Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
Murchison Widefield Array (MWA) ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೊಸ millisecond pulsar ಅನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು Southern-sky MWA Rapid Two-metre (SMART) survey ಎಂಬ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. MWA ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ Murchison Radio-astronomy Observatory (MRO)ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದ ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ Square Kilometre Array (SKA) ಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ precursor site ಆಗಿದೆ. ಈ ದೂರದರ್ಶಕವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್ ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ದೇಶಗಳ 20 ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಯೋಗದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ Curtin University ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದೆ.

Notes:
ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು 8 ಹೊಸ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ GI ನೋಂದಾಯಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 17ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ GI ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿಟಿಯ ಸೀಬಕ್‌ಥಾರ್ನ್, ಚಂಬಾದ ಸಲೂನಿ ಸಫೇದ್ ಮಕ್ಕಾ ಮತ್ತು ಚಂಬಾ ಮೆಟಲ್ ಆರ್ಟ್, ಸಿರ್ಮೌರ್‌ನ ಸಿರ್ಮೌರಿ ಲೋಯಿಯಾ, ಕಿನ್ನೌರಿ ಟೋಪಿ, ಕಿನ್ನೌರಿ ಆಪಲ್, ಕಿನ್ನೌರಿ ಆಭರಣ ಹಾಗೂ ಮಂಡಿಯ ಸೆಪುವಾಡಿ ಸೇರಿವೆ.

Notes:
ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್-1 ಆರು ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ವಿಕ್ರಮ್-1 ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳ ಕಕ್ಷೀಯ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಕಕ್ಷೀಯ-ವರ್ಗದ ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಘನ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾದ ಕಕ್ಷೀಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಹೈಪರ್‌ಗೋಲಿಕ್ ದ್ರವ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 350 kg ಅನ್ನು ಲೋ ಅರ್ಥ್ ಆರ್ಬಿಟ್ (LEO)ಗೆ ಹಾಗೂ 260 kg ಅನ್ನು ಸೂರ್ಯ-ಸಮಕಾಲೀನ ಕಕ್ಷೆ (SSO)ಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

Notes:
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮೈಕ್ರೋ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳ ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣ (PMFME) ಯೋಜನೆಯು 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ಮಂಜೂರಾತಿಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoFPI) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯು ₹20,300 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಯೋಜನಾ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 11 ಲಕ್ಷ ನೇರ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 4.18 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು (SHG) ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಬೀಜ ಬಂಡವಾಳದ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದು, 27 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 80 ಸಾಮಾನ್ಯ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಹಾಗೂ 1.76 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಒದಗಿಸಿದೆ.

Notes:
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಪರೇಷನ್ ವಜ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಬ್ಯೂರೋ (CBN) ಹೈಟೆಕ್ ಮೆಫೆಡ್ರೋನ್ (MD) ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. 1985ರ NDPS ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಯಿನ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು ಜೋಧ್‌ಪುರ (ರಾಜಸ್ಥಾನ)ದಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚುಕೋರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಹಿಂದೆ ಮಾಂಡ್‌ಸೌರ್‌ನಲ್ಲಿ 8.17 kg ಮೆಫೆಡ್ರೋನ್ ಹಾಗೂ ಮೊವ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಕ್ರಮ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳೊಂದಿಗೆ 43.82 kg ಮೆಫೆಡ್ರೋನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ CBN ಅಫೀಮು ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ.

Notes:
ಭಾರತದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ₹1,27,500 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ 2.0 ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ₹76,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (2021)ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಗುರಿಯು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ, ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್, ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಉಪಕರಣಗಳು, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್ (ISM) ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 1.0ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 12 ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಗುಜರಾತ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ 80,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಶಾಲೆಗೆ ಕರೆತರಲು ಸಮ್ರಸ್ ವಿದ್ಯಾ ಸೇತು ಮೆಗಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸೇತುವೆ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಮೂಲಕ 1ರಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರುದಾಖಲಾತಿ ಮಾಡಿ “ಶೂನ್ಯ ಡ್ರಾಪ್‌ಔಟ್” ಸಾಧಿಸುವುದು ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು, ಸಮುದಾಯ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮರುದಾಖಲಾತಿ ಮಾಡಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮನೆ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ (NEP) 2020 ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTE)ಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.

Notes:
ಮಚಿಲಿಪಟ್ನಂ (BY 529) ಎಂಬುದು 8 ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನ ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ಗಳ (ASW SWC) ಪೈಕಿ 7ನೇ ಹಡಗಾಗಿದ್ದು, 2026ರ ಜುಲೈ 29ರಂದು ಜಲಾಸೆಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹಡಗನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗಾಗಿ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (CSL) ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಂದರು ನಗರವಾದ ಮಚಿಲಿಪಟ್ನಂನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಡಗನ್ನು ನೀರಿನಡಿಯ ನಿಗಾವಹಿಸುವಿಕೆ, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಯುದ್ಧ (ASW), ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಸಮುದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು (LIMO) ಹಾಗೂ ಗಣಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಡಲ ಡೊಮೇನ್ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು (MDA) ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
1973ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 70%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡು ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2006ರ 1,411ರಿಂದ 2022ರಲ್ಲಿ 3,682ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಭಾರತದ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಜಾಲವು 9 ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ 58 ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ 84,488 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೊರಗಿನ ಹುಲಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಟೈಗರ್ಸ್ ಔಟ್‌ಸೈಡ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ಸ್ (TOTR) ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಭೂದೃಶ್ಯ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಹಂಚಿಕೆಯ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಜೀವ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂಘರ್ಷ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮಾನವ–ಹುಲಿ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ.

Notes:
ರಾಮಗಢ ವಿಶ್ಧಾರಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬುಂಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಮೇ 2022ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 52ನೇ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ರಣಥಂಬೋರ್ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದರ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಭಾರತೀಯ ತೋಳ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟೆ ಹೈನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಸರಿಸ್ಕಾ, ರಣಥಂಬೋರ್, ಮುಕುಂದರ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಧೋಲ್ಪುರ್–ಕರೌಲಿ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಐದು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 149ಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದು, 2025ರ 135ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.