Q. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ತಾಣಗಳಿಂದ ‘ಗುಂಡಿ-ವಾಸ’ದ ಪುರಾವೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ?
Answer: ಬುರ್ಜಾಹೋಮ್ ಮತ್ತು ಗುಫ್ಕ್ರಾಲ್
Notes: ಬುರ್ಜಾಹೋಮ್ ಮತ್ತು ಗುಫ್ಕ್ರಾಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ-ವಾಸದ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಈ ತಾಣಗಳು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಗುಂಡಿಗಳು ವೃತ್ತಾಕಾರ ಅಥವಾ ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಗುಂಡಿಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಲೇಪನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಕೃಷಿ, ಕುಂಭಕಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಎಲುಬುಗಳ ಪುರಾವೆಗಳೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಬುರ್ಜಾಹೋಮ್‌ನ ಉತ್ಖನನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3000ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1000ರವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಂತಗಳ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.