Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಕೃತಿ’ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ದೇಶ್ ಕಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಪರೀಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನ’ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ, ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ರೂಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ (CSIR) ಯ ಘಟಕವಾದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಜೀನೋಮಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟಿವ್ ಬಯಾಲಜಿ (IGIB) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 18 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ 1,40,69,556ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರತೀಯರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ವೈದ್ಯರು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೇರಿ 1,85,704 ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Notes:
ಮೌಖಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ವಿಶ್ವ ಮೌಖಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನ (ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಓ ಎಚ್ ಡಿ ) ಅನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ 20ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು (ಮೂಲತಃ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು), ಇದು ಎಫ್ ಡಿ ಐ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡೆಂಟಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಡಾ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗೊಡಾನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಗತಿಕ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಎಫ್ ಡಿ ಐ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡೆಂಟಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸಮುದಾಯ ಹಾಗೂ ನೀತಿ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Notes:
₹28,840 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಉಡಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2026–27 ರಿಂದ 2035–36 ರವರೆಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಾಯು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉಡಾನ್ (ಉಡೆ ದೇಶ್ ಕಾ ಆಮ್ ನಾಗರಿಕ್) ಯೋಜನೆ 2016ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಿಗದ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸೇವೆ ಇರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಕ್ರಾಲ್ ನ್ಯಾಮ್-ಒಸೋರ್ ಅವರನ್ನು ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಝಂದನ್ಶತರ್ ಗೊಂಬೋಜಾವ್ ಅವರನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. ಒಟ್ಟು 107 ಮತಗಳಲ್ಲಿ 88 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಉಕ್ರಾಲ್, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

Notes:
ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನ ಬಾಲಸನ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಪರಿಸರ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಹಾಗೂ ನದಿ ದಂಡೆ ನಿಯಮಗಳ ಕುರಿತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾಲಸನ್ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ನದಿ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನ ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್ ಕೆಳಭಾಗದ ಘುಮ್-ಸಿಮಾನಾ ಶೃಂಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಪ್ಚಾಜಗತ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 2,361 ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ‘ಬಾಲಸುನ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಲೆಪ್ಚಾ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸುಮಾರು 51.92 ಕಿ.ಮೀ ಹರಿದು, ನೌಕಾಘಾಟ್ (ಸಿಲಿಗುರಿ) ಬಳಿ ಮಹಾನಂದಾ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಾನಂದಾ ನದಿಗೆ ಬಲ ದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Notes:
ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ 250 ಸದಸ್ಯರ ಯುವ ನಿಯೋಗವು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಸಿ.ಪಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರನ್ನು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ನಿಯೋಗವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಆಯೋಜಿಸಿದ ‘ವತನ್ ಕೋ ಜಾನೋ’ ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯ ಮೂಲಕ “ಏಕ್ ಭಾರತ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತ್” ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

Notes:
2028ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಭಾರತವು  ಕಾಪ್ 33 ಹವಾಮಾನ ಶೃಂಗಸಭೆ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ತನ್ನ ಬಿಡ್ ಅನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು  ಕಾಪ್ 28ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ ( ಕಾಪ್ : ಯು  ಎನ್ ಎಫ್ ಸಿ ಸಿ ಸಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಐಕ್ಯರಾಷ್ಟ್ರ ಹವಾಮಾನ ಸಭೆ) ಆಯೋಜನೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; 2028ನೇ ವರ್ಷ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಭಾರತವು ಹಿಂದೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ  ಕಾಪ್ 8 ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.

Notes:
ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ತಾಣಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಗ್ರ ಮೀಥೇನ್ ಹೊರಸೂಸುವ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ “2025 ರಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 25 ಮೀಥೇನ್ ಪ್ಲಮ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಾಟ್‌ಲೈಟ್: ಹೂಳು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫಿಲ್ ಗಳು” ವರದಿ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಮುಂಬೈ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಂದ್ರವು ಗಂಟೆಗೆ ಸುಮಾರು 4.9 ಟನ್ ಮೀಥೇನ್ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಮೀಥೇನ್ ಪ್ರಬಲ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲವಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನಂತರ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಕಾಲ ಉಳಿದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೀಥೇನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಂತ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

Notes:
2026ರ ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 180 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 157ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ವಿದೌಟ್ ಬಾರ್ಡರ್ಸ್ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತವನ್ನು “ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ” ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ 151ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಈ ಬಾರಿ ಸ್ಥಾನ ಕುಸಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ 2024ರ 159ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಬಹುಮತ, ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಮೊದಲಾದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ತುಕ್ಕು ಚುಕ್ಕೆ ಬೆಕ್ಕನ್ನು ದೆಹಲಿ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಅಪರೂಪದ ಸಣ್ಣ ಕಾಡು ಬೆಕ್ಕು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಗೂ ತೂಕ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಕಾಡು ಬೆಕ್ಕಿನ ಪ್ರಭೇದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಇದು, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತೇವಾಂಶ ಹಾಗೂ ಒಣ ಪತನಶೀಲ ಕಾಡುಗಳು, ಪೊದೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡುದಿಂದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರವರೆಗೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್, ಒಡಿಶಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.