Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
म्हादेई वन्यजीव अभयारण्य भारताच्या गोवा राज्यात स्थित एक नियुक्त संरक्षित प्रदेश आहे.
हे दक्षिण भारतातील पश्चिम घाटात वसलेले आहे. नुकतेच, मुंबई उच्च न्यायालयाच्या गोवा खंडपीठाने गोवा सरकारला राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन प्राधिकरण (NTCA) संप्रेषण आणि गोवा वन विभागाने तयार केलेल्या म्हादेई वन्यजीव अभयारण्य आणि इतर प्रदेशांना वन्यजीव संरक्षण अंतर्गत व्याघ्र अभयारण्य म्हणून घोषित करण्याचे तीन महिन्यांच्या कालावधीत कारवाई करा निर्देश दिले.

Notes:
जम्मू आणि काश्मीर पुनर्रचना (सुधारणा) विधेयक, 2023 हे केंद्राने अलीकडेच लोकसभेत सादर केलेल्या चार विधेयकांपैकी एक आहे.
हे विधेयक लेफ्टनंट गव्हर्नरला जम्मू आणि काश्मीरच्या विधानसभेत दोन सदस्य नियुक्त करण्याचा अधिकार प्रदान करते, ज्यामध्ये एक महिला, काश्मिरी स्थलांतरित समुदायातील आणि एक सदस्य पाकव्याप्त जम्मू आणि काश्मीर (PoJK) मधील विस्थापित व्यक्तींचा आहे. .

Notes:
राजस्थानचे मुख्यमंत्री – अशोक गेहलोत यांनी अलीकडेच राज्य सरकारची अन्नपूर्णा फूड पॅकेट योजना सुरू केली आहे ज्याचे उद्दिष्ट दरमहा 10.4 दशलक्षाहून अधिक कुटुंबांना मोफत अन्न पॅकेट वितरित करण्याचे आहे.
ही योजना जनतेला दिलासा देण्यासाठी राज्य सरकारने अर्थसंकल्पात जाहीर केलेल्या ‘महागाई रिलीफ पॅकेज’चा एक भाग आहे.

Notes:
उत्तर प्रदेश सरकारने प्रशासकीय प्रक्रियेत पारदर्शकता आणण्याच्या उद्देशाने ‘मानव संपदा पोर्टल’ सुरू केले. अधिकृत निवेदनानुसार या उपक्रमाचा उद्देश “विविध विभागातील अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांच्या उपक्रमांना पोर्टलद्वारे सार्वजनिक डोमेनमध्ये” आणण्याचा आहे. त्यांच्या नियुक्त्या, रजा व्यवस्थापन, बदल्या आणि सेवानिवृत्ती यासंबंधीचे समर्पक तपशील व्यासपीठावर उपलब्ध असतील.

Notes:
अलीकडील सेरोप्रिव्हलेन्स अभ्यासानुसार, जगातील 14 टक्के लोकसंख्येला लाइम रोग झाला असावा, जो बोरेलिया बर्गडोर्फेरी या जीवाणूमुळे होतो. हा रोग संक्रमित काळ्या पायाच्या टिक्सच्या चाव्याव्दारे मानवांमध्ये पसरतो. हा अभ्यास संशोधकांना टिक-जनित आजार किती व्यापक आहे हे समजण्यास मदत करेल. सेरोप्रिव्हॅलेन्स ही लोकसंख्येतील व्यक्तींची टक्केवारी आहे ज्यांना संसर्गजन्य एजंटला प्रतिपिंडे असतात.

Notes:
वायू प्रदूषणामुळे दक्षिण आशियातील लोकांचे आयुष्य ५.१ वर्षे कमी होत आहे, असे एका नवीन अहवालात म्हटले आहे. उच्च प्रदूषणामुळे जागतिक स्तरावर गमावलेल्या एकूण आयुष्यापैकी निम्म्याहून अधिक वर्षे या प्रदेशात आहेत. भारतात, हवेच्या खराब गुणवत्तेमुळे एखाद्या व्यक्तीचे आयुष्य सरासरी 5.3 वर्षे बंद होते, तर हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोगांमुळे भारतीयांचे सरासरी आयुर्मान सुमारे 4.5 वर्षे कमी होते.

