Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]
मराठी चालू घडामोडी 2025-26. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. ‘शब ए-बारात’ हा कोणत्या धर्मातील प्रसिद्ध कार्यक्रम आहे?
[A] इस्लाम
[B] शीख धर्म
[C] जैन धर्म
[D] बौद्ध धर्म
Show Answer
Correct Answer: A [ इस्लाम]
Notes:
शब-ए-बरात, ज्याला माफीची रात्र देखील म्हटले जाते, हा एक महत्त्वपूर्ण इस्लामिक कार्यक्रम आहे जो दरवर्षी इस्लामिक महिन्याच्या शाबानच्या 15 तारखेला साजरा केला जातो.
हा संपूर्ण दक्षिण आशिया, मध्य आशिया आणि तुर्कीमध्ये साजरा केला जातो. शब-ए-बरात ही पवित्र रात्र मानली जाते जेव्हा अल्लाह अधिक क्षमाशील असतो आणि प्रामाणिक प्रार्थना पापे धुवून टाकू शकतात.
रात्रीचा उपयोग मृत आणि आजारी कुटुंबातील सदस्यांसाठी प्रार्थना करण्यासाठी आणि दया मिळविण्यासाठी केला जातो.
12. ‘SLINEX’ हा भारत आणि कोणत्या देशाचा द्विपक्षीय सागरी सराव आहे?
[A] ओमान
[B] सिंगापूर
[C] श्रीलंका
[D] जपान
Show Answer
Correct Answer: C [ श्रीलंका]
Notes:
भारत – श्रीलंका द्विपक्षीय सागरी सराव SLINEX (श्रीलंका-भारत नौदल सराव) ची नववी आवृत्ती विशाखापट्टणम येथे 07 मार्च ते 10 मार्च 2022 या कालावधीत सुरू झाली आहे. हा सराव दोन टप्प्यात आयोजित केला जातो- विशाखापट्टणम येथील हार्बर फेज त्यानंतर सागरी टप्पा बंगालच्या उपसागरात. भारतीय नौदलाचे प्रतिनिधित्व INS किर्च, एक मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र कॉर्व्हेट, INS ज्योती, एक फ्लीट सपोर्ट टँकर, प्रगत हलके हेलिकॉप्टर, सीकिंग आणि चेतक हेलिकॉप्टर आणि डॉर्नियर मेरीटाइम पेट्रोल एअरक्राफ्टद्वारे केले जाते.
13. दरवर्षी ‘आंतरराष्ट्रीय खाण जागृती दिन’ कधी पाळला जातो?
[A] 2 एप्रिल
[B] 4 एप्रिल
[C] 6 एप्रिल
[D] 8 एप्रिल
Show Answer
Correct Answer: B [ 4 एप्रिल]
Notes:
‘आंतरराष्ट्रीय खाण जागरूकता दिवस’ दरवर्षी 4 एप्रिल रोजी जगभरात साजरा केला जातो. युनायटेड नेशन्स माइन अॅक्शन सर्व्हिस (UNMAS) च्या नेतृत्वाखाली खाण कृती समुदाय खाणींबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी उपक्रम सुरू करते. या वर्षी, आंतरराष्ट्रीय खाण जागरूकता दिवसाची थीम म्हणजे “सुरक्षित मैदान, सुरक्षित पाऊले, सुरक्षित घर”.
14. “द मॅव्हरिक इफेक्ट” हे नवीन पुस्तक कोणत्या भारतीय संस्थेच्या स्थापनेचे वर्णन करते?
[A] नीती आयोग
[B] नॅसकॉम
[C] इस्रो
[D] फिक्की
Show Answer
Correct Answer: B [ नॅसकॉम]
Notes:
“The Maverick Effect” नावाचे पुस्तक नॅशनल असोसिएशन ऑफ सॉफ्टवेअर अँड सर्व्हिस कंपनीज (NASSCOM), सॉफ्टवेअर आणि IT सेवा कंपन्यांची सर्वोच्च संस्था आहे. हे NASSCOM चे सह-संस्थापक आणि प्रथम निवडलेले अध्यक्ष हरीश मेहता यांनी लिहिलेले आहे. सध्या, भारतीय आयटी उद्योगाचे मूल्य USD 200 अब्ज आहे आणि ते थेट 40 लाखांहून अधिक लोकांना रोजगार देते.
15. कोणत्या राज्याने त्यांच्या मार्गावर हवेची गुणवत्ता मोजणाऱ्या ‘शुद्ध वायु’ उपकरणांनी सुसज्ज बस सुरू केल्या आहेत?
[A] ओडिशा
[B] तेलंगणा
[C] पश्चिम बंगाल
[D] केरळा
Show Answer
Correct Answer: C [ पश्चिम बंगाल]
Notes:
पश्चिम बंगाल सरकारने ‘शुद्ध वायु’ उपकरणांनी सुसज्ज 20 बसेस सुरू केल्या आहेत ज्या त्यांच्या मार्गावर हवेची गुणवत्ता मोजतात.
या बस रूफ माउंटेड एअर प्युरिफिकेशन सिस्टम्स (BRMAPS) मध्ये प्रदूषक कॅप्चर करण्यासाठी एअर फिल्टर्स आहेत आणि संकलित डेटा बस मार्गावरील प्रदूषण पातळीचे निरीक्षण करण्यासाठी प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या डेटाबेसमध्ये प्रसारित केला जाईल.
16. अलाहाबाद आणि दिल्ली उच्च न्यायालयांनी पुष्टी केली की नाव बदलण्याचा अधिकार हा मूलभूत अधिकार कोणत्या कलमानुसार आहे?
[A] कलम 13
[B] कलम 18
[C] कलम 21
[D] कलम 23
Show Answer
Correct Answer: C [ कलम 21]
Notes:
अलाहाबाद आणि दिल्ली उच्च न्यायालयांनी पुष्टी केली की एखाद्याचे नाव बदलण्याचा अधिकार हा कलम 21 अंतर्गत जीवनाच्या अधिकाराचा एक मूलभूत पैलू आहे. अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने अनुच्छेद 19(1) अंतर्गत प्रदान केलेल्या घटनात्मक अधिकारांवर जोर देऊन एखाद्या व्यक्तीला त्याचे नाव बदलण्याची परवानगी दिली. (a), 21, आणि 14, तर दिल्ली उच्च न्यायालयाने दोन भावांना त्यांच्या शैक्षणिक प्रमाणपत्रांवर त्यांच्या वडिलांचे बदललेले आडनाव प्रतिबिंबित करण्याची परवानगी दिली, कलम 21 अंतर्गत ओळखीचा अधिकार आणि जगण्याचा अधिकार यांच्यातील संबंधावर जोर दिला.
17. “नॉर्थ ईस्ट स्पेशल इन्फ्रास्ट्रक्चर डेव्हलपमेंट स्कीम” (NESIDS) अंतर्गत प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीमध्ये केंद्राकडून किती वाटा दिला जातो?
[A] 100%
[B] ७५%
[C] ५०%
[D] २५%
Show Answer
Correct Answer: A [100%]
Notes:
नॉर्थ ईस्ट स्पेशल इन्फ्रास्ट्रक्चर डेव्हलपमेंट स्कीम” (NESIDS) ही 2017 मध्ये सुरू करण्यात आलेली एक केंद्रीय सेक्टर योजना आहे, ज्या अंतर्गत भौतिक पायाभूत सुविधांच्या प्रकल्पांसाठी पूर्वोत्तर विभागातील राज्य सरकारांना 100% केंद्रीय निधी प्रदान केला जातो. अलीकडेच, 2022-23 ते 2025-26 या कालावधीसाठी 8139.50 कोटी रु.च्या परिव्ययावर मंत्रिमंडळाने मंजूर केलेल्या NESIDS ची सुरुवात.
18. मे 2022 मध्ये आयोजित दुसऱ्या जागतिक महामारी शिखर परिषदेचे यजमान कोणता देश आहे?
[A] इंडोनेशिया
[B] संयुक्त राज्य
[C] भारत
[D] ऑस्ट्रेलिया
Show Answer
Correct Answer: B [ संयुक्त राज्य]
Notes:
USA ने मे २०२२ मध्ये दुसऱ्या जागतिक महामारी शिखर परिषदेचे आयोजन केले होते. त्यात UN, WHO चे प्रमुख, CARICOM चे अध्यक्ष म्हणून बेलीज, आफ्रिकन युनियनचे अध्यक्ष म्हणून सेनेगल, G20 चे अध्यक्ष म्हणून इंडोनेशिया आणि G7 चे अध्यक्ष म्हणून जर्मनी उपस्थित होते. भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शिखर परिषदेला हजेरी लावली आणि महामारीचा थकवा रोखणे आणि तयारीला प्राधान्य देणे’ या थीमवर उद्घाटन सत्राला संबोधित केले. नेत्यांनी विषाणूशी लढा देण्यासाठी सुमारे USD 3 अब्जची घोषणा केली, तसेच जगभरातील लसी आणि उपचारांमध्ये प्रवेश वाढवण्यासाठी नवीन कार्यक्रमांच्या संचासह.
19. घटनात्मक राजेशाही असलेल्या कोणत्या देशाने आपला पहिलाप्रजासत्ताक मंत्री नियुक्त केला?
[A] संयुक्त राज्य
[B] ऑस्ट्रेलिया
[C] युक्रेन
[D] युनायटेड किंगडम
Show Answer
Correct Answer: B [ ऑस्ट्रेलिया]
Notes:
ऑस्ट्रेलियाचे नवे मध्य-डावे पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज यांनी अलीकडेच त्यांच्या मंत्रिमंडळाची नावे दिली. प्रथमच कनिष्ठ मंत्री मॅट थिस्लेथवेट यांनाप्रजासत्ताक सहाय्यक मंत्री म्हणून नाव देण्यात आले. ऑस्ट्रेलिया एक घटनात्मक राजेशाही असल्याने हे एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून पाहिले जाते. युनायटेड किंगडमच्या 96 वर्षीय राणी एलिझाबेथ II ने तिची प्लॅटिनम ज्युबिली साजरी केली आणि ऑस्ट्रेलियातील तिच्या अलीकडेच निवडून आलेल्या सरकारने तिला काढून टाकण्याच्या दिशेने एक प्रतीकात्मक पाऊल उचलले.
20. हिंदी महासागरात प्रवेश केलेले ‘शी यान 6’ हे कोणत्या देशाचे संशोधन जहाज आहे?
[A] रशिया
[B] चीन
[C] उत्तर कोरिया
[D] सिंगापूर
Show Answer
Correct Answer: B [ चीन]
Notes:
चीनी जहाज शी यान 6 ने 23 सप्टेंबरला मलाक्का सामुद्रधुनी मार्गे हिंद महासागरात प्रवेश केला आणि 10 सप्टेंबर रोजी होमपोर्ट ग्वांगझू सोडल्यानंतर 14 सप्टेंबरला सिंगापूरमध्ये दिसला.
श्रीलंकेच्या म्हणण्यानुसार, त्यांनी शि यान 6 या चिनी जहाजाला भारतीय म्हणून परवानगी दिली नाही. बेट राष्ट्रासाठी सुरक्षा चिंता महत्त्वाची होती. जर जहाजाने श्रीलंकेच्या मानक कार्यपद्धतींचे पालन केले तर कोणतीही समस्या उद्भवणार नाही असे देशाने म्हटले आहे.