Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
आसाममध्ये एकाच व्यक्तीबद्दल सर्वाधिक निबंध लिहिण्याचा गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड बनवला गेला.
मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा यांना त्यांच्या 400 व्या जयंतीनिमित्त अहोम जनरल लचित बोरफुकन यांच्यावरील सुमारे 43 लाख निबंधांसाठी गिनीज प्रमाणपत्र मिळाले.

Notes:
ट्रान्स-पॅसिफिक भागीदारीसाठी व्यापक आणि प्रगतीशील करार (CPTPP) हा मुक्त व्यापार करार आहे. पॅसिफिक रिममधील 11 देशांदरम्यान यावर सहमती झाली. युनायटेड किंगडमने नुकतेच या करारात सामील होण्याचे मान्य केले आहे.

Notes:
खगोलशास्त्रज्ञांनी एका एक्सोप्लॅनेटचा विकृत आकार शोधला आहे ज्याला गरम गुरू देखील म्हणतात. हे नेहमीच्या गोलाकार ग्रहांसारखे नाही, कारण ते रग्बी बॉलसारखे असतात. एक्सोप्लॅनेटला WASP-103b म्हणतात, WASP-103 नावाच्या तार्‍याभोवती 1,800 प्रकाश-वर्ष दूर फिरत आहे. CHOPS स्पेस टेलिस्कोप वापरून हे निरीक्षण करण्यात आले. ते त्यांच्या यजमान तार्‍यांच्या अगदी जवळून प्रदक्षिणा करतात, ज्याचा परिभ्रमण कालावधी 10 दिवसांपेक्षा कमी असतो आणि हे गरम संरचनेचे कारण आहे.

Notes:
चित्रपट निर्माते रिंटू थॉमस आणि सुष्मित घोष यांनी दिग्दर्शित केलेल्या ‘रायटिंग विथ फायर’ या भारतीय माहितीपटाला 94 व्या अकादमी पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट माहितीपट वैशिष्ट्य श्रेणीत नामांकन मिळाले आहे. रायटिंग विथ फायर हा या वर्षीच्या ऑस्कर पुरस्कारांमध्ये नामांकन मिळालेला एकमेव भारतीय माहितीपट आहे. हे दलित महिलांनी चालवलेले खबर लहरिया नावाच्या ग्रामीण वृत्तपत्रावर आणि अलीकडच्या काही वर्षांमध्ये प्रिंटमधून डिजिटलकडे तिच्या संक्रमणावर लक्ष केंद्रित करते.

Notes:
ग्रामीण विकास मंत्रालय ‘प्रधानमंत्री आवास योजना – ग्रामीण (PMAYG)’ योजना लागू करते. अलीकडेच केंद्रीय ग्रामीण विकास आणि पंचायती राज मंत्री श्री गिरीराज सिंह यांनी योजनेच्या अंमलबजावणीवर कडक देखरेखीसाठी PMAYG डॅशबोर्ड लाँच केला. डॅशबोर्डचा वापर PMAYG च्या भागधारकांकडून देखरेख आणि प्रशासनाच्या उद्देशासाठी केला जाईल.

Notes:
27 फेब्रुवारी हा दिवस जगभरातील अनेक देशांमध्ये जागतिक NGO दिन म्हणून साजरा केला जातो. या क्षेत्राविषयी जागरुकता निर्माण करणे आणि एनजीओ क्षेत्रात काम करणाऱ्या जगभरातील लोकांना प्रोत्साहन देणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. बाल्टिक सी एनजीओ फोरम ऑफ द कौन्सिल ऑफ द बाल्टिक सी स्टेटने 2010 मध्ये अधिकृतपणे हा दिवस ओळखला. दोन वर्षांनंतर फोरमच्या अंतिम विधानाच्या ठरावात तो स्वीकारण्यात आला. 2014 मध्ये 27 फेब्रुवारी हा जागतिक NGO दिन म्हणून घोषित करण्यात आला.

Notes:
दरवर्षी ३ मार्च हा दिवस जागतिक आरोग्य संघटनेतर्फे जागतिक श्रवण दिन म्हणून साजरा केला जातो. यावर्षी जागतिक श्रवण दिनाचे आयोजन “आयुष्यासाठी ऐकण्यासाठी, काळजीपूर्वक ऐका!” या थीमवर करण्यात आले आहे. या वर्षी, WHO संपूर्ण आयुष्यभर चांगले ऐकण्याचे साधन म्हणून सुरक्षित ऐकण्याच्या महत्त्वावर लक्ष केंद्रित करेल.

Notes:
लॉर्ड ऑफ द रिंग्ज या कादंबरीतील खलनायकाच्या नावावरून सॉरोना या वंशाच्या नवीन गटाला नाव देण्यात आले आहे.
सॉरॉन दोन नवीन फुलपाखरांच्या प्रजाती – सॉरोना त्रिकोणी आणि सॉरोना ऑरिगेरा  या वंशातील आहेत.
संघाला आणखी एक फुलपाखरू सुद्धा सापडला आहे, ज्याला त्याच्या पंखांवरील चांदीच्या तराजूमुळे अर्जेंटेरिया म्हणजे चांदीची खाण असे नाव देण्यात आले आहे.

Notes:
कोंबडी आणि टर्कीच्या कळपांमध्ये हायली पॅथोजेनिक एव्हीयन इन्फ्लूएंझा चा प्रादुर्भाव फेब्रुवारी २०२२ मध्ये पहिल्यांदा आढळून आल्यापासून ते २४ यूएस राज्यांमध्ये पसरले आहे. बर्ड फ्लू म्हणूनही ओळखला जातो, एव्हियन इन्फ्लूएंझा हा अत्यंत संसर्गजन्य विषाणूंचा समूह आहे जो वन्य पक्ष्यांना हानिकारक नाही. प्रसारित करतात, परंतु पाळीव पक्ष्यांसाठी प्राणघातक असतात. एप्रिलच्या सुरुवातीपर्यंत, प्रादुर्भावामुळे देशभरात सुमारे 23 दशलक्ष पक्षी मारले गेले.

Notes:
राजस्थानचे मुख्यमंत्री (मुख्यमंत्री) अशोक गेहलोत यांनी घोषित केले की कुटुंबांना 100 युनिटपर्यंत मोफत वीज मिळेल.
तर पुढील 100 युनिटसाठी निश्चित दर प्रदान केला जाईल.
लोकांच्या सर्व घटकांना कव्हर करणारी ही योजना 1 जूनपासून लागू होणार आहे.
गेल्या वर्षी स्वयंपाकाच्या गॅसच्या किमती अर्ध्याहून अधिक कमी करण्यात आल्या होत्या आणि वर्षाला प्रत्येकी 500 रुपये दराने 12 सिलिंडर उपलब्ध करून देण्यात आले होते.