Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MeitY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾಷಿಣಿ ವಿಭಾಗ (DIBD) VYOMA ಇನೋವೇಶನ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವು ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ, ಬಹುಭಾಷಾ, ಧ್ವನಿ-ಪ್ರಥಮ AI ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು Current AI ಮತ್ತು Kalpa Impact ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸವಾಲು ಭಾಷಿಣಿ ಮತ್ತು Current AI ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ Sunno Sutra ಎಂಬ ಬಹುಭಾಷಾ, ಧ್ವನಿ-ಪ್ರಥಮ, ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಹೆಲ್ಡ್ AI ಸಾಧನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.

Notes:
ಭಾರತೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗ್ಪುರದ ಸಮೀಪದ ಖೈರಿ–ಉಮ್ರೆಡ್ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ Crotalaria phulei ಎಂಬ ಹೊಸ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು Fabaceae (ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಗರಿಷ್ಠ 1.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಅಡಿಪೊದೆ ಸಸ್ಯವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಚ್ಚೆಗಳಿರುವ ಕ್ರೀಮಿ–ಆಲಿವ್ ಬಣ್ಣದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೀಜಕೋಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು Crotalaria juncea ಮತ್ತು Crotalaria shrirangiana ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

Notes:
ಜಲ ಗಂಗಾ ಸಂವರ್ಧನ ಅಭಿಯಾನವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸದಾನಿರ ಸಮಾಗಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ, ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ನದಿಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಶಿವೆಲುಚ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ಸುಮಾರು 10 km ಎತ್ತರದ ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಬೂದಿ ಧೂಮಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿತು ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದ ದೂರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಮಟ್ಟದ ವಿಮಾನಯಾನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಕಮ್ಚಟ್ಕಾ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದಲ್ಲಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಶಿವೆಲುಚ್ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರಾಟೊವೊಲ್ಕಾನೊ ಆಗಿದ್ದು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಲಾವಾ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಬೂದಿ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳ ಪರ್ಯಾಯ ಪದರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.

Notes:
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಂಗಜನ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಒನ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಒನ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ (OSOP) ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗೋಚರತೆ, ಮಾರಾಟದ ಅವಕಾಶಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ, ದಿವ್ಯಾಂಗಜನ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

Notes:
ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರದ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ರೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 15ರಂದು ವಿಶ್ವ ಡೆಂಗ್ಯೂ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರ ವಿಷಯವಸ್ತು “One World Against Dengue” ಆಗಿದೆ. ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುವ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನ, ತ್ವರಿತ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಇನ್ನು ಕೇವಲ ಋತುಮಾನದ ಮಳೆಗಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಅದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಡೆಂಗ್ಯೂ ಈಗ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 130ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

Notes:
ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜೈಂಟ್ಸ್ ಕಾಸ್‌ವೇ 5.5 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಹಿಂದೆ ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ 8 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಜೈಂಟ್ಸ್ ಕಾಸ್‌ವೇ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆಂಟ್ರಿಂ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸುಮಾರು 6 km ಉದ್ದದ ಕಪ್ಪು ಬಸಾಲ್ಟ್ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಕಂಬಗಳು ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಹುಭುಜಾಕೃತಿ ಅಥವಾ ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಂಬಗಳು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿಕೊಂಡು ಬಂಡೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಂತಹ ನೋಟವೇ “ಜೈಂಟ್ಸ್ ಕಾಸ್‌ವೇ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾರಣವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು 1986ರಲ್ಲಿ UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

Notes:
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರೇಖಾ ಗುಪ್ತಾ ನೇತೃತ್ವದ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ದೆಹಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸುಮಾರು 2.7 lakh ನೋಂದಾಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 10 lakh ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನಗದುರಹಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಭಾರ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹200 crore ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

Notes:
ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಹಕಾರ ಆಧಾರಿತ ಹಾಗೂ ಚಾಲಕ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ರೈಡ್-ಹೇಲಿಂಗ್ ಸೇವೆಯಾದ “ಭಾರತ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ”ಯನ್ನು 2026ರ ಜೂನ್ 27ರಂದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗಾಂಧಿನಗರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು “ಸಾರಥಿ ಹಿ ಮಾಲಿಕ್” ಎಂಬ ಸಹಕಾರಿ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರೇ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು, ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ವೇದಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, “ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ” ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಹಕಾರ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

Notes:
ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ಯಾಲಿಯೊಇಂಡಿಯಾ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ZSI) ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಕರಾವಳಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಂದ್ರ (NCSCM) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (GSI)ಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ 28 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 8 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಸ್ತನಿಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮೀನುಗಳು, ಉಭಯಚರಗಳು, ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ಆರ್ತ್ರೋಪೋಡ್‌ಗಳು, ಫೋರಮಿನಿಫೆರಾ, ಎಕಿನೋಡರ್ಮ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇಚ್ನೋಫೊಸಿಲ್‌ಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.