Q. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ?
Answer: ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ
Notes: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 2025ರಲ್ಲಿ ಜನಗಣತೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. 1872ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಜನಗಣತಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 2025ರ ಜನಗಣತಿಯು ಜಾತಿ ಪರಿಗಣನೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಚುನಾವಣಾ ಹದಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನೋಂದಣಿ (NPR) ರಚನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜನಗಣತಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಧೋರಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿಯು ಜನಗಣತಿಯ ಯೋಜನೆ, ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ರೂಪಕಲ್ಪನೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.