Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. पार-तापी-नर्मदा नदीजोड प्रकल्प कोणत्या राज्याने रद्द केला?
[A] राजस्थान
[B] गुजरात
[C] मध्य प्रदेश
[D] महाराष्ट्र
Show Answer
Correct Answer: B [ गुजरात]
Notes:
आदिवासींच्या तीव्र विरोधानंतर गुजरातचे मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल यांनी पार-तापी-नर्मदा नदीजोड प्रकल्प रद्द केल्याची घोषणा केली. या प्रकल्पात पश्चिम घाटातील पाणी अतिरिक्त प्रदेशातील पाणी सौराष्ट्र आणि कच्छच्या तुटीच्या प्रदेशात हस्तांतरित करण्याचा प्रस्ताव होता. त्यात उत्तर महाराष्ट्र आणि दक्षिण गुजरातमधील सात जलाशयांचाही समावेश होता.
12. MyGov हेल्पडेस्क कोणत्या सोशल प्लॅटफॉर्मवर नागरिकांना उपलब्ध करून देण्यात आला आहे?
[A] ट्विटर
[B] व्हॉट्सअॅप
[C] टेलीग्राम
[D] कू
Show Answer
Correct Answer: B [ व्हॉट्सअॅप]
Notes:
MyGov ने घोषणा केली की डिजिलॉकर सेवेचा वापर करण्यासाठी नागरिक WhatsApp वर MyGov हेल्पडेस्क वापरू शकतील. डिजीलॉकर’ हा डिजिटल इंडिया कार्यक्रमांतर्गत एक प्रमुख उपक्रम आहे, जो त्यांच्या डिजिटल दस्तऐवज वॉलेटमध्ये अस्सल डिजिटल दस्तऐवजांमध्ये प्रवेश प्रदान करतो. डिजीलॉकर प्रणालीमध्ये जारी केलेली कागदपत्रे मूळ भौतिक दस्तऐवजांच्या बरोबरीची असल्याचे मानले जाते. आता, नागरिक त्यांचे डिजिलॉकर खाते बनवू शकतात आणि प्रमाणीकृत करू शकतात, व्हॉट्सअॅपवर कागदपत्रे डाउनलोड करू शकतात.
13. ‘काला जीरा तांदूळ’ हे कोणत्या राज्यातील प्रसिद्ध खाद्यपदार्थ आहे?
[A] ओडिशा
[B] पश्चिम बंगाल
[C] कर्नाटक
[D] पंजाब
Show Answer
Correct Answer: A [ ओडिशा]
Notes:
जयविक श्री फार्मर्स प्रोड्युसर्स कंपनी (JSFPC) या खाजगी कंपनीने कोरापुट, ओडिशाच्या ‘काला जीरा तांदूळ’ साठी GI टॅगसाठी अर्ज केला. जेपोर, ओडिशातील MS स्वामीनाथन रिसर्च फाउंडेशन (MSSRF) ने स्थानिक शेतकऱ्यांना संभाव्य फायद्यांपासून वगळण्याबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. एमएसएसआरएफने असा युक्तिवाद केला की केवळ सरकारी एजन्सींनी जीआय टॅगसाठी अर्ज केला पाहिजे जेणेकरून शेतकरी समुदायाला व्यापक फायदे मिळावेत.
14. बातम्यांमध्ये दिसणारे ‘डाकार डिक्लेरेशन 2023’ कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
[A] सायबर सुरक्षा
[B] दहशतवादविरोधी
[C] हवामान बदल
[D] शिक्षण
Show Answer
Correct Answer: C [ हवामान बदल]
Notes:
46 कमी विकसित देशांचे (LDCs) प्रतिनिधित्व करणार्या मंत्र्यांनी 28 व्या पक्षांच्या परिषदेच्या (COP28) तयारीसाठी त्यांच्या अपेक्षा आणि प्रमुख चिंता ठळक करून, हवामान बदल 2023 वर डकार घोषणा जारी केली.
