Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. कोणत्या देशाने ‘टायटल 42’ आदेश लागू केला?
[A] रशिया
[B] संयुक्त राज्य
[C] युक्रेन
[D] इटली
Show Answer
Correct Answer: B [ संयुक्त राज्य]
Notes:
‘टायटल 42’ आदेश ट्रम्प प्रशासनाने 2020 मध्ये लागू केला होता ज्यामुळे यूएस अधिकार्यांना अमेरिकेत आश्रय घेण्याची संधी न देता मेक्सिकोमध्ये स्थलांतरितांना बाहेर काढता येईल.
यूएस प्रशासनाचे म्हणणे आहे की कोविड-युग शीर्षक 42 शीर्षक 8 च्या अंमलबजावणीद्वारे बदलले जाईल, ज्यामध्ये फौजदारी खटला, हद्दपारी आणि पुन्हा प्रवेशावर पाच वर्षांची बंदी घालण्याची क्षमता आहे.
12. भारतातील पहिला शुद्ध हरित हायड्रोजन प्लांट कोणत्या राज्यात कार्यान्वित झाला आहे?
[A] गुजरात
[B] आसाम
[C] पश्चिम बंगाल
[D] ओडिशा
Show Answer
Correct Answer: B [ आसाम]
Notes:
ऑइल इंडिया लिमिटेड (OIL) ने आसाम राज्यात भारतातील पहिला 99.999 टक्के शुद्ध ग्रीन हायड्रोजन प्लांट सुरू केला. OIL, दुसरी सर्वात मोठी राष्ट्रीय उत्पादन आणि अन्वेषण फर्मने तिच्या जोरहाट पंप स्टेशनवर ग्रीन हायड्रोजन प्लांट सुरू केला. प्लांटमध्ये दररोज 10 किलो हायड्रोजन तयार करण्याची स्थापित क्षमता आहे. एईएम (एनियन एक्सचेंज मेम्ब्रेन) वापरणारा हा भारतातील पहिला प्लांट आहे.
13. ‘वर्ल्ड बँकेच्या ताज्या ग्लोबल इकॉनॉमिक प्रॉस्पेक्ट्स रिपोर्ट’ नुसार, 2023 मध्ये जागतिक अर्थव्यवस्थेचा विकास दर किती असेल?
[A] 2.1%
[B] 2.5%
[C] २.७%
[D] ३.०%
Show Answer
Correct Answer: A [ 2.1%]
Notes:
जागतिक बँकेच्या सर्वात अलीकडील ग्लोबल इकॉनॉमिक प्रॉस्पेक्ट्स अहवालात असे भाकीत केले आहे की जागतिक अर्थव्यवस्था 2022 मध्ये 3.1% च्या तुलनेत 2023 मध्ये 2.1% वाढीचा दर अनुभवेल.
अहवालात असेही अधोरेखित करण्यात आले आहे की 2023 मध्ये व्यापार लक्षणीयरीत्या त्याच्या पूर्व-साथीच्या पातळीच्या एक तृतीयांश पेक्षा कमी मंद गतीने वाढण्याची अपेक्षा आहे.
14. गोनकोकेन नॅनोई ही शाकाहारी डायनासोरची नवीन प्रजाती कोणत्या देशात आढळते?
[A] भारत
[B] ग्रीस
[C] चिली
[D] ऑस्ट्रेलिया
Show Answer
Correct Answer: C [ चिली]
Notes:
गोंकोकेन नॅनोई ही चिलीमध्ये आढळणारी शाकाहारी डायनासोरची नवीन शोधलेली प्रजाती आहे.
हे 72 दशलक्ष वर्षांपूर्वीचे आहे आणि ते आताच्या चिली पॅटागोनियाच्या अगदी दक्षिणेस राहत होते.
13 फूट लांबीपर्यंत आणि एक टन वजनाचे, गोंकोकेन नॅनोई डक-बिल डायनासोर 72 दशलक्ष वर्षांपूर्वी आताच्या चिली पॅटागोनियाच्या अगदी दक्षिणेस राहत होते.
15. शिक्षक इंटरफेस फॉर एक्सलन्स (TIE) कार्यक्रम सुरू करण्याच्या प्रस्तावाला कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाने मान्यता दिली?
[A] उत्तर प्रदेश
[B] राजस्थान
[C] पश्चिम बंगाल
[D] आसाम
Show Answer
Correct Answer: B [ राजस्थान]
Notes:
राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत यांनी टीचर इंटरफेस फॉर एक्सलन्स (TIE) कार्यक्रम सुरू करण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे. या अंतर्गत सरकारी विद्यापीठे, महाविद्यालये आणि पॉलिटेक्निक महाविद्यालयातील शिक्षकांना देश-विदेशातील प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये प्रशिक्षण मिळणार आहे.
यावर्षी राज्यभरातून ५०० शिक्षकांना प्रशिक्षित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
राज्य सरकार 2023-24 मध्ये शिक्षकांसाठी संशोधन आणि प्रशिक्षण सुविधांवर 23.50 कोटी रुपये खर्च करणार आहे.
16. स्वच्छ वायु सर्वेक्षण-2023 मध्ये कोणत्या भारतीय शहराने प्रथम क्रमांक पटकावला आहे?
