ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು [Current Affairs in Kannada - 2024-25]

Notes:
2024-25ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಭಾರತವು “ಭಾರತದ ಮರಾಠ ಮಿಲಿಟರಿ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು” ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. 17ನೇ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಈ ಸೇನಾ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮರಾಠಾ ಆಡಳಿತಗಾರರು ರೂಪಿಸಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು, ಕೊಂಕಣ ಕರಾವಳಿ, ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಕೋಟೆಗಳ ಜಾಲವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸಲ್ಹೇರ್ ಕೋಟೆ, ಶಿವನೇರಿ ಕೋಟೆ, ರಾಯಗಡ, ವಿಜಯದುರ್ಗ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. 17 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಮರಾಠಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು 1818 CE ನಲ್ಲಿ ಪೇಶ್ವೆ ಆಳ್ವಿಕೆಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.

Notes:
ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಸ್ತಾನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಗಳ SCO ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ NSA ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು 2025-2027 ಕ್ಕೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಸಹಕಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟೊಕೇವ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟೊಕೇವ್ ಅವರು “ಮೂರು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳು” ಮತ್ತು ಮಾದಕವಸ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆಗಳಂತಹ ದೇಶೀಯ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಏಕೀಕೃತ ವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಸಭೆಯು SCO ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

Notes:
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಪೂರ್ವ ವಲಯದ ಪೀಠವು ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್‌ನ ಪರಿಸರದ ಅವನತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಜೊತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದೆ. ಐಕಾನಿಕ್ ಸೈಟ್‌ಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಯೋಜಿತವಲ್ಲದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅರ್ಜಿದಾರ ಸುಭಾಸ್ ದತ್ತಾ ಅವರ ದೂರುಗಳು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್, ಕಾಂಚನಜುಂಗಾ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯೋದಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಸೆಂಚಾಲ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು 1915 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.

Notes:
ಸಂಶೋಧಕರು AI ಬಳಸಿ ಮೇರುದಂಡಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ / ವರ್ಟಿಬ್ರೇಟ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ 40 ನವೀನ ನಿಡೋವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಡೋವೈರಸ್‌ಗಳು ‘ಮೇರುದಂಡಿ ಮತ್ತು ಮೇರುದಂಡವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು’ [ವರ್ಟಿಬ್ರೇಟ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಇನ್ವರ್ಟಿಬ್ರೇಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು] ಸೋಂಕಿಸುವ ಪಾಸಿಟಿವ್-ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಂಡ್ RNA ವೈರಸ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ವಿವಿಧ ವೈರಸ್‌ಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಸೋಂಕಿತವಾದಾಗ, ಜೀನ್ ಪುನರ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ಇದರಿಂದ ಹೊಸ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ವೈರಸ್‌ಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

Notes:
ಅಮೀಬ ಡಿಕ್ಟಿಯೋಸ್ಟೀಲಿಯಮ್ ಡಿಸ್ಕಾಯ್ಡಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು-ಗಡ್ಡದ ಜೀನುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಲ್ಟ್ರೂಯಿಸಮ್ ನಡೆಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜೀನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ಸಹಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಜೀನ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರ ಮೇಲೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವರ್ತನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯು ತನಗೆ ಹಾನಿಕರವಾಗಿರಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಆದರೆ ಅದು ತನ್ನ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ನ ಇತರರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡುವ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

Notes:
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ (INCOIS) ಏಲ್ ನಿನೊ ಮತ್ತು ಲಾ ನಿನಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಲು ಬೇಸಿಯನ್ ಕನ್ವೊಲ್ಯೂಷನಲ್ ನ್ಯೂರಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (BCNN) ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. AI, ಡೀಪ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ML ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, BCNN ಸಾಗರ-ವಾತಾವರಣ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು Nino3.4 ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ENSO ಹಂತಗಳನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 1999 ರಲ್ಲಿ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ INCOIS ವಿವಿಧ ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರಿಗೆ ಸಾಗರ ದತ್ತಾಂಶ, ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ನೇಪಾಳದ ಧುಲಿಖೇಲ್, ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ನಿಂದ “ಆರೋಗ್ಯಕರ ನಗರ” ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಶದ ಮೊದಲ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಧೂಲಿಖೇಲ್ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 18 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾವ್ರೆಪಾಲಂಚೋಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. WHO ಆಗಸ್ಟ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಧುಲಿಖೇಲ್ ಅನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿತು. WHO ಯ ನಿರ್ಧಾರವು ಪರಿಸರ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಬಡ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರವೇಶದಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಧೂಲಿಖೇಲ್ ಅನ್ನು ಏಷ್ಯಾದ ಎರಡನೇ ಆರೋಗ್ಯಕರ ನಗರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕರ್ಮ ಅಥವಾ ಕರಮ್ ಪರ್ವ್ ಎಂಬ ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವು. ಕರ್ಮ ಪೂಜೆಯು ಕರಮ್ ಮರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಫಲವತ್ತತೆ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶುಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಕೃಷಿಯ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಒಂದು ವಾರದ ಮೊದಲು, ಯುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಶುದ್ಧ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ರೀತಿಯ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ, ಕರಮ್ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರು ಕರಮ್ ರಾಜನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ, ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಂತರ ಕರಮ್ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜಾವಾ ಹೂಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಡಾ, ಹೋ, ಒರಾವೋನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಝಾರ್ಖಂಡ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Notes:
ಬುರುಲಿ ಅಲ್ಸರ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ‘ಮೈಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಅಲ್ಸೆರಾನ್ಸ್’ ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಚರ್ಮದ ರೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ബാധಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ರೋಗವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕೀಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಪೋಸಂಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಶೇಖರಣಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣವಾಗದ ಗಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಉಳಿತಾಯ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಶೀಘ್ರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ಉಷ್ಣವಲಯದ ರೋಗವನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ.