विशिष्ट व्यवसाय करणाऱ्या बारा ग्रामसेवा जातींचा समावेश असलेली वंशपरंपरागत व्यवस्था
‘बारा बलुतेदार’ पद्धतीमध्ये गावातील आवश्यक सेवा पुरवणाऱ्या बारा वंशपरंपरागत व्यावसायिक गटांचा समावेश होता. प्रत्येक गटाला ‘बलुतेदार’ म्हटले जात असे आणि त्यांची विशिष्ट कर्तव्ये निश्चित होती, जसे की न्हावी, लोहार, पाणी वाहक इत्यादी. सेवांच्या मोबदल्यात त्यांना धान्य किंवा उत्पादन स्वरूपात मानधन दिले जात असे. या व्यवस्थेने ग्रामीण अर्थव्यवस्था टिकवून ठेवली आणि सामाजिक रचना दीर्घकाळ स्थिर ठेवली.
This Question is Also Available in:
English