Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ 21 ವಿಧದ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಲು ನವೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಶಸ್ತ್ 2.0 ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಕ್ಕಳ (ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಎಸ್ಎನ್) ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಗುರುತು, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು, ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣದಡಿ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Notes:
ಅಕ್ರಮ ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ “ಆಪರೇಷನ್ ಕ್ಲಾವಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಕ್” ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರೋಹ್ರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ದೇಹಭಾಗಗಳ ಸಂಘಟಿತ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು 85 ಚಿರತೆಗಳ ಉಗುರುಗಳು ಮತ್ತು 5 ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ತಾಯತಗಳಂತಹ ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಜಾರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ವೈದ್ಯರು ಎಂವಿ ಹೊಂಡಿಯಸ್ ಕ್ರೂಸ್ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಶಂಕಿತ ಹ್ಯಾಂಟಾವೈರಸ್ ರೋಗಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಟ್ರಿಸ್ಟಾನ್ ಡ ಕುನ್ಹಾದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಟ್ರಿಸ್ಟಾನ್ ಡ ಕುನ್ಹಾ ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೂರವಿರುವ ವಾಸಸಾಧ್ಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು 1506ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅನ್ವೇಷಕ ಟ್ರಿಸ್ಟಾಂ ಡ ಕುನ್ಹಾ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯವು “ಪಿಎಂ ಈ -ಡ್ರೈವ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಈವಿ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು” ವಿಷಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನ (ಈವಿ) ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ವಚ್ಛ ಚಲನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿತು. ಪಿಎಂ ಈ -ಡ್ರೈವ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಲನೆಯ ಉತ್ತೇಜನೆ ಮತ್ತು ಈವಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ₹10,900 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲೂ, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈವಿ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹2,000 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ₹123.26 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 1,243 ಈವಿ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದೆ.

Notes:
“ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗರುಡ್”ಗಾಗಿ ಧ್ರುವ ಸ್ಪೇಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನವೀನತೆ ನಿಧಿಯಿಂದ ₹105 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು 500 ಕೆಜಿ ವರ್ಗದ ಫ್ಲಾಟ್-ಪ್ಯಾಕ್ ಉಪಗ್ರಹ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲು ರೂಪುಗೊಂಡ ಉಪಗ್ರಹ ವೇದಿಕೆ ಯೋಜನೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪರಂಪರಾಗತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಫ್ಲಾಟ್-ಪ್ಯಾಕ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಉಡಾವಣೆ ಜೋಡಣೆ, ವೇಗವಾದ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ನಿಯೋಜನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸಿರಿಲ್ ರಾಮಫೋಸಾ ಅವರು 2026ರ ಮೇ 20ರಂದು ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಲೀಂ ಅಬ್ದೂಲ್ ಕರೀಮ್ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತನ್ ಧೇಡಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮಾಪುಂಗುಬ್ವೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನಿಸಿದರು. ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮಾಪುಂಗುಬ್ವೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಕುಲದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅನನ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೊ. ಸಲೀಂ ಅಬ್ದೂಲ್ ಕರೀಮ್ ಅವರಿಗೆ ಎಚ್ ಐ ವಿ / ಏಡ್ಸ್ , ಕ್ಷಯರೋಗ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೋವಿಡ್ -19 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಅವರು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಏಡ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ವಾಝುಲು – ನಟಾಲ್  ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರು. ಪ್ರೊ. ಕೀರ್ತನ್ ಧೇಡಾ ಅವರಿಗೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಮುಂಚೂಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

Notes:
ವಿಶ್ವ ನಗರಗಳ ವರದಿ 2026 ಅನ್ನು ಯುಎನ್-ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 3.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ವಸತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಸತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಹವಾಮಾನ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ 2040ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 167 ಮಿಲಿಯನ್ ಮನೆಗಳು ನಾಶವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ವಸತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ ಒಟ್ಟು ಉಳಿತಾಯದಲ್ಲಿ 17–21% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸತಿ ನೀತಿಗಳು ಕೈಗೆಟುಕುವಿಕೆ, ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ, ವಸತಿ ಹಕ್ಕು ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಸತಿಯ ಪರ್ಯಾಪ್ತತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ, ವಸತಿ ಬೆಲೆ-ಆದಾಯ ಅನುಪಾತ 2010ರಲ್ಲಿ 9.5ರಿಂದ 2023ರಲ್ಲಿ 11.7ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ; ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 14.3 ಮತ್ತು 10.1 ಅನುಪಾತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಗುಜರಾತ್‌ನ ಲಿಗ್ನೈಟ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಭಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಪರೂಪದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿಯಾಕಾರದ ಪೈರೈಟ್ ಅನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಪೈರೈಟ್ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಕಬ್ಬಿಣ ಡೈಸಲ್ಫೈಡ್ ಖನಿಜ. ಚಿನ್ನದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಮೂರ್ಖರ ಚಿನ್ನ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೈರೈಟ್‌ಗೆ ಹಿತ್ತಾಳೆ-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಲೋಹೀಯ ಹೊಳಪು ಇದೆ. ಇದರ ಹೆಸರು ಗ್ರೀಕ್ ಪದ ‘ಪೈರ್’ (ಅರ್ಥ ‘ಬೆಂಕಿ’) ಇಂದ ಬಂದಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಲೋಹದೊಂದಿಗೆ ಅಡಿಸಿದಾಗ ಕಿಡಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಪೈರೈಟ್ ಅಗ್ನಿಜ, ಅವಸಾನ, ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆಗಳು, ಜಲವಾಯು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು.

Notes:
ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಶಾಖಾ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ (NEP) 2020ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದೊಳಗೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪದವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ–ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಅಂಗ್ಕೋರ್ ಥಾಮ್‌ನ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಮಹಲ್ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರಚನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಗ್ಕೋರ್ ಥಾಮ್ ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಸೀಮ್ ರೀಪ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಗ್ಕೋರ್ ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಖಮೇರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಂಗ್ಕೋರ್ ಥಾಮ್ ಅನ್ನು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಯವರ್ಮನ್ VII ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.