Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
बाजार नियामक सिक्युरिटीज अँड एक्स्चेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) ने REIT आणि InvIT युनिट्सचे इश्यू बंद केल्यानंतर वाटप आणि सूचीसाठी लागणारा वेळ सध्याच्या 12 दिवसांवरून सहा कामकाजाच्या दिवसांवर आणला आहे. नवीन नियम रिअल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट (REIT) आणि इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट (InvIT) च्या युनिट्सच्या सार्वजनिक इश्यूवर लागू होईल, जे 1 जून किंवा त्यानंतर उघडेल. या निर्णयाचा उद्देश REIT च्या युनिट्सच्या सार्वजनिक इश्यूची प्रक्रिया सुलभ करणे आणि आमंत्रित करा.

Notes:
बालमजुरी विरुद्ध जागतिक दिवस दरवर्षी 12 जून रोजी जगभरात साजरा केला जातो. बालमजुरीत गुंतलेल्या मुलांच्या शोषणाविषयी जागरुकता निर्माण करणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे. आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटना (ILO) ने 2002 मध्ये बालकामगार विरुद्ध जागतिक दिवस घोषित केला. या वर्षाची थीम “बालमजुरी समाप्त करण्यासाठी सार्वत्रिक सामाजिक संरक्षण” आहे.

Notes:
नॅशनल क्रिटिकल इन्फॉर्मेशन इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रोटेक्शन सेंटर (NCIPC) ही भारतातील गंभीर माहिती पायाभूत सुविधांच्या संरक्षणासाठी जबाबदार नोडल एजन्सी आहे. त्याची स्थापना IT कायदा, 2000 च्या कलम 70A अंतर्गत 2014 मध्ये करण्यात आली. ती NSA अंतर्गत गुप्तचर संस्था, राष्ट्रीय तांत्रिक संशोधन संस्था (NTRO) चा भाग आहे.

Notes:
13 सप्टेंबर 1948 रोजी भारतीय लष्कराने सुरू केलेल्या ऑपरेशन पोलोला त्याचा 75 वा वर्धापन दिन आहे. हे हैदराबाद संस्थानाचे समाकलित करण्याचे उद्दिष्ट होते, ज्याच्या निजामाने सुरुवातीला 1947 मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर राज्य स्वतंत्र ठेवण्याचा प्रयत्न केला होता. मेजर जनरल जयंतो नाथ चौधरी यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय सैन्याने निजामाच्या विरोधावर वेगाने मात केली आणि शेवटी युद्धविराम झाला. 17 सप्टेंबर आणि मेजर जनरल एल एड्रोसचे 18 सप्टेंबर रोजी आत्मसमर्पण. ऑपरेशन पोलोने हैदराबादला यशस्वीरित्या भारतात समाकलित केले आणि अलिप्ततेचा धोका संपवला.

Notes:
चेतना मारूची पहिली कादंबरी – वेस्टर्न लेन, 2023 च्या बुकर पुरस्कारासाठी शॉर्टलिस्ट करण्यात आली आहे. चेतना मारू ही लंडनमध्ये राहणारी भारतीय वंशाची लेखिका आहे, तिने तिच्या पहिल्या कादंबरीसह पुरस्काराच्या शॉर्टलिस्टमध्ये स्थान मिळवले आहे. हे पुस्तक ब्रिटीश गुजराती समुदायाच्या जगाचा शोध घेते, क्लिष्ट मानवी भावनांचा शोध घेण्यासाठी स्क्वॅशच्या खेळाचे प्रतीक म्हणून कौशल्याने उपयोग करते.

