Q. ಕರ್ನಾಟಕದ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಗಿನಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನ್ಯಖೇಟ (ಇಂದಿನ ಮಲ್ಖೇಡ) ಯಾವ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು?
Answer: ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು
Notes: ಮಲ್ಖೇಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಾನ್ಯಖೇಡವು ಕ್ರಿ.ಶ. 818ರಿಂದ 982ರವರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಗರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಗಿನಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದ್ದು, ಗುಲ್ಬರ್ಗ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 25 km ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು 6ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 10ನೇ ಶತಮಾನವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜವಂಶವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯಖೇಡವು ಜೈನ, ಬೌದ್ಧ ಹಾಗೂ ಹಿಂದೂ ಪಂಡಿತರ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1007ರಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳನು ಈ ನಗರವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1050ರವರೆಗೆ ಉಳಿಯಿತು. ಇಂದಿನ ಮಲ್ಖೇಡದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು 52 ಬುರುಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.