Current Affairs in Marathi [मराठी चालू घडामोडी 2026-27]

Notes:
आयुष्मान भारत योजना, सरकारची प्रमुख आरोग्य सेवा योजना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 30 एप्रिल 2018 रोजी सुरू केली होती. तेव्हापासून 30 एप्रिल हा दिवस देशभर आयुष्मान भारत दिवस म्हणून साजरा केला जातो. ग्रामीण भागातील लोकांमध्ये आरोग्य सेवा योजनेबाबत जनजागृती करणे हा त्याचा उद्देश आहे. ही योजना सार्वत्रिक आरोग्य कव्हरेजच्या धर्तीवर सुरू करण्यात आली होती, ज्याचा उद्देश UN SDG)3- सर्वांसाठी आरोग्य आणि कल्याण’ पूर्ण करण्याच्या उद्देशाने आहे. भारताने 75,532 AB-आरोग्य आणि कल्याण केंद्रे (HCW) कार्यान्वित केली आहेत आणि डिसेंबर 2022 पर्यंत 1.5 लाख HWC कार्यान्वित करण्याच्या मार्गावर आहे.

Notes:
स्टॉकहोममध्ये भारत आणि स्वीडन यांनी उद्योग संक्रमण संवादाचे आयोजन केले होते. केंद्रीय पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी या परिषदेला संबोधित केले. लीडरशिप फॉर इंडस्ट्री ट्रान्झिशन (LeadIT) या भारत आणि स्वीडनच्या संयुक्त उपक्रमाचा एक भाग म्हणून हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. निव्वळ शून्य आणि कमी कार्बन उद्योग संक्रमणाच्या दिशेने जागतिक संक्रमणामध्ये विकसित देशांनी पुढाकार घेणे आवश्यक असल्याचे मंत्री म्हणाले.

Notes:
नासाच्या जूनो मोहिमेने गुरूचा सर्वात मोठा चंद्र असलेल्या गॅनिमेडच्या पृष्ठभागावर खनिज क्षार आणि सेंद्रिय संयुगे शोधून एक उल्लेखनीय टप्पा गाठला आहे.
गॅनिमेडच्या जवळून फ्लायबाय दरम्यान जोव्हियन इन्फ्रारेड ऑरोरल मॅपर (JIRAM) स्पेक्ट्रोमीटर वापरून हा महत्त्वाचा डेटा गोळा केला गेला.
हे निष्कर्ष खूप महत्त्वाचे आहेत कारण ते गॅनिमेडच्या उत्पत्तीबद्दल आणि त्याच्या खोल महासागराच्या रचनेबद्दल मौल्यवान अंतर्दृष्टी प्रदान करतील.

Notes:
भुवनेश्वरमध्ये नुकतेच बाजरीवरील आंतरराष्ट्रीय अधिवेशनाचे आयोजन करण्यात आले होते.
ओडिशा पुढाकार घेऊन बाजरीसाठी जगभरातील धोरण आखणे हा या संमेलनाचा उद्देश आहे.
ओडिशाचे मुख्यमंत्री नवीन पटनायक यांनी “बाजरी – आधुनिक आव्हानांसाठी प्राचीन धान्य” या थीमसह दोन दिवसीय आंतरराष्ट्रीय अधिवेशनाचे रोपटे लावून उद्घाटन केले.

Notes:
इंटरनॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर मॅनेजमेंट डेव्हलपमेंट (IMD) ने 2023 चे जागतिक डिजिटल स्पर्धात्मकता रँकिंग (WDCR) अनावरण केले.
IMD च्या अभ्यासानुसार, भारताने सायबर सुरक्षा ज्ञानाच्या बाबतीत लक्षणीय कामगिरी केली आहे परंतु तंत्रज्ञान आणि भविष्यातील तयारी यासारख्या आघाड्यांवर त्याचा अभाव आहे.
६४ अर्थव्यवस्थांमध्ये भारत ४९व्या क्रमांकावर आहे.

