Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]
मराठी चालू घडामोडी 2025-26. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. बातम्यांमध्ये दिसणारे शशीकुमार मुकुंद कोणत्या खेळाशी संबंधित आहेत?
[A] क्रिकेट
[B] टेनिस
[C] बॅडमिंटन
[D] हॉकी
Show Answer
Correct Answer: B [ टेनिस]
Notes:
अव्वल मानांकित शशिकुमार मुकुंदने इजिप्तमधील शर्म अल शेख येथे सुरू असलेल्या USD 15,000 ITF पुरुष टेनिस स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत सेनेगलच्या सेडिना आंद्रेचा 6-4, 6-1 असा पराभव केला. अंतिम सामन्यात, पोलंडच्या मार्टिन पावेलस्कीने अव्वल मानांकित शशिकुमार मुकुंदचा पराभव करून USD 15,000 ITF पुरुष टेनिस स्पर्धा जिंकली. १८ वर्षीय मार्टिनचे हे पहिले व्यावसायिक विजेतेपद होते.
12. वित्त मंत्रालयाच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, 2022-23 च्या पहिल्या सहामाहीत भारताची सकल देशांतर्गत उत्पादन वाढ किती आहे?
[A] ७.७ %
[B] ८.७ %
[C] ९.७ %
[D] 10.7 %
Show Answer
Correct Answer: C [ ९.७ %]
Notes:
वित्त मंत्रालयाच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, 2022-23 च्या पहिल्या सहामाहीत भारताची सकल देशांतर्गत उत्पादन वाढ सरासरी 9.7% इतकी आहे. मंत्रालयाच्या मध्यवर्षी खर्च आणि महसूल विवरणपत्रात ही घोषणा करण्यात आली. मंत्रालयाने म्हटले आहे की ते वित्तीय जबाबदारी आणि अर्थसंकल्प व्यवस्थापन कायद्याने अनिवार्य केलेल्या मध्यम-मुदतीच्या खर्चाची चौकट (MTEF) सादर करू शकत नाही, कारण जागतिक मॅक्रो-इकॉनॉमिक परिस्थितीने सरकारच्या अंदाजांना व्यत्यय आणला आहे.
13. फेब्रुवारी 2023 मध्ये इंडो-पॅसिफिक इकॉनॉमिक फ्रेमवर्क (IPEF) च्या चारपैकी तीन स्तंभांवर विशेष वाटाघाटी फेरीचे यजमान कोणता देश आहे?
[A] संयुक्त राज्य
[B] भारत
[C] फ्रान्स
[D] जर्मनी
Show Answer
Correct Answer: B [ भारत]
Notes:
भारत फेब्रुवारी २०२३ रोजी युनायटेड स्टेट्सच्या नेतृत्वाखालील इंडो-पॅसिफिक इकॉनॉमिक फ्रेमवर्क (IPEF) च्या चारपैकी तीन स्तंभांवर पुढील विशेष वाटाघाटी फेरीचे आयोजन करेल. IPEF चे चार स्तंभ आहेत जसे की व्यापार, पुरवठा साखळी, कर आणि भ्रष्टाचारविरोधी आणि स्वच्छ ऊर्जा. सप्टेंबर 2022 मध्ये प्रथम-वैयक्तिक मंत्रिपदाच्या वेळी, भारताने केवळ तीन खांबांमध्ये सामील होण्याचा निर्णय घेतला आणि व्यापार स्तंभातून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला.
14. कोणत्या राज्याच्या विधानसभेने नुकतेच ‘लोकायुक्त विधेयक’ मंजूर केले आहे?
[A] महाराष्ट्र
[B] गुजरात
[C] हरियाणा
[D] पंजाब
Show Answer
Correct Answer: A [ महाराष्ट्र]
Notes:
महाराष्ट्र विधानसभेने एकमताने महाराष्ट्र लोकायुक्त कायदा, 2022 संमत केला, जो लोकायुक्तांना मुख्यमंत्री आणि राज्यमंत्र्यांसह लोकसेवकांची चौकशी करण्याचे निर्देश देण्याचे अतिरिक्त अधिकार लोकायुक्तांना देईल. सामाजिक कार्यकर्ते अण्णा हजारे यांच्या नेतृत्वाखालील समितीने केलेल्या सर्व शिफारशी सरकारने स्वीकारल्या आहेत. हा कायदा आता मंजुरीसाठी विधान परिषदेत मांडण्यात येणार आहे.
15. ‘बेंगळुरू-म्हैसूर एक्सप्रेसवे’ प्रकल्प कोणत्या कंपनीला देण्यात आला?
[A] दिलीप बिल्डकॉन
[B] लार्सन आणि टुब्रो
[C] शापूरजी पालोनजी ग्रुप
[D] जीएमआर ग्रुप
Show Answer
Correct Answer: A [ दिलीप बिल्डकॉन]
Notes:
बेंगळुरू-म्हैसूर एक्स्प्रेसवे प्रकल्पाचे उद्दिष्ट 10 मीटर रुंदीचा सहा लेन रस्ता बांधून दोन शहरांमधील प्रवासाचा वेळ कमी करणे आहे. पंतप्रधान मोदींनी नुकतेच बेंगळुरू-म्हैसूर एक्स्प्रेस वेचे उद्घाटन केले.
हे केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने 8,480 कोटी रुपये खर्चून विकसित केले आहे.
हा प्रकल्प दिलीप बिल्डकॉनला देण्यात आला. 119 किमी लांबीच्या द्रुतगती मार्गामुळे या प्रदेशातील आर्थिक क्रियाकलापांना चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
16. अलीकडेच स्थापन करण्यात आलेल्या ‘ऊर्जा संक्रमण सल्लागार समिती’चे प्रमुख कोण आहेत?
