ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು [Current Affairs in Kannada - 2024-25]

Notes:
ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು J0529-4351 ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ವೇಸಾರ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕ್ವೇಸಾರ್ ಸೂರ್ಯನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ 17 ಶತಕೋಟಿ ಬಾರಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಪ್ಪು ಕುಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ವೇಸಾರ್‌ಗಳು ಸಕ್ರಿಯ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗಳಾಗಿವೆ (AGNs), ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಪ್ಪು ಕುಳಿಗಳಿಂದ ಉತ್ತೇಜನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಎಜಿಎನ್‌ಗಳು ಕ್ವೇಸಾರ್‌ಗಳಲ್ಲ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮ್ಯಾಟರ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕ್ವೇಸಾರ್‌ಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಾಗಿವೆ, ಇದು ತೀವ್ರವಾದ ಮ್ಯಾಟರ್ ಸೇವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಸಂಚಯನ ಡಿಸ್ಕ್ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Notes:
ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಲೇಷಿಯನ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ನೌಕಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ಸಮುದ್ರ ಲಕ್ಷಮನ ವ್ಯಾಯಾಮ ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2 ರಂದು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಅದರ 3 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಯಾಮವು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ಹಡಗು ಕಿಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಹಡಗು ಕೆಡಿ ಲೆಕಿರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂವಾದಗಳು, ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದ ಸಮುದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

Notes:
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ (BBNJ) ಮೀರಿದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಬ್ಲೂ ಲೀಡರ್ಸ್ ಹೈ-ಲೆವೆಲ್ ಈವೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಎತ್ತರದ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಈವೆಂಟ್‌ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಬ್ಲೂ ಲೀಡರ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಮಾಲಿನ್ಯ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಂತಹ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ದೇಶಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಈವೆಂಟ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

Notes:
2004ರ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ಹಿರಿಯ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅನುರಾಗ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳದ (ಸಿಬಿಐ : ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್) ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಪೊಲೀಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ (BPR&D) ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯು ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2027 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆದೇಶವು ಅವರ ಅಸ್ಸಾಂ-ಮೇಘಾಲಯ ಕೇಡರ್ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಸಂಪುಟದ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

Notes:
ನಾಸಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ವೆಬ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ (JWST : ಜೇಮ್ಸ್ ವೆಬ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್) ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಹಿತಿಯು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲಾನೆಟ್ K2-18b ನಲ್ಲಿ ಡೈಮಿಥೈಲ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ (DMS) ಅನಿಲದ 50% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಖಚಿತವಾದ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. DMS ಎಂಬುದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಅನಿಲವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. K2-18b ನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ DMS ಇರುವಿಕೆಯು ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಗ್ರಹವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗಿಂತ 2.6 ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ K2-18b, M- ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವ ಸೂಪರ್ ಅರ್ಥ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿರುವ M ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕೆಂಪು ಕುಬ್ಜ ವರ್ಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. K2-18b ಗೋಲ್ಡಿಲಾಕ್ಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ದ್ರವ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Notes:
ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಅಡಿಕೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ ಅಡಿಕೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಇತರ ತಳಿಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿತು. ಅಡಿಕೆ ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಬೀಟಲ್ ನಟ್ ಅಥವಾ ಸುಪಾರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಡಿಕೆ ಹಣ್ಣು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗದು ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಮಾನಸಿಕ ಚಟುವಟಿಕಾ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಅದು ಕ್ಯಾಫೀನ್, ನಿಕೋಟಿನ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚವಚಲ್ಪಡುವ ಇದು, ವಿವಿಧ ಧೂಮರಹಿತ ತಂಬಾಕು (SLT : ಸ್ಮೋಕ್ ಲೆಸ್ ಟೊಬ್ಯಾಕೋ) ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 600 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಅಧಿಕ ಜನರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Notes:
ನಂಜರಾಯನ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ, ಕಳುವೇಲಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಮತ್ತು ತವಾ ಜಲಾಶಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾರತೀಯ ಒದ್ದೆನೆಲಗಳನ್ನು ರಾಮ್‌ಸರ್ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂಜರಾಯನ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಪ್ಪೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಸರೋವರವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಜ ನಂಜರಾಯನ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2021 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಕಳುವೇಲಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿಲ್ಲುಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊರೊಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸರೋವರವಾಗಿದ್ದು, ಜೈವವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ತವಾ ಜಲಾಶಯವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, ಇದು ತವಾ ಮತ್ತು ದೇನ್ವಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿರುವ ಸಾತ್ಪುರ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

Notes:
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಮೇರಿಕದ ಕಂಪನಿ Sig Sauer ನಿಂದ 73,000 SIG716 ರೈಫಲ್‌ಗಳನ್ನು ಆದೇಶಿಸಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು 2025 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುವುದು. SIG716 ಅಮೇರಿಕನ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ದಾಳಿ ರೈಫಲ್ ಆಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಈ ರೈಫಲ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರ್ವತಮಯ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. ಈ ರೈಫಲ್ 34.39 ಇಂಚು ಉದ್ದವಿದ್ದು, 15.98 ಇಂಚು ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 3.58 ಕೆಜಿ ತೂಕವಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿನ್ನೆಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 600 ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಾಕಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೈಫಲ್ 7.62x51mm ಕ್ಯಾಲಿಬರ್ ಅನ್ನು ದೀರ್ಘ ಶ್ರೇಣಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು INSAS ಮತ್ತು AK-47 ರೈಫಲ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗ್ಯಾಸ್ ಪಿಸ್ಟನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. SIG716 ನ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಗ್ರಾಹಕೀಕರಣವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಆಗಸ್ಟ್ 30 ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2024 ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ 10 ಮೀಟರ್ ಏರ್ ರೈಫಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ SH1 ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನಿ ಲೆಖರಾ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಟೋಕಿಯೊ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. 22 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವನಿ ಮೂರು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೀಟ್ ಆಗುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.