Notes:
HDFC बँकेने XpressWay, बँकिंग उत्पादने आणि सेवा ऑफर करणारा डिजिटल प्लॅटफॉर्म लॉन्च केला आहे, ज्यामुळे ग्राहकांना बँकेचा सर्वात जलद मार्ग अनुभवता येईल. XpressWay वैयक्तिक कर्ज, व्यवसाय कर्ज, कार कर्ज, गृह कर्ज, कार्डवरील कर्ज, क्रेडिट कार्ड, बचत खाती इतर ऑफर करते. XpressWay हा HDFC बँक ‘नाऊ’ चा एक भाग आहे, जो बँकेच्या डिजिटल उत्पादने आणि सेवांसाठी एक छत्री ब्रँड आहे.

Notes:
इंटरनॅशनल सोलर अलायन्स अंतर्गत ग्लोबल सोलर फॅसिलिटी $35 दशलक्ष भांडवल भरण्यासाठी तयार आहे. भारत सरकार 25 दशलक्ष डॉलर्सच्या गुंतवणुकीचा विचार करत आहे. ग्लोबल सोलर फॅसिलिटी (GSF) चे प्राथमिक उद्दिष्ट आफ्रिकेतील वंचित भागात आणि प्रदेशांमध्ये सौर गुंतवणूकीला चालना देणे आहे, ज्यामुळे या उपक्रमांसाठी व्यावसायिक भांडवल सोडणे सुलभ होते.

Notes:
EU ने आयात केलेल्या वस्तूंमधून कार्बन उत्सर्जनासाठी कार्बन बॉर्डर ऍडजस्टमेंट मेकॅनिझम किंवा CBAM नावाचे नवीन धोरण सादर केले आहे. हे लोह, पोलाद आणि अॅल्युमिनियम सारख्या उत्पादनांच्या आयातीला लागू होते ज्यांना बनवण्यासाठी भरपूर ऊर्जा लागते आणि त्यामुळे उच्च उत्सर्जन होते. CBAM अंतर्गत, EU मध्ये या वस्तूंची आयात करणाऱ्या कंपन्यांना प्रदूषण उत्सर्जनाशी संबंधित कार्बन प्रमाणपत्रे खरेदी करावी लागतील.

हे सुनिश्चित करण्यासाठी की आयात केलेल्या उत्पादनांना कार्बन उत्सर्जनाच्या नियमांनुसार युरोपियन उत्पादकांनी भरलेल्या समान कार्बन खर्चाचा सामना करावा लागतो. कार्बनच्या किमतीच्या अधीन नसलेल्या स्वस्त आयातीमुळे युरोपियन उत्पादकांना कमी केले जाऊ नये हा यामागचा उद्देश आहे. हे परदेशी निर्यातदारांना स्वच्छ उत्पादनाकडे जाण्यासाठी प्रोत्साहन देते. तथापि, जागतिक बँक आणि UN सारख्या संस्था चेतावणी देतात की हे अतिरिक्त शुल्क EU ला निर्यात करणार्‍या विकसनशील देशांवर नकारात्मक परिणाम करू शकतात.
त्यामुळे CBAM EU स्पर्धात्मकतेचे संरक्षण करत असताना, ते व्यापार भागीदारांवर भार टाकू शकते आणि संवेदनशीलपणे डिझाइन करणे आवश्यक आहे.

Notes:
अमेरिकन स्पेस एजन्सीद्वारे संचालित NASA च्या सोलर डायनॅमिक्स वेधशाळेने या आठवड्यात तीव्र सौर भडकल्याचे निरीक्षण केले.
2017 नंतरचे सर्वात लक्षणीय – X1 मापन स्केलवर सक्रिय सनस्पॉट प्रदेश AR3213 पासून उद्भवलेल्या, याने रेडिओ लहरींचा स्फोट घडवून आणला ज्यामुळे दिवसाच्या वेळी संपूर्ण पश्चिम गोलार्धातील संप्रेषण फ्रिक्वेन्सीमध्ये तात्पुरता अडथळा निर्माण होतो.
शास्त्रज्ञ संभाव्य मोठ्या प्रमाणात प्लाझ्मा उद्रेकासाठी क्षेत्राचे निरीक्षण करत आहेत जे पृथ्वीच्या दिशेने असल्यास भूचुंबकीय वादळांना चालना देऊ शकतात. सूर्य त्याच्या 11 वर्षांच्या चक्राच्या मध्यबिंदूच्या जवळ येत असताना शिखरावरील क्रियाकलाप NASA नुसार अशा प्रकारचे व्यत्यय आणू शकतात.