Q. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ತವನ್ನು ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ದೃಷದ್ವತಿ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಯಾವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ?
Answer: ಮನುಸ್ಮೃತಿ
Notes: ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥವಾದ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ತವನ್ನು ಭಾರತದ ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ದೃಷದ್ವತಿ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿಯೂ ಸಪ್ತಸಿಂಧು, ಪಂಚನದ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದೇಶ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯರು ಸಿಂಧು (ಇಂಡಸ್), ವಿತಸ್ತಾ (ಝೀಲಂ), ಅಸಿಕ್ನಿ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಭಾಗ (ಚೆನಾಬ್) ನದಿಗಳ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದರಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪಂಚನದ ಪ್ರದೇಶವು ಸಿಂಧು ನದಿಯ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಪೂರ್ವ ಉಪನದಿಗಳ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ದೃಷದ್ವತಿ ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯರು ಬ್ರಹ್ಮವರ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.