Answer: ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕು
Notes: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಜನಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 1950ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 62(1) ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾದ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ. ನಿವಾಸದ ಅಭಾವ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326ರ ಪ್ರಕಾರ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 18 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲರೂ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಬಂಧನೆ ಸ್ವತಃ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
