Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]
मराठी चालू घडामोडी 2026-27. MPSC परीक्षांसह सर्व सरळसेवा परीक्षांसाठी दैनिक 20 प्रश्नमंजुषा मराठीत. GKToday कडून MCQs चे मूळ आणि अधिकृत संग्रह
11. अलीकडील अहवालानुसार, हवामानातील बदलासारखे आर्थिक, सामाजिक आणि पर्यावरणीय घटक कोणत्या प्रक्रियेचे प्राथमिक कारण आहेत?
[A] गरिबी
[B] स्थलांतर
[C] शहरीकरण
[D] प्रदूषण
Show Answer
Correct Answer: B [ स्थलांतर]
Notes:
“एव्हरीडे मोबिलिटी अँड चेंजिंग लाइव्हलीहुड ट्रॅजेक्टोरीज: इम्प्लिकेशन्स फॉर व्हलनेरॅबिलिटी अँड अॅडॉप्टेशन इन ड्रायलँड रिजन” या शीर्षकाच्या अहवालानुसार, जागतिक स्थलांतरित हालचालींमध्ये कमी-अंतराचे स्थलांतर हे सर्वात लक्षणीय प्रमाण आहे.
अहवालात असे म्हटले आहे की बहुतेक स्थलांतरित हालचालींमध्ये कमी-अंतराच्या पुनर्स्थापनेमागे हवामान बदलासारखे आर्थिक, सामाजिक आणि पर्यावरणीय घटक हे प्राथमिक कारण आहेत.
हा अभ्यास भारतातील कोरडवाहू प्रदेश आणि घाना, केनिया आणि नामिबिया यांसारख्या आफ्रिकेतील काही भागांवर केंद्रित आहे.
12. नुकतेच GI टॅग मिळालेले ‘कंबम पनीर थ्राचाई’ द्राक्षे कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशातील आहेत?
[A] ओडिशा
[B] तामिळनाडू
[C] कर्नाटक
[D] पश्चिम बंगाल
Show Answer
Correct Answer: B [ तामिळनाडू]
Notes:
तामिळनाडूतील कमबम द्राक्षे, ज्याला कुंबम पनीर थ्राचाई म्हणूनही ओळखले जाते, नुकतेच GI टॅग प्राप्त झाले.
तामिळनाडूमध्ये 85 टक्के द्राक्षे पिकतात. तमिळनाडूमधील पश्चिम घाटावर असलेल्या कंबम व्हॅलीला कंबम व्हॅली देखील म्हणतात, ‘दक्षिण भारतातील द्राक्षे शहर’ म्हणून ओळखले जाते.
13. नॅशनल सेंटर ऑफ एक्सलन्स इन कार्बन कॅप्चर अँड युटिलायझेशन (NCOE-CCU) कोणत्या संस्थेमध्ये स्थापन करण्यात आले आहे?
[A] डीआरडीओ
[B] IIT- बॉम्बे
[C] IISc- बेंगळुरू
[D] इस्रो
Show Answer
Correct Answer: B [ IIT- बॉम्बे]
Notes:
विज्ञान विभाग & टेक्नॉलॉजी (DST) ने इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (IIT) बॉम्बे येथे कार्बन कॅप्चर अँड युटिलायझेशन (NCOE-CCU) मध्ये राष्ट्रीय उत्कृष्टता केंद्र स्थापन केले आहे. DST द्वारे केंद्रीय अर्थसहाय्यित असे हे भारतातील पहिले केंद्र आहे. हे सेंटर ऑफ एक्सलन्स कार्बन कॅप्चर आणि युटिलायझेशन (CCU) तंत्रज्ञानाच्या संभाव्यतेचा शोध घेते, ज्यामुळे भारताला हवामान बदलाची उद्दिष्टे साध्य करण्यात मदत होईल.
14. नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज ऑफ इंडिया (NSE) ने एमएसएमईला मदत करण्यासाठी कोणत्या राज्यासोबत सामंजस्य करार केला आहे?
[A] आंध्र प्रदेश
[B] तेलंगणा
[C] तामिळनाडू
[D] पश्चिम बंगाल
Show Answer
Correct Answer: B [ तेलंगणा]
Notes:
तेलंगणा सरकार आणि नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज ऑफ इंडिया (NSE) यांनी राज्यातील MSMEs वाढण्यास मदत करण्यासाठी सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली आहे. सामंजस्य कराराचा एक भाग म्हणून, NSE इमर्ज प्लॅटफॉर्मवर निधी उभारणीसाठी कॉर्पोरेट्सना मार्गदर्शन करण्यासाठी चर्चासत्र आणि कार्यशाळांद्वारे जागरूकता मोहीम राबवेल आणि कंपन्यांना सूचीकरण प्रक्रियेत मदत करेल. तेलंगणा सरकार एमएसएमईंना NSE इमर्जमध्ये सूचीबद्ध होण्यासाठी सुविधा देईल.
15. बातम्यांमध्ये दिसलेली ‘हिमकेअर स्कीम’ कोणत्या श्रेणीतील आहे?
[A] वैद्यकीय विमा योजना
[B] शिक्षण मार्गदर्शन योजना
[C] आर्थिक मदत योजना
[D] शेतकरी मदत योजना
Show Answer
Correct Answer: A [ वैद्यकीय विमा योजना]
Notes:
मुख्यमंत्री हिमाचल हेल्थ केअर योजना (HIMCARE) हिमाचल प्रदेश सरकार 1 जानेवारी 2019 पासून लागू करत आहे.
