Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
2017 मध्ये, केरळ सरकारने न्यायमूर्ती के हेमा (निवृत्त), माजी नोकरशहा केबी वलसलकुमारी आणि ज्येष्ठ अभिनेत्री शारदा यांच्या अध्यक्षतेखाली तीन सदस्यीय आयोगाची स्थापना केली. मल्याळम चित्रपट उद्योगातील महिलांना भेडसावणाऱ्या समस्यांची छाननी करण्यासाठी आयोगाची स्थापना करण्यात आली होती. केरळ सरकारने अलीकडेच न्यायमूर्ती हेमा आयोगाच्या अहवालाच्या शिफारशींचा अभ्यास करण्यासाठी आणि योजना तयार करण्यासाठी तीन सदस्यीय पॅनेलची स्थापना केली आहे.

Notes:
दिल्ली सरकारने लेक्चरर्सच्या योगदानाची कबुली देण्यासाठी ‘कॉलेज लेक्चरर्ससाठी पुरस्कार’ योजना सुरू केली. विद्यार्थ्यांचा अभिप्राय, निकालात सुधारणा, संशोधन कार्य, अभ्यासक्रमेतर क्रियाकलाप आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील इतर क्षेत्रांच्या आधारे त्यांची निवड केली जाते. अलीकडेच, दिल्ली सरकारने महाविद्यालये आणि राज्य विद्यापीठांमध्ये उत्कृष्ट काम केल्याबद्दल 17 व्याख्यात्यांना सन्मानित केले.

Notes:
भारतीय विमानतळ प्राधिकरण (AAI) ने अलीकडेच क्षेत्राच्या कुशल कारागिरांसाठी (AVSAR) योजनेचे ठिकाण म्हणून विमानतळ सुरू केले आहे. स्वयं-सहायता गटांना (SHGs) त्यांच्या विमानतळांवर त्यांच्या प्रदेशातील स्वयंनिर्मित उत्पादनांची विक्री किंवा प्रदर्शन करण्यासाठी जागा वाटप करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. या योजनेअंतर्गत, प्रत्येक AAI संचालित विमानतळावर 100-200 चौरस फूट क्षेत्र निश्चित करण्यात आले आहे.

Notes:
ऑस्ट्रेलियन शास्त्रज्ञांनी एका व्यावसायिक महिला ऍथलीटमध्ये क्रॉनिक ट्रॉमॅटिक एन्सेफॅलोपॅथी (CTE) चे निदान केले आहे, जे जगातील पहिले असे निदान आहे.
CTE ही एक प्रगतीशील स्थिती आहे ज्यामध्ये मानसिक आजार आणि स्मृतिभ्रंश होण्याची शक्यता असते.
तथापि, व्यक्तीच्या मृत्यूनंतरच त्याचे निदान निश्चित केले जाऊ शकते.

Notes:
भारतातील अभ्यास हा शिक्षण मंत्रालयाच्या (MoE) अंतर्गत एक प्रमुख कार्यक्रम आहे.
भारतातील आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांची संख्या वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान आणि केंद्रीय परराष्ट्र व्यवहार मंत्री एस. जयशंकर यांनी संयुक्तपणे स्टडी इन इंडिया पोर्टल लाँच केले.
हे व्यासपीठ एक व्यापक केंद्र म्हणून काम करते, जे भारतात शिकणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थ्यांचा शैक्षणिक प्रवास सुव्यवस्थित करते.

Notes:
आशियाई विकास बँकेने (ADB) 2023-2024 या आर्थिक वर्षासाठी भारताचा GDP अंदाज 10 आधार अंकांनी कमी केला असून तो 6.4 टक्क्यांवरून 6.3 टक्क्यांवर आणला आहे. या पुनरावृत्तीचे श्रेय निर्यातीतील मंदी आणि अप्रत्याशित पावसाच्या नमुन्यांमुळे कृषी उत्पादनातील संभाव्य व्यत्ययामुळे आहे. 2024-2025 या आर्थिक वर्षासाठी जीडीपीचा अंदाज 6.7 टक्क्यांवर कायम आहे.

