Q. ಸಿ.ಆರ್. ದಾಸ್ ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಸ್ವರಾಜ್ ಪಕ್ಷವು ಬಣಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಅದರ ‘Responsivists’ ಬಣವು ಯಾರ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು?
Answer: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೂ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
Notes: 1923ರಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಜ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿ.ಆರ್. ದಾಸ್ ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಾಧಾರಿತ ಆಂತರಿಕ ವಿಭಜನೆ ಉಂಟಾಗಿ Responsivists ಮತ್ತು Non-responsivists ಎಂಬ ಎರಡು ಬಣಗಳು ರೂಪಗೊಂಡವು. ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರೈ, ಎನ್.ಸಿ. ಕೇಳ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಮಾಳವೀಯರು Responsivists ಬಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೂ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1926ರಲ್ಲಿ ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರಂತಹ Non-responsivists ಶಾಸನಾಂಗಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.