Current Affairs in Kannada [ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು] - 2026-27]

Notes:
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು 2026ರ ಜುಲೈ 15ರಂದು ವಿಶ್ವ ಯುವ ಕೌಶಲ್ಯ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಕೌಶಲ್ ಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ ಸೇತು ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್, ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಕಾಗದರಹಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕೌಶಲ್ ಸಾರಥಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ನಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೌಶಲ್ ಸೇತು ಪೋರ್ಟಲ್ ತರಬೇತಿ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು ಯುವಕರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

Notes:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಇರಾನ್ ಖೇಬರ್ ಶೇಕನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣ ದಾಳಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದು, ಅದರ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳತ್ತ ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಇದು ಇರಾನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಘನ-ಇಂಧನ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಖೋರ್ರಾಮ್‌ಶಹರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಕುಟುಂಬದ ನಾಲ್ಕನೇ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಘನ-ಇಂಧನ ಚಾಲಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ದ್ರವ-ಇಂಧನ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಉಡಾಯಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ತಯಾರಿ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯೊಂದಿಗೆ ದೂರದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ವಿಶ್ವ ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ವಿರೋಧಿ ದಿನವನ್ನು ಜುಲೈ 30, 2026ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. 2026ರ ಘೋಷವಾಕ್ಯವು “ಹಗರಣದ ಹಿಂದೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ” ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಬಲವಂತದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಲಿಪಶುಗಳು ನಕಲಿ ವಿದೇಶಿ ಉದ್ಯೋಗದ ಆಮಿಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬಲವಂತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ, ಹಣ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಬಲವಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಜಾಲಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧದ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘಟನೆಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

Notes:
“ನ್ಯಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಇಲ್ಲ: ಜನರು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಸರ ಕಾನೂನು ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ICJ) ನೀಡಿದ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಮುನ್ನ ಈ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೇಶಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿವರ್ತನೆ (Just Transition)ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಗಳು, ನೀತಿಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ವರದಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳತ್ತ ನ್ಯಾಯಯುತ, ಸಮಾವೇಶಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕು-ಆಧಾರಿತ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಕಾನೂನು ಆಳ್ವಿಕೆ, ನಾಗರಿಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳೆಂದು ವರದಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.

Notes:
ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ‘ವಿಶ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ 2026: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಭರವಸೆ’ (World Development Report 2026: The Promise of Artificial Intelligence) ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 14.2% ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಜನರೇಟಿವ್ AIನಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ 4.5% ಆಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ AIಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವರ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ, ಕೃಷಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ತೆರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸೇವೆಗಳನ್ನು AI ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸಮರ್ಪಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ನೀತಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, AI ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

Notes:
ಬಿಹಾರದ ಮೊದಲ ಮೀನು ಬೀಜೋತ್ಪಾದನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ (PMMSY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೀತಾಮಢಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ₹10.92 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 40 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಜನ್ಯತಃ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿ ಮೀನುಗಳು ಹಾಗೂ ರೋಗರಹಿತ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೀನು ಬೀಜವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರೋಹು, ಕಟ್ಲಾ, ಮೃಗಲ್, ಜಯಂತಿ ರೋಹು, ಕಾಮನ್ ಕಾರ್ಪ್, ಅಮೃತ ಕಟ್ಲಾ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ ಕಾರ್ಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಪ್ ಮೀನುಗಳ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೆರವು ದೊರೆಯಲಿದೆ.

Notes:
ಸ್ಯಾಕ್ಸಿಫ್ರಾಗಾ ಕ್ಯಾನ್ಡೆಲಾಬ್ರಮ್ ಚೀನಾದ ಕ್ವಿಂಗ್‌ಹೈ–ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಹೆಂಗ್ಡುಯಾನ್ ಪರ್ವತಗಳ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2,500 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಆಲ್ಪೈನ್ ಕಲ್ಲುಚೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಹತ್ವದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಸಸ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಿತು. ಇದರ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಅಂಟುವ ಗ್ರಂಥಿಯುಕ್ತ ಕೂದಲುಗಳು ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪೋಷಕಾಂಶ-ಕಡಿಮೆ ಮಣ್ಣು, ಈ ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಗುಣದ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

Notes:
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಂಗೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಕೀಮ್ (GES) ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 98 ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು (CEPs) ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ BRICS, G20, ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ (SCO) ಮತ್ತು BIMSTEC ಮುಂತಾದ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಇದು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆ, ವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ GES ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳೆಂದರೆ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಉಸಂ, ಬೃಹತ್ತರ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆ.

Notes:
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (PMNDP) ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ 36 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, 751 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2026ರ ಜೂನ್ 30ರ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ 1,856 ಹೀಮೋಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 13,535 ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಅರ್ಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಹೀಮೋಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ PMNDP ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್ (NHM) ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ 282 ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ (214) ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (158) ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ.

Notes:
ಸಂಶೋಧಕರು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಸಿಂಘಭೂಮ್ ಕ್ರೇಟನ್‌ನಲ್ಲಿ 3.5 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಪದರಿತ ಶಿಲಾ ರಚನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವದ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಘಭೂಮ್ ಕ್ರೇಟನ್ ಭಾರತೀಯ ಶೀಲ್ಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕ್ರೇಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಕ್ರೇಟನ್ ಎಂದರೆ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಫಟಿಕೀಯ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಖಂಡದ ಭೂಪದರದ ಸ್ಥಿರ ಭಾಗ. ಈ ಕ್ರೇಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲಾಂತರ್ಗತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅವಸಾದಿ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸಿರುಶಿಲಾ ಸರಣಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬಾರ್ಬರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನೊಂಡ್ವೆನಿ ಹಸಿರುಶಿಲಾ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಿಲ್ಬಾರಾ ಕ್ರೇಟನ್‌ಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.