Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
ज्येष्ठ स्वातंत्र्ययुद्ध सेनानी आणि सार्वजनिक आरोग्य कार्यकर्ते डॉ. जफ्रुल्ला चौधरी यांचे वयाच्या ८१ व्या वर्षी ढाका येथे निधन झाले. वंचित लोकांना परवडणारे आणि दर्जेदार उपचार मिळावेत यासाठी डॉ. जफरुल्ला चौधरी यांनी १९७२ मध्ये गोनोष्ठय केंद्राची स्थापना केली.
त्यांनी 1985 मध्ये कम्युनिटी लीडरशिप श्रेणीमध्ये रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार आणि 1992 मध्ये राइट लिव्हलीहुड प्राइज जिंकले.
1977 मध्ये त्यांना बांगलादेशातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, स्वातंत्र्य पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

Notes:
केंद्रीय पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी “प्रकृती” लाँच केले, जे प्लॅस्टिक प्रदूषणाला आळा घालू शकणार्‍या जीवनातील छोट्या बदलांबद्दल जागरूकता पसरवणारे शुभंकर आहे. देशात प्रभावी प्लास्टिक कचरा व्यवस्थापन (PWM) सुनिश्चित करण्यासाठी हवामान बदल आणि केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (CPCB) हे पर्यावरण, वन मंत्रालयाने घेतलेल्या विविध हरित उपक्रमांवर प्रकाश टाकते.

Notes:
या तारखेपर्यंत ज्ञात असलेल्या सर्वात जास्त घनता आणि गुरूपेक्षा १३ पट अधिक वस्तुमान असलेला ‘TOI 4603b’ हा नवीन गुरू-आकाराचा एक्सोप्लॅनेट शास्त्रज्ञांच्या आंतरराष्ट्रीय चमूने शोधून काढला आहे, असे इस्रोचे म्हणणे आहे की या एक्सोप्लॅनेटचा शोध PRL प्रगत रेडियल-वेग अबू-स्काय शोध स्पेक्ट्रोग्राफ (PARAS) माउंट अबू येथील गुरुशिखर वेधशाळेत PRL च्या 1.2 मीटर दुर्बिणीत स्वदेशी बनावटीचा वापर करून लावला गेला आहे.

Notes:
हवामान बदलाला तोंड देण्याची तातडीची गरज ओळखून, 24 मे 2022 रोजी, क्वाड (चतुर्भुज सुरक्षा संवाद) च्या नेत्यांनी “शमन” आणि “अनुकूलन” या दोन थीमसह “चतुर्भुज हवामान बदल अनुकूलन आणि शमन पॅकेज (QAAP)” लाँच केले. . -चॅम्प)” लाँच केले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बिडेन, जपानचे पंतप्रधान फुमियो किशिदा आणि त्यांचे ऑस्ट्रेलियन समकक्ष अँथनी अल्बानीज यांनी उपस्थित असलेल्या दुसऱ्या वैयक्तिक क्वाड समिटच्या शेवटी Q-CHAMP लाँच करण्याची घोषणा केली.

Notes:
सामाजिक न्याय आणि सशक्तीकरण मंत्रालयाने “लक्ष्यित क्षेत्रातील उच्च माध्यमिक शाळांमधील विद्यार्थ्यांसाठी निवासी शिक्षणाची योजना” (श्रेष्ठा) सुरू केली. सर्वात गरीब अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण आणि संधी उपलब्ध करून देणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. या योजनेंतर्गत, नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) द्वारे आयोजित केलेल्या SHRESHTA (NETS) साठी राष्ट्रीय प्रवेश परीक्षेद्वारे दरवर्षी काही गुणवंत SC विद्यार्थ्यांची निवड केली जाईल. सीबीएसईशी संलग्न असलेल्या चांगल्या खाजगी निवासी शाळांमध्ये त्यांना प्रवेश दिला जाईल.