Notes:
भारतातील नागरी उड्डयन मंत्रालयाने ड्रोन (सुधारणा) नियम 2023 सादर केले आहेत, जे देशातील ड्रोन ऑपरेशन्स वाढविण्यासाठी आणि सुलभ करण्यासाठी पासपोर्टची अनिवार्य आवश्यकता दूर करतात. त्याऐवजी, नागरी उड्डयन मंत्रालयाच्या विधानानुसार, पासपोर्ट नसल्यास व्यक्ती सरकार-जारी केलेला ओळख पुरावा आणि पत्ता पुरावा देऊ शकतात.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारतामध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या फ्रेमवर्क कन्व्हेन्शन ऑन क्लायमेट चेंज (UNFCCC) ची ३३ वी कॉन्फरन्स ऑफ पार्टीज (COP33) आयोजित करण्याची ऑफर दिली.
UAE मधील COP 28 मधील उच्च-स्तरीय विभागाच्या उद्घाटन समारंभात बोलताना, PM मोदींनी भारतात शिखर परिषद आयोजित करण्याची इच्छा व्यक्त केली.
UNFCCC COP-8 चे आयोजन भारताने 23 ऑक्टोबर ते 1 नोव्हेंबर 2002 दरम्यान नवी दिल्ली येथे केले होते.

Notes:
भारत, पाकिस्तान आणि दक्षिण आफ्रिकेसह इतर पाच देशांनी कोविड-19 निदान आणि उपचारांसाठी पाच वर्षांच्या जागतिक पेटंट माफीसाठी दबाव आणला आहे.
वर्ल्ड ट्रेड ऑर्गनायझेशनला सादर केलेल्या सबमिशनमध्ये त्यांनी सांगितले की रोगनिदान आणि उपचार ही साथीच्या रोगाशी लढण्यासाठी आवश्यक साधने आहेत.
65 WTO सदस्यांच्या वतीने सादर केलेले सबमिशन अमेरिकेने माफी वाढविण्यापासून परावृत्त केल्यावर आले, जी केवळ कोविड-19 लसींना लागू आहे.
जवळजवळ दोन वर्षे, भारत, दक्षिण आफ्रिका आणि इतर 80 WTO सदस्यांनी बौद्धिक संपदा अधिकारांच्या व्यापार-संबंधित पैलू (TRIPS) करारातील अपवादांद्वारे भविष्यातील साथीच्या रोगांसाठी लसीकरण प्रतिसाद मागितला परंतु 2022 (MC12) च्या मंत्रिस्तरीय निकालाने केवळ कोविड-19 चा समावेश केला.

Notes:
Skytrax या एअर ट्रान्सपोर्ट रिसर्च फर्मने सादर केलेल्या प्रतिष्ठित पुरस्कारांनुसार सिंगापूरच्या चांगी विमानतळाने 2023 सालासाठी जगातील सर्वोत्कृष्ट विमानतळ म्हणून त्याचे शीर्षक पुन्हा मिळवले आहे.
गेल्या दोन वर्षात कतारच्या हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला मागे टाकल्यानंतर चांगी विमानतळाने बाराव्यांदा अव्वल स्थान मिळवले आहे.
Skytrax पुरस्कार विमान वाहतूक उद्योगातील एक महत्त्वाचा बेंचमार्क म्हणून ओळखला जातो.
Skytrax पुरस्कार उत्कृष्ट विमानतळ सेवा आणि सुविधांचा गौरव करतो.

Notes:
2024 च्या हेन्ले पासपोर्ट निर्देशांकानुसार भारत 199 देशांपैकी 80 व्या क्रमांकावर आहे.
2023 च्या तुलनेत ही तीन रँकची वाढ आहे जेव्हा भारत 83 व्या क्रमांकावर होता.
हेन्ली पासपोर्ट इंडेक्स देशांना त्यांच्या पासपोर्टवर व्हिसा-मुक्त प्रवेशाची परवानगी देणाऱ्या गंतव्यस्थानांच्या संख्येवर आधारित आहे. भारताचा पासपोर्ट थायलंड, इंडोनेशिया, मॉरिशस, श्रीलंका आणि मालदीवसह 62 गंतव्यस्थानांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवेशाची परवानगी देतो.
2024 मध्ये जगातील सर्वात शक्तिशाली पासपोर्ट जपानी, सिंगापूर, फ्रेंच, जर्मन, इटालियन आणि स्पॅनिश आहेत.
या देशांचे नागरिक 194 गंतव्यस्थानांवर व्हिसामुक्त प्रवास करू शकतात.