Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
‘अटल इनोव्हेशन मिशनने संयुक्त राष्ट्र भांडवल विकास निधी (UNCDF) आणि राबो फाऊंडेशन आणि बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाऊंडेशन यांच्या सहकार्याने ‘Gearing Up to Solve Food Security Challenges’ वरील श्वेतपत्रिका तयार केली आहे.
कृषी-केंद्रित स्टार्ट-अपच्या वाढीस प्रोत्साहन देण्यासाठी राज्यांनी त्यांची स्वतःची कृषी-तंत्र धोरणे विकसित करण्याची शिफारस केली आहे, तसेच डिजिटल परवाना प्रणालीचा अवलंब करण्याची सुविधा देखील दिली आहे.

Notes:
ऊर्जा मंत्रालयाने त्यांच्या प्रमुख उजाला कार्यक्रमांतर्गत एलईडी दिवे वितरणाची सात वर्षे यशस्वीपणे पूर्ण केली. देशभरात 36 कोटींहून अधिक LEDs वितरीत केलेला हा जगातील सर्वात मोठा शून्य सबसिडी घरगुती प्रकाश कार्यक्रमांपैकी एक आहे. 2015 मध्ये लाँच केलेले, UJALA म्हणजे उन्नत ज्योती सर्वांसाठी परवडणारे LEDs. यामुळे एलईडी बल्ब आणि CO2 उत्सर्जनाची किरकोळ किंमत कमी झाली.

Notes:
कपिलेश्वर मंदिर ओडिशाच्या भुवनेश्वरमध्ये आहे. हे ASI च्या संरक्षित स्मारकांच्या यादीत समाविष्ट केले जाणार आहे.
5 व्या शतकातील कपिलेश्वर मंदिराचा 14 व्या शतकात गजपती कपिलेंद्र देव यांनी जीर्णोद्धार केला होता आणि ते कोरीव काम आणि स्थापत्यकलेसाठी प्रसिद्ध आहे.
कपिलेश्वर मंदिर हे कलिंग शैलीच्या वास्तुकलेचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे, जे त्याच्या अभिजात आणि साधेपणासाठी ओळखले जाते.

Notes:
पोबिटोरा वन्यजीव अभयारण्य हे आसाममधील मोरीगाव जिल्ह्यात ब्रह्मपुत्रा नदीच्या दक्षिणेला वसलेले आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाने नुकतेच केंद्र सरकार आणि आसाम सरकारला पोबिटोरा वन्यजीव अभयारण्याच्या आसपासचा परिसर इको-सेन्सिटिव्ह झोन घोषित करण्याचे निर्देश मागणाऱ्या याचिकेवर उत्तर देण्यास सांगितले आहे.

Notes:
ड्रग कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडिया (DCGI) च्या तज्ञ पॅनेलने 5 ते 12 वयोगटातील मुलांसाठी Corbevax साठी आपत्कालीन वापर अधिकृतता देण्याची शिफारस केली आहे. हैदराबाद-आधारित फर्म बायोलॉजिकल-ई ने विकसित केलेली, कॉर्बेवॅक्स ही कोविड-19 विरुद्धची भारतातील पहिली स्वदेशी विकसित RBD प्रोटीन सब-युनिट लस आहे. सध्या 12 ते 14 वयोगटातील मुलांना Corbevax दिले जात आहे. 15-18 वयोगटातील मुलांना कोवॅक्सिन दिले जात आहे.

Notes:
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 2022 मध्ये लिथुआनियामध्ये नवीन भारतीय मिशन उघडण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे, ज्यामुळे राजकीय संबंध आणि धोरणात्मक सहकार्य अधिक दृढ होईल आणि बाल्टिक देशासोबत द्विपक्षीय व्यापार वाढू शकेल. लिथुआनियामध्ये दूतावास उघडण्याचा निर्णय हा सरकारच्या वाढ आणि विकासाच्या राष्ट्रीय प्राधान्याचा किंवा ‘सबका साथ सबका विकास’ उपक्रमाचा एक भाग आहे. लिथुआनियामध्ये भारताची राजनैतिक उपस्थिती कंपन्यांना बाजारपेठ उपलब्ध करून देईल आणि वस्तू आणि सेवांच्या निर्यातीत सुधारणा करेल.

Notes:
ग्लोबल कंटेनर पोर्ट परफॉर्मन्स इंडेक्स (CPPI) 2022 जागतिक बँक आणि S&P ग्लोबल मार्केट इंटेलिजन्स द्वारे जारी करण्यात आला. जगभरातील कंटेनर पोर्ट कार्यक्षमतेचे आणि कार्यक्षमतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी ते बेंचमार्क म्हणून कार्य करते.
ग्लोबल कंटेनर पोर्ट परफॉर्मन्स इंडेक्स (CPPI) 2022 मध्ये गुजरातच्या किनारपट्टीवरील पिपावाव बंदर भारतातील सर्वात कार्यक्षम बंदर म्हणून उदयास आले आहे.
जागतिक स्तरावर, पिपावाव बंदराने 30 वे स्थान प्राप्त केले आहे.

Notes:
भारताचे उपराष्ट्रपती, जगदीप धनखर यांनी 4 था राष्ट्रीय जल पुरस्कार, 2022 प्रदान केला.
जलसंधारण आणि व्यवस्थापन क्षेत्रातील 11 श्रेणींमधील संयुक्त विजेत्यांसह 41 विजेत्यांना पुरस्कृत करण्यात आले.
उपराष्ट्रपतींनी जलसंवर्धनाचा संदेश देण्यासाठी दूरदर्शनवर प्रसारित होण्यासाठी राष्ट्रीय जल अभियानाचा शुभंकर असलेल्या ‘पिकू’ या अॅनिमेटेड लघुपटाचा शुभारंभ केला.

Notes:
संरक्षण मंत्रालयाने अलीकडेच “INS शंकुश” नावाच्या सब-सरफेस किलर (SSK) वर्गाच्या पाणबुडीच्या मध्यम रीफिट विथ लाइफ सर्टिफिकेशन (MRLC) साठी मुंबईतील Mazagon Dock Shipbuilders Limited (MDL) सोबत करार केला आहे.
प्रकल्पाची एकूण किंमत रु. २७२५ कोटी ही दुसरी HDW-श्रेणीची पाणबुडी आहे जी MRLC मध्ये जाईल आणि पहिल्या पाणबुडीचे अपग्रेड, सध्या प्रगतीपथावर आहे, ऑगस्टपर्यंत पूर्ण होईल.

Notes:
ब्राम्मा हे भारतातील जम्मू आणि काश्मीरमधील किश्तवार हिमालयात स्थित एक पर्वतीय मासिफ आहे, किश्तवार शहराच्या पूर्वेस आणि हिमाचल प्रदेश सीमेच्या अगदी जवळ आहे.
भारतीय संघाने ६,४१६ मीटर उंचीवर उभ्या असलेल्या ब्रम्माह १ या शिखरावर यशस्वीरित्या पोहोचून इतिहास घडवला आहे.