Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
बंदरे, जहाजबांधणी आणि जलमार्ग मंत्रालयाचे केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल, मद्रास येथील इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीच्या डिस्कव्हरी कॅम्पसमध्ये नॅशनल टेक्नॉलॉजी सेंटर फॉर पोर्ट्स वॉटरवेज अँड कोस्ट्स (NTCPWC) चे उद्घाटन करण्यात आले.
नवीन संशोधन सुविधा विद्यार्थी, उद्योग आणि शिक्षणतज्ज्ञ यांच्यासाठी ज्ञान केंद्र म्हणून काम करेल.

Notes:
टकीला मासा (Zoogoneticus tequila) ज्याला जंगलात नामशेष घोषित केले गेले होते ते त्याच्या मूळ मेक्सिकोमध्ये पुन्हा आणले गेले आहे. फक्त 70 मिमी पर्यंत वाढणाऱ्या या लहान माशाची इंग्लंडमधील चेस्टर प्राणीसंग्रहालयातील मत्स्यालयात पैदास करण्यात आली. आक्रमक, विदेशी माशांच्या प्रजाती आणि जलप्रदूषणामुळे 2003 मध्ये मासे जंगलातून नाहीसे झाले.

Notes:
बायोलॉजिकल ई लिमिटेडची कॉर्बेवॅक्स लस ही कोविड-19 विरूद्ध भारतातील पहिली स्वदेशी विकसित रिसेप्टर बाइंडिंग डोमेन (RBD) प्रोटीन सब-युनिट लस आहे. याला 12 ते 18 वर्षे वयोगटासाठी ड्रग्ज कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडिया (DCGI) कडून आपत्कालीन वापर अधिकृतता (EUA) प्राप्त झाली आहे. Covaxin आणि Zydus Cadila च्या DNA Covid-19 लसीनंतर 12-18 वयोगटासाठी EUA प्राप्त करणारी ही तिसरी लस आहे.

Notes:
राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांच्या प्रयत्नांना मान्यता देण्यासाठी पर्यटन मंत्रालयाने स्वदेश दर्शन पुरस्कारांची स्थापना केली आहे. ‘स्वदेश दर्शन’ योजनेअंतर्गत 500 हून अधिक पर्यटन स्थळांवर पर्यटनाशी संबंधित पायाभूत सुविधा विकसित करण्यात आल्या आहेत. मंत्रालयाने भारतातील 31 राज्ये/ केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये रु. 5500 कोटींहून अधिक किमतीचे 76 प्रकल्प मंजूर केले आहेत.  

Notes:
केंद्रीय पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय (MDoNER) आझादी का अमृत महोत्सवाचा एक भाग म्हणून ‘ईशान्येची नारी शक्ती’ नावाची विशेष मोहीम राबवत आहे.

Notes:
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बिडेन यांनी अध्यक्षीय घोषणापत्र जारी करून कतारला प्रमुख गैर-नाटो सहयोगी म्हणून औपचारिकपणे घोषित केले. या हालचालीमुळे यूएसए आणि कतार यांच्यातील भागीदारी सुधारते आणि आखाती देशाला अमेरिकेसोबतच्या संबंधात विशेष आर्थिक आणि लष्करी विशेषाधिकारही मिळतात. कुवेत आणि बहरीननंतर कतार हा अमेरिकेचा प्रमुख गैर-नाटो सहयोगी बनलेला आखाती प्रदेशातील तिसरा देश आहे.  

Notes:
दिल्ली सरकारचा सरकारी शाळांमध्ये ‘हॉबी हब’ स्थापन करण्याचा प्रकल्प आहे. यात शालेय नृत्य, संगीत, कला आणि हस्तकला उपक्रमांचा समावेश आहे. 2022-2023 शैक्षणिक सत्रासाठी, हा प्रकल्प एकल शिफ्ट सरकारी शाळांमध्ये राबविण्यात येईल. शालेय पायाभूत सुविधांचा इष्टतम वापर करणे आणि शाळेच्या वेळेनंतर त्याचा वापर करून अतिरिक्त क्रियाकलापांना प्रोत्साहन देणे हा प्रकल्पाचा उद्देश आहे.

Notes:
जपान, यूएस आणि ऑस्ट्रेलिया या 3 देशांनी अलीकडेच USD 95 दशलक्ष समुद्राखालील केबल प्रकल्पावर स्वाक्षरी केली आहे जी इंडो-पॅसिफिक प्रदेशात नेटवर्क सुधारण्यासाठी पूर्व मायक्रोनेशिया बेट राष्ट्रांना जोडेल.
या प्रकल्पामध्ये सुमारे 2,250 किलोमीटर पसरलेली एक नवीन समुद्राखालील केबल टाकणे समाविष्ट आहे जे मायक्रोनेशियाच्या फेडरेशन स्टेटमधील कोसरे, किरिबाटीमधील तारावा आणि नाउरूला पोहन्पेई, मायक्रोनेशिया येथील विद्यमान केबल लँडिंग पॉइंटशी जोडेल.

Notes:
डिपार्टमेंट फॉर प्रमोशन ऑफ इंडस्ट्री अँड इंटरनल ट्रेड (DPIIT) ने ‘पिण्यायोग्य पाण्याच्या बाटल्या’ आणि ‘फ्लेम-प्रोड्युसिंग लाइटर’ या दोन वस्तूंसाठी गुणवत्ता नियंत्रण आदेशांबाबत अधिकृत अधिसूचना जारी केल्या आहेत.
या गुणवत्ता नियंत्रण आदेशांचा (QCOs) उद्देश भारतातील दर्जेदार पायाभूत सुविधांना चालना देणे आणि ग्राहकांचे कल्याण आणि सुरक्षितता सुधारणे हा आहे.

Notes:
पोलिश टेनिसपटू इगा स्विटेकने ताज्या WTA क्रमवारीत जागतिक क्रमांक 1 म्हणून सलग 70 व्या आठवड्यात सुरुवात केली.
चार वेळा प्रमुख विजेत्या स्वीयटेकने वॉर्सा येथे तिची पहिली WTA 250 विजेतेपद जिंकून स्वत: आणि जागतिक क्रमवारीत 2 क्रमांकाची आरीना सबालेन्का यांच्यातील अंतर वाढवले.