Q. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ನವೋದಯದ ಪಿತಾಮಹ ಯಾರು?
Answer: ಎಂ.ಜಿ. ರಾನಡೆ
Notes: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಹಾದೇವ ಗೋವಿಂದ ರಾನಡೆ (1842–1901) ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ‘ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ನವೋದಯದ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ವಿಧವಾ ವಿವಾಹವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 1861ರಲ್ಲಿ ‘ವಿಧವಾ ವಿವಾಹ ಸಂಘ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜನರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು 1870ರಲ್ಲಿ ಪೂನಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಗುರುವಾಗಿಯೂ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ಧ್ವನಿಯೆತ್ತಿದರು ಮತ್ತು ವಿಧವಾ ಪುನರ್ವಿವಾಹದ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು.