Answer: भारतामध्ये बायोगॅस/कंप्रेस्ड बायोगॅस प्लांट्सच्या स्थापनेची प्रक्रिया सुलभ करणे
Notes: भारत जीवाश्म इंधनाच्या वापरात कपात करण्यासाठी आणि अक्षय ऊर्जेकडे संक्रमण करण्यासाठी कंप्रेस्ड बायोगॅस (CBG) ला भविष्यातील इंधन म्हणून प्रोत्साहन देत आहे. CBG कृषी कचरा, पशू कचरा, महानगरपालिका घनकचरा, प्रेस मड आणि सांडपाणी गाळ यापासून तयार होते. मात्र, CBG प्लांट्सचा स्वीकार मंद आहे. डिसेंबर 2024 पर्यंत फक्त 115 प्लांट्स कार्यरत होते, जे 2030 पर्यंत 5000 प्लांट्सच्या लक्ष्यापासून खूप दूर आहेत. 2018 मध्ये स्वच्छ भारत मिशन ग्रामीण-फेज II अंतर्गत सुरू करण्यात आलेली गोबरधन योजना, गोमूत्र, कृषी कचरा आणि सेंद्रिय पदार्थांना बायोगॅस, CBG आणि जैव-खते मध्ये रूपांतरित करण्यावर लक्ष केंद्रित करते. ही योजना कचऱ्याचे संपत्तीत रूपांतर करून परिपत्रक अर्थव्यवस्थेला प्रोत्साहन देते. जलशक्ती मंत्रालयाच्या पिण्याचे पाणी आणि स्वच्छता विभागाद्वारे ही योजना व्यवस्थापित केली जाते.