[A] तरुण कपूर
[B] रमेश चंद
[C] व्हीके पॉल
[D] अमिताभ कांत
Show Answer
Correct Answer: A [ तरुण कपूर]
Notes:
पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने माजी पेट्रोलियम सचिव तरुण कपूर यांच्या अध्यक्षतेखाली ऊर्जा संक्रमण सल्लागार समितीची स्थापना केली आहे. पॅनेलमध्ये सर्व सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल आणि वायू कंपन्यांचे प्रतिनिधी समाविष्ट आहेत आणि ते तेल आणि वायू क्षेत्रासाठी ऊर्जा संक्रमण रोडमॅप करेल. भारताने 2070 पर्यंत निव्वळ-शून्य उत्सर्जनासाठी वचनबद्ध केले आहे. समिती 2022 च्या मध्यापर्यंत संक्रमण रोडमॅपची शिफारस करेल.
17. कोणत्या तंत्रज्ञान कंपनीने नॉन-फंजिबल टोकन (NFTs) प्रोफाइल पिक्चर वैशिष्ट्य सुरू केले आहे?
[A] फेसबुक
[B] ट्विटर
[C] इंस्टाग्राम
[D] टिक टॉक
Show Answer
Correct Answer: B [ ट्विटर]
Notes:
ट्विटरने वापरकर्त्यांसाठी नॉन-फंजिबल टोकन्स (NFTs) द्वारे तयार केलेले त्यांचे प्रोफाइल चित्र प्रमाणीकृत करण्याचा एक नवीन मार्ग जाहीर केला. मायक्रोब्लॉगिंग प्लॅटफॉर्मने NFT प्रोफाइल चित्रांसाठी अधिकृत सत्यापन यंत्रणा जारी केली. NFT मालक अलीकडे त्यांच्या डिजिटल मालमत्तेच्या jpeg प्रतिमा प्रोफाइल चित्रे म्हणून अपलोड करत आहेत. अस्सल NFT प्रोफाइल चित्रे नवीन षटकोनी-आकाराच्या मुखवटासह दर्शविली जातील.
18. संसद रत्न पुरस्कार 2022 मध्ये जीवनगौरव एपीजे अब्दुल कलाम पुरस्कार प्राप्तकर्ते कोण होते?
[A] डॉ. एच.व्ही. हांडे आणि वीरप्पा मोईली
[B] एचडी देवेगौडा आणि वीरप्पा मोईली
[C] डॉ.एच.व्ही.हांडे आणि एस.एम.कृष्णा
[D] एचडी देवेगौडा आणि एसएम कृष्णा
Show Answer
Correct Answer: A [ डॉ. एच.व्ही. हांडे आणि वीरप्पा मोईली]
Notes:
संसद रत्न पुरस्कार समितीच्या 12 व्या सत्रादरम्यान, तामिळनाडू विधानसभेचे 95 वर्षीय ज्येष्ठ आमदार, माजी आरोग्य मंत्री डॉ. एच.व्ही. हांडे यांना देण्यात येणारा जीवनगौरव एपीजे अब्दुल कलाम पुरस्कार. कर्नाटकचे माजी मुख्यमंत्री वीरप्पा मोईली, ज्येष्ठ आमदार आणि खासदार, हे देखील या पुरस्काराचे मानकरी होते. सुप्रिया सुळे आणि अमर पटनायक 11 खासदारांपैकी आहेत ज्यांना प्राइम पॉइंट फाऊंडेशन द्वारे प्रदान करण्यात आलेल्या संसद रत्न पुरस्कार 2022 मध्ये सन्मानित करण्यात आले.
19. ‘सलवा जुडूम आंदोलन’ कोणत्या भारतीय राज्याशी संबंधित आहे?
[A] पंजाब
[B] छत्तीसगड
[C] झारखंड
[D] पश्चिम बंगाल
Show Answer
Correct Answer: B [ छत्तीसगड]
Notes:
छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री भूपेश बघेल यांनी घोषणा केली की सुमारे 15 वर्षांपूर्वी सलवा जुडूम आंदोलनादरम्यान शेजारच्या राज्यांमध्ये स्थलांतरित झालेल्या लोकांचे पुनर्वसन करण्यासाठी एक योजना विकसित केली जात आहे. बस्तरमध्ये 2005-06 मध्ये सलवा जुडूम ही नक्षलविरोधी मोहीम दक्ष गटांनी चालवली होती. त्यामुळे अनेक आदिवासींना पळून जाऊन शेजारच्या राज्यात स्थायिक होण्यास भाग पाडले.
20. ‘मॉन्टेलुकास्ट’, जे अलीकडेच SARS-CoV-2 वर उपचार करण्यासाठी प्रभावी आढळले आहे, हे औषध कोणत्या रोगावर उपचार करण्यासाठी वापरले जाते?
[A] न्यूमोनिया
[B] दमा
[C] क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी रोग
[D] क्षयरोग
Show Answer
Correct Answer: B [ दमा]
Notes:
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc) मधील संशोधकांच्या नवीन अभ्यासानुसार, दमा आणि ऍलर्जीवर उपचार करण्यासाठी वापरले जाणारे औषध SARS-CoV-2 विषाणूद्वारे तयार केलेले महत्त्वपूर्ण प्रोटीन अवरोधित करू शकते. हे मानवी रोगप्रतिकारक पेशींमध्ये व्हायरल प्रतिकृती कमी करते. यूएस फूड अँड ड्रग अॅडमिनिस्ट्रेशन (FDA) ने मंजूर केलेले, ‘मॉन्टेलुकास्ट’ हे औषध 20 वर्षांहून अधिक काळ दमा, गवत ताप यांसारख्या परिस्थितींमुळे होणारा दाह कमी करण्यासाठी वापरला जात आहे.