[A] म्हैसूर
[B] गांधी नगर
[C] इंदूर
[D] चेन्नई
Show Answer
Correct Answer: C [ इंदूर]
Notes:
केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने आयोजित केलेल्या स्वच्छ वायु सर्वेक्षण-2023 मध्ये इंदूरने प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.
एका प्रसिद्धीनुसार, स्वच्छ वायु सर्वेक्षण-2023 मध्ये 10 लाखांहून अधिक लोकसंख्या असलेल्या शहरांच्या श्रेणीमध्ये इंदूरने पहिला, आग्रा दुसरा, ठाणे तिसरा, श्रीनगर चौथा आणि भोपाळने पाचवा क्रमांक पटकावला आहे.
17. युनेस्कोच्या अहवालानुसार, कोणत्या देशात मुलींना शिक्षणापासून मोठ्या प्रमाणावर वगळण्यात आल्याने जागतिक शैक्षणिक दरी वाढली?
[A] इराण
[B] अफगाणिस्तान
[C] सीरिया
[D] श्रीलंका
Show Answer
Correct Answer: B [ अफगाणिस्तान]
Notes:
युनेस्कोच्या एका नवीन अहवालात असे दिसून आले आहे की सर्वांसाठी शिक्षणाचे संयुक्त राष्ट्रांचे शाश्वत विकास लक्ष्य (SDG) साध्य करण्याच्या संथ प्रगतीने, सामाजिक-आर्थिक दबाव आणि अफगाणिस्तानमधील मुलींना शिक्षणापासून मोठ्या प्रमाणात वगळले आहे, यामुळे जागतिक शैक्षणिक अंतर वाढले आहे. अहवालात असे नमूद केले आहे की आता 250 दशलक्ष मुले शाळेत नोंदणीकृत नाहीत, 2021 पासून सहा दशलक्षांनी वाढ झाली आहे. SDG 4 (गुणवत्ता शिक्षण) च्या 2030 चे लक्ष्य पूर्ण करण्यासाठी, दर दोन सेकंदांनी एका नवीन मुलाने शाळेत प्रवेश करणे आवश्यक आहे.
18. ‘2023 शस्त्र (SASTRA) रामानुजन पुरस्कार’ कोणाला प्रदान करण्यात आला?
[A] रुईझियांग झांग
[B] मिना आगनागिक
[C] मिंग गु
[D] पीटर हेन
Show Answer
Correct Answer: A [ रुईझियांग झांग]
Notes:
कॅलिफोर्निया विद्यापीठातील सहाय्यक प्राध्यापक रुईझियांग झांग यांना त्यांच्या गणितातील उत्कृष्ट योगदानाबद्दल 2023चा SASTRA रामानुजन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात येणार आहे. USD 10,000 चे वार्षिक रोख पारितोषिक 20 डिसेंबर आणि 22 डिसेंबर दरम्यान गणितज्ञ श्रीनिवास रामानुजन यांचे मूळ गाव असलेल्या कुंभकोणम येथील SASTRA युनिव्हर्सिटीमध्ये संख्या सिद्धांतावरील आंतरराष्ट्रीय परिषदेत सादर केले जाईल.
19. WHO-ILO च्या अहवालानुसार, मेलेनोमा नसलेल्या त्वचेच्या कर्करोगाने 3 पैकी 1 मृत्यू कोणत्या कारणामुळे होतो?
[A] मोबाईल फोन वापरणे
[B] सूर्याखाली काम करणे
[C] धुम्रपान
[D] दारूचे सेवन
Show Answer
Correct Answer: B [ सूर्याखाली काम करणे]
Notes:
वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) आणि इंटरनॅशनल लेबर ऑर्गनायझेशन (ILO) यांच्या संयुक्त अंदाजानुसार, मेलेनोमा नसलेल्या त्वचेच्या कर्करोगाने 3 पैकी 1 मृत्यू सूर्याखाली काम केल्यामुळे होतो.
या संशोधनात कामाच्या ठिकाणी होणारा हा गंभीर धोका आणि त्यामुळे होणारे कामगारांचे जीवित हानी रोखण्यासाठी कारवाईची मागणी करण्यात आली आहे.
अंदाजानुसार, एकट्या 2019 मध्ये, 183 देशांमधील जवळजवळ 19,000 लोकांचा सूर्यप्रकाशात घराबाहेर काम केल्यामुळे नॉन-मेलेनोमा त्वचेच्या कर्करोगाने मृत्यू झाला.
बहुसंख्य (65%) पुरुष होते.
20. ‘इंडो-पॅसिफिक रीजनल डायलॉग (IPRD)’ चे यजमान कोणते शहर आहे?
[A] चेन्नई
[B] नवी दिल्ली
[C] मुंबई
[D] कोलकाता
Show Answer
Correct Answer: B [ नवी दिल्ली]
Notes:
भारतीय नौदलाची वार्षिक सर्वोच्च-स्तरीय आंतरराष्ट्रीय परिषद, ज्याला इंडो-पॅसिफिक रीजनल डायलॉग (IPRD) म्हणून ओळखले जाते, नवी दिल्ली येथे होणार आहे.
हा कार्यक्रम गोवा मेरिटाइम कॉन्क्लेव्ह 2023 नंतर आला आहे, जो भारतीय नौदलाने आयोजित केला होता आणि गोव्यात झाला होता.