Answer: 1942
Notes: 1940ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಆಫರ್ ನಂತರ, ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸದೆ ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಿಸಿದ್ದ ವೈಸರಾಯ್ ಲಿನ್ಲಿತ್ಗೋ ಅವರ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನಾಗಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನನ್ನಾಗಲಿ ಮನವೊಲಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು July 1940ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದರು. 7 ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಬಳಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರೂ, ಅವರ ಮನೆಯನ್ನು CID ನಿಗಾದಲ್ಲಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 19 January 1941ರಂದು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಸಿಸಿರ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರು ಸಾಹಸಮಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇಟಲಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, March 1942ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಬರ್ಲಿನ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೋಸ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 1942ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ರೇಡಿಯೋ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಸಿಂಗಾಪುರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಂಗೂನ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ನೇತಾಜಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ನಂತರ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಲೆಜಿಯನ್ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅರ್ಜಿ ಹುಕುಮತೆ ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ನ ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಯಭಾರಿಯ�
