Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಖನಿಜಗಳು (ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಇಂಧನ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ರಿಯಾಯಿತಿ (ಎರಡನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2026 ಅನ್ನು ಗಣಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳು ಖನಿಜ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳು (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) (ಎಂಎಂಡಿಆರ್) ಕಾಯ್ದೆ, 1957 (2025ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ)ಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಚಿನ್ನ, ತಾಮ್ರ, ಲಿಥಿಯಂ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಆಳಗಟ್ಟಿನ ಖನಿಜಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 10% ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರವಾನಗಿಗೆ 30% ಪ್ರದೇಶ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳು 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಬೇಕು.

Notes:
ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು “ಮಜಾ ಗಾಂವ್, ಆರೋಗ್ಯಸಂಪನ್ನ ಗಾಂವ್” (ನನ್ನ ಗ್ರಾಮ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಗ್ರಾಮ) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ₹65.25 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಪೋಷಣೆಯ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೇಲೂ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (ಎನ್ ಎಸ್ ಟಿ ಎಫ್ ಡಿ ಸಿ) ತನ್ನ 25ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 10 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿತು. ‘ಎನ್ ಎಸ್ ಟಿ ಎಫ್ ಡಿ ಸಿ’ ಅನ್ನು 2001ರಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ಎಸ್ ಟಿ ಗಳ) ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

Notes:
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಇದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಎ ಝೆಡ್ ಈ ಸಿ   ಪ್ಲಸ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸಮುದ್ರ ಇಂಧನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡಚಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಏಷ್ಯಾ ಶೂನ್ಯ ಉತ್ಸರ್ಜನಾ ಸಮುದಾಯ (ಎ ಝೆಡ್ ಈ ಸಿ) ಎಂಬುದು ಜಪಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ (2023ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ) ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಏಷ್ಯಾ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಡಿಕಾರ್ಬೊನೈಸೇಶನ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎ ಝೆಡ್ ಈ ಸಿ   ಪ್ಲಸ್ ಎಂಬುದು ಏಷ್ಯನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎನರ್ಜೀ ಏಜೆನ್ಸಿಯಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಸ್ತೃತ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.

Notes:
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಹುಸೇನ್ ಸಾಗರ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಪಾಚಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ತೀವ್ರ ದುರ್ವಾಸನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಾದ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫರಸ್‌ಗಳು ನೀರಿಗೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್‌ನಿಂದ ಪಾಚಿ ಹೂವು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹುಸೇನ್ ಸಾಗರ್ ಸರೋವರವು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಸರೋವರವಾಗಿದ್ದು, 1562ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕುಲಿ ಕುತುಬ್ ಶಾ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಮುಸಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಕ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಟ್ಯಾಂಕ್ ಬಂಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಹಾಗೂ ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಸುಗೋರ್ ತ್ಸೋ ಒಂದು ಎತ್ತರದ ದ್ವಿತೀಯ ಸರೋವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಅಪರ್ ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಪರ್ ಸುಗೋರ್ ತ್ಸೋ ಮತ್ತು ಸುಗೋರ್ ತ್ಸೋ ಎಂಬ ಎರಡು ಸರೋವರಗಳಿವೆ; ಇವು ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು ಸುಗೋರ್ ಹೊಳೆಯಿಂದ ನೀರು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಸರೋವರ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಇದು ಸಮೃದ್ಧ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ನಾಜೂಕಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪರ್ವತಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಗ್ಗುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹೊಳೆ, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹಿಮ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೂರದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರವೇಶ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಉಳಿದಿದೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (ನಾಸಾ) ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಗ್ರೇಸ್ ರೋಮನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೂರದರ್ಶಕವು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ — ಒಟ್ಟಾರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸುಮಾರು 95% — ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಿದೆ. ಹಬಲ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕದ ‘ತಾಯಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿದ್ದ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಗ್ರೇಸ್ ರೋಮನ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಖರ್ಚು ಸುಮಾರು ಯುಎಸ್ಡಿ  4 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯಿಂದ 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು.

Notes:
ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಮಿತಿ (ಎಸ್ಪಿಜಿಈಟಿ) ಅನ್ನು 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 24ರಂದು ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಸಾಂಟಾ ಮಾರ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಜಾಗತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಕಾಪ್ 30 ಚರ್ಚೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಹಾಗೂ ನೀತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನವನ್ನು 1.5°  ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಇದರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವಿದೆ.

Notes:
ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಶೃಂಗಸಭೆ 2.0ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತ ತನ್ನ ಭದ್ರತಾ ಸಿದ್ಧತೆ, ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಶೃಂಗಸಭೆ ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿತು. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ನೀತಿಯತ್ತ ಭಾರತದ ದೃಢ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು “ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ” ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಭದ್ರತಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಜಕರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಭಾರತ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಶೃಂಗಸಭೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಶೃಂಗಸಭೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು.

Notes:
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನವನ್ನು (ಅಥವಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನ) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮೇ 1 ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವು ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವೇತನ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾದ ಕೆಲಸದ ಸಮಯದ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ ಹಾಗೂ ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ದಿನ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ಐಎಲ್ಓ) ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.