Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಲಾಹುಲ್-ಸ್ಪಿತಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೆಪನ್ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (EWS) ಅಳವಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಸರೋವರವು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲಾಹುಲ್-ಸ್ಪಿತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 4,070 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಒಡೆದು ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರವಾಹಗಳ (GLOFs) ಅಪಾಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರ ‘ವಿದ್ಯಾ ಸಾಥಿ’ ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, JEE ಮತ್ತು NEETಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ 24×7 ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕಾ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 9ರಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸುಮಾರು 75,000 ಶಿಕ್ಷಕರು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತಾರೆ. 10ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ವಿಷಯವಾರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೊರೆಯಲಿದೆ. 12ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ JEE ಮತ್ತು NEET ತಯಾರಿಗೂ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ 9ರಿಂದ 12ನೇ ತರಗತಿವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

Notes:
V-Dem ಸಂಸ್ಥೆಯ 2026ರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 179 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ 106ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದು, 2025ಕ್ಕೆ ಅದರ ಅಂಕ 0.38 ಆಗಿದೆ. V-Dem ಭಾರತವನ್ನು ಕಜಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತಹ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ‘ಚುನಾವಣಾ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ’ (electoral autocracy) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಈ ಅಂಕ 1975ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಲಿಬರಲ್ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತ 0.26 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 105ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಗೊಥೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ V-Dem ಸಂಸ್ಥೆಯು ಚುನಾವಣೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದಂತಹ ಸೂಚಕಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Notes:
‘ಸ್ಟೇಟಸ್ ಆಫ್ ಕೊರಲ್ ರೀಫ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್’ನ 7ನೇ ವರದಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಹವಳದಿಬ್ಬಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಜಾಲ (GCRMN) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಹವಳಗಳ ಬಿಳಿಚುವಿಕೆ (coral bleaching) ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದು, ಅವು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊರೆಯುವ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. 1980–2009ರ ಆಧಾರ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿ ಹವಳಗಳ ಆವರಣವು ಸುಮಾರು 9.5% ಕುಸಿದಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ 87% ಹವಳದಿಬ್ಬಗಳು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದಷ್ಟು ಉಷ್ಣ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೆ, 42.6% ಹವಳದಿಬ್ಬಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಬಿಳಿಚುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಷ್ಟು ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮುದ್ರದ ಉಷ್ಣ ಅಲೆಗಳು ಹವಳಗಳ ಆವರಣ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 1998–99, 2010–11, 2016–17 ಮತ್ತು 2023–24ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ಹವಳ ಬಿಳಿಚುವಿಕೆ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ.

Notes:
ಪಲಂಪೇಟಿನ ಗೊಳ್ಳಲಗುಡಿ (ಗೊಳ್ಳಲ ಗುಡಿ) ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು 1958ರ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಥಳಗಳು ಹಾಗೂ ಅವಶೇಷಗಳ (AMASR) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಮಾರಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತೆಲಂಗಾಣದ ಮುಲುಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಮಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕಾಕತೀಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI) ಇದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂವರ್ಧನೆಯ ಹೊಣೆ ವಹಿಸಲಿದೆ.

Notes:
72ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನವದೆಹಲಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಗುಜರಾತಿನ ಏಕತಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕತಾ ನಗರವು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ನರ್ಮದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಯುನಿಟಿಗಾಗಿ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 182 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಈ ಪ್ರತಿಮೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಮಾರಂಭದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಟೈಫೂನ್ ಡುಜುವಾನ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಟೋಕಿಯೊ ಮತ್ತು ಕಾಂಟೊ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂರ್ವ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ, ಪ್ರಬಲ ಗಾಳಿ ಹಾಗೂ ಭೂಕುಸಿತಗಳಿಗೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಚಂಡಮಾರುತವು ವಾಯವ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಂಡು, ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಹೊನ್ಶು ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿತು. ‘ಡುಜುವಾನ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಚೀನಾ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಅಜೇಲಿಯಾ ಹೂವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
ಫಾತಿಮಾ ಎಜ್ಜಹ್ರಾ ಎಲ್ ಮನ್ಸೂರಿ ಅವರು 29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಮೊರೊಕ್ಕೊದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅವರು ಮೊರೊಕ್ಕೊದ ಅಥೆಂಟಿಸಿಟಿ ಅಂಡ್ ಮಾಡರ್ನಿಟಿ ಪಕ್ಷದ (PAM) ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2026ರ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಗರಿಷ್ಠ 97 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು. ಮೊರೊಕ್ಕೊ ಸಂವಿಧಾನದ 47ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸದನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಪಕ್ಷದಿಂದ ರಾಜರು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ “India and Artificial Intelligence: Seizing the Development Opportunity” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯನ್ನು 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ‘India Development Update’ (IDU) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಸನ್ನದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಗ್ರ 10 ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ವಿಶಾಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (IT) ವಲಯ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಈ ಬಲವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. AI ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವರದಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಶ್ವ ವನ್ಯಜೀವಿ ನಿಧಿ (WWF) ‘ಲಿವಿಂಗ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ 2026: ದ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೋಪ್’ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕುಸಿತವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. 1970ರಿಂದ 2022ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವನ್ಯಜೀವಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರಾಸರಿ 80%ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವನ್ಯಜೀವಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವು 73%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲಂಡನ್‌ನ ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ (ZSL) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ಲಿವಿಂಗ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (LPI) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು 5,790 ಕಶೇರುಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 35,803 ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟವು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾದ ಶೋಷಣೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳಾಗಿವೆ.