Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಕುರಿತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾದೇವ ಕೋಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಮಹಾದೇವ ಕೋಲಿ (Mahadev Koli) ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ, ಅಹಮದ್‌ನಗರ ಮತ್ತು ನಾಸಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಮಹಾದೇವ (ಶಿವ)ರಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅವರು ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಯೋಧರಾಗಿದ್ದರು; ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

Notes:
ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗಾಗಿ ಸ್ವದೇಶಿ ‘ನೇತ್ರ’ ವಾಯುಗಾಮಿ ಆರಂಭಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ (AEW and C) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಅನುಮತಿ (FOC) ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ವಾಯುಗಾಮಿ ನಿಗಾವಹಣೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು DRDO, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ (IAF) ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ ಪಾಲುದಾರರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ನೇತ್ರ’ AEW and C ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 2017ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಅನುಮತಿ (IOC) ಪಡೆದಿದ್ದು, ಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯತ್ತ ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ತಾಮ್ರ–ಕ್ಲೋರಿನ್ (Cu–Cl) ಥರ್ಮೋಕೆಮಿಕಲ್ ಚಕ್ರ ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿತು. ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಲ್ಪಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಬನ್-ರಹಿತ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಫಾಸ್ಟ್ ಬ್ರೀಡರ್ ಟೆಸ್ಟ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (FBTR)ನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ತಾಮ್ರ–ಕ್ಲೋರಿನ್ (Cu–Cl) ಥರ್ಮೋಕೆಮಿಕಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭಾಭಾ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವು ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪರಮಾಣು ನೆರವಿನ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.

Notes:
ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗುಂಪು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ Global Flaring and Methane Reduction Partnership ಮೂಲಕ) “2026 Global Gas Flaring Tracker Report” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಲ ಜ್ವಾಲೆ ಸತತ ಮೂರನೇ ವರ್ಷವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, 2025ರಲ್ಲಿ 167 ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ರಷ್ಯಾ, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ವೆನೆಜುವೆಲಾ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಲಿಬಿಯಾ, ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ, ನೈಜೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪ್ರಮುಖ ಅನಿಲ ಜ್ವಾಲೆ ಹೊರಸೂಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಮೀಥೇನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 429 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ CO₂ ಸಮಾನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೇಳೆ ಸಂಬಂಧಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬದಲು ಅದನ್ನು ಸುಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ಅನಿಲ ಜ್ವಾಲೆ (Gas Flaring) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

Notes:
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜಾಗೃತಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಪುನರ್ವಸತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪುನರ್‌ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPDDR)ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯವು ತನ್ನ ಜಾಲವನ್ನು 768 ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, 14446 ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಸಹಾಯವಾಣಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. 2019ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 7 ಕೋಟಿ ಜನರು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದು, ಸಂಘಟಿತ ಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

Notes:
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಉಚಿತ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ‘ಯುಪಿ ನಿಶುಲ್ಕ ಬೋರಿಂಗ್ ಯೋಜನೆ 2026’ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೃಷಿ ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ 5 HP ಸಾಮರ್ಥ್ಯದವರೆಗೆ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಅಥವಾ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ನೀರಾವರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

Notes:
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿ ಆಯದ್ ನದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಕಾಂಕ್ರೀಟೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಅಸಮರ್ಪಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ತೀವ್ರ ಪರಿಸರ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆಯದ್ ನದಿಯನ್ನು ಅಹರ್ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ ಉದಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಗುಂಡಾ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿ ಉದಯಪುರ ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಿಚೋಲಾ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಫತೇಹ್ ಸಾಗರ್ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಪಡೆದು ಉದಯಸಾಗರ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಋತುಮಾನದ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 90% ಮಳೆಯು ನೈಋತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
QDENGA (TAK-003) ಜುಲೈ 20, 2026ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕ ಜನರಲ್ (DCGI) ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅನುಮೋದಿತ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಸಿಕೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು Takeda Biopharmaceuticals (ಜಪಾನ್) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. QDENGA ಒಂದು ಲೈವ್-ಅಟೆನ್ಯೂಯೇಟೆಡ್ ಟೆಟ್ರಾವ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಡೆಂಗ್ಯೂ ವೈರಸ್ ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳಾದ DENV-1, DENV-2, DENV-3 ಮತ್ತು DENV-4 ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 4ರಿಂದ 60 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲಸಿಕೆಗೆ ಪೂರ್ವ-ಲಸಿಕೆ ತಪಾಸಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಸೋಂಕು ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನೀಡಬಹುದು.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿ (ACC) ಅನುರಾಗ್ ಜೈನ್ (IAS, 1989ರ ಬ್ಯಾಚ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಕೇಡರ್) ಅವರನ್ನು ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (CEO) ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದೆ. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಇಲಾಖೆ (DoPT) ಈ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. 2026ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಲಹಿರಿ ಅವರನ್ನು ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಸುಮನ್ ಕೆ. ಬೆರಿ ಅವರ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

Notes:
6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಷನ್ ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣ್ 2.0 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅಂಗನವಾಡಿ ಸೇವೆಗಳು, ಪೋಷಣ್ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ಬಾಲಕಿಯರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ (ಮಾರ್ಚ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು) ಅಂಗನವಾಡಿ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2013ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲು ಜನವರಿ 2023ರಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.