ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು [Current Affairs in Kannada - 2024-25]

Notes:
ಅಕ್ಕಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮಿತಿಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಭಾರತವು ಐದನೇ ಬಾರಿಗೆ WTO ನ ಶಾಂತಿ ಷರತ್ತನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದೆ. ಸಬ್ಸಿಡಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದ ಸವಾಲುಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಈ ಷರತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. 1986-88 ರ ಉಲ್ಲೇಖ ಬೆಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೌಲ್ಯದ 10% ಅನ್ನು ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ನಿಯಮಗಳು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತವು ಈ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಮಾತುಕತೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ 2013 ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಷರತ್ತನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು.

Notes:
ಕಾರ್ಬನ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್, ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಜೀವರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿದ್ದು ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದ್ದನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಳೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್, ಕಾರ್ಬನ್ ಸಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ರೇಶನ್‌ಗಾಗಿ ಸಸ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗಾಂಧಿನಗರದ GIFT ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬುಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (IIBX)ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಮೊದಲ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್-ಕಮ್-ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪಾರದರ್ಶಕ ಬೆಲೆ ಅನಾವರಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಬುಲಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ IIBX ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬುಲಿಯನ್ ವಿನಿಮಯವಾಗಿದೆ. IFSCAಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಇದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬುಲಿಯನ್ ಆಮದು ಮಾಡಲು ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬುಲಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧತೆಯ ಭೌತಿಕ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

Notes:
FY24 ರಲ್ಲಿ, RBI ಯುಕೆಯಿಂದ 100 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕಮಾನುಗಳಿಗೆ / ವಾಲ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಭಾರತದ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು / ರಿಸರ್ವ್ ಗಳು 822 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 50% ಈಗ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. RBI ಕಾಯಿದೆ, 1934 ರ ಪ್ರಕಾರ ಚಿನ್ನ, ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಆಸ್ತಿಗಳಂತಹ ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಂದ RBI ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದವು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಘನೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

Notes:
ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರವು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಜನನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ / ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಸುಸ್ಥಿರ ಫಾರ್ಮ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಸಹಯೋಗವು ಸಮಗ್ರ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿನವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ವಲಯಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
NIMHANS, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ MND ಕುರಿತ ‘ಜಾಗೃತಿ, ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ’ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. ಮೋಟಾರ್ ನ್ಯೂರಾನ್ ಡಿಸೀಸಸ್ (MNDs) ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುಹುರಿಯಲ್ಲಿನ ಮೋಟಾರ್ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಾಗಿವೆ, ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 50 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಸ್ನಾಯು ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಮಾತಿನ ತೊದಲು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. MND ಹೆಂಗಸರಿಗಿಂತ ಗಂಡಸರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ

Notes:
ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾದರಿ ಹೋಲಿಕೆ ಯೋಜನೆ (FishMIP : ಎಕೋ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮಾಡಲ್ ಇಂಟರ್ ಕಂಪ್ಯಾರಿಸನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್) ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಮೀನು ಜೈವರಾಶಿಯಲ್ಲಿ 10% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ FishMIP, ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾದರಿಕಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ, ಮಾದರಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನೀತಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು FishMIP2.0 ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

Notes:
ಸತೀಶ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ, ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಉಡಾವಣೆ ತಾಣ (TLP) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. TLP ಇಸ್ರೊದ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಉಡಾವಣೆ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡನೇ ಉಡಾವಣೆ ತಾಣಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು LVM3 ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತುಂಗ ಹಂತಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚ ₹3984.86 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. TLP ಉಡಾವಣೆ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, 2035ರೊಳಗೆ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು 2040ರೊಳಗೆ ಮಾನವ ಸಹಿತ ಚಂದ್ರನ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಯಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರೀ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಉಡಾವಣೆ ವಾಹನಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಭಾರತೀಯ ನವೀಕರಣ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IREDA), SJVN ಲಿಮಿಟೆಡ್, GMR ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NEA) ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ 900 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಅಪ್ಪರ್ ಕರ್ನಾಳಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಳಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಈ ಯೋಜನೆ ನದಿಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿಯೇ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 25 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಿಲ್ಡ್-ಓನ್-ಆಪರೇಟ್-ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ (BOOT) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಲಿದೆ. ಇದು 3,466 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಉಳಿತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.