी रुपये उभारण्यास मदत होईल. देशाच्या विविध भागांतून चालू आर्थिक वर्षात कमाई करावयाच्या रस्त्यांच्या मालमत्तेची यादीही त्यांनी तयार केली आहे. गेल्या आर्थिक वर्षाच्या अखेरीस NHAI च्या कर्जाचा बोजा चिंताजनक रु. 3.5 ट्रिलियन इतका होता.

Notes:
व्यवस्थापन विकास संस्थेने संकलित केलेला वार्षिक जागतिक स्पर्धात्मकता निर्देशांक नुकताच प्रसिद्ध करण्यात आला. आशियाई अर्थव्यवस्थांमध्ये भारताने सर्वात मोठी वाढ नोंदवली आहे, आर्थिक कामगिरीतील वाढीमुळे निर्देशांकात 43व्या क्रमांकावरून 37व्या क्रमांकावर सहा स्थानांची झेप घेतली आहे. सिंगापूर, हाँगकाँग, तैवान आणि चीन ही आशियाई अर्थव्यवस्था अव्वल ठरली. डेन्मार्क अव्वल स्थानावर आहे, तर स्वित्झर्लंड अव्वल स्थानावरून दुसऱ्या स्थानावर घसरला आहे.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवी दिल्लीतील प्रगती मैदान एकात्मिक ट्रान्झिट कॉरिडॉर प्रकल्पाच्या मुख्य बोगद्याचे आणि पाच अंडरपासचे उद्घाटन केले. हा प्रकल्प पूर्णपणे केंद्र सरकारद्वारे निधी दिला जातो आणि ₹ 920 कोटी पेक्षा जास्त खर्च करून बांधला गेला आहे. प्रगती मैदानावर विकसित होत असलेल्या नवीन प्रदर्शन आणि कन्व्हेन्शन सेंटरमध्ये अडथळेमुक्त प्रवेश प्रदान करणे हा प्रकल्पाचा उद्देश आहे. हा प्रगती मैदान पुनर्विकास प्रकल्पाचा एक भाग आहे.  

Notes:
नासाच्या लुसी अंतराळयानाने अलीकडेच शोधून काढले की डिंकिनेश नावाचा लघुग्रह, ज्याने गेल्या महिन्यात उड्डाण केले होते, त्यात एक लहान “संपर्क बायनरी” चंद्र आहे – दोन अंतराळ खडक हळूवारपणे एकमेकांवर विसावले आहेत.
आंतरराष्ट्रीय खगोलशास्त्रीय संघाने या चंद्रासाठी “सेलम” हे नाव मंजूर केले आहे, याचा अर्थ इथिओपियाच्या भाषेत “शांती” असा होतो.
डिंकिनेश आणि सेलम ही नावे इथिओपियामध्ये सापडलेल्या दोन प्रसिद्ध होमिनिड जीवाश्मांशी संबंधित आहेत.
3.18 दशलक्ष वर्ष जुन्या लुसी जीवाश्माचे इथिओपियन नाव डिंकिनेश आहे ज्याला लुसी मिशनचे नाव देण्यात आले आहे.
सेलम हे 3 वर्षांच्या मुलीचे जीवाश्म 2000 मध्ये डिकीका येथे सापडले होते, जे ल्युसी सारख्याच प्रजातीचे होते आणि तिच्यापेक्षा 100,000 वर्षांपूर्वीचे होते.

Notes:
स्क्रब टायफसचे दुर्मिळ प्रकरण गुजरातच्या नर्मदा जिल्ह्यात आढळून आले आहे, जो कीटकांच्या चाव्याव्दारे पसरतो असे मानले जाते.
डेडियापाडा येथील 51 वर्षीय आदिवासी महिला, ताप, सूज, डोकेदुखी यांसारखी लक्षणे दाखवत, सुरतच्या रुग्णालयात उपचारानंतर बरी झाली.
डॉक्टरांनी स्क्रब टायफसच्या संसर्गाची पुष्टी केली, जी वैद्यकीय सेवेशिवाय प्राणघातक ठरू शकते.
हा रोग ओरिएंटिया सुत्सुगामुशी बॅक्टेरिया लार्व्हा माइट्स किंवा ‘चिगर्स’ चावल्यामुळे होतो.
उत्तर प्रदेश, बिहार आणि ओडिशामध्ये पावसाळ्यानंतर प्रादुर्भाव दिसणाऱ्या या आजाराचा सामना करण्यासाठी गुजरातने मार्गदर्शक तत्त्वे तयार केली आहेत.
या पहिल्या प्रकरणात ग्रामीण कीटक चावल्यानंतर फ्लू सारख्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करण्याच्या जोखमीवर प्रकाश टाकला आहे.

Notes:
आसाम सरकारने आसाम राज्य परिवहन महामंडळाने (ASTC) अॅप-आधारित इलेक्ट्रिक बाइक टॅक्सी सेवा ‘बायु’ लाँच केली आहे.
ही भारतातील पहिली विकेंद्रित, अॅप-आधारित 100% इलेक्ट्रिक बाइक टॅक्सी सेवा आहे जिला आसामचे परिवहन मंत्री परिमल सुक्लाबैद्य यांनी गुवाहाटी येथे हिरवा झेंडा दाखवला.

Notes:
चीनने शांक्सी प्रांतातील ताइयुआन उपग्रह प्रक्षेपण केंद्रातून पर्यावरण निरीक्षणासाठी युनहाई-3 02 उपग्रह प्रक्षेपित केला.
उपग्रह आता त्याच्या नियुक्त कक्षेत, वातावरणीय आणि सागरी पर्यावरण शोध, अंतराळ वातावरण निरीक्षण, आपत्ती प्रतिबंध आणि वैज्ञानिक संशोधन यावर लक्ष केंद्रित करेल.

Notes:
ऑस्ट्रेलियाची राष्ट्रीय संरक्षण रणनीती 2024 ने भारताला इंडो-पॅसिफिक रीजन (IPR) मध्ये “उच्च-स्तरीय सुरक्षा भागीदार” म्हणून नियुक्त केले आहे, व्यावहारिक सहकार्यावर जोर दिला आहे.
दोन्ही राष्ट्रे प्रादेशिक आव्हानांना तोंड देण्यासाठी जपान आणि यूएस बरोबर चतुर्भुज सुरक्षा संवाद (क्वाड) मध्ये सहयोग करतात. द्विपक्षीयपणे त्यांनी सागरी सहकार्य आणि संरक्षण यावर लक्ष केंद्रित करून 2020 मध्ये सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारीमध्ये संबंध सुधारले.
म्युच्युअल लॉजिस्टिक सपोर्ट आणि ऑस्ट्राहिंड संयुक्त लष्करी सराव यांसारखे करार संरक्षण सहयोग अधिक दृढ करतात.