Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದ ವೋಲ್ಕಾನ್ ಡಿ ಫ್ಯೂಗೊ (“ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ”) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದ್ದು, ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬಂಡೆಗಳು ಅದರ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಉರುಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ತುರ್ತುವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೋವೊಲ್ಕಾನೋ ಆಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು ಇನ್ನೆರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಟ್ರಾಟೋವೊಲ್ಕಾನೋಗಳೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಂಟಿಗುವಾ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ವೋಲ್ಕಾನ್ ಡಿ ಫ್ಯೂಗೊ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ವೋಲ್ಕಾನಿಕ್ ಆರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದಿಂದ ಪನಾಮಾವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಸರಪಳಿಯಾಗಿದೆ. ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರಿಂಗ್ ಆಫ್ ಫೈರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.

Notes:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು SHATAYU ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. SHATAYU ಎಂದರೆ Senior Holistic Care Assistance and Training for Your Utility. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆದಾರರನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರ ಆರೈಕೆ ಬೆಂಬಲ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ National Institute of Social Defence (NISD) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಡಾ. ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ರಾಬಿಯರ್ (ಫ್ರಾನ್ಸ್) ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IMO) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನಿಸಲಾಯಿತು. IMO ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಹವಾಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗೌರವವಾಗಿದ್ದು, ಹವಾಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಜಲವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ, ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅವರು ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಕಾರ್ಯವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧಗಳ ನಡುವಿನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರು 2016–2025ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ European Centre for Medium-Range Weather Forecasts‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

Notes:
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಗಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಬರ್ಗ್ ವೈರಸ್ ರೋಗ (MVD)ದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. MVD ಎನ್ನುವುದು ಮಾರ್ಬರ್ಗ್ ವೈರಸ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಕವಾಗಿರುವ ವೈರಲ್ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವೈರಸ್ ಫಿಲೋವಿರಿಡೆ (Filoviridae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಎಬೋಲಾ ವೈರಸ್ ಕೂಡ ಇದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಮಾನವೇತರ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಝೂನೋಟಿಕ್ (Zoonotic) ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು 1967ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಮಾರ್ಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜಲಾಶಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಹಣ್ಣುಬಾವಲಿ (Egyptian fruit bat – Rousettus aegyptiacus) ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸೋಂಕಿತ ದೈಹಿಕ ದ್ರವಗಳು ಅಥವಾ ಕಲುಷಿತ ವಸ್ತುಗಳ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಇದು ವಾಯುಗಾಮಿ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮೂಲಕ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ ITIಗಳು (PM-SETU) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸರ್ಕಾರಿ Industrial Training Institutes (ITIs) ಮತ್ತು National Skill Training Institutes (NSTIs)ಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮ ನೇತೃತ್ವದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಈಗ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ 200 ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು.

Notes:
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುಕ್ಕಾಚಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಬತ್ಸಹಾಯೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು 2024ರಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಏಷ್ಯಾ–ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ (Award of Distinction) ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ನಂತರದ ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಚೋಳರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪರಂಪರೆ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಪೂಜಾಸ್ಥಳವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಜೀವಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಸಂಶೋಧಕರು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ವಿಶ್ವಕಪ್ ಸಿಕಾಡಾ’ (Chremistica ribhoi) ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದ್ದು, 2013ರಲ್ಲಿ ಮೇಘಾಲಯದ ರಿ-ಭೋಯ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ FIFA World Cup ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು “ವಿಶ್ವಕಪ್ ಸಿಕಾಡಾ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಕಾಡಾಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಭೂಗತದಲ್ಲಿ ನಿಂಫ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರಭೇದದ ವಿತರಣೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಡಿ ರಸ್ತೆ ಸಂಸ್ಥೆ (BRO) ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಗಡಿ ರಸ್ತೆ ಸಂಸ್ಥೆ (BRO) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಲು ಇದನ್ನು 7 May 1960ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 2015–16ರಿಂದ BRO ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು 19 ರಾಜ್ಯಗಳು, 3 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು (ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ) ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಪರ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಭೂತಾನ್, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಭಾರತೀಯ ಡೀಪ್‌ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಪ್ಯಾನಿನಿಯನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಯಂತೂರ್ 4.5 kN ಟರ್ಬೊಫ್ಯಾನ್ ಎಂಜಿನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶ ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಯುದ್ಧ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸಲು ಈ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಕೇಲಬಲ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೇಕ್-I ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಭೂ ದಾಳಿ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ (LRLACM)ಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಯತ್ತ L1 ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವೇದಿಕೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸಲು ಯಂತೂರ್ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಯುಟಿಲಿಟಿ-ಸ್ಕೇಲ್ 100 MWh ವನಾಡಿಯಮ್ ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಫ್ಲೋ ಬ್ಯಾಟರಿ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (VRFB BESS)ಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಖಾವ್ಡಾ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಯೋಜನೆಯು NTPC ರಿನ್ಯೂಯಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NTPC REL)ಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು 2027ರಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. VRFB ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಲಿಥಿಯಂ ಬದಲಿಗೆ ವನಾಡಿಯಮ್ ಆಧಾರಿತ ದ್ರವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆಯುಷ್ಯ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಲಬಲ್ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.