15. राज्यातील एकूण आरक्षण 75% पर्यंत वाढवणारे विधेयक कोणत्या राज्याने मंजूर केले?
[A] केरळ
[B] बिहार
[C] झारखंड
[D] आंध्र प्रदेश
Show Answer
Correct Answer: B [ बिहार]
Notes:
बिहार विधानसभेने एकमताने मागासवर्गीय, अत्यंत मागासवर्ग, अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींचे आरक्षण विद्यमान 50% वरून 65% पर्यंत वाढवण्याचे विधेयक मंजूर केले. 10% आर्थिकदृष्ट्या मागास वर्ग (EWS) कोट्यासह विधेयक बिहारमधील आरक्षण 75% वर ढकलेल.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाने 1992 मध्ये ओबीसी कोटा कायम ठेवला.
तथापि, या मर्यादेला वाजवी आणि वाजवी ठरवून, एकूण कोटा कधीही ५०% पेक्षा जास्त नसावा असा निर्णयही दिला.
16. फ्रीटाऊन जे नुकतेच चर्चेत होते हे कोणत्या देशाचे राजधानी आणि सर्वात मोठे शहर आहे?
[A] सिएरा लिओन (Sierra Leone)
[B] लायबेरिया
[C] गिनी
[D] सेनेगल
Show Answer
Correct Answer: A [सिएरा लिओन (Sierra Leone)]
Notes:
26 नोव्हेंबर रोजी सिएरा लिओनमधील सत्तापालटाचा प्रयत्न राष्ट्राध्यक्ष बायोच्या विवादित पुनर्निवडणुकीनंतर आणि आर्थिक अडचणी जसे की जीवनमानाचा उच्च खर्च आणि दारिद्र्य यामुळे राजकीय अस्थिरता निर्माण झाला.
सिएरा लिओन पश्चिम आफ्रिकेच्या नैऋत्य किनार्यावर स्थित आहे.
लायबेरिया आणि गिनी सह सीमा सामायिक करते.
फ्रीटाउन राजधानी आणि सर्वात मोठे शहर म्हणून काम करते.
17. डिजिटल सप्लाय चेन फायनान्स प्लॅटफॉर्म स्मार्टफिन लाँच करण्यासाठी वीफिन सोल्युशन्ससोबत कोणत्या बँकेने सहकार्य केले आहे?
[A] येस बँक
[B] युको बँक
[C] SBI
[D] एचडीएफसी बँक
Show Answer
Correct Answer: A [येस बँक]
Notes:
येस बँक आणि वीफिन सोल्युशन्सने स्मार्टफिन डिजिटल सप्लाय चेन फायनान्स (SCF) प्लॅटफॉर्म लॉन्च करण्यासाठी सहकार्य केले. कार्यरत भांडवल कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी SCF मॉडेल्सचा वापर करून सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांना (MSMEs) समर्थन देण्यासाठी प्लॅटफॉर्म डिझाइन केले आहे.
स्मार्टफिन हे एक एंड-टू-एंड डिजिटल SCF प्लॅटफॉर्म आहे जे डिजिटल SCF कर्ज प्रदान करते.
ही कर्जे कॉर्पोरेट क्लायंटच्या पुरवठादार आणि डीलर्सना त्यांची धोरणात्मक व्यावसायिक उद्दिष्टे साध्य करण्यात मदत करतात.
Veefin Solutions ही आर्थिक उत्पादने आणि डिजिटल सोल्यूशन्सची आघाडीची प्रदाता आहे.
18. अलीकडेच बातम्यांमध्ये पाहिलेला साल्हेर किल्ला, शिवनेरी किल्ला आणि पन्हाळा किल्ला भारताच्या कोणत्या राज्यात आहे?
[A] मध्य प्रदेश
[B] महाराष्ट्र
[C] कर्नाटक
[D] राजस्थान
Show Answer
Correct Answer: B [महाराष्ट्र]
Notes:
भारताने 2024-25 मध्ये UNESCO च्या जागतिक वारसा यादीच्या मान्यतेसाठी “भारतातील मराठा मिलिटरी लँडस्केप” प्रस्तावित केला आहे.
