Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. भारताने कच्च्या तेलाचा पहिला पेमेंट स्थानिक चलनात कोणत्या देशाला दिला आहे?
[A] UAE
[B] रशिया
[C] इराण
[D] मलेशिया
Show Answer
Correct Answer: A [ UAE]
Notes:
द्विपक्षीय व्यापाराला चालना देण्यासाठी आणि अमेरिकन डॉलरवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या प्रयत्नात, भारताने संयुक्त अरब अमिरातीला (UAE) स्थानिक चलनात प्रथमच कच्च्या तेलाचे पेमेंट सेटल केले आहे.
सरकारी मालकीची अबू धाबी नॅशनल ऑइल कंपनी आणि इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन यांच्यात ‘स्थानिक चलन सेटलमेंट’ (एलसीएस) प्रणाली अंतर्गत हा करार सुलभ करण्यात आला. LCS अंतर्गत हा दुसरा व्यवहार आहे.
पहिला करार जुलैमध्ये झाला होता आणि त्यात यूएईच्या सोन्याच्या निर्यातदाराकडून 25 किलो सोने भारतातील खरेदीदाराला विकले गेले होते.
12. भारतातील पहिला मे दिवस कोणत्या भारतीय शहरात आयोजित करण्यात आला होता?
[A] कोलकाता
[B] चेन्नई
[C] पुणे
[D] दिल्ली
Show Answer
Correct Answer: B [ चेन्नई]
Notes:
कामगार दिन किंवा आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन दरवर्षी मे महिन्याच्या पहिल्या दिवशी कामगार वर्गाच्या कामगिरीचा गौरव करण्यासाठी साजरा केला जातो. त्याला मे दिवस असेही म्हणतात.’ 1889 मध्ये पॅरिसमध्ये समाजवादी पक्षांच्या पहिल्या आंतरराष्ट्रीय कॉंग्रेसने 18 मे हा दिवस “आंतरराष्ट्रीय एकता आणि एकता कामगार दिन” म्हणून समर्पित केल्याच्या घोषणेनंतर 1890 मध्ये पहिला मे दिन साजरा केला गेला. १९२३ मध्ये हिंदुस्थानच्या मजूर किसान पार्टीने मद्रास (आताचे चेन्नई) येथे भारतातील पहिला मे दिन साजरा केला. भारतात पहिल्यांदाच लाल ध्वजाचा वापर करण्यात आला.
13. आशिया चषक हॉकी टूर्नामेंट 2022 मध्ये भारताचे स्थान काय आहे?
[A] पहिला
[B] दुसरा
[C] तिसऱ्या
[D] वरीलपैकी काहीही नाही
Show Answer
Correct Answer: C [ तिसऱ्या]
Notes:
जकार्ता येथे सुरू असलेल्या आशिया चषक हॉकी स्पर्धेत भारताने आठ संघांच्या स्पर्धेत दुसऱ्यांदा जपानवर मात करत कांस्यपदक पटकावले. अंतिम सामन्यात दक्षिण कोरियाने मलेशियाचा 2-1 असा पराभव करत सुवर्णपदक पटकावले. दक्षिण कोरियाने सर्वाधिक पाचव्यांदा आशिया कप जिंकला. भारत आणि पाकिस्तानने आशिया कपचे विजेतेपद तीन वेळा जिंकले आहे.
14. 2022 मध्ये G-7 शिखर परिषदेचे यजमानपद कोणता देश आहे?
[A] फ्रान्स
[B] जर्मनी
[C] इटली
[D] युनायटेड किंगडम
Show Answer
Correct Answer: B [ जर्मनी]
Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोमवारी समूह ऑफ सेव्हन (G7) देशांना स्वच्छ ऊर्जा तंत्रज्ञानासाठी भारताच्या उदयोन्मुख बाजारपेठेत गुंतवणूक करण्याचा विचार करण्याचे आवाहन केले. जर्मनीचे चांसलर ओलाफ स्कोल्झ यांनी निमंत्रित केल्यानंतर त्यांनी जर्मनीतील G7 शिखर परिषदेत भागीदार देश म्हणून भारताचे प्रतिनिधित्व केले. इंडोनेशिया, अर्जेंटिना, सेनेगल आणि दक्षिण आफ्रिका यांनीही या शिखर परिषदेला भागीदार देश म्हणून हजेरी लावली. G7 हा औद्योगिक अर्थव्यवस्थांचा अनौपचारिक गट आहे- यूएस, यूके, कॅनडा, फ्रान्स, जर्मनी, इटली आणि जपान.
