Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 2027ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲ ಮಿಶ್ರ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಆಶಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸರಣಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಇದು ಮಿಶ್ರ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಪುರುಷರ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೊದಲ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಆಶಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸರಣಿಯಾಗಿರಲಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ 2027ರ ಆಶಸ್ ಬೇಸಿಗೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಿಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

Notes:
ಒಡಿಶಾದ ನಳಬಾನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಕ್ರಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 24 ಮೀನುಗಾರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ನಳಬಾನ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿರುವ ಚಿಲಿಕಾ ಸರೋವರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸಮೃದ್ಧ ಪಕ್ಷಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, 1987ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಕ್ಷಿಧಾಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಚಿಲಿಕಾ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60% ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಮಚ-ಬಿಲ್ಲಿನ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಪೈಪರ್, ಏಷ್ಯನ್ ಡೋವಿಚರ್ ಹಾಗೂ ಪಲ್ಲಾಸ್ ಫಿಶ್ ಈಗಲ್‌ನಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಲಾವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Notes:
1973ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 70%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2006ರ 1,411ರಿಂದ 2022ರಲ್ಲಿ 3,682ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಭಾರತದ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಜಾಲವು 9 ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ 58 ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ 84,488 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೊರಗಿನ ಹುಲಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಟೈಗರ್ಸ್ ಔಟ್‌ಸೈಡ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ಸ್ (TOTR) ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಭೂದೃಶ್ಯ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಹಂಚಿಕೆಯ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಜೀವ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂಘರ್ಷ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮಾನವ–ಹುಲಿ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ.

Notes:
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NBA) ಭಾರತೀಯ ಅಕ್ಕಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಅಕ್ಕಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ‘ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ’ (Access and Benefit Sharing-ABS) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ₹8.22 ಕೋಟಿ ವಿತರಿಸಿದೆ. ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು M/s Pioneer Overseas Corporation ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ₹73 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಗರಿಷ್ಠ ಹಂಚಿಕೆ ದೊರಕಿದೆ. NBA, ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2002ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoEFCC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಲೆಪ್ಟೋಸ್ಪೈರೋಸಿಸ್ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೋಂಕು (zoonotic disease) ಆಗಿದೆ. ಇದು ರೋಗಕಾರಕ ಲೆಪ್ಟೋಸ್ಪೈರಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕಿತ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಇದು ಹರಡುತ್ತದೆ. 1989ರಿಂದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 5,000 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 400 ಸಾವುಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

Notes:
ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ AI-ಆಧಾರಿತ ಹಲವು ಆಡಳಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ SAMPATH, PLANSPACE 2.0, VEGAM, DigiLocker ಆಧಾರಿತ Once-Only Framework ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಸಕ್ರಿಯ ವ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿವೆ. SAMPATH ಉಪಕ್ರಮವು AI-ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿ, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳ GIS-ಆಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. PLANSPACE 2.0 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಯೋಜನೆ ರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಲಿದ್ದು, ಇದು PM ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. VEGAM ಚೌಕಟ್ಟು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಪ್ರವಾಹಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

Notes:
ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಬಜೆಟ್‌ನಡಿ ‘ಸೂಪರ್ ಕ್ಲೀನ್, ಸೂಪರ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ₹139 ಕೋಟಿ ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನದೊಂದಿಗೆ 10,000 ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾಲಾ ಆವರಣದ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಕಾಂಪೌಂಡ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಒಟ್ಟು ₹44,527 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ, 3,734 ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ₹300 ಕೋಟಿ ಆಧುನೀಕರಣ ಅಭಿಯಾನವೂ ಸೇರಿದೆ.

Notes:
Impatiens nimspurjai ಎಂಬ ಹೊಸ ಹಿಮಾಲಯದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವು ನೇಪಾಳದ ಮ್ಯಾಗ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 2,800–2,900 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಖ್ಯಾತ ನೇಪಾಳಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಿ ನಿರ್ಮಲ್ ‘ನಿಮ್ಸ್‌ಡೈ’ ಪುರ್ಜಾ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು Impatiens ಜಾತಿ ಮತ್ತು Balsaminaceae ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಹಾಗೂ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪುರ್ಜಾ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಗ್ ಮೌಂಟನ್ ಕ್ಲೀನ್‌ಅಪ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2019ರಲ್ಲಿ ಅವರು 8,000 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಎತ್ತರದ ಎಲ್ಲ 14 ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳು ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿದ್ದರು.

Notes:
ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ದೀನದಯಾಳ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (DAY-NRLM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಕುರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನದ ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ (SHGs) ಮಹಿಳೆಯರು ನಡೆಸುವ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬುಲೆಟಿನ್ ಆದ ‘ಸಂಕಲ್ಪ ಶಕ್ತಿ’ಯನ್ನು ಮಾಸಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಮ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಮುದಾಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (CRP-EPs) ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು (BDSPs) ‘ಉದ್ಯಮ ಸಖಿಯರು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Notes:
ಅಸ್ಸಾಂನ ಬರ್ಪೇಟಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗ್‌ಬಾರ್‌ನ ಪಹಾರ್‌ಪುರ ಸಮೀಪ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ವಾಟರ್‌ಸ್ಪೌಟ್‌ನಂತಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಸುತ್ತುವ ನೀರಿನ ಸ್ತಂಭ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಮೋಡದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಂಬವಾದ, ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಸುಳಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವಾಟರ್‌ಸ್ಪೌಟ್‌ಗಳು ಸಂವಹನಾತ್ಮಕ ಮೋಡಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುತ್ತುವ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜಲಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 20 ನಿಮಿಷಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಕಾಲ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವು ಯಾವಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಊಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.