Q. ನಾಥಪಂಥಿಗಳು, ಸಿದ್ಧಾಚಾರರು ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು?
Answer: ಧ್ಯಾನ
Notes: ನಾಥಪಂಥಿಗಳು, ಸಿದ್ಧಾಚಾರರು ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗ ಧ್ಯಾನವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅವರು ಲೋಕತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು–ದೇಹಗಳ ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಯೋಗಾಸನಗಳು, ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ನಿರಾಕಾರ ಪರಮ ವಾಸ್ತವದ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವದ ಅನುಭವವೇ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧರ್ಮದ ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಬಾಹ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಅವರ ಈ ಟೀಕೆಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಚಳವಳಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ನೆಲಹಾಸಿದವು.