Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು SHATAYU ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. SHATAYU ಎಂದರೆ Senior Holistic Care Assistance and Training for Your Utility. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆದಾರರನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರ ಆರೈಕೆ ಬೆಂಬಲ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ National Institute of Social Defence (NISD) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಿರ್ಸಾ ಕಿನ್ನೋ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಇದು ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ GI ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಹಣ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹರಿಯಾಣದ ಸಿರ್ಸಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕಿನ್ನೋವಿನ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಕಿನ್ನೋವು ‘King’ (Citrus nobilis) ಮತ್ತು ‘Willow Leaf’ Mandarin (Citrus deliciosa) ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಸಿಟ್ರಸ್ ಹಣ್ಣಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಿಹಿ-ಹುಳಿ ರುಚಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ರಸದ ಅಂಶ ಹಾಗೂ ವಿಟಮಿನ್ C, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Notes:
ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ 2026ರ ಡುರಾಂಡ್ ಕಪ್‌ನ ಮೂರು ವಿಜೇತಾ ಟ್ರೋಫಿಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಡುರಾಂಡ್ ಕಪ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಡುರಾಂಡ್ ಕಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಡುರಾಂಡ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಸೊಸೈಟಿ (DFTS) ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ, ನೌಕಾಪಡೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂಡಿಯನ್ ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್ (ISL), ಐ-ಲೀಗ್ ಹಾಗೂ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಋತು-ಆರಂಭಿಕ (season-opener) ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಗಿದೆ.

Notes:
ತ್ರಿಪುರ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ “ವಂದೇ ಮಾತರಂ”ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆ “ಜನ ಗಣ ಮನ”ವನ್ನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ದೇಶನವು ಸರ್ಕಾರಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ತ್ರಿಪುರಾದಾದ್ಯಂತ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮದರಸಾಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯ ಗೌರವ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹೊರಡಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಶಿಸ್ತು ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳ նկատմամբ ಗೌರವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಾಗಿದೆ.

Notes:
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (IARC) ಜಂಟಿಯಾಗಿ 2026ರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ವರದಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪೀಡಿತರ ಮೊದಲ ಜಾಗತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿವೆ. ಹೃದಯರೋಗಗಳ ನಂತರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿಗೆ ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ 26,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ 20.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾವು ಜಾಗತಿಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 50.7% ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ 56.5% ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2012ರಿಂದ 2022ರವರೆಗೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು 36% ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳು 30% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯ ಕುಹರದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

Notes:
ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಯುನಿಟ್ (EIU) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2026ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಎಂಬ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದ 173 ನಗರಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿ 120ನೇ, ಮುಂಬೈ 121ನೇ, ಚೆನ್ನೈ 123ನೇ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು 127ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ನಗರವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಯೆನ್ನಾ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.

Notes:
ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoEFCC) ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯು ಶರಾವತಿ ಸಿಂಹ-ಬಾಲದ ಮಕಾಕ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ 2,000 MW ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಶರಾವತಿ ಸಿಂಹ-ಬಾಲದ ಮಕಾಕ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಅಘನಾಶಿನಿ ಸಿಂಹ-ಬಾಲದ ಮಕಾಕ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಹಾಗೂ ಸಮೀಪದ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚೀನಾದ ನೌಕಾಪಡೆಯ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಹಡಗು ರಷ್ಯಾದ ನೌಕಾ ಹಡಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಪಾನ್‌ನ ಒಕಿನೊಟೊರಿ ದ್ವೀಪದ ಸಮೀಪ ಲೈವ್-ಫೈರ್ ಕವಾಯತುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜಪಾನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಒಕಿನೊಟೊರಿ (ಪ್ಯಾರೆಸ್ ವೆಲಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಫಿಲಿಪೈನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ, ಜನವಸತಿಯಿಲ್ಲದ ಅಟಾಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಜಪಾನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಒಗಾಸಾವಾರಾ ದ್ವೀಪಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಬ್ಬರವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುತ್ತವೆ. ಜಪಾನ್ ಒಕಿನೊಟೊರಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (EEZ)ದ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಚೀನಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ತೈವಾನ್ ಮತ್ತು ಗುವಾಂ ನಡುವಿನ ಇದರ ಸ್ಥಾನವು ಸೈನಿಕ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.

Notes:
ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ ಯಾದವ್ 2026ರ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಮಹಿಳೆಯರ 53 kg ವೇಟ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಒಟ್ಟು 199 kg (88 kg ಸ್ನ್ಯಾಚ್ + 111 kg ಕ್ಲೀನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಕ್) ಎತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ 88 kg ಸ್ನ್ಯಾಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ನಂತರ ನೈಜೀರಿಯಾದ ಓನೋಮ್ ಒಮೊಲೋಲಾ ದಿದಿಹ್ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದು ಆ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. ಮೀರಾಬಾಯಿ ಚಾನು ಮತ್ತು ರಾಜಾ ಮುತ್ತುಪಾಂಡಿ ಬಳಿಕ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ವೇಟ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾದರು.

Notes:
2026ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುರಳಿ ಶ್ರೀಶಂಕರ್ 8.09 ಮೀಟರ್ ಜಿಗಿತದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 2022ರ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಬಳಿಕ, ಎರಡು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪರ್ ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜಮೈಕಾದ ತಜಯ್ ಗೇಲ್ 8.15 ಮೀಟರ್ ಜಿಗಿತದೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರೆ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸ್ಟೀಫನ್ ಮೆಕೆಂಜಿ 8.08 ಮೀಟರ್ ಜಿಗಿತದೊಂದಿಗೆ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಲೋಕೇಶ್ ಸತ್ಯನಾಥನ್ 7.97 ಮೀಟರ್ ಜಿಗಿತದೊಂದಿಗೆ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.