Notes:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लाल किल्ल्यावर पहिल्या भारतीय कला, वास्तुकला आणि डिझाइन बिएनाले (डिझाइन विशेषतः द्विवार्षिक) आयोजित(IAADB) 2023 चे उद्घाटन केले.
कार्यक्रमादरम्यान, पंतप्रधानांनी लाल किल्ल्यावर ‘आत्मनिर्भर भारत डिझाईन सेंटर’ आणि विद्यार्थी बिएनाले- समुन्नतीचे (Student Biennale Samunnati) उद्घाटनही केले. पंतप्रधानांनी लाल किल्ल्यावर स्‍मारक तिकिटही लॉन्‍च केले.

Notes:
भारतीय सशस्त्र दलांना त्यांच्या उत्कृष्ट कामगिरीबद्दल प्रतिष्ठित ‘गोल्डन आऊल’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.
उत्कृष्ट कामगिरीचे उल्लेखनीय प्रदर्शन करताना श्रीलंकेतील संरक्षण सेवा कमांड अँड स्टाफ कॉलेज (DSCSC) येथे प्रतिष्ठित कमांड आणि स्टाफ कोर्स घेत असलेल्या भारतीय सशस्त्र दलातील तीन अधिकाऱ्यांना त्यांच्या उत्कृष्ट कामगिरीबद्दल प्रतिष्ठित ‘गोल्डन आऊल’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. कामगिरी श्रीलंकेचे राष्ट्रपती रानिल विक्रमसिंघे यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आलेला हा पुरस्कार विश्लेषणात्मक कौशल्ये, धोरणात्मक विचार आणि भविष्यातील नेतृत्वासाठी त्यांची क्षमता यामधील त्यांच्या अपवादात्मक कामगिरीची दखल घेतो.

Notes:
आर्म्ड फोर्सेस मेडिकल सर्व्हिसेस (AFMS) आणि इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (IIT) रुरकी यांनी सहयोगी बायोमेडिकल संशोधनाला चालना देण्यासाठी सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली.
सामंजस्य कराराचे उद्दिष्ट सेवा कर्मचाऱ्यांसाठी लढाऊ वैद्यकीय सहाय्य आणि रुग्णांची काळजी सुधारणे हे आहे.
महासंचालक (संस्था आणि पर्स) लेफ्टनंट जनरल एसके सिंग आणि आयआयटी रुरकीचे संचालक प्रा कमल किशोर पंत यांनी आपापल्या संस्थांच्या वतीने या सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली.

Notes:
हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड(HAL)-DRDO च्या भागीदारीत Su-30MKI फायटर जेट फ्लीट अपग्रेड करण्यासाठी 60,000 कोटी रुपयांचा प्रकल्प सुरू करण्यात आला.
हा उपक्रम प्रगत तंत्रज्ञान आणि स्वदेशी प्रणाली एकत्रित करून क्षमता वाढवण्यावर भर देतो.
भारताने 50% पेक्षा जास्त स्वदेशी सामग्रीसह संरक्षण उत्पादनात स्वयंपूर्णतेची वचनबद्धता दाखवून तांत्रिक स्वातंत्र्याच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण प्रगतीवर ह्या उपक्रमातून जोर दिला.

Notes:
ISRO चांद्रयान-3 मिशन टीमला यूएस स्थित स्पेस फाउंडेशनकडून अंतराळ संशोधनासाठी 2024 चा जॉन एल ‘जॅक’ स्विगर्ट ज्युनियर पुरस्कार मिळाला.
स्पेस सिम्पोजियम दरम्यान सादर करण्यात आलेला हा प्रतिष्ठित पुरस्कार अंतराळ संशोधनातील उत्कृष्ट योगदानाची ओळख आहे. मिशनच्या तांत्रिक पराक्रमावर लक्ष वेधून ह्यूस्टनमधील भारताच्या कौन्सुल जनरलने हा पुरस्कार स्वीकारला.
स्पेस फाऊंडेशनने चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर अंतराळ यानाच्या लँडिंगच्या अलीकडील मैलाच्या दगडावर भर देत अंतराळ क्षेत्रातील भारताच्या नेतृत्वाचे कौतुक केले.