17व्या आणि 19व्या शतकादरम्यान विकसित केलेली ही लष्करी भूदृश्ये मराठा शासकांनी कल्पना केलेली अपवादात्मक तटबंदी प्रणाली दर्शवतात.
सह्याद्रीच्या पर्वत रांगा, कोकण किनारा, दख्खनचे पठार आणि पूर्व घाट या भागात पसरलेल्या किल्ल्यांचे जाळे विशिष्ट लँडस्केप्सला एकत्रित करते.
उल्लेखनीय घटकांमध्ये साल्हेर किल्ला, शिवनेरी किल्ला, रायगड, विजयदुर्ग आणि इतरांचा समावेश होतो.
17 व्या शतकापासून सुरू असलेली मराठा लष्करी विचारधारा 1818 मध्ये पेशवे शासन होईपर्यंत चालू होती.
19. अलीकडेच बातम्यांमध्ये दिसलेले Dolutegravir (DTG) म्हणजे काय?
[A] आक्रमक तण
[B] एचआयव्ही/एड्सवर उपचार करण्यासाठी अँटीरेट्रोव्हायरल औषध
[C] क्षयरोगाचा उपचार करण्यासाठी पारंपारिक औषध
[D] कृष्ण विवर
Show Answer
Correct Answer: B [एचआयव्ही/एड्सवर उपचार करण्यासाठी अँटीरेट्रोव्हायरल औषध]
Notes:
जागतिक आरोग्य संघटनेने एचआयव्ही रूग्णांमध्ये प्रमुख अँटीरेट्रोव्हायरल औषध डोल्युटेग्रावीर (डीटीजी) च्या प्रतिकारात वाढ झाल्याचे स्पष्ट केले आहे, ज्यामुळे (डीटीजी)च्या प्रभावीतेला आव्हाने निर्माण झाली आहेत.
2018 पासून WHO द्वारे मान्यताप्राप्त DTG त्याच्या परिणामकारकतेमुळे आणि कमीत कमी दुष्परिणामांमुळे HIV उपचारांना त्याच्या वापरास प्राधान्य दिले जाते.
सर्वेक्षण डेटा 3.9-8.6% दरम्यान प्रतिकार दर दर्शवितो.
विशेषतः उच्च विषाणू भार असलेल्या व्यक्तींमध्ये डीटीजी-आधारित अँटीरेट्रोव्हायरल थेरपी (एआरटी) मध्ये संक्रमण होते, औषध प्रतिकार व्यवस्थापित करण्यासाठी अनुकूल पध्दतींच्या गरजेवर जोर दिला जातो.
20. भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (BEL) ने अलीकडेच संशोधन आणि तंत्रज्ञानामध्ये सहकार्यासाठी कोणत्या संस्थेसोबत सामंजस्य करार केला आहे?
[A] आयआयटी मंडी
[B] आयआयटी कानपूर
[C] आयआयटी बॉम्बे
[D] आयआयटी अहमदाबाद
Show Answer
Correct Answer: A [आयआयटी मंडी]
Notes:
भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (BEL) ने संशोधन आणि तंत्रज्ञानामध्ये सहकार्यासाठी भारतीय तंत्रज्ञान संस्था मंडी, हिमाचल प्रदेश सोबत सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली.
हा सामंजस्य करार अर्धसंवाहक, क्वांटम तंत्रज्ञान आणि ड्रोनवर केंद्रित आहे.
बीईएल आणि आयआयटी-मंडी यांच्यातील समन्वय मजबूत करणे आणि बीईएल आपल्या ग्राहकांना प्रदान केलेल्या उपायांची गुणवत्ता आणि श्रेणी सुधारणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
हा सामंजस्य करार उत्पादनांचे स्वदेशीकरण आणि BEL द्वारे त्याच्या ग्राहकांना पुरवलेल्या समाधानाला देखील समर्थन देतो आणि भारत सरकारच्या “मेक इन इंडिया” उपक्रमाशी सुसंगत आहे.