Marathi Current Affairs [मराठी चालू घडामोडी 2025-26]

Notes:
‘इंडियन स्पेस पॉलिसी 2023’ ला केंद्रीय मंत्रिमंडळाने नुकतीच मंजुरी दिली.
हे भारतीय अंतराळ क्षेत्रातील खाजगी सहभागाची प्रक्रिया सुव्यवस्थित करण्याचा प्रयत्न करते.
या धोरणात भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) संशोधन आणि प्रगत अवकाश तंत्रज्ञानाच्या विकासावर लक्ष केंद्रित करणार आहे.
हे ISRO, न्यू स्पेस इंडिया लिमिटेड (NSIL, एक अंतराळ क्षेत्रातील PSU), आणि इंडियन नॅशनल स्पेस प्रमोशन अँड ऑथोरायझेशन सेंटर (IN-SPACE) यांना जबाबदारीचे वर्णन करते.

Notes:
‘Magnaporthe oryzae’ ही बुरशी आहे ज्यामुळे ‘व्हीट ब्लास्ट’ होतो. हे सध्या दक्षिण अमेरिकेतील गव्हाच्या पिकांचा नाश करत आहे, ज्यामुळे त्यांची अन्नसुरक्षा मोठ्या प्रमाणावर धोक्यात आली आहे.
मॅग्नापोर्थ ओरिझा ही बुरशी जगभरात पसरू शकते, असा इशारा शास्त्रज्ञांनी दिला आहे. यापूर्वी 2016 मध्ये आशिया आणि 2018 मध्ये आफ्रिकेत संसर्गाची प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत.

Notes:
टकीला मासा (Zoogoneticus tequila) ज्याला जंगलात नामशेष घोषित केले गेले होते ते त्याच्या मूळ मेक्सिकोमध्ये पुन्हा आणले गेले आहे. फक्त 70 मिमी पर्यंत वाढणाऱ्या या लहान माशाची इंग्लंडमधील चेस्टर प्राणीसंग्रहालयातील मत्स्यालयात पैदास करण्यात आली. आक्रमक, विदेशी माशांच्या प्रजाती आणि जलप्रदूषणामुळे 2003 मध्ये मासे जंगलातून नाहीसे झाले.

Notes:
वुल्फ ज्वालामुखी, ज्याला माउंट व्हाइटन असेही म्हणतात, हे गॅलापागोस बेटांमधील सर्वोच्च शिखर आहे. हा प्रशांत महासागरातील ज्वालामुखी द्वीपसमूह आहे. ज्वालामुखीचा पर्वत नुकताच उद्रेक झाला, प्रशांत महासागरावर लावा आणि राखेचे ढग पसरले. स्फोटानंतर वुल्फ ज्वालामुखीतील वायू आणि राखेचे ढग समुद्रसपाटीपासून 3,793 मीटरपर्यंत वाढले. ही बेटे इक्वेडोर प्रांताचा भाग आहेत.

Notes:
तामिळनाडू विधानसभेच्या विशेष अधिवेशनाने एकमताने NEET विरोधी विधेयक पुन्हा स्वीकारले, जे राज्यपाल आर एन रवी यांनी सरकारकडे परत केले होते. विधेयक पुन्हा स्वीकारून, आणि ते पुन्हा राज्यपालांकडे पाठवून, त्यांनी ते राष्ट्रपतींकडे त्यांच्या संमतीसाठी पाठवणे अपेक्षित आहे. वैद्यकीय प्रवेशांमध्ये NEET चा परिणाम पाहण्यासाठी राज्याने न्यायमूर्ती एके राजन समितीची स्थापना केली होती.

Notes:
DigitalSky हे एकल विंडो प्लॅटफॉर्म आहे ज्याद्वारे DGCA-मंजूर ड्रोन शाळा रिमोट पायलट प्रमाणपत्र (RPC) प्रदान करते. अलीकडेच, नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने देशात ड्रोन चालवण्यासाठी ड्रोन पायलट परवान्याची आवश्यकता रद्द केली आहे. भारतात ड्रोन चालवण्यासाठी RPC पुरेसे आहे

Notes:
मणिपूरमधील उमेदवार मणिपूर निवडणुकीसाठी प्रचार सुरू करण्यापूर्वी त्यांच्या संबंधित मतदारसंघात विशेष ‘ध्वजवंदन समारंभ’ करतात. हे सर्व पक्ष, धर्म आणि समुदायांमध्ये मणिपूरसाठी अद्वितीय आहे. ध्वजारोहण समारंभात अथेनपोट थिन्बा नावाचा सराव केला जातो, जेथे स्त्रिया फळे आणि भाज्या, तांदूळ आणि फुले घेऊन जातात आणि पक्षाच्या ध्वजस्तंभाच्या पायथ्याशी ठेवतात.

Notes:
राजस्थान राज्य सरकारने 2022-23 च्या बजेटमध्ये ‘उंट संरक्षण आणि विकास धोरण’ जाहीर केले आहे. मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत यांनी राज्यातील प्राण्यांचे संगोपन, संरक्षण आणि सर्वांगीण विकासासाठी नवीन धोरणांतर्गत पुढील आर्थिक वर्षात 10 कोटी रुपयांचा अर्थसंकल्प मांडला. प्राण्यांच्या घटत्या संख्येच्या पार्श्वभूमीवर हे धोरण जाहीर करण्यात आले आहे.

Notes:
इंडिया ग्लोबल फोरम (IGF) कार्यक्रम बेंगळुरू येथे नियोजित आहे. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि आयटी राज्यमंत्री, राजीव चंद्रशेखर या कार्यक्रमाला उपस्थित राहणार आहेत आणि कार्यक्रमादरम्यान 30 युनिकॉर्नचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांच्याशी संवाद साधणार आहेत. IGF कार्यक्रमात अर्थमंत्री, निर्मला सीतारामन आणि परराष्ट्र व्यवहार आणि सांस्कृतिक राज्यमंत्री, मीनाक्षी लेखी तसेच सीईओ आणि उद्योगातील नेते यांचा सहभाग देखील दिसेल.

Notes:
केंद्रीय आरोग्य मंत्री मनसुख मांडविया यांच्या हस्ते नुकतेच ‘राष्ट्रीय क्षयरोग प्रादुर्भाव सर्वेक्षण’ जाहीर करण्यात आले. त्यांनी देशातील ‘वार्षिक क्षयरोग अहवाल’ देखील जारी केला अहवालानुसार, 2019-2021 मध्ये दिल्लीमध्ये सर्वाधिक (747) प्रादुर्भाव होता तर गुजरातमध्ये सर्वात कमी (137) होता. 2019-2021 मध्ये भारतातील प्रौढांमध्ये टीबीचे प्रमाण 312 प्रति 100,000 होते. क्षयरोग असलेल्या प्रत्येक 2.84 व्यक्तींमागे, राष्ट्रीय पाळत ठेवणे प्रणालीमध्ये फक्त 1 नोंदणीकृत आहे.