Q. ಕುಂಭಲಗಢ-ತೋಡ್‌ಗಢ್ ರಾವೋಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ?
Answer: ರಾಜಸ್ಥಾನ
Notes: ಕುಂಭಲಗಢ-ತೋಡ್‌ಗಢ್ ರಾವೋಲಿಯನ್ನು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ಮೊದಲು ವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಜ್ಞ ಸಮಿತಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಈ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜಸಮಂದ್, ಉದಯಪುರ, ಪಾಳಿ, ಅಜ್ಮೇರ್ ಮತ್ತು ಸಿರೋಹಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,397 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. 578 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುಂಭಲಗಢ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕುಂಭಲಗಢ ಕೋಟೆಯು ಇದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಒಮ್ಮೆ ರಾಜವಂಶದ ವೇಟು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. 495 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತೋಡ್‌ಗಢ್ ರಾವೋಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು 1983ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕರ್ನಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ತೋಡ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾವೋಲಿ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಗಡಗಳು ಸೇರಿವೆ.