Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
‘सामाजिक जागरूकता आणि न्यूमोनिया यशस्वीपणे निष्फळ करण्यासाठी कृती’ (SAANS) केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने लहान मुलांमध्ये न्यूमोनियाची अधिक जागरूकता आणि लवकर ओळख सुनिश्चित करण्यासाठी सुरू केली आहे. अलीकडेच कर्नाटकच्या आरोग्य आणि वैद्यकीय शिक्षण मंत्रालयाने पाच वर्षांखालील मुलांमध्ये निमोनियाचा लवकर निदान व्हावा यासाठी राज्यात SAANS मोहीम सुरू केली. न्यूमोनियामुळे होणारे मृत्यू दर 1,000 जिवंत जन्मांमागे 3 पेक्षा कमी करण्याचे उद्दिष्ट आहे. निमोनिया हा फुफ्फुसाचा संसर्ग आहे जो जीवाणू, विषाणू किंवा बुरशीमुळे होतो.

Notes:
भारताची किरकोळ चलनवाढ मे महिन्यात आणखी कमी होऊन 20 महिन्यांच्या नीचांकी 4.25% वर आली, एप्रिलमधील 4.7% वरून, ग्राहकांना तोंड द्यावे लागणार्‍या खाद्यपदार्थांच्या किमतीत वाढ होऊन ती 2.91% पर्यंत कमी झाली.
हा सलग तिसरा महिना आहे की महागाई रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) 6% च्या उच्च सहनशीलतेच्या मर्यादेपेक्षा खाली राहिली आहे.

Notes:
लार्सन अँड टुब्रोची शाखा असलेल्या L&T कन्स्ट्रक्शनने 135.45 किमी MAHSR – C3 पॅकेज बांधण्यासाठी NHSRCL कडून एक मेगा कंत्राट मिळवले आहे.
मुंबई अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल्वे प्रकल्पाचा हा एक महत्त्वाचा भाग आहे. MAHSR – C3 पॅकेजच्या व्याप्तीमध्ये वायडक्ट्स, स्टेशन्स, पूल, बोगदे, डेपो आणि इतर सहाय्यक कामांचा समावेश आहे.

Notes:
भारताच्या करमन कौर थंडीने यूएसए मधील इव्हान्सविले स्पर्धेत जिंकून तिच्या कारकिर्दीतील दुसरे W60 ITF विजेतेपद पटकावले आहे.
या विजयासह सानिया मिर्झानंतर यूएसएमध्ये प्रो खिताब जिंकणारी करमन ही एकमेव भारतीय महिला ठरली आहे.
यापूर्वी तिने गेल्या वर्षी सागुने येथे तिचे पहिले W60 ITF विजेतेपद जिंकले होते.

Notes:
दिक्षा डागरने मेजर्समध्ये भारतीय महिला गोल्फरचा आतापर्यंतचा सर्वोत्कृष्ट शो तयार केला, कारण तिने 21व्या महिला ओपनचा समारोप केला. तिची देशबांधव अदिती अशोकने T-40 पोझिशनवर सही केली, ती 2018 च्या महिला ओपनमध्ये T-22 मध्ये होती.
दोन वेळा LET विजेती असलेल्या दीक्षाने दोन दिवसांपूर्वी मेजरमध्ये पहिला कट केला.

Notes:
एक बहुराष्ट्रीय शांतता सराव- एक्स खान क्वेस्ट 2022 नुकताच मंगोलियामध्ये सुरू झाला. या सरावात भारतासह 16 देशांचे सैन्य दल सहभागी होत आहे. भारताच्या संरक्षण मंत्रालयानुसार, लडाख स्काउट्सच्या तुकडीद्वारे भारतीय सैन्याचे प्रतिनिधित्व केले जाते. 14 दिवस चालणाऱ्या या सरावामुळे सहभागी देशांमधील संरक्षण सहकार्याची पातळी वाढेल.

Notes:
आसामचे राज्यपाल गुलाब चंद कटारिया यांनी क्वालिटी कौन्सिल ऑफ इंडिया (QCI) ने विकसित केलेल्या ‘सरपंच संवाद’ मोबाईल ऍप्लिकेशनचे अनावरण केले. हे अॅप सरपंच संवाद उपक्रमाचा एक भाग आहे, ज्याचे उद्दिष्ट भारतभरातील अंदाजे २.५ लाख सरपंच (निवडलेले गावप्रमुख) यांना जोडण्याचे आहे. हा उपक्रम सरपंचांमध्ये नेटवर्किंग, ज्ञानाची देवाणघेवाण आणि सहकार्यासाठी एक व्यासपीठ उपलब्ध करून देतो.

Notes:
भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण (FSSAI) ने “बाजरीसाठी योग्य सर्जनशीलता आव्हान” लाँच करून जागतिक अन्न दिन 2023 साजरा केला. हा राष्ट्रीय-स्तरीय उपक्रम बाजरीच्या वापरास प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांच्या आरोग्याच्या फायद्यांबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी, विशेषतः शालेय मुलांमध्ये, व्यापक समुदायाला फायदा मिळवून देण्याच्या उद्देशाने तयार करण्यात आला आहे.

Notes:
न्यूझीलंडचा डावखुरा वेगवान गोलंदाज ट्रेंट बोल्ट एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत ५० बळी घेणारा न्यूझीलंडचा पहिला गोलंदाज ठरला.
त्याने केवळ 28 डावांमध्ये ही कामगिरी केली असताना, केवळ ऑस्ट्रेलियाचा मिचेल स्टार्क (19) आणि श्रीलंकेचा माजी वेगवान गोलंदाज लसिथ मलिंगा (25) यांनी त्याच्यापेक्षा कमी डावात 50 बळी मिळवले आहेत.

Notes:
केंब्रिज डिक्शनरी टीमने 2023 चा वर्ड ऑफ द इयर म्हणून हॅलुसिनेट निवडले कारण लोक AI बद्दल का बोलत आहेत याचा नवीन अर्थ लक्षात येतो.
केंब्रिज डिक्शनरीने मोठ्या भाषा मॉडेल (किंवा LLM), जनरेटिव्ह AI (किंवा GenAI) आणि GPT यासह शब्दकोशात AI-संबंधित नवीन व्याख्या जोडल्या आहेत.
हॅलुसिनेट सारख्या अनेक विद्यमान शब्दांनी या वर्षी अतिरिक्त AI-संबंधित अर्थ स्वीकारले आहेत.