HIMCARE योजनेअंतर्गत, रु. पर्यंत कॅशलेस उपचार कव्हरेज या उपक्रमांतर्गत कारागृहातील कैद्यांना हिमकेअर कार्डचे वाटप करण्यात आले. नामांकित रुग्णालयांमध्ये प्रति कुटुंब प्रति वर्ष 5.00 लाख प्रदान केले जात आहेत.
16. RBI ने कोणत्या तारखेपर्यंत रु.2,000 च्या नोटा बदलून घेण्याचा आग्रह केला आहे?
[A] ३० जून
[B] ३१ ऑगस्ट
[C] सप्टेंबर 30
[D] डिसेंबर ३१
Show Answer
Correct Answer: C [ सप्टेंबर 30]
Notes:
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) रु. 2,000 च्या नोटा चलनातून काढून घेण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या नोटा 30 सप्टेंबरपर्यंत प्रत्येकाने बदलून घेण्याचे आवाहन केले आहे. तथापि, या नोटा कायदेशीर निविदा म्हणून सुरू राहतील. 2,000 रुपयांच्या नोटांची नोटांमध्ये बदली इतर संप्रदायांची मर्यादा 20,000 रुपयांपर्यंत केली जाऊ शकते.
17. कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाने ‘सोलर सिटी प्रकल्प’ सुरू केला?
[A] राजस्थान
[B] केरळा
[C] गोवा
[D] तेलंगणा
Show Answer
Correct Answer: B [ केरळा]
Notes:
केरळ सरकार-संचलित एजन्सी फॉर न्यू अँड रिन्युएबल एनर्जी रिसर्च अँड टेक्नॉलॉजी (Anert) ने अलीकडेच तिरुवनंतपुरम हे भारतातील सर्वात मोठे सौर शहर बनवण्याच्या उद्देशाने एक नवीन महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प सुरू केला आहे.
या प्रकल्पांतर्गत राजधानी शहरातील प्रत्येक छताला सौरऊर्जा निर्मिती केंद्रात रूपांतरित केले जाईल.
18. निर्यात करणार्या देशामध्ये मालाच्या उत्पादकांना दिल्या जाणार्या सबसिडी ऑफसेट करण्यासाठी आयात केलेल्या वस्तूंवर आकारल्या जाणार्या शुल्काचे नाव काय आहे?
[A] काउंटरवेलिंग ड्यूटी
[B] अँटी डंपिंग ड्युटी
[C] सेफगार्ड ड्युटी
[D] संरक्षणात्मक कर्तव्य
Show Answer
Correct Answer: A [ काउंटरवेलिंग ड्यूटी]
Notes:
काउंटरवेलिंग ड्यूटी (CVD) सामान्यतः देशांतर्गत कंपन्यांचे रक्षण करण्यासाठी लादली जाते जी निर्यातदार देशाद्वारे प्रदान केलेल्या अनुदानाचा फायदा घेत कमी किमतीच्या आयातीशी स्पर्धा करू शकत नाहीत.
स्वस्त आयातीचा पूर रोखण्यासाठी आणि देशांतर्गत उत्पादकांचे संरक्षण करण्यासाठी भारत सरकार स्टेनलेस स्टीलच्या आयातीवर हे शुल्क लागू करण्याचा विचार करत आहे.
19. कोणत्या राज्याने अलीकडेच ‘फिनटेक सिटी आणि फिनटेक टॉवर प्रकल्प’ सुरू केले?
[A] तेलंगणा
[B] तामिळनाडू
[C] उत्तर प्रदेश
[D] ओडिशा
Show Answer
Correct Answer: B [ तामिळनाडू]
Notes:
तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री एमके स्टॅलिन यांनी चेन्नईमध्ये फिनटेक सिटी आणि फिनटेक टॉवर प्रकल्पांची पायाभरणी केली.
₹12,000 कोटी गुंतवणुकीची क्षमता असलेले 56 एकर पसरलेले फिनटेक सिटी, आंतरराष्ट्रीय आणि राष्ट्रीय BFSI संस्थांना सामावून घेईल, 80,000 व्यक्तींसाठी रोजगार निर्मितीला प्रोत्साहन देईल.
20. नांजरायन टँक कोणत्या राज्याचे पक्षी अभयारण्य म्हणून घोषित करण्यात आले आहे?
[A] केरळा
[B] ओडिशा
[C] तामिळनाडू
[D] गोवा
Show Answer
Correct Answer: C [ तामिळनाडू]
Notes:
नंजरायन टँक’ हे तामिळनाडूचे 17 वे पक्षी अभयारण्य म्हणून घोषित करण्यात आले आहे. हे राज्याच्या तिरुपूर जिल्ह्यातील संरक्षित पक्षी हॉटस्पॉट आहे. सरकार पेरियापालयम जलाशय म्हणून ओळखल्या जाणार्या नांजरायन टाकीत 220 कॉर्मोरंट आणि 165 पेलिकन आहेत. यात शेकडो पेक्षा जास्त रंगवलेले सारस आणि कोट आहेत. हे टाके 800 वर्षांहून अधिक जुने आहे आणि शतकानुशतके पक्षी येथे भेट देत आहेत. पक्ष्यांच्या 181 प्रजाती, सरपटणाऱ्या प्राण्यांच्या 16 प्रजाती, फुलपाखरांच्या 40 प्रकार, सस्तन प्राण्यांच्या 11 प्रजाती आणि 76 प्रकारच्या वनस्पतींची नोंद करण्यात आली आहे.