Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
यूएस स्पेस एजन्सी NASA ने जाहीर केले आहे की त्यांचा मार्स ऑक्सिजन इन-सिटू रिसोर्स युटिलायझेशन एक्सपेरिमेंट (MOXIE) जो मंगळावर ऑक्सिजन निर्माण करण्यात यशस्वी झाला आहे. उपकरणांनी मंगळाच्या कार्बन डायऑक्साइड (CO2) चे ऑक्सिजनमध्ये रूपांतर करण्याची क्षमता प्रदर्शित केली. ही तंत्रज्ञानातील प्रगती मंगळावरील भविष्यातील मानवी मोहिमांमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावू शकते, ज्यामुळे श्वास घेण्यायोग्य हवा आणि रॉकेट प्रणोदक यांचा शाश्वत स्रोत उपलब्ध होईल.

Notes:
दिल्ली येथे नुकत्याच झालेल्या G20 शिखर परिषदेदरम्यान, जागतिक नेत्यांना भारताच्या विविध सांस्कृतिक वारशाचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या हस्तकला भेटवस्तूंची निवड करण्यात आली. या भेटवस्तूंमध्ये कन्नौजचे प्रसिद्ध इत्तर, काश्मिरी केशर, आंध्र प्रदेशातील अराकू कॉफी आणि निलगिरीचा चहा, पितळेच्या तपशिलांनी सुशोभित केलेल्या छातीत पॅक केलेले होते. या भेटवस्तूमध्ये सुंदरबन मध, कन्नौजमधील झिघराना इत्तर, चांगथंगी बकऱ्यांच्या पश्मिना शाल, भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याचे प्रतीक असलेले खादी स्कार्फ आणि स्मारक नाणी आणि शिक्के देखील होते.

Notes:
सेंट-बेलेक स्लॅब 1900 मध्ये फ्रान्सच्या पश्चिम किनार्‍यावरील ब्रिटनी येथे प्राचीन दफनभूमीच्या बाजूला एक अस्तर म्हणून सापडला होता.

Notes:
जगप्रसिद्ध लेखक सलमान रश्दी यांना व्हॅकलाव्ह हॅवेल सेंटरतर्फे पहिला ‘लाइफटाइम डिस्टर्बिंग द पीस अवॉर्ड’ प्रदान करण्यात आला आहे.
ऑगस्ट 2022 मध्ये न्यूयॉर्कमध्ये एका साहित्यिक महोत्सवादरम्यान चाकूने वार केल्यानंतर रश्दी यांची ही पहिलीच सार्वजनिक उपस्थिती होती.
रश्दी यांना जर्मन बुक ट्रेडचा शांतता पुरस्कार देखील मिळाला होता.

Notes:
मेघालयचे मुख्यमंत्री कॉनरॅड के संगमा यांनी जलशक्ती मंत्रालयाच्या जल जीवन मिशन अंतर्गत “वॉटर स्मार्ट किड्स मेघालय” शाळा अभियान सुरू केले.
कृतीसाठी प्रेरणा देणे आणि मुलांना जलसंधारण आणि राज्याच्या जल संस्थांचे संरक्षण याविषयी शिक्षित करणे हे त्याचे प्राथमिक उद्दिष्ट आहे.
मेघालयाने सर्वात गरीब लोकांना अन्नधान्य मिळावे यासाठी लोकांना अन्नधान्याबद्दल जागरूक करण्यासाठी ‘अन्न सुरक्षा’ मोहीम सुरू केली.

Notes:
इन्व्हेस्ट इंडिया ही भारत सरकारची राष्ट्रीय गुंतवणूक प्रोत्साहन आणि सुविधा संस्था आहे.
ते वर्ल्ड असोसिएशन ऑफ इन्व्हेस्टमेंट प्रमोशन एजन्सीज (WAIPA) चे विद्यमान अध्यक्ष देखील आहेत,  Invest India 27 व्या जागतिक गुंतवणूक परिषदेचे (WIC), इंडिया इंटरनॅशनल कन्व्हेन्शन आणि एक्स्पो सेंटर, नवी दिल्ली येथे आयोजन करणार आहे.
या वर्षीच्या परिषदेची  “गुंतवणूकदारांचे सक्षमीकरण- IPAs भविष्यातील वाढीची पायनियरिंग” थीम आहे.

Notes:
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी कानपूर (IIT-K) ने भारतातील पहिल्या हायपरवेलोसिटी एक्सपेन्शन टनेल चाचणी सुविधेचे अनावरण केले आहे.
24-मीटर लांबीची S2 सुविधा तीन वर्षांत विकसित केली गेली आहे.
ती IIT कानपूरच्या हायपरसोनिक प्रायोगिक वायुगतिकी प्रयोगशाळेत आहे.
ARDB, DST आणि IIT कानपूर द्वारे निधी प्राप्त हायपरवेलोसिटी एक्सपेन्शन टनेल  3-10 किमी/से दरम्यान उड्डाण गतीसह हायपरसॉनिक परिस्थितीचे अनुकरण करू शकते.
ISRO आणि DRDO साठी एरोस्पेस तंत्रज्ञान, गगनयान, पुन्हा वापरता येण्याजोग्या प्रक्षेपण वाहने आणि हायपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्रे यांसारख्या मोहिमांना मदत करण्यात ‘जिगरथंडा’ महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावेल.

Notes:
गृह मंत्रालयाने (MHA) 2023-2024 साठी तक्रार निवारण मूल्यमापन निर्देशांक (GRAI) मध्ये सर्वोच्च 10 मंत्रालयांमध्ये सातत्याने स्थान दिले आहे.
MHA ने सर्व 15 निर्देशकांमध्ये सरासरी 8 दिवसांच्या निवारण वेळेसह चांगली कामगिरी केली.
प्रशासकीय सुधारणा आणि सार्वजनिक तक्रारी विभागाने सार्वजनिक तक्रारींचे प्रभावीपणे निराकरण करण्यासाठी राज्यांशी सहकार्य केले आहे.

Notes:
पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने (MoEFCC) वन्यजीव (संरक्षण) कायदा (WPA) 1972 अंतर्गत कॅप्टिव्ह एलिफंट (हस्तांतरण किंवा वाहतूक) नियम, 2024 लागू केले आहेत.
अर्जदारांनी उप वनसंरक्षक (DCF) कडे अर्ज करणे आवश्यक आहे.
हत्ती हस्तांतरणासाठी जो सुविधांची पडताळणी करतो आणि विनंती मुख्य वन्यजीव वॉर्डन (CWW) कडे पाठवतो.
राज्यांतर्गत बदल्यांमध्ये CWW द्वारे सात दिवसांच्या आत मंजूरी दिली जाते.
तर आंतरराज्य बदल्यांमध्ये CWW मधील समन्वयाचा समावेश असतो.

Notes:
रशियाचे ओनिक्स सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र, ज्याला P-800 Onyx किंवा Oniks म्हणून ओळखले जाते.
ते नवीन लक्ष्य शोधणाऱ्यासाठी घातक बनणार आहे.
3,000 किमी/तास पेक्षा जास्त वेग असल्याने, ते रोखणे कठीण आहे.
कमी उंचीवर चालणारे, ते चपळ आणि अष्टपैलू आहे, जहाजे आणि जमिनीवरील वस्तूंना लक्ष्य करते.
हे 300 किमी पर्यंतच्या श्रेणीचा दावा करते आणि यशस्वी स्ट्राइकसाठी किमान लक्ष्य डेटा आवश्यक असलेल्या “शूट आणि विसरा” तत्त्वावर कार्य करते.