Q. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರಾವೆಗಳು ಯಾವ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ?
Answer: ಬೇಲನ್ ಕಣಿವೆ
Notes: ಬೇಲನ್ ಕಣಿವೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಬೇಲನ್ ಕಣಿವೆಯ ಮಹಾಗರ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಡಿಹ್ವಾ ಎಂಬ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉತ್ಖನನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 7000–6000ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯ ಪುರಾವೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಳುದಾರಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ (domesticated) ಭತ್ತದ ಸುಟ್ಟ ಧಾನ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಭಾರತದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಭತ್ತದ ಪುರಾವೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.