Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ICMR) ಪ್ರಮುಖ i-DRONE ಉಪಕ್ರಮದಡಿ, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಕಫ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದೆಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (NTEP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ AIIMS ಬಿಬಿನಗರದ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣದ ಯದಾದ್ರಿ-ಭುವನಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 840 ಮಂದಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾದರಿ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಮಾದರಿ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕ್ಷಯರೋಗದ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಮಧ್ಯಮ ತಿರುಗು ಸಮಯವನ್ನು 15 ದಿನಗಳಿಂದ 5 ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಆರಂಭಿಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

Notes:
ಸೆನೆಗಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬಸ್ಸಿರೌ ಫಾಯೆ ಅವರನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯ (ECOWAS)ದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯ (ECOWAS) ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, 1975ರ May 28ರಂದು ಲಾಗೋಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸೆನೆಗಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಂದು ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ಡಾಕರ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಮಾರಿಟಾನಿಯಾ, ಮಾಲಿ, ಗಿನಿಯಾ ಮತ್ತು ಗಿನಿಯಾ-ಬಿಸ್ಸೌ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಗ್ಯಾಂಬಿಯಾ ದೇಶವು ಸೆನೆಗಲ್‌ನೊಳಗೆ ಆವೃತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

Notes:
Kimi K3 ಅನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚೀನಾದ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನ Moonshot AI ಎಂಬ AI ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು 3-trillion-parameter ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ open-source AI ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು 8 trillion ನಿಯತಾಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದುವರೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ open-source AI ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. Kimi K3 ಒಂದು ಬಹುಮಾದರಿಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿ (LLM) ಆಗಿದ್ದು, ತಾರ್ಕಿಕತೆ, ಕೋಡಿಂಗ್, ದೃಶ್ಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. Moonshot AIಗೆ Alibaba, Tencent ಮತ್ತು Meituan ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಚೀನೀ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.

Notes:
ಅಂಬೋಸೆಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ 15 ಆನೆಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಬಳಿಕ ಕೀನ್ಯಾ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ಪದಾರ್ಥವೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದೆಂಬ ಸುಳಿವು ದೊರೆತಿದೆ. ಅಂಬೋಸೆಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ದಕ್ಷಿಣ ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಟಾಂಜಾನಿಯಾ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 392 ಚದರ km ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಕಿಲಿಮಂಜಾರೋ ಪರ್ವತದ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿಶಾಲ ಕೀನ್ಯಾ–ಟಾಂಜಾನಿಯಾ ಗಡಿದಾಟುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾದ ಕಿಲಿಮಂಜಾರೋ ಪರ್ವತವು ಉದ್ಯಾನವನದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

Notes:
ಲೆಪ್ಟೋಸ್ಪೈರೋಸಿಸ್ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೋಂಕು (zoonotic disease) ಆಗಿದೆ. ಇದು ರೋಗಕಾರಕ ಲೆಪ್ಟೋಸ್ಪೈರಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕಿತ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಇದು ಹರಡುತ್ತದೆ. 1989ರಿಂದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 5,000 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 400 ಸಾವುಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

Notes:
ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ‘ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ 2026: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಭರವಸೆ’ (World Development Report 2026: The Promise of Artificial Intelligence) ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 14.2% ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಜನರೇಟಿವ್ AIನಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ 4.5% ಆಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ AIಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವರ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ, ಕೃಷಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ತೆರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸೇವೆಗಳನ್ನು AI ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸಮರ್ಪಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ನೀತಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, AI ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

Notes:
PM-POSHAN (ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಪೋಷಣ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣ) ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಯೂಟ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; 2021ರಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ PM-POSHAN ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳ ಬಾಲವಾಟಿಕೆಯಿಂದ 1ರಿಂದ 8ನೇ ತರಗತಿವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2025–26ಕ್ಕೆ 24.15 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಹಾರಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದು 2024–25ರ 25.31 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಹಾಗೂ 2023–24ರ 26.82 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 2025–26ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರಕ್ಕೆ 3,01,148.29 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಹಾರಧಾನ್ಯಗಳ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಹಂಚಿಕೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

Notes:
ಮೇಘಾಲಯದ ರಿ-ಭೋಯಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 2022ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಅಣಬೆಯೊಂದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ, Russula griseopurpurata ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದವು ರಿ-ಭೋಯಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿರಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 320 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಸಾಲ್ (Shorea robusta) ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಟೊಪ್ಪಿ ಬೂದು-ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬಿರುಕುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕಾಂಡದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಗಿಲ್‌ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕವಲೊಡೆಯುವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

Notes:
2026ರ 13ನೇ ಈಶಾನ್ಯ ವಲಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಅಸ್ಸಾಂನ ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಲಕ್ಷುಮನ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅವರು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪುರುಷರ 10m ಏರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಈಶಾನ್ಯ ವಲಯ ಮಟ್ಟದ ಶೂಟಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಶೂಟರ್ ಅವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಅನು ಚೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ತ್ಸೆರಿಂಗ್ ಯಾಂಗ್ಡೆನ್ ಭೂತಿಯಾ ಅವರು 2026ರ 69ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅನು ಚೆಟ್ರಿ 10m ಏರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತ್ಸೆರಿಂಗ್ ಯಾಂಗ್ಡೆನ್ ಭೂತಿಯಾ 10m ಏರ್ ರೈಫಲ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ವಲಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನಿಂದ ಒಟ್ಟು 11 ಶೂಟರ್‌ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

Notes:
ನವದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಸ್ಥೆ (AIIA) ‘ಆಯುರ್ವರ್ತ’ ಎಂಬ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂವಾದ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. AIIA, ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಜ್ಞಾನ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಆಯುರ್ವೇದ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ‘ಆಯುರ್ವರ್ತ’ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.