Notes:
सामाजिक न्याय मंत्रालय & शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि अनुसूचित जातींच्या (SC) सामाजिक-आर्थिक स्थितीत सुधारणा करण्यासाठी एक पाऊल म्हणून भारतातील सक्षमीकरणाने “लक्ष्यित क्षेत्रांतील उच्च माध्यमिक शाळांमधील विद्यार्थ्यांसाठी निवासी शिक्षणाची योजना” (SHRESHTA) सुरू केली आहे. श्रेष्टाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे सरकारी विकास कार्यक्रमांची व्याप्ती वाढवणे आणि शिक्षण क्षेत्रातील अनुसूचित जातींची वस्ती असलेल्या भागात सेवांमधील अंतर दूर करणे.

Notes:
वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाने नुकताच प्रसिद्ध केलेला पाचवा LEADS (लॉजिस्टिक इझ अॅक्रॉस डिफरेंट स्टेट्स) 2023 अहवालभारतातील विविध राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या लॉजिस्टिक कामगिरीबद्दल अंतर्दृष्टी प्रदान करतो.
उल्लेखनीय ठळक वैशिष्ट्यांपैकी आंध्र प्रदेश, कर्नाटक, तामिळनाडू, चंदीगड आणि गुजरात 2023 च्या लॉजिस्टिक इंडेक्स चार्टमध्ये 13 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये समाविष्ट आहेत.
उल्लेखनीय वैशिष्ट्यांपैकी  हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंड यांनी अनुक्रमे “आकांक्षी” आणि “फास्ट मूव्हर्स” या श्रेणींमध्ये बदलून आले आहेत.
सिक्कीम आणि त्रिपुराने 2022 मध्ये “फास्ट मूव्हर्स” श्रेणीतून या वर्षी प्रतिष्ठित “अचिव्हर्स” श्रेणीत जाऊन उल्लेखनीय प्रगती दाखवली.

Notes:
केरळ औषध नियंत्रण विभागाने नुकतेच प्रतिजैविक प्रतिकार (AMR) चा सामना करण्यासाठी ऑपरेशन अमृत (एकूण आरोग्यासाठी प्रतिजैविक प्रतिरोधक हस्तक्षेप) सुरू केले.
प्रतिजैविकांचा गैरवापर रोखणे आणि राज्याच्या नागरिकांना त्याच्या संभाव्य घातक परिणामांपासून संरक्षण करणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे.
डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनशिवाय अँटिबायोटिक्सची ओव्हर-द-काउंटर (OTC) विक्री शोधण्यासाठी फार्मसीमध्ये अचानक छापे टाकणे या ऑपरेशनमध्ये समाविष्ट आहे.
वैद्यकीय दुकानांविरुद्ध तक्रारी नोंदवण्यासाठी विभागाने टोल फ्री क्रमांकही दिला आहे.
AMR बद्दल जागरूकता वाढवणे, प्रतिजैविकांचा जबाबदार वापर सुनिश्चित करणे आणि औषध-प्रतिरोधक संसर्गाचा प्रसार रोखणे हे देखील ऑपरेशनचे उद्दिष्ट आहे.

Notes:
व्हाईस ॲडमिरल लोचन सिंग पठानिया हे भारत सरकारचे मुख्य जलतज्ज्ञ आहेत.
पठानिया हे हायड्रोग्राफी स्पेशालिस्ट असून त्यांची चार दशकांहून अधिक काळातील नौदल कारकीर्द आहे.
1990 मध्ये ते भारतीय नौदलात कार्यकारी शाखेत रुजू झाले.
त्यांनी दर्शक आणि संध्याक जहाजांचे नेतृत्व केले आहे आणि संपूर्ण भारत आणि हिंदी महासागर क्षेत्रामध्ये जलविज्ञान सर्वेक्षण केले आहे.