Notes:
शास्त्रज्ञांना चीनमधील फुजियान प्रांतात पक्ष्यांसारख्या आकाराच्या डायनासोरचे जीवाश्म सापडले आहेत, जे सुमारे 148 ते 150 दशलक्ष वर्षांपूर्वीचे आहे. फुजियानव्हेनेटर प्रोडिजिओसस नावाच्या डायनासोरची असामान्य शरीररचना आहे, लांबलचक पाय आणि हात पंखांसारखे आहेत. ते एव्हीअलन्स नावाच्या गटाशी संबंधित होते, ज्यात पक्षी आणि त्यांचे सर्वात जवळचे नॉन-एव्हियन डायनासोर नातेवाईकांचा समावेश आहे.

Notes:
खगोलशास्त्रज्ञांना अलीकडेच “बबल ऑफ गॅलेक्सीज” हा आकाशगंगांनी भरलेला एक प्रचंड वैश्विक बबल सापडला आहे जो सुमारे 1 अब्ज प्रकाश-वर्षे पसरलेला आहे आणि आमच्या आकाशगंगेच्या परिसरात स्थित आहे. हे आपल्या आकाशगंगेपासून फक्त 820 दशलक्ष प्रकाशवर्षे स्थित असल्याचा अंदाज आहे. “होओलीलाना” नावाच्या या विस्तीर्ण बुडबुड्यामध्ये, आकाशगंगांचे बूट्स सुपरक्लस्टर आहे, “द ग्रेट नथिंग” म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या एका विस्तृत शून्याने वेढलेले आहे.

Notes:
भारतीय लष्कराने पीर पंजाल रेंजवर लक्ष केंद्रित करून दहशतवादाचा सामना करण्यासाठी जम्मू-काश्मीरमध्ये ऑपरेशन सर्वशक्ती सुरू केले.
राजौरी आणि पुंछमध्ये दहशतवाद्यांनी भारतीय जवानांवर हल्ला केला होता.
पीर पंजाल पर्वतश्रेणी पश्चिम हिमालयातील एक महत्त्वाची पर्वत शृंखला हिमाचल प्रदेश, विवादित जम्मू & काश्मीरमध्ये पसरलेली आहे आणि पाकिस्तानमध्ये पसरलेली आहे.
कमी हिमालयातील सर्वात मोठी श्रेणी म्हणून पीर पंजाल पर्वतश्रेणी  काश्मीर खोऱ्याला जम्मू प्रदेशापासून वेगळे करून नैसर्गिक अडथळा म्हणून काम करते.

Notes:
नासाने मंगळावर आपल्या कल्पकतेच्या हेलिकॉप्टरशी यशस्वीरित्या संपर्क पुन्हा स्थापित केला आहे.
Perseverance रोव्हरवर प्रक्षेपित केलेल्या Ingenuity ने 19 एप्रिल 2021 रोजी दुसर्‍या ग्रहावर चालणारे, नियंत्रित उड्डाण करणारे पहिले विमान म्हणून इतिहास घडवला.
रोव्हरच्या विज्ञान मोहिमेपासून स्वतंत्रपणे कार्य करत ते 10 फूट उंचीवर उड्डाण केले,
30 सेकंदांसाठी घिरट्या घालत होते आणि 39.1 सेकंदाच्या ग्राउंडब्रेक फ्लाइटमध्ये उतरले.
ऑनबोर्ड सिस्टमचा वापर करून मंगळाच्या आव्हानात्मक वातावरणात उड्डाणाची व्यवहार्यता दर्शविते.

Notes:
भारताच्या महिला बॅडमिंटन संघाने शाह आलम मलेशिया येथे बॅडमिंटन आशिया टीम चॅम्पियनशिपमध्ये पहिले सुवर्णपदक जिंकले. संघाने अंतिम सामन्यात थायलंडचा 3-2 असा पराभव केला.
अनमोल खरबच्या तिसऱ्या एकेरी गेममध्ये पोर्नपिचा चोईकीवोंगवर विजय मिळवून सुवर्णपदक जिंकले.