Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿರುವ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹ-05 (EOS-05) ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ GISAT-1A (Geo Imaging Satellite-1A) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಸಮೀಪದ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಚಿತ್ರಣ, ವಿಪತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ EOS-05, ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದ ನಿರಂತರ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ-ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಖನಿಜಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಮಿಷನ್ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಬಲವಂತದ ನಾಪತ್ತೆಯ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 30ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುವುದು, ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಅಪಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಪ್ರಕರಣಗಳತ್ತ ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಈ ದಿನದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2011ರಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. 2026ರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ “Victims first. Actions now.” ಆಗಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಲವಂತದ ನಾಪತ್ತೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ 20ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವೂ ಆಗಿದೆ.

Notes:
ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಅರಣ್ಯ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ 16 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬೇಟೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟಗಳ (MM Hills) ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂಗಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು 2013ರಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು BRT ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ, ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಮಂಗಲಂ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರೀಯವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.

Notes:
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ಆಶ್ವಸ್ತ್’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಸೈನಿಕ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. AASHVAST ಎಂದರೆ Assessment and Analysis of Electronic Systems Hardware for Vulnerabilities and Security Threats. ಈ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಫರ್ಮ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮರೆಮಾಚಿದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳು, ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಕೀಗಳು, ದೂರಸ್ಥ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧನಗಳು, ಬದಲಾಯಿಸಲಾದ ಹಾರಾಟ ಮಿತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅನಧಿಕೃತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಶತ್ರುಗಳ GPS ಸ್ಪೂಫಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಮಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧದ ಭದ್ರತಾ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Notes:
ಮಿಜೋರಾಂನ ಸೈತುವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೊಬಿಲೈಸೇಶನ್ ಏಡ್ಸ್ ಸುರಕ್ಷಾ (MAS) ಅಭಿಯಾನದಡಿ ‘ಸುರಕ್ಷಿತ’ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಏಕೈಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆ 95-95-95 HIV ಗುರಿಗಳಾದ ಜನರು ತಮ್ಮ HIV ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, HIV ಸೋಂಕು ದೃಢಪಟ್ಟವರು ಆಂಟಿರೆಟ್ರೋವೈರಲ್ ಥೆರಪಿ (ART) ಪಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಲೋಡ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸುವುದು—ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಅಭಿಯಾನದಡಿ ಈ ಮೂರು ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ‘ಸುರಕ್ಷಿತ’ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಸುರಕ್ಷಿತ+’ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಲು HIV ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಹರಡುವಿಕೆ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು. HIV ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಮುಖಂಡರು, ಎನ್‌ಜಿಒಗಳು ಹಾಗೂ ಚರ್ಚುಗಳು ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿವೆ.

Notes:
ದಕ್ಷಿಣ ಸೂಡಾನ್‌ನ ಬೋಮಾ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಂಗಿಲೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದೇಶದ ಮೊದಲ UNESCO ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ‘ಗ್ರೇಟ್ ನೈಲ್ ಮೈಗ್ರೇಷನ್’ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಆ್ಯಂಟಿಲೋಪ್‌ಗಳು ವಿಶಾಲ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು, ಜಲಭೂಮಿಗಳು, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸವನ್ನಾಗಳಿದ್ದು, ಇದು ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಸಮೃದ್ಧ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಶೂಬಿಲ್, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಓಪನ್‌ಬಿಲ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ಡಿಮ್ ಸ್ಟಾರ್ಕ್‌ನಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

Notes:
ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ‘NIPUN’ ಮಿಷನ್‌ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಯುವಕರ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಉತ್ತೇಜನ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆ-ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಈ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ AI ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೇನ್‌ನಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೈಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

Notes:
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IAEA) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇರಾನ್ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಗೆ (UNSC) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇಂತಹ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರ್‌ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ IAEA. ಇದರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ 1953ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡ್ವೈಟ್ ಡಿ. ಐಸೆನ್‌ಹೋವರ್ ಮಾಡಿದ ‘Atoms for Peace’ ಭಾಷಣ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. IAEA ನಿಯಮಾವಳಿಯನ್ನು 1956ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 1957ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿದೆ.

Notes:
ಹಿರಿಯ ನಟ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರು 2024ರ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 1969ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಪುರಸ್ಕೃತೆ ದೇವಿಕಾ ರಾಣಿ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವರ್ಣ ಕಮಲ ಪದಕ, ಶಾಲು ಹಾಗೂ ₹10 ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

Notes:
ಕಿಶೌ ಬಹುಉದ್ದೇಶದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಗೆ 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ಮಹತ್ವದ ಮುನ್ನಡೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ ಟೋನ್ಸ್ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯು 660 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಹುಉದ್ದೇಶದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ–ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಜಂಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕಿಶೌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 1994ರಲ್ಲಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಮೇಲ್ಯಮುನಾ ಜಲ ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.