ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು [Current Affairs in Kannada - 2024-25]

Notes:
2009ರ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ IRS ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರತಿಮಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ DPIIT ನಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ವೈಶ್ವಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿಯು ಪದಭಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ DPIIT ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿರೋಧಕ ನಿರೋಧಕತೆಯ / ಆಂಟಿ ಮೈಕ್ರೋಬಿಯಲ್ ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ತನ್ನ ನವೀಕರಿಸಿದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಪ್ರಯಾರಿಟಿ ಪ್ಯಾಥೋಜೆನ್ಸ್ ಲಿಸ್ಟ್ (BPPL) 2024 ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಮೂಲತಃ 2017 ರಲ್ಲಿ 13 ರೋಗಾಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, 2024 ರ ಪಟ್ಟಿಯು ಈಗ ಗಂಭೀರ, ಅತ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಆದ್ಯತೆಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ 24 ರೋಗಾಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಲ್ಟಿ-ಕ್ರೈಟೇರಿಯಾ ಡಿಸಿಶನ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ (MCDA) ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಯೋಟಿಕ್-ನಿರೋಧಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ರೋಗಾಣುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Notes:
10,000 FPO ಗಳನ್ನು ಕಾಮನ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ (CSCs) ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು CSC SPV ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಡುವೆ MoU ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. FPO ಗಳು Digital Seva Portal ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ರಮವು ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು, ಉದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಆದಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ಮಾಶ್ಕೋ ಪಿರೋ ಬುಡಕಟ್ಟನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೂರದ ಪೆರುವಿಯನ್ ಅಮೆಜಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. 750 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಅಮೆಜಾನ್ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ಬುಡಕಟ್ಟಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲೆಮಾರಿ ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ, ರೋಗ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. 2002 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮಾದ್ರೆ ಡಿ ಡಿಯೋಸ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೀಸಲು ಅವರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಮರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

Notes:
US ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹೊಸ AIM-174B ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಚೀನಾದ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಇದು SM-6 ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ವಾಯು-ಉಡಾವಣೆ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜುಲೈ 2024 ರಲ್ಲಿ ರೇಥಿಯಾನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈ ದೂರ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಾಯು-ಗಾಳಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು 400 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದವರೆಗೆ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಾಕಬಲ್ಲದು, ಚೀನಾದ PL-15 ನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಇದು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳ ನಡುವೆ US ನ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. AIM-174B ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಂತಹ ಅಧಿಕ ಆದ್ಯತೆಯ ನೆಲದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅರೆ-ಬಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಜೀವಾಶ್ಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವು ತಲೆಯ ಕೆಳಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್‌ಗಳು ವಿಲುಪ್ತಗೊಂಡ ಸಮುದ್ರದ ಆರ್ಥ್ರೋಪಾಡ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ “ಮೂರು-ಭಾಗದ-ದೇಹ” ಎಂದರ್ಥ. ಅವು 521 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು 300 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಿದವು. ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್‌ಗಳು ಪರ್ಮಿಯನ್ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶದ ಕಾರಣದಿಂದ 251 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಲುಪ್ತಗೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ಮೂರು-ಲೋಬ್ ದೇಹಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಅವುಗಳು ಚಿಟಿನ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಹ್ಯಕಂಕಾಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವು ಬೆಳೆಯಲು ಮೋಲ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವಾಶ್ಮಗಳು ಅವುಗಳ ಮೋಲ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್‌ಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಾಗಿ ಬಹು ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಜೀವಾಶ್ಮಗಳು 1 ಸೆಂ.ಮೀ.ನಿಂದ 70 ಸೆಂ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿವೆ.

Notes:
ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಗೋವಾದ ನೇವಲ್ ವಾರ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಗೋವಾ ಸಮುದ್ರ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಗರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. 2024 ರ ಥೀಮ್ “ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮುದ್ರ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳು” ಆಗಿದ್ದು, ಅಕ್ರಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಅಪರಾಧಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ 12 ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು ತಾಂಜಾನಿಯಾದ ವೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಗೋವಾ ಸಮುದ್ರ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Notes:

ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು 7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಸಫರ್ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಹಂಸಫರ್ ನೀತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರುತಗತಿ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಊಟದ ಸ್ಥಳಗಳು, ಇಂಧನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಘಾತ ಕೇಂದ್ರಗಳಂತಹ ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಸೇವೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು NHAI ಯ ‘ರಾಜ್‌ಮಾರ್ಗ ಯಾತ್ರಾ’ ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

Notes:
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA) ನುಗು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಬಂಡೀಪುರ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 30.32 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೀವ್ರತೆಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಂಡೀಪುರ ಮತ್ತು ನಾಗರಹೊಳೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುದುಮಲೈ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ವೈನಾಡು ಮುಂತಾದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Notes:
ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸೈದ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಶಾಲೆ ಗೇಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಗತಗತಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಗತಿ ಯೋಜನೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಗತಿ (ಪ್ರೋ-ಆಕ್ಟಿವ್ ಗವರ್ನನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೈಮ್ಲಿ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಶನ್) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಬಹುಉದ್ದೇಶೀಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್ 25, 2015 ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇನ್ಫಾರ್ಮಾಟಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಭೂಆಕೃತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಮಯದ ಸಂವಹನವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಗತಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಸಮರ್ಥ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಾತ್ಮಕ ರಾಜ್ಯಪಾಲನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.