Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ನಭಾ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ 18ನೇ ಶತಮಾನದ ನಭಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊಸ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ನಭಾ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮಹಾರಾಜ ರಿಪುದಮನ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಫುಲ್ಕಿಯನ್ ವಂಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನಭಾ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಾರಾಜ ಹೀರಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೋಟೆಯನ್ನು 150 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

Notes:
ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ ಪುರಸ್ಕಾರ (PMRBP) 2026ಕ್ಕಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವೀರ್ ಬಾಲ್ ದಿವಸ್‌ನಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವೀರ್ ಬಾಲ್ ದಿವಸ್ ಅನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಸಾಹಿಬ್‌ಜಾದಾ ಜೋರಾವರ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿಬ್‌ಜಾದಾ ಫತೇಹ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಶೌರ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ, ಪರಿಸರ, ಕ್ರೀಡೆ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಆಯಾ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ 31ರಂತೆ 5 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಗೂ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರಬೇಕು.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್ ವೇಳೆ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಆರು ಸೈನಿಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕದ ತ್ಯಾಗ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕ (Rashtriya Samar Smarak) ಅನ್ನು 2019ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಯೋಧರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಕ್ರಗಳಿವೆ—ಅಮರ ಚಕ್ರ (ಶಾಶ್ವತ ಜ್ವಾಲೆ ಮತ್ತು ಓಬೆಲಿಸ್ಕ್), ವೀರ ಚಕ್ರ (ಯುದ್ಧ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು), ತ್ಯಾಗ ಚಕ್ರ (ಹುತಾತ್ಮ ಸೈನಿಕರ ಹೆಸರುಗಳು) ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕ ಚಕ್ರ (ರಕ್ಷಕರನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಮರಗಳು).

Notes:
ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯ (CCHFW) 16ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರಾದ J. P. ನಡ್ಡಾ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್ (NHM) ಆದ್ಯತೆಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಆರೋಗ್ಯ ಸೇತು 2.0 ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ (CCHFW) ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 263ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Notes:
ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MoSPI) 20ನೇ ಅಂಕಿಅಂಶ ದಿನದಂದು SDG ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಚಕ ಚೌಕಟ್ಟು (NIF) ಪ್ರಗತಿ ವರದಿ 2026 ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಚಕ ಚೌಕಟ್ಟು (NIF) 2026ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 17 ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ (SDGs) ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು 277 ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 2016ರ 22%ರಿಂದ 2026ರಲ್ಲಿ 65.3%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ (MMR) 1,00,000 ಜೀವಂತ ಜನನಗಳಿಗೆ 122ರಿಂದ 87ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಜನನದ ಸಂದರ್ಭದ ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು 1,000 ಪುರುಷರಿಗೆ 896ರಿಂದ 918 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ವೃತ್ತಿಪರರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು–ಪುರುಷರ ಅನುಪಾತವು 51.3%ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ನಿರುದ್ಯೋಗದ ದರವು 2017–18ರ 6.1%ರಿಂದ 2025ರಲ್ಲಿ 3.1%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು.

Notes:
ರೈತರ ಭೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ‘ಮೀ ಭೂಮಿ–ಮೀ ಹಕ್ಕು’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು 6,887 ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ 29.04 ಲಕ್ಷ ಪಟ್ಟದಾರ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸೆಕ್ಷನ್ 22-ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿತ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಚುಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಗಳ ವರ್ಗದಿಂದ ಅರ್ಹ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತರು ಸ್ಪಷ್ಟ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೇಳೆ, 897 ರೈತರಿಗೆ ಸೇರಿದ 2,074 ಎಕರೆ ಹಾಗೂ 23 ರೈತರಿಗೆ ಸೇರಿದ 101 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೂ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

Notes:
ಭಾರತದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ₹1,27,500 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ 2.0 ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ₹76,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (2021)ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಗುರಿಯು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ, ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್, ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಉಪಕರಣಗಳು, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್ (ISM) ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 1.0ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 12 ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಸೆನೆಗಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬಸ್ಸಿರೌ ಫಾಯೆ ಅವರನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯ (ECOWAS)ದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯ (ECOWAS) ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, 1975ರ May 28ರಂದು ಲಾಗೋಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸೆನೆಗಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಂದು ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ಡಾಕರ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ, ಮಾಲಿ, ಗಿನಿಯಾ ಮತ್ತು ಗಿನಿಯಾ-ಬಿಸ್ಸೌ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಗ್ಯಾಂಬಿಯಾ ದೇಶವು ಸೆನೆಗಲ್‌ನೊಳಗೆ ಆವೃತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಷನ್ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದೆ. ಮಿಷನ್ ವಾತ್ಸಲ್ಯವು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MWCD) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಕ್ಕಳು (CNCP) ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳು (CCL) ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ TrackChild, Khoya-Paya ಮತ್ತು GHAR (Go Home and Re-Unite) ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ Crime and Criminal Tracking Network and Systems (CCTNS) ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.

Notes:
ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಪ್ರತಾಪರಾವ್ ಜಾಧವ್ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಗೆ ನೀಡಿದ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ NFHS-6 (2023–24)ರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಗಳು 90.6%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಹೆರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಫಲವತ್ತತೆ ದರ (TFR) 2.0ರಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ಲಸಿಕಾಕರಣ 87.1%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ದಡಾರದ ಎರಡನೇ ಡೋಸ್ ಮತ್ತು ರೋಟವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಷನ್ (ABDM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2026 ಜುಲೈ 20ರವರೆಗೆ 94.87 ಕೋಟಿ ABHA ಐಡಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.