Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
1986 मध्ये युक्रेनमधील चेरनोबिल येथे घडलेल्या आण्विक दुर्घटनेच्या स्मरणार्थ दरवर्षी 26 एप्रिल रोजी ‘आंतरराष्ट्रीय चेरनोबिल स्मरण दिन’ साजरा केला जातो. ही आपत्ती जगातील सर्वात मोठी आण्विक दुर्घटना मानली जाते. त्यामुळे, बेलारूस, युक्रेन आणि रशियामधील सुमारे ८.४ दशलक्ष लोकांना किरणोत्सर्गाच्या संपर्कात आणणाऱ्या घटनेचा प्रभाव अधोरेखित करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांनी आंतरराष्ट्रीय चेरनोबिल स्मरण दिन साजरा करण्याचा निर्णय घेतला.

Notes:
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) गव्हर्नर शक्तीकांत दास यांना सेंट्रल बँकिंग पुरस्कार 2023 मध्ये ‘गव्हर्नर ऑफ द इयर’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. सेंट्रल बँकिंग हे आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संशोधन जर्नल आहे.
कोविड महामारी आणि जागतिक अशांतता यांसारख्या संकटांच्या काळात महागाईचे व्यवस्थापन आणि भारताची बँकिंग व्यवस्था हाताळण्यात RBI प्रमुख म्हणून त्यांची भूमिका या पुरस्काराने ओळखली.

Notes:
आंतरराष्ट्रीय अननस दिवस दरवर्षी 27 जून रोजी उष्णकटिबंधीय फळाचा सन्मान आणि कौतुक करण्यासाठी साजरा केला जातो.
क्वीन पायनॅपल नावाच्या अननसाच्या उत्कृष्ट जातींपैकी एक विशेषत: त्रिपुरामध्ये उगवले जाते.
राज्यात पिकवले जाणारे अननसाचे आणखी एक प्रसिद्ध प्रकार म्हणजे रांग.

Notes:
राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत यांनी टीचर इंटरफेस फॉर एक्सलन्स (TIE) कार्यक्रम सुरू करण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे. या अंतर्गत सरकारी विद्यापीठे, महाविद्यालये आणि पॉलिटेक्निक महाविद्यालयातील शिक्षकांना देश-विदेशातील प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये प्रशिक्षण मिळणार आहे.
यावर्षी राज्यभरातून ५०० शिक्षकांना प्रशिक्षित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
राज्य सरकार 2023-24 मध्ये शिक्षकांसाठी संशोधन आणि प्रशिक्षण सुविधांवर 23.50 कोटी रुपये खर्च करणार आहे.

Notes:
केंद्र सरकारने सुरेश भाई कोटक यांच्या अध्यक्षतेखाली कॉटन कौन्सिल ऑफ इंडियाच्या स्थापनेची घोषणा केली आहे. दिग्गज उद्योगपतींना भारतातील कॉटन मॅन म्हणूनही संबोधले जाते. या परिषदेत भारतीय कापूस महामंडळ आणि कापूस संशोधन संस्था यांच्यासह वस्त्रोद्योग, कृषी, वाणिज्य आणि वित्त मंत्रालयांचे प्रतिनिधित्व असेल.

Notes:
प्रदूषण आणि आरोग्यावरील ताज्या लॅन्सेट आयोगाच्या अहवालात असे म्हटले आहे की आधुनिक प्रकारच्या प्रदूषणामुळे होणाऱ्या मृत्यूंमध्ये दक्षिण आशिया, पूर्व आशिया आणि आग्नेय आशियामध्ये वाढ दिसून आली आहे. सन 2000 मध्ये, प्रदूषणामुळे भारताने त्याच्या GDP च्या 3.2 टक्क्यांइतके उत्पादन गमावले. भारत, चीन आणि नायजेरियामध्ये 2000 ते 2019 मधील GDP च्या प्रमाणात आधुनिक प्रकारच्या प्रदूषणामुळे होणारे आर्थिक नुकसान वाढले आहे. यापैकी प्रत्येक देशामध्ये जीडीपीच्या अंदाजे 1 टक्के नुकसानीचा अंदाज आहे.

Notes:
कौटुंबिक रेमिटन्सचा आंतरराष्ट्रीय दिवस (IDFR) दरवर्षी 16 जून रोजी साजरा केला जातो. हे 200 दशलक्षाहून अधिक स्थलांतरित कामगारांचे महत्त्व ओळखते जे घरी पैसे पाठवतात. युनायटेड नेशन्सच्या मते, 800 दशलक्षाहून अधिक लोक त्यांच्या प्रिय व्यक्तींकडून परदेशी प्रेषण म्हणून पैसे प्राप्त करतात. जागतिक बँकेच्या म्हणण्यानुसार, कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांना (LMICs) रेमिटन्स या वर्षी विक्रमी USD 630 अब्जांपर्यंत पोहोचेल.

Notes:
बिहारमध्ये नद्या आणि तलावात पोहताना वेगवेगळ्या घटनांमध्ये किमान 22 जणांना बुडून आपला जीव गमवावा लागला. जीवितपुत्रिका सणासाठी नदी आणि तलावात स्नान करत असताना ही घटना घडली. बिहारमधील स्त्रिया या सणादरम्यान आपल्या मुलांच्या कल्याणासाठी उपवास करतात.

Notes:
आइसलँडच्या हजारो लोकांनी लैंगिक असमानतेच्या निषेधार्थ एक दिवसीय संपात नोकरी सोडली. स्ट्राइकर्सनी घरातील कामे आणि मुलांची काळजी यासह कोणतेही काम करण्यास नकार दिला. पंतप्रधान कॅटरिन जेकोब्सडोटीरही या आंदोलनात सामील झाले. आइसलँड हे लिंग समानतेचे जगातील आघाडीचे उदाहरण म्हणून ओळखले जाते. अभ्यास दर्शविते की आइसलँडच्या जवळजवळ 40% स्त्रिया त्यांच्या आयुष्यात लैंगिक किंवा लिंग-आधारित हिंसाचार अनुभवतात.

Notes:
खाण मंत्रालयाने 19 डिसेंबर 2023 रोजी नवी दिल्ली येथे एका समारंभात नॅशनल जिओसायन्स डेटा रिपॉझिटरी (NGDR) पोर्टल लाँच केले आहे.
एनजीडीआर हे देशभरातील भू-स्थानिक माहितीमध्ये प्रवेश, शेअरिंग आणि विश्लेषण करण्यासाठी एक व्यापक ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म आहे.
जिओलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया (GSI) आणि भास्कराचाया इन्स्टिट्यूट ऑफ स्पेस अॅप्लिकेशन्स अँड जिओइन्फॉरमॅटिक्स (BISAG-N) यांच्या नेतृत्वाखालील एनजीडीआर उपक्रम गंभीर भूविज्ञान डेटाचे लोकशाहीकरण, उद्योग आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील भागधारकांना अभूतपूर्व संसाधनांपर्यंत सक्षम बनवण्यात महत्त्वपूर्ण झेप दाखवत आहे. .