Answer: विज्ञान आणि पर्यावरण केंद्र
Notes: ‘भारताची पर्यावरण स्थिती 2026’ हा अहवाल विज्ञान आणि पर्यावरण केंद्राने प्रकाशित केला आहे. हा अहवाल 1982 पासून दरवर्षी प्रसिद्ध केला जातो. या अहवालात भारतातील पूर, अत्यंत हवामान घटना, वन्यजीवांचे वर्तन आणि वायू प्रदूषण यांचा आढावा घेण्यात आला आहे. अहवालानुसार जागतिक तापमान 1.5°C पेक्षा जास्त वाढण्याचा इशारा देण्यात आला असून त्यामुळे जग अत्यंत हवामानाच्या परिस्थितीकडे झुकत आहे. 2025 मध्ये 99% दिवसांमध्ये अत्यंत हवामानाच्या घटना घडल्या, ज्यामुळे 4,419 लोकांचा मृत्यू झाला आणि 17.41 दशलक्ष हेक्टर पिकांचे नुकसान झाले. हिमाचल प्रदेश, केरळ आणि मध्य प्रदेश या राज्यांमध्ये सर्वाधिक अत्यंत हवामानाच्या घटना नोंदवण्यात आल्या. अहवालात आपत्ती निवारणावर भर देण्याऐवजी हवामान-लवचिक नियोजन आणि पायाभूत सुविधा विकसित करण्याची गरज अधोरेखित करण्यात आली आहे.
