Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
फ्रेंच बनावटीच्या राफेल फायटर जेटच्या सागरी आवृत्तीची गोव्यातील किनाऱ्यावरील सुविधेवर यशस्वीपणे उड्डाण चाचणी करण्यात आली आहे. राफेल-एम यूएस-निर्मित सुपर हॉर्नेटशी स्पर्धा करते, कारण या दोन्हींचे मूल्यमापन भारतीय नौदलाकडून आयएनएस विक्रांतवर तैनातीसाठी खरेदीसाठी केले जात आहे. ही 44,000 टन वजनाची स्वदेशी विकसित विमानवाहू नौका आहे, जी ऑगस्टमध्ये सुरू होण्यासाठी चाचणी घेत आहे.

Notes:
थर्मोबॅरिक युद्धसामग्रीला ‘इंधन-हवा स्फोटक उपकरणे’ किंवा ‘व्हॅक्यूम बॉम्ब’ असेही म्हणतात. ते ऑक्सिजन खाणारा फायरबॉल तयार करतात आणि त्यानंतर शॉकवेव्ह येतात आणि इतर पारंपारिक शस्त्रांपेक्षा ते अधिक शक्तिशाली असतात. क्लस्टर दारुगोळा विपरीत, ते लष्करी लक्ष्यांवर वापरण्यासाठी स्पष्टपणे प्रतिबंधित नाहीत. ते सामान्यतः रॉकेट किंवा बॉम्ब म्हणून तैनात केले जातात आणि ते इंधन आणि स्फोटक शुल्क मुक्त करून कार्य करतात.

Notes:
कलम 25 सर्व व्यक्तींना ‘विवेक स्वातंत्र्य आणि मुक्त व्यवसाय, धर्माचे पालन आणि प्रसार’ हा मूलभूत अधिकार प्रदान करते. वर्गात हिजाब घालण्याची परवानगी मागणाऱ्या मुस्लिम मुलींच्या गटाने दाखल केलेल्या याचिका कर्नाटकच्या उच्च न्यायालयाने फेटाळून लावल्या. कलम २५(१) अंतर्गत सार्वजनिक व्यवस्था, नैतिकता किंवा आरोग्य तीन कारणास्तव सरकार आवश्यक धार्मिक प्रथांमध्ये हस्तक्षेप करू शकते:

Notes:
त्रिपुराचे मुख्यमंत्री बिपब कुमार देब यांनी अलीकडेच “मुख्यमंत्री निबीर मत्स्यचश प्रकल्प” लाँच केले. ही एकात्मिक मत्स्यव्यवसाय योजना आहे. त्रिपुरा सरकारने मत्स्य उत्पादनासाठी बायोफ्लॉक तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन आणि समर्थन देण्यासाठी बजेटमध्ये 6 कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. मुख्यमंत्र्यांनी बायोफ्लॉक फिश फार्मिंग हे मत्स्यशेतीसाठी पर्यावरणपूरक तंत्र म्हणूनही जोर दिला.

Notes:
स्वीडनने कोकिंग कोळसा जाळण्यापासून हायड्रोजन जाळण्यापर्यंतची काही प्रक्रिया बदलून स्टील उत्पादनातील कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी एक पथदर्शी प्रकल्प सुरू केला आहे. HYBRIT किंवा Hydrogen Breakthrough Iron-making Technology – हा स्टील दिग्गज SSAB, खाण कंपनी LKAB आणि स्वीडिश सरकारी मालकीची पॉवर फर्म वॅटनफॉल यांचा संयुक्त उपक्रम आहे. वर्ल्ड स्टील असोसिएशनच्या मते, प्रत्येक मेट्रिक टन स्टीलच्या उत्पादनातून दुप्पट कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जित होतो.

Notes:
हरियाणा विधानसभेने सतलज यमुना लिंक कालवा (SYL) कालवा पूर्ण करण्याची मागणी करणारा ठराव मंजूर केला आहे. हरियाणा आणि पंजाबमध्ये नदीचे पाणी वाटपाचा वाद प्रलंबित आहे. पंजाब विधानसभेने चंदीगडवर हक्क सांगून मंजूर केलेल्या ठरावाला विरोध करण्यासाठी, हरियाणा विधानसभेने एकमताने ठराव मंजूर केला. केंद्र सरकारने दोन राज्यांमधील विद्यमान समतोल बिघडेल अशी कोणतीही पावले उचलू नयेत, अशी मागणी त्यात करण्यात आली आहे.

Notes:
वाणिज्य मंत्रालयाने एक्सपोर्ट प्रमोशन कॅपिटल गुड्स (EPCG) योजनेअंतर्गत विविध प्रक्रिया शिथिल केल्या आहेत. योजनेंतर्गत, भांडवली वस्तूंच्या आयातीला निर्यात बंधनाच्या अधीन राहून शुल्कमुक्त परवानगी आहे. अनुपालन आवश्यकता कमी करण्यासाठी आणि व्यवसाय करणे सुलभ करण्यासाठी शिथिलता जाहीर करण्यात आली.

Notes:
ब्राझीलचे खाण आणि उर्जा मंत्री, महामहिम श्री बेंटो अल्बुकर्क यांनी पेट्रोलियम मंत्री यांच्या निमंत्रणावरून भारताला अधिकृत भेट दिली. नैसर्गिक वायू – हरदीप सिंग पुरी. नेत्यांनी ऊर्जा क्षेत्रातील विद्यमान द्विपक्षीय सहकार्याचा आढावा घेतला आणि देशांमधील भागीदारी वाढवण्यासाठी वचनबद्ध केले. बायोएनर्जी आणि जैवइंधनासाठी भारतीय-ब्राझील युती विकसित करण्याच्या दिशेने काम करण्यास दोन्ही बाजूंनी सहमती दर्शविली.

Notes:
14 जून 2023 रोजी जगभरात जागतिक रक्तदाता दिन साजरा करण्यात आला.
हा WHO चा वार्षिक कार्यक्रम आहे, जो 2005 मध्ये सुरू झाला. या वर्षाची थीम “रक्त द्या, प्लाझ्मा द्या, जीवन शेअर करा, अनेकदा शेअर करा” अशी आहे.
हा दिवस जगभरातील स्वैच्छिक रक्तदात्यांना साजरे करण्याची आणि त्यांचे आभार मानण्याची आणि सुरक्षित रक्तसंक्रमणासाठी सार्वत्रिक प्रवेश मिळवण्याच्या दिशेने कृती करण्यावर मुख्य लक्ष केंद्रित करण्याची एक विशेष संधी प्रदान करतो.

Notes:
उत्तर प्रदेश सरकारने मानव संपदा पोर्टलवर गट A आणि B अधिकार्‍यांच्या नियुक्त्या, बदल्या आणि रजेसह वार्षिक नोंदी अपलोड करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या चरणाचा उद्देश पोर्टलची कार्यक्षमता आणि उपयुक्तता सुधारणे आणि प्रशासनात पारदर्शकता वाढवणे आणि कर्मचाऱ्यांना सुविधा देणे हे आहे.