Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
आशियातील सर्वात जुनी फुटबॉल स्पर्धा ड्युरंड कप भारतात सुरू झाली आहे.
आसाम आणि पश्चिम बंगालमध्ये गुवाहाटी, कोक्राझार आणि कोलकाता या चार ठिकाणी एकूण 43 सामने खेळवले जातील.
ड्युरंड कपमध्ये 24 संघ सहभागी होणार आहेत.
रोस्टरमध्ये इंडियन सुपर लीग, आय-लीग आणि सशस्त्र दलातील संघांचा समावेश आहे.
या मोसमात नेपाळ आणि बांगलादेशच्या आर्मी संघांचाही समावेश करण्यात आला आहे.

Notes:
ग्राहक व्यवहार विभागाने सर्व राइड-हेलिंग कंपन्यांना राष्ट्रीय ग्राहक हेल्पलाइनमध्ये अभिसरण भागीदार बनण्याचे निर्देश दिले आहेत. 1915 शॉर्ट कोड राष्ट्रीय ग्राहक हेल्पलाईनला वाटप करण्यात आला आहे, ज्यामुळे ग्राहकांना चांगले तक्रार निवारण करता येईल. ओला, उबेर आणि रॅपिडोसह राइड-हेलिंग कंपन्यांना देखील ग्राहक संरक्षण कायदा, 2019 आणि ई-कॉमर्स नियम, 2020 चे पालन करण्यास सांगितले होते.

Notes:
सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्तींच्या खंडपीठाने राजीव गांधी हत्या प्रकरणातील दोषी एजी पेरारिवलन याच्या सुटकेचा आदेश देण्यासाठी राज्यघटनेच्या कलम 142 नुसार न्यायालयाला प्रदान केलेल्या असाधारण अधिकाराचा वापर केला. सर्वोच्च न्यायालयाने तामिळनाडूच्या राज्यपालांनी पेरारिवलन यांना घटनेच्या कलम 161 नुसार माफ करण्यात अवास्तव विलंब आणि निर्णय न घेण्याचा उल्लेख केला.

Notes:
पॉम्पे रोग ज्याला ग्लायकोजेन स्टोरेज रोग प्रकार II म्हणून देखील ओळखले जाते हे पेशींच्या लाइसोसोममध्ये ग्लायकोजेन जमा झाल्यामुळे चिन्हांकित केले जाते जे दुर्मिळ अनुवांशिक विकाराने उद्भवते.
हे एंझाइम ऍसिड अल्फा-ग्लुकोसिडेस (जीएए) च्या कमतरतेमुळे उद्भवते, सेल लाइसोसोममध्ये ग्लायकोजेनचे ग्लुकोजमध्ये रूपांतर करण्यासाठी आवश्यक आहे.
लायसोसोम, विविध एंजाइम असलेले झिल्ली-बंद ऑर्गेनेल्स, प्रथिने, न्यूक्लिक अॅसिड, कार्बोहायड्रेट्स आणि लिपिड्ससह विविध जैविक पॉलिमर तोडण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात.

Notes:
27 डिसेंबर 2023 रोजी, पाकिस्तानच्या सैन्याने स्वदेशी विकसित मार्गदर्शित मल्टी-लाँच रॉकेट प्रणाली फताह-II ची यशस्वीपणे उड्डाण चाचणी केली.
इराणने नोव्हेंबर 2023 मध्ये नवीन आणि सुधारित हायपरसोनिक अस्त्र फताह-2 लाँच केले आहे.

Notes:
नॅशनल सेंटर फॉर बायोलॉजिकल सायन्सेस (NCBS) च्या संशोधकांनी अलीकडेच भारतातील पश्चिम घाट जैवविविधता हॉटस्पॉट येथे असलेल्या कर्नाटकच्या ब्रम्हगिरी वन्यजीव अभयारण्यात कॉन्जॉइन्ड सिल्व्हरलाइन (सिगारिटिस कॉन्जंक्टा) नावाची फुलपाखराची नवीन प्रजाती ओळखली आहे.
कॉन्जॉइन्ड सिल्व्हरलाइन (सिगारिटिस कॉन्जंक्टा) फुलपाखरू  एक रुपयाच्या नाण्याइतके आकाराचे, संवर्धनाच्या प्रयत्नांसाठी महत्त्वाचे आहे.
पश्चिम घाटातील स्थानिक ते मध्य-उंची सदाहरित जंगले, जोडलेल्या सिल्व्हरलाइनमध्ये पंखांच्या खालच्या बाजूला फ्यूज केलेले स्पॉट्स आणि पट्ट्या आहेत.
त्या पट्ट्यांच्या मध्यभागी चमकदार चांदीच्या रेषा आहेत.
या फुलपाखराच्या शोधाची ठिकाणे 900 मीटर (इरुप्पू फॉल्स) आणि 1300 मीटर (हनी व्हॅली) च्या उंचीवर आहेत.
1,400 पेक्षा जास्त फुलपाखरांच्या प्रजाती असलेल्या भारताने अलिकडच्या दशकात काही नवीन शोध पाहिले आहेत.

Notes:
सहा वर्षांच्या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट 600 वर्षांनंतर जंगलात मादागास्करचे मूळ असलेल्या दुसऱ्या क्रमांकाच्या कासवांच्या प्रजातींचा पुन्हा परिचय करून देण्याचे आहे.
बेटावरील पूर्वजांपासून विकसित होत, ते चार दशलक्ष वर्षांपूर्वी सेशेल्समध्ये स्थलांतरित झाले. Aldabra राक्षस कासव (Aldabrachelys gigantea) पश्चिम हिंदी महासागरातील एक द्वीपसमूह राष्ट्र, सेशेल्समधील Aldabra Atoll साठी स्थानिक आहे.
त्यांचे अधिवास घासलेल्या जंगलांपासून किनारपट्टीच्या भागापर्यंत आहेत आणि संवर्धनाच्या प्रयत्नांनी त्यांना असुरक्षित (IUCN) म्हणून वर्गीकृत केले आहे आणि CITES परिशिष्ट II अंतर्गत सूचीबद्ध केले आहे.

Notes:
पांडवुला गुट्टा हे तेलंगणा राज्यातील एकमेव भू-वारसा स्थळ आहे.
भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण (GSI) ने या प्रदेशाच्या भूवैज्ञानिक वारसाबद्दल जागरुकता निर्माण करण्यासाठी मार्च 2024 मध्ये पांडवुला गुट्टा येथे भू-वारसा वॉक आयोजित केला होता.
पांडवुला गुट्टा हा एक भूवैज्ञानिक चमत्कार आहे जो हिमालयाच्या टेकड्यांपेक्षा जुना आहे.
हे पांडवुला गुट्टा तेलंगणातील जयशंकर भूपालपल्ली जिल्ह्यात आहे.
ही जागा प्रथम 1990 मध्ये शोधली गेली आणि त्यात पॅलेओलिथिक गुहा चित्रे आहेत.
पॅलेओलिथिक गुहा चित्रे हिरवा, लाल, पिवळा आणि पांढरा यासह विविध रंगांमध्ये आहेत.

Notes:
बटागे क्रेटरचे नवीन हवाई फुटेज पर्माफ्रॉस्ट वितळताना त्याची वार्षिक वाढ प्रकट करते.
याला “गेटवे टू अंडरवर्ल्ड” किंवा “डोअरवे टू हेल” असेही म्हणतात.
हे रशियातील सायबेरिया येथे असलेले जागतिक स्तरावरील सर्वात मोठे पर्माफ्रॉस्ट विवर आहे.
वितळणाऱ्या पर्माफ्रॉस्टमुळे तयार झालेले खड्डे 1960 पासून लक्षणीयरीत्या विस्तारले आहेत.
जंगलतोड आणि हवामान बदलामुळे त्याचा वेग वाढला आहे.
1991 ते 2018 पर्यंत त्याचे क्षेत्र तिप्पट वाढले, जे या प्रदेशातील पर्यावरणीय बदलाची चिंताजनक गती दर्शवते.

Notes:
केंद्रीय रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी जगातील सर्वात उंच रेल्वे पूल चिनाब पूल ओलांडून सांगलदान-रियासी ट्रेनची पहिली चाचणी पूर्ण झाल्याची घोषणा केली.
जम्मू आणि काश्मीरमध्ये स्थित चिनाब पूल हा पूल चिनाब नदीच्या 359 मीटर उंचीवर उभा आहे.
चिनाब पूल आयफेल टॉवरपेक्षा अंदाजे 35 मीटर उंच आहे.