Q. कंजार जमात मुख्यतः कोणत्या प्रदेशात आढळते?
Answer: उत्तर भारत आणि पाकिस्तान
Notes: बिहारच्या पूर्व चंपारणमध्ये कंजार भटक्या जमातीच्या एका किशोराला त्याच्याच जमातीच्या काही लोकांनी मारहाण करून ठार केले. कंजार जमात उत्तर भारत आणि पाकिस्तानमध्ये आढळते, विशेषतः सिंधू नदीच्या खोऱ्यात आणि पंजाबमध्ये. औपनिवेशिक काळात त्यांना "गुन्हेगार जमात" म्हणून ओळखले जात असे, परंतु स्वातंत्र्यानंतर त्यांचे गुन्हेगारीकरण रद्द करण्यात आले. पाकिस्तानमध्ये सुमारे 5,000 कंजार आहेत आणि भारतात त्याहून अधिक आहेत. त्यांच्याकडे स्थायी जमीन किंवा निवास नाही, त्यामुळे ते विविध समुदायांत स्थलांतर करतात. त्यांची उदरनिर्वाहाची साधने शिकारी, मासेमारी, टोपल्या विणणे आणि मनोरंजन अशी आहेत आणि ते कंजारीसह अनेक भाषा बोलतात, जी रोमान्याशी संबंधित भाषा आहे.