Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಕೊಲೊರಾಡೋ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯವಾದ ಲೇಕ್ ಪಾವೆಲ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದಾಖಲೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಮೇಲ್ಮೈ ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಯುಟಾ–ಅರಿಜೋನಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಸುಮಾರು 3,519.8 ಅಡಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, 2023ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಕ್ಯಾಂಯನ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಈ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಲೇಕ್ ಪಾವೆಲ್ ಅಮೆರಿಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿತವು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಮೆರಿಕದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಹಾಗೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

Notes:
ಅಸ್ಸಾಂನ ಲಾವಖೋವಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಯಾದ ಸ್ಮ್ಯೂ (Mergellus albellus) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 70.13 ಚದರ km ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಅಸ್ಸಾಂನ ನಾಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಲಾವಖೋವಾ–ಬುರ್ಹಾಚಾಪೋರಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಜಿರಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಬಫರ್ ವಲಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 225ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಏಕ ಕೊಂಬಿನ ಖಡ್ಗಮೃಗ, ಆನೆ, ರಾಯಲ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಜಲ ಎಮ್ಮೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

Notes:
ಪಲಂಪುರದ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಬಯೋರಿಸೋರ್ಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IHBT)ಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ತವಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೊಸ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 4,000 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಈ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ‘ಡೋರೋನಿಕಮ್ ಸ್ಯಾಂಕ್ಟಮ್’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಲಿಯೋಪರ್ಡ್ಸ್ ಬೇನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡೋರೋನಿಕಮ್ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಡೋರೋನಿಕಮ್ ಕುಲದ ಮೊದಲ ಪ್ರಭೇದ ಇದಾಗಿದೆ; ಈ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದರ ದಾಖಲೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು.

Notes:
“Limiting Overshoot: Navigating Exceedance of 1.5°C and Pathways Towards Return” ವರದಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. 1.5°C ತಾಪಮಾನ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮೀರುವುದು ಬಹುತೇಕ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದ್ದು, ಈ ಮಿತಿ ಮೀರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಮಿತಿಗಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ತರುವ ಕ್ರಮಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ. 2026ರಿಂದ 2030ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು 1.5°C ದಾಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆ 75% ಇದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಆಶಾದಾಯಕ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು 1.8°C ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ಇಳಿಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀತಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 2100ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನವು ಸರಾಸರಿ 2.6°C ತಲುಪಬಹುದು.

Notes:
ಸಂಶೋಧಕರು ಥಾಂಗ್ ಫಾ ಫುಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ Thismia daemona ಎಂಬ ಹೊಸ ಮೈಕೋಹೆಟೆರೋಟ್ರೋಫಿಕ್ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪದ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕಂಚನಬುರಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ದುರ್ಗಮ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಈ ಉದ್ಯಾನವನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. Thismia daemona ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ವಾಸಸ್ಥಳವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ. IUCN ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ (Critically Endangered) ಪ್ರಭೇದವೆಂದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪತ್ತೆಯು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೃದ್ಧ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

Notes:
ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ (DU) ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಬನ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಯು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ನಗರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 2,000 ಚದರ ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಈ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 50 ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳಿವೆ. ಪರಿಸರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಪಾಚಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಿರುಲಿನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.

Notes:
ರಷ್ಯಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ S-71K ಕೊವ್ಯೋರ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ವಾಯು-ಉಡಾವಣೆಯ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಆಫ್ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು Su-57E ಐದನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ದುಬಾರಿ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ದಾಳಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, S-71Kಗೆ R500 ಟರ್ಬೋಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸುಮಾರು 300 km ಆಗಿದೆ. Su-57E ಮಾರಾಟವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಡುವೆ ರಷ್ಯಾ ಈ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

Notes:
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯ ಲೋಧಿ ಕಾಲೋನಿ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತ ವನ್’ ಹಸಿರು ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಗರ ಪರಿಸರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿಯ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ನವದೆಹಲಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (NDMC) ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ದೇಶೀ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದಟ್ಟ ಹಸಿರು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಒಂದು ಏಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 10,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಕಿಂಗ್, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು.

Notes:
ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧಿಕಾರಿತಾ ಶಿಬಿರ’ಗಳನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ದಿವ್ಯಾಂಗರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಾಗೂ ಸಾಧನ ವಿತರಣಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 21 ರಾಜ್ಯಗಳ 76 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಬಿರಗಳು ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸುಮಾರು 58,000 ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಅಂಗಗಳು, ಸಹಾಯಕ ಸಾಧನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಚಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಇತರ ನೆರವುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 463 ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ 2,400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ದಿವ್ಯಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆ (DEPwD) ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಘನತೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ವಿಶ್ವ ಬಿದಿರು ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರ ಇದರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ ‘ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಬಿದಿರು’ (Bamboo Beyond Borders) ಆಗಿದೆ. ಈ ದಿನವು ಬಿದಿರಿನ ಪರಿಸರ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿದಿರನ್ನು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣ, ಕಾಗದ, ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವನೋಪಾಯ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನಶೈಲಿಗೂ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವ ಬಿದಿರು ಸಂಸ್ಥೆ (WBO) ವಿಶ್ವ ಬಿದಿರು ದಿನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.