15. वर्ल्ड लोकल प्रोडक्शन फोरम (WLPF) हा कोणत्या संस्थेचा उपक्रम आहे?
[A] WEF
[B] UNDP
[C] जागतिक बँक
[D] WHO
Show Answer
Correct Answer: D [ WHO]
Notes:
दुसऱ्या जागतिक स्थानिक उत्पादन मंच (WLPF) बैठकीत सहभागी होण्यासाठी भारतीय शिष्टमंडळ नेदरलँडमध्ये आहे.
WLPF हे WHO च्या पुढाकाराने औषधे आणि इतर आरोग्य तंत्रज्ञानाचा प्रवेश वाढवण्यासाठी तयार केलेले व्यासपीठ आहे.
भारत आणि नेदरलँड्स यांनी वैद्यकीय उत्पादनांचे नियमन आणि वैद्यकीय उत्पादनांची गुणवत्ता वाढवण्यासाठी सहकार्य करण्याच्या हेतूच्या मेमोरँडमवर स्वाक्षरी केली.
16. प्रस्तावित आंतरराष्ट्रीय उत्तर-दक्षिण वाहतूक कॉरिडॉर (INSTC) कोणत्या देशातून जाणार नाही?
[A] रशिया
[B] इराण
[C] अझरबैजान
[D] उझबेकिस्तान
Show Answer
Correct Answer: D [उझबेकिस्तान]
Notes:
अध्यक्ष पुतिन यांनी आंतरराष्ट्रीय उत्तर-दक्षिण वाहतूक कॉरिडॉर (INSTC) ला रशियाच्या आर्क्टिक किनार्यावरील मुर्मन्स्क बंदराशी जोडण्याच्या योजनांचा उल्लेख केला.
हे 7,200 किमीचे INSTC नेटवर्क इराण, अझरबैजान आणि रशियामधून धावते जे रशिया आणि भारत दरम्यान सर्वात लहान जमीन आणि सागरी मार्ग देउ करते.
15 दिवसांत आर्क्टिक बंदरातून पश्चिम भारताला माल पाठवणे कसे शक्य होईल याचे वर्णन करून मुरमान्स्कला INSTC ला जोडून युरेशियन कनेक्टिव्हिटीला चालना देण्याचे पुतिन यांचे उद्दिष्ट आहे.
रशियाचा आशियातील वाढता मुख्य भाग आणि युरेशियन भूभागावर वाहतूक पायाभूत सुविधा विकसित करण्याच्या प्रयत्नांमध्ये प्रस्तावित कनेक्टिव्हिटीला धोरणात्मक महत्त्व आहे.
INSTC सारख्या प्रकल्पांमध्ये भारत एक प्रमुख भागीदार आहे जे चीनच्या BRI चे संतुलन राखण्यासाठी उभे आहेत.
17. द इनोव्हेशन फॉर डिफेन्स एक्सलन्स ( iDEX-DIO ) ही कोणत्या मंत्रालयाची प्रमुख योजना आहे?
[A] पर्यटन मंत्रालय
[B] संरक्षण मंत्रालय
[C] सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय
[D] आदिवासी व्यवहार मंत्रालय
Show Answer
Correct Answer: B [संरक्षण मंत्रालय]
Notes:
द इनोव्हेशन फॉर डिफेन्स एक्सलन्स (iDEX-DIO) व्हायब्रंट गुजरात समिट 2024 च्या दहाव्या आवृत्तीत सहभागी होण्यासाठी तयारी करत आहे.
2018 मध्ये लाँच करण्यात आलेली iDEX-DIO ही भारत सरकारच्या संरक्षण मंत्रालयाची प्रमुख योजना आहे.
संरक्षण आणि एरोस्पेस क्षेत्रातील स्टार्टअप्स, इनोव्हेटर्स, एमएसएमई, इनक्यूबेटर आणि अकादमी यांच्या सहकार्याने एक इनोव्हेशन इकोसिस्टमला चालना देणे हे त्याचे प्राथमिक उद्दिष्ट आहे.
ही योजना भारतीय संरक्षण आणि एरोस्पेस उद्योगात भविष्यात अवलंब करण्याच्या संभाव्यतेसह संशोधन आणि विकासासाठी अनुदान आणि समर्थन प्रदान करते.
सध्या 400 हून अधिक स्टार्टअप्स आणि MSMEs सह गुंतलेल्या, iDEX ला संरक्षण क्षेत्रातील नाविन्यपूर्णतेसाठी PM पुरस्कार मिळवून संरक्षण परिसंस्थेमध्ये एक गेम-चेंजर म्हणून ओळख मिळाली आहे.
या उपक्रमाला डिफेन्स इनोव्हेशन ऑर्गनायझेशन (DIO) द्वारे निधी आणि व्यवस्थापित केले जाते.
ही कंपनी कायदा 2013 अंतर्गत स्थापन केलेली NOT FOR PROFIT कंपनी आहे ज्यात डिफेन्स पब्लिक सेक्टर अंडरटेकिंग्ज (DPSUs) HAL आणि BEL संस्थापक सदस्य आहेत.
iDEX कार्यकारी शाखा म्हणून काम करते, आवश्यक क्रियाकलाप चालवते.
तर DIO उच्च-स्तरीय धोरण मार्गदर्शन प्रदान करते.
18. अलीकडेच बातम्यांमध्ये पाहिले गेलेले गॅम्बुसिया अॅफिनिस आणि गॅम्बुसिया होलब्रुकी खालीलपैकी कोणत्या प्रजातीचे आहेत?
[A] मॉस्किटोफिश
[B] साप
[C] बेडूक
[D] कोळी
Show Answer
Correct Answer: A [मॉस्किटोफिश]
Notes:
अलीकडेच आंध्र प्रदेश, ओडिशा आणि पंजाबने डासांच्या प्रादुर्भावाचा सामना करण्यासाठी स्थानिक जलकुंभांमध्ये मच्छर मासे सोडले.
डासांच्या अळ्यांवर नैसर्गिकरित्या नियंत्रण ठेवण्यासाठी १९२८ मध्ये गॅम्बुसिया अॅफिनिस आणि गॅम्बुसिया होलब्रुकी यासारखे मच्छर मासे भारतात आणले गेले. रासायनिक कीटकनाशकांचे मानवी आरोग्यावर आणि परिसंस्थेवर होणारे दुष्परिणाम टाळण्यासाठी या जैविक दृष्टिकोनाचा उद्देश आहे.
तथापि, चांगल्या हेतूने केलेल्या रणनीतीचा विपरीत परिणाम झाला ज्यामुळे गंभीर पर्यावरणीय आणि पर्यावरणीय समस्या उद्भवल्या.
19. अलीकडेच बातम्यांमध्ये पाहिलेला ‘वोकल फॉर लोकल’ हा उपक्रम खालीलपैकी कोणत्या संस्थेने सुरू केला आहे?
[A] आयआयटी कानपूर
[B] महिला आणि बाल विकास मंत्रालय
[C] नीती आयोग
[D] यूजीसी
Show Answer
Correct Answer: C [नीती आयोग]
Notes:
NITI आयोगाने स्वावलंबन आणि शाश्वत विकासाला चालना देण्यासाठी ‘वोकल फॉर लोकल’ हा उपक्रम सुरू केला.
एस्पिरेशनल ब्लॉक्स प्रोग्राम अंतर्गत वोकल फॉर लोकल उपक्रम आकांक्षा ब्रँडद्वारे 500 ब्लॉक्समधील स्थानिक उत्पादनांना प्रोत्साहन देते.
आकांक्षा एक सार्वत्रिक ब्रँड म्हणून काम करते, आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत प्रवेश सुलभ करते.
वोकल फॉर लोकल उपक्रमामध्ये या उत्पादनांसाठी गव्हर्नमेंट ई-मार्केटप्लेस (GeM) पोर्टलवर एक समर्पित विंडो समाविष्ट आहे.
स्थानिक उद्योजकतेला चालना देण्यासाठी भागीदार ई-कॉमर्स, लिंकेज, साक्षरता, प्रमाणन आणि कौशल्य वाढीसाठी समर्थन देतात.
20. नुकतीच निवृत्ती जाहीर करणारा सुनील छेत्री कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
[A] बास्केटबॉल
[B] फुटबॉल
[C] बेसबॉल
[D] हॉकी
Show Answer
Correct Answer: B [फुटबॉल]
Notes:
भारताचा फुटबॉल स्टार सुनील छेत्री 6 जून 2024 रोजी कुवेत विरुद्धच्या भारताच्या सामन्यानंतर आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमधून निवृत्ती घेतील आणि त्याच्या शानदार कारकिर्दीची सांगता होईल.
ब्लू टायगर्सचा कर्णधार म्हणून छेत्री एक महत्त्वाचे व्यक्तिमत्व आहे.
जर्सी क्रमांक 9 परिधान करण्यासाठी ओळखला जातो.
मूळचा सिकंदराबादचा छेत्रीने 2002 मध्ये मोहन बागानकडून व्यावसायिक